I SA/Wa 111/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uznając za zasadne umorzenie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza granicami kraju, ze względu na wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcie tej kwestii.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Polski. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie mimo braku rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za bezzasadną, stwierdzając, że postępowanie zostało prawidłowo umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa, ponieważ sprawa dotycząca rekompensaty za wskazany majątek była już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. B. i innych na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. o umorzeniu postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie co do części udziału w rekompensacie, mimo braku rozstrzygnięcia w tym zakresie, oraz art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na stanie faktycznym niezgodnym z rzeczywistością. Sąd uznał skargę za bezzasadną. Podstawą prawną decyzji umarzającej postępowanie był art. 105 § 1 kpa, który stanowi, że gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu. Bezprzedmiotowość zachodzi również, gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostatecznym orzeczeniem (res iudicata). Sąd stwierdził, że sprawa dotycząca potwierdzenia prawa do rekompensaty za majątek [...] [...] o powierzchni [...] ha, rozpatrzona po wniosku R. M. z 1991 r., została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Wojewody z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. Ponowne rozpatrywanie tej kwestii było niedopuszczalne, a postępowanie należało umorzyć. Sąd podkreślił, że decyzja Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] była decyzją częściową dotyczącą właśnie tej nieruchomości, a inne kwestie (dotyczące przedsiębiorstwa oraz udziału wynikającego ze wskazania Zgromadzenia [...]) były rozstrzygane odrębnymi decyzjami. W ocenie Sądu, kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony wnikliwie. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, co obejmuje również sytuacje, gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostatecznym orzeczeniem (res iudicata).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zasada res iudicata (powaga rzeczy osądzonej) wyklucza ponowne prowadzenie postępowania w tej samej sprawie. Wydanie decyzji w sprawie załatwionej już uprzednio decyzją ostateczną skutkuje wadą kwalifikowaną (art. 156 § 1 pkt 3 kpa), a organ powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 kpa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe w całości albo w części, w tym z powodu res iudicata.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wadę kwalifikowaną decyzji (nieważność) w przypadku res iudicata.
PPSA art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
u.o.r.n.z.g.RP art. 2 § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie zostało prawidłowo umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa z uwagi na res iudicata, gdyż sprawa dotycząca rekompensaty za wskazany majątek była już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta. Decyzja Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] faktycznie rozstrzygnęła część wniosku dotyczącą gospodarstwa [...], a kwestia ta była już wcześniej rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. Pozostałe kwestie z wniosku z 2014 r. były rozstrzygane odrębnymi decyzjami.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie co do części udziału w rekompensacie, pomimo braku rozstrzygnięcia w tym zakresie. Naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na stanie faktycznym niezgodnym z rzeczywistością.
Godne uwagi sformułowania
powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Wydanie zatem decyzji w sprawie załatwionej już uprzednio decyzją ostateczną powoduje, że późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności, o której mowa art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata).
Skład orzekający
Gabriela Nowak
przewodniczący
Iwona Kosińska
sprawozdawca
Mariola Kowalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zasady res iudicata w postępowaniu administracyjnym oraz przesłanek umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii rekompensat za mienie pozostawione poza granicami RP, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady proceduralnej (res iudicata) w kontekście rekompensat za mienie zagraniczne, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Res iudicata w sprawach o mienie zagraniczne: Kiedy sąd mówi 'dość'?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 111/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-11-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-01-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Gabriela Nowak /przewodniczący/ Iwona Kosińska /sprawozdawca/ Mariola Kowalska. Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 1771/21 - Wyrok NSA z 2024-11-20 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 105 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2014 poz 195 art. 2 ust. 2 Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. W., T. K., R. B., T. G., S. G., J. K., M. M. i Z. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r., [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. B., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza granicami obecnego Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 1991 r. R. M. wystąpiła o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) majątku [...] [...] o powierzchni [...] ha wraz z domem mieszkalnym oraz zabudowaniami gospodarczymi, położonego w powiecie [...], w województwie [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] potwierdził prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. majątku [...] o powierzchni [...] ha odpowiednio na rzecz: R. B. w [...] części, T. G. w [...] części, S. G. w [...] części, T. K. w [...] części, J. K. w [...] części, M. W. w [...] części, M. M. w [...] części i Z. B. w [...] części. Następnie R. B. wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r., złożonym na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 195), wystąpiła o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) gospodarstwa [...] w [...] o powierzchni około [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi, położonego w powiecie [...], w województwie [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz przedsiębiorstwa [...] w [...]. Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] umorzył wszczęte postępowanie. W uzasadnieniu wydanej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że sprawa z wniosku R. B. z dnia [...] lipca 2014 r. była już przedmiotem rozstrzygnięcia decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. Jednak Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] uchylił tę decyzję Wojewody. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanym przypadku tożsamość sprawy zakończonej uprzednio ostateczną decyzją zachodzi jedynie w zakresie nieruchomości pozostawionej przez J. M.(1) w [...] o powierzchni ok. [...] ha, natomiast nie można o takiej tożsamości mówić w stosunku do przedsiębiorstwa [...] w [...]. W konsekwencji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że brak było podstaw do umorzenia w całości postępowania wszczętego wnioskiem R. B. z dnia [...] lipca 2014 r. jako bezprzedmiotowego. W tej sytuacji organ I instancji ponownie rozpatrzył wniosek R. B. z dnia [...] lipca 2014 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa [...] w [...] i decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do rekompensaty za przedsiębiorstwo [...] położone w [...]. Natomiast w części dotyczącej pozostawienia przez J. M.(1) gospodarstwa [...] w [...] o powierzchni ok. [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wniosek R. B. z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) gospodarstwa [...] w [...] o powierzchni ok [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi nie mógł doprowadzić do merytorycznego jego rozpatrzenia, wskutek uprzedniego rozstrzygnięcia tej sprawy. Ponadto w dniu [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] odmawiającą R. B. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w udziale wynoszącym [...] na podstawie notarialnego (rep. [...] nr [...]) wskazania z dnia [...] stycznia 2015 r. złożonego Przełożoną Generalną Zgromadzenia [...]. Od decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w zakresie, w jakim organ umorzył postępowanie w sprawie uprawnienia przysługującego R. B. tytułem następstwa prawnego po Z. M., odwołanie wniosła R. B.. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania organ II instancji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 105 kpa i odwołując się do orzecznictwa sądowego wyjaśnił pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego oraz pojęcie "res iudicata", czyli rzeczy osądzonej. Minister ustalił, że wniosek R. B. z dnia [...] lipca 2014 r. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. za gospodarstwo [...] w [...] o powierzchni około [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi był już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewodę w decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. W ocenie Ministra między przedmiotem tej decyzji i decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] zachodzi tożsamość przedmiotowo-podmiotowa. Stwierdził, że ponowne prowadzenie przez organ I instancji postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) nieruchomości w miejscowości [...] położonej w powiecie [...], w województwie [...], w stosunku do którego zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie (res iudicata), naruszałoby powagę rzeczy osądzonej, a wydana w toku takiego postępowania decyzja obarczona byłaby wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W sprawie zainicjowanej wnioskiem R. B. dotyczącej pozostawienia przez J. M.(1) gospodarska [...] w [...] o pow. ok. [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi nie istnieje przedmiot postępowania, który podlegałby rozstrzygnięciu. W ocenie organu odwoławczego Wojewoda słusznie zatem umorzył postępowanie w sprawie prowadzonej z wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. R. B. w zakresie nieruchomości pozostawionej przez J. M.(1) w [...]. Niedopuszczalne jest bowiem, aby w tej samej sprawie prowadzone były kolejne postępowania prowadzące do wydania decyzji orzekających co do istoty sprawy. Wydanie przez Wojewodę decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] oraz decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], czyni bezprzedmiotowym postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie w tym samym przedmiocie. Odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazującego na niezasadne w ocenie skarżącej umorzenie postępowania w części, w zakresie uprawnienia R. B. przysługującego jej tytułem następstwa prawnego po Z. M. i Zgromadzeniu [...], Minister wskazał, że jakkolwiek decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]była decyzja częściową, to w dniu [...] sierpnia 2019 r. organ I instancji wydał merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie udziału [...] w prawie do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w zakresie uprawnienia, jakie R. B. przysługiwać miało z tytułu następstwa prawnego po Z. M., na podstawie wskazania z dnia [...] stycznia 2015 r. złożonego przez Przełożoną Generalną Zgromadzenia [...] przed notariuszem (rep. [...] nr [...]). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że wobec niespełnienia przez Zakon [...] przesłanek, o których mowa w art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 2 należało na podstawie art. 7 ust. 2 orzec o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Nie ma zatem racji skarżąca, wskazując, że brak jest rozstrzygnięcia w powyższym zakresie. Mając na uwadze przytoczone okoliczności faktyczne i prawne, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku R. B. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) gospodarstwa [...] w [...] o pow. ok. [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi. Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli R. B., M. W., T. K., T. G., S. G., J. K., M. M. i Z. B.. Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czyli: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie co do [...] udziału w rekompensacie za pozostawienie poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości [...], pomimo braku rozstrzygnięcia w tym zakresie, w konsekwencji umorzenie postępowania w sprawie, która rozstrzygnięta nie została, - art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na stanie faktycznym niezgodnym z rzeczywistością, a to stwierdzenie, że Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. rozstrzygnął sprawę [...] uprawnienia za majątek [...], podczas gdy decyzja taka wydana nie została. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów. Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z jego treścią, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wyjaśnić należy, że podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowość postępowania, która oznacza brak podstaw do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Zachodzi ona w sytuacjach, gdy w świetle prawa oraz ustalonego stanu faktycznego organ nie może załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie merytoryczne (co do istoty) z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa ma miejsce również, gdy sprawa administracyjna została już rozstrzygnięta ostatecznym orzeczeniem (res iudicata). Oznacza to, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Wydanie zatem decyzji w sprawie załatwionej już uprzednio decyzją ostateczną powoduje, że późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności, o której mowa art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata). Wystąpienie przesłanki powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) stanowi zatem przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie zwykłym. Oznacza to, że organ administracyjny w razie ujawnienia tej okoliczności w trakcie prowadzonego postępowania powinien je umorzyć na podstawie art. 105 kpa. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że w ocenie organów orzekających w niniejszym postępowaniu sprawa o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) majątku [...] [...] o powierzchni [...] ha wraz z domem mieszkalnym oraz zabudowaniami gospodarczymi, położonego w powiecie [...], w województwie [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej została po rozpatrzeniu wniosku R. M. z 1991 r. rozstrzygnięta przez Wojewodę decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] potwierdzającą prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. majątku [...] o powierzchni [...] ha na rzecz miedzy innymi R. B. w [...] części oraz T. G. w [...] części, S. G. w [...] części, T. K. w [...] części, J. K. w [...] części, M. W. w [...] części, M. M. w [...] części, Z. B. w [...] części. Dlatego też ponowne rozpatrywanie w tym zakresie wniosku skarżącej jest niedopuszczalne, a prowadzone postępowanie należało umorzyć. Skarżący nie zgadzają się z tym stanowiskiem organów i utrzymują, że decyzje organów orzekających są wadliwe, ponieważ rozstrzygnięcia organów oparte zostały na stanie faktycznym "niezgodnym z rzeczywistością, a to stwierdzenie, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. rozstrzygnął sprawę [...] uprawnienia za majątek [...], podczas gdy decyzja taka wydana nie została." W ocenie Sądu orzekającego stanowisko skarżących jest błędne, a postawione w skardze zarzuty bezzasadne. Jak wynika z analizy akt sprawy i fakt ten nie jest przez strony kwestionowany, w 1991 r. R. M, złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) (ojca wnioskodawczyni) poza obecnym granicami Rzeczypospolitej Polskiej majątku [...] [...] o powierzchni [...] ha wraz z domem mieszkalnym oraz zabudowaniami gospodarczymi, położonego w powiecie [...], w województwie [...]. Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] przyznał spadkobiercom byłego właściciela J. M.(1) prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej majątku [...] [...], położonego w powiecie [...], województwie [...] o powierzchni [...] ha. Decyzja ta nie była przez strony kwestionowana i stała się ostateczna. Sądowi wiadome jest z urzędu, że w przedmiocie majątku [...] [...] oraz przedsiębiorstwa [...] w [...] złożone zostały na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 195) wnioski o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej również przez T. G., które rozpatrzone zostały odrębnymi decyzją organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2019 r.: nr [...], nr [...], oraz przez Zgromadzenie [...] w dniu [...] lipca 2014 r. Sprawa z wniosku Zgromadzenia [...] została zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3481/15, w którym to Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1199/15 i oddalił skargę, a tym samym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], w którym to organ odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa, z uwagi na fakt, że wniosek nie pochodził o osoby uprawnionej do złożenia wniosku, gdyż Zgromadzenie [...] jako osoba prawna nie ma interesu prawnego w żądaniu realizacji prawa do rekompensaty. Po wydaniu tego postanowienia w dniu [...] stycznia 2015 r. Zgromadzenie [...] dokonało wskazania dotyczącego ich prawa do rekompensaty w udziale wynoszącym 1/5 na rzecz jednego ze spadkobierców, czyli R. B.. W związku z tym Wojewoda odrębną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmówił przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w udziale wynoszącym [...], wynikającym ze wskazania z dnia [...] stycznia 2015 r. złożonego przez Przełożoną Generalną Zgromadzenia [...]. Wracając do oceny prawidłowości decyzji będącej przedmiotem niniejszej sprawy, czyli decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza granicami obecnego Rzeczypospolitej Polskiej wydaną po rozpatrzeniu wniosku R. B. z dnia [...] lipca 2014 r., wyjaśnić należy, że została ona wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, ponieważ pierwotna decyzja Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] została w całości uchylona przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Uchylając tę decyzję, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie jej tożsamość ze sprawą zakończoną uprzednio ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] zachodzi jedynie w zakresie nieruchomości pozostawionej przez J. M.(1) w [...] o powierzchni ok. [...] ha, natomiast nie można o takiej tożsamości mówić w stosunku do przedsiębiorstwa [...] w [...]. W konsekwencji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że brak było podstaw do umorzenia w całości postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. R. B. jako bezprzedmiotowego. Od tej decyzji strony się nie odwołały i stała się ona ostateczna. W tej sytuacji Wojewoda, ponownie rozpatrując wniosek R. B. z dnia [...] lipca 2014 r., wydał dnia [...] sierpnia 2019 r. trzy odrębne decyzje dotyczące różnych spornych kwestii występujących w rozpoznawanej sprawie. Są to następujące decyzje: 1 - decyzja częściowa nr [...] wydana co do części wniosku R. B. dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) gospodarstwa [...] w miejscowości [...], o powierzchni około [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ta właśnie decyzja jest przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie, 2 - decyzja częściowa nr [...] wydana co do części wniosku R. B. dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorstwa [...] w [...] – nie będąca przedmiotem niniejszego postępowania oraz 3 - decyzja nr [...] wydana co do wniosku R. B. dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M.(1) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wynikającego ze wskazania z dnia [...] stycznia 2015 r. złożonego przez Przełożoną Generalną Zgromadzenia [...] na rzecz R. B,. Również i ta decyzja nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Analiza treści tych decyzji wskazuje, że rację mają organy orzekające, wskazując, że wydane decyzje w całości wyczerpują przedmiot wniosku skarżącej z 2014 r. łącznie z kwestią uprawnień wynikających ze wskazania z dnia [...] stycznia 2015 r. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja dotyczy tej części wniosku z 2014 r., która objęta została decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku R. M. z 1991 r., potwierdzającą spadkobiercom J. M.(1) prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, czyli majątku [...] o powierzchni [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi. Oznacza to, że ponowne rozpatrywanie wniosku skarżącej z 2014 r. w tym zakresie jest niedopuszczalne i prawidłowo prowadzone postępowanie zostało umorzone. Ze względu na zawarty w skardze zarzut wyjaśnić należy, że sprawa dotycząca wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. M.(1) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wynikające ze wskazania z dnia [...] stycznia 2015 r. złożonego przez Przełożoną Generalną Zgromadzenia [...] udziału na rzecz R. B. rozstrzygnięta została odrębną decyzją organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]. Dla wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości należy podkreślić, że decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] potwierdzone zostało prawo do rekompensaty za udziały obejmujące łącznie [...] pozostawionej w [...] nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy, nie potwierdzono prawa do rekompensaty za udział w wysokości [...] odpowiadający udziałowi spadkowemu Z. M. (która to kwestia była rozstrzygnięta odrębnie, w tym decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w stosunku do R. B.) oraz [...] odpowiadający udziałowi spadkowemu J. M.(2), żony zmarłego W. M., która nie podtrzymała wniosku o rekompensatę. Podkreślić należy, że treść kwestionowanej decyzji Wojewody nr [...] jest zgodna z zaleceniami Ministra zawartymi w decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] uchylającej pierwotną decyzję organu I instancji, w której organ odwoławczy przesądził, że w rozpatrywanej sprawie tożsamość sprawy zakończonej uprzednio ostateczną decyzją zachodzi jedynie w zakresie nieruchomości pozostawionej przez J. M.(1) w [...] o powierzchni ok. [...] ha, natomiast bez odpowiedniego postępowania wyjaśniającego brak było podstaw do umorzenia w stosunku do przedsiębiorstwa [...] o w [...]postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. R. B. jako bezprzedmiotowego. Obecnie zarówno sprawa rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, czyli majątku [...] o powierzchni [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi, jak i sprawa rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorstwa [...] w [...] oraz sprawa rekompensaty z tytułu wynikającego ze wskazania z dnia [...] stycznia 2015 r. złożonego przez Przełożoną Generalną Zgromadzenia [...] na rzecz R. B. są rozstrzygnięte odrębnymi, powołanymi decyzjami Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. Podsumowując, w ocenie Sądu kwestia rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, czyli majątku [...] o powierzchni [...] ha wraz z leśniczówką oraz zabudowaniami gospodarczymi, w zakresie objętym ponownym wnioskiem z 2014 r. została już rozpatrzona merytorycznie ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. Prawidłowo zatem ponowne postępowanie w tej samej sprawie zostało na podstawie 105 § 1 kpa umorzone. Sąd stanął na stanowisku, że z analizy sprawy wynika, że obecnie kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie, z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (w tym i powołanych w skardze przepisów). Materiał dowodowy w sprawie został dostatecznie zebrany i rozpatrzony. Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa organy przedstawiły swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć. Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI