I SA/Wa 1098/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-12
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrotgospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjnespadkobiercydoręczeniawspółwłasność

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów niższych instancji dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i braku wyjaśnienia stanu faktycznego.

Skarżąca A. Z. wniosła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Starosta umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących doręczeń decyzji pozostałym spadkobiercom oraz brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zakresu współwłasności i podstawy prawnej ograniczenia postępowania.

Sprawa dotyczyła wniosku A. Z. o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1963 roku. Organ I instancji (Starosta) umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, a organ II instancji (Wojewoda) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, kwestionując sposób sprzedaży udziału we współwłasności i obowiązek zgłoszenia nieruchomości do uwłaszczenia przez następcę prawnego związku zawodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i uchylił obie zaskarżone decyzje. Sąd wskazał na istotne naruszenia proceduralne, w tym nieskuteczne doręczenie decyzji wszystkim spadkobiercom byłych współwłaścicieli, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto, sąd stwierdził, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, w szczególności zakresu współwłasności nieruchomości i powodów ograniczenia postępowania do konkretnej działki, mimo że akt notarialny dotyczył udziału w całej nieruchomości. Sąd podkreślił konieczność udziału wszystkich stron w postępowaniu o zwrot nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów dotyczących doręczeń decyzji pozostałym spadkobiercom, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że decyzje organów administracji nie zostały skutecznie doręczone wszystkim spadkobiercom byłych współwłaścicieli, co narusza przepisy k.p.a. i daje podstawę do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 216 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 200 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących doręczeń decyzji wszystkim stronom postępowania. Niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Ocena działalności organów administracji publicznej sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego. W postępowaniu o zwrot nieruchomości muszą brać udział wszyscy byli właściciele nieruchomości, a w przypadku ich śmierci wszyscy ich spadkobiercy. Organy administracji publicznej nie wyjaśniły sprawy w sposób, o którym mowa w art.7 k.p.a.

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Przemysław Żmich

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza dotyczące doręczeń i konieczności udziału wszystkich stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji, co jest cenne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błędy w doręczeniach i niewyjaśniony stan faktyczny – dlaczego sąd uchylił decyzję o zwrocie nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1098/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Przemysław Żmich.
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA/Wa 1098/05
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2005 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2005 roku numer [...] Starosty [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w J. przy ulicy [...]numer [...] o powierzchni [...] m².
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1963 roku numer [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. ustaliło lokalizację szczegółową rozbudowy ośrodka szkoleniowego na terenie położonym w J. przy ulicy [...] , oznaczonym na załączonej mapie –szkicu kolorem czerwonym i literami [...]. Z treści decyzji wynika, że traci ona ważność po upływie 3 lat od dnia jej wydania, jeżeli w tym czasie nie zostanie dokonana zmiana sposobu wykorzystania terenu, określona w tej decyzji. Jednocześnie w wytycznych urbanistycznych podano, że teren lokalizacji obejmuje dwie nieruchomości z czego działka numer [...] stanowi własność prywatną i wymaga dobrowolnego wykupu lub wywłaszczenia.
Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1966 roku numer repertorium [...] Nr [...] S. i J. małżonkowie S. swój udział wynoszący połowę we współwłasności niezabudowanej nieruchomości położonej w J. stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] arów [...] m², dla której to nieruchomości była urządzona księga wieczysta [...], sprzedali za kwotę [...] złotych Związkowi Zawodowemu [...] Z uwagi na to, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nie skorzystało z prawa pierwokupu aktem notarialnym z [...] września 1966 roku nastąpiło przeniesienie prawa własności opisanej wyżej nieruchomości.
Na podstawie postanowienia z dnia [...] kwietnia 1989 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] Sąd Rejonowy w O. stwierdził, że spadek po S. S. zmarłym 27 maja 1988 roku nabyli żona J. S. oraz dzieci C. S., E. S. i A. Z.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w O. z [...] września 2003 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po J. S. na podstawie testamentu nabył syn C. S. w całości.
Aktem notarialnym z [...] sierpnia 2001 roku repertorium [...] numer [...] Federacja Związków Zawodowych [...] z siedzibą w W. sprzedała W. i K. małżonkom C. niezabudowaną działkę gruntu położoną w J. oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym w O. jest urządzona księga wieczysta numer [...].
W dniu 13 grudnia 2004 roku A. Z. wystąpiła z wnioskiem o zwrot nieruchomości objętej treścią aktu notarialnego z [...] czerwca 1966 roku repertorium [...] Nr [...]. We wniosku A. Z. powołała przepis art.216 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Starosta [...]., działając na podstawie art. 216 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami oraz art.105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w J. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m² uregulowanej w księdze wieczystej [...], jako bezprzedmiotowe, ponieważ brak jest możliwości prawnej dochodzenia roszczenia o zwrot w trybie postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] marca 2005 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2005 roku numer [...] Starosty [...].
Na decyzję z [...] marca 2005 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. Z. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisów art.136 punkt 3 i art.200 pkt.2 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 261/2004 poz.2603 ze zmianami) poprzez przyjęcie, że sprzedaż udziału we współwłasności nieruchomości związkom zawodowym nastąpiła z tzw. "wolnej ręki" oraz, że następca prawny związku zawodowego nie miał obowiązku zgłoszenia tej nieruchomości do uwłaszczenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego.
W szczególności należy podkreślić, że stosownie do treści art.136 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, do podmiotów uprawnionych do zgłoszenia żądania zwrotu nieruchomości zostali zaliczeni poprzedni właściciele nieruchomości oraz ich spadkobiercy. Oczywistym więc jest to, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwrotu nieruchomości udział winni brać wszyscy, których interesu prawnego bądź obowiązku dotyczy to postępowanie. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie o zwrot nieruchomości dotyczy między innymi interesu prawnego wszystkich byłych właściciele nieruchomości objętej tym postępowaniem bądź ich spadkobierców. Tym samym w postępowaniu o zwrot nieruchomości muszą brać udział wszyscy byli właściciele nieruchomości, a w przypadku ich śmierci wszyscy ich spadkobiercy. Nadto z wnioskiem o zwrot nieruchomości winni wystąpić wszyscy byli współwłaściciele bądź ich spadkobiercy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że spadkobiercami byłych współwłaścicieli S. i J. małżonków S. są C. S., E. S. i A. Z. Tymczasem z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] stycznia 2005 roku numer [...] Starosty [...] została doręczona tylko C. S. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia tej decyzji pozostałym spadkobiercom byłych współwłaścicieli nieruchomości, to jest E. S. i A. Z. Nadto decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2005 roku numer [...] została przesłana dla C. S. i E. S. za jednym potwierdzeniem odbioru, a z treści potwierdzenia odbioru wynika, że decyzję tę odebrał C. S. Oznacza to, że C. S. odebrał jedną decyzję przeznaczoną dla niego jako strony tegoż postępowania. Natomiast z akt nie wynika, aby C. S. odebrał drugi egzemplarz decyzji przeznaczony dla E. S. W aktach sprawy brak jest dokumentu wskazującego, że C. S. dokonał odbioru decyzji, jako dorosły domownik w trybie o jakim mowa w art.43 k.p.a. Wreszcie w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, że C. S. był pełnomocnikiem E. S. Oznacza to, że decyzja organu II instancji nie została skutecznie doręczona E. S. Powyższe uchybienia stanowią o naruszeniu prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego-art.145 § 1 pkt.4 k.p.a.
Niezależnie od powyższych uwag stwierdzić należy, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły sprawy w sposób, o którym mowa w art.7 k.p.a. W szczególności naruszenie przez organy zasady prawdy obiektywnej przejawia się w tym, że przedmiotem aktu notarialnego z [...] czerwca 1966 roku numer repertorium [...] Nr [...] był udział wynoszący połowę we współwłasności niezabudowanej nieruchomości położonej w J., a stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] arów [...] m². Wniosek o zwrot nieruchomości dotyczył nieruchomości objętej treścią tegoż aktu notarialnego. Z treści decyzji organu I instancji wynika, że postępowanie dotyczyło zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m², dla której była urządzona księga wieczysta [...] Udział byłych współwłaścicieli dotyczył całej nieruchomości objętej aktem notarialnym z [...] czerwca 1966 roku. Oznacza to, że związki zawodowe weszły w prawa jednego ze współwłaścicieli, a w aktach brak jest dowodu wskazującego na zniesienie współwłasności. Organ nie wyjaśnił więc z jakich powodów ograniczył postępowanie do nieruchomości wskazanej w tej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b i lit.c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI