I SA/Wa 572/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościodszkodowaniedekret warszawskiprzejęcie gruntówwłasnośćadministracjaprawo rzeczowesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Wojewody odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego, uznając, że utrata władztwa nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, przejętą na podstawie dekretu o gruntach warszawskich. Skarżący domagali się odszkodowania, jednak Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą jego przyznania, wskazując, że pozbawienie władztwa nastąpiło przed 5 kwietnia 1958 r. Sąd administracyjny uznał, że warunek ten nie został spełniony, a nieruchomość była faktycznie niezabudowana w dacie wejścia w życie dekretu i znajdowała się na terenie przeznaczonym pod Centralny Park Kultury, co potwierdzało utratę władztwa przed wymaganą datą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę L. W. i M. L. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...]. Nieruchomość ta została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Podstawową przesłanką odmowy przyznania odszkodowania było stwierdzenie, że pozbawienie poprzednich właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością nastąpiło przed dniem 5 kwietnia 1958 r., co wyklucza możliwość przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd analizując stan faktyczny ustalił, że w dniu 2 października 1946 r. nieruchomość była praktycznie niezabudowana, a późniejsze zaświadczenie lokalizacyjne z 1952 r. potwierdzało jej przeznaczenie pod realizację Centralnego Parku Kultury, z terminem zakończenia inwestycji przewidzianym na rok 1955. W związku z tym Sąd uznał, że poprzedni właściciel utracił faktyczne władztwo nad nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r., co skutkowało oddaleniem skargi jako bezzasadnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przesłanka utraty władztwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. nie została spełniona.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że nieruchomość była faktycznie niezabudowana w dacie wejścia w życie dekretu, a późniejsze dokumenty potwierdzają jej przeznaczenie pod inwestycję Centralnego Parku Kultury, co oznaczało utratę faktycznego władztwa przez poprzedniego właściciela przed wymaganą datą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

u.g.n. art. 215

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis wyjątkowy, wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, w tym utraty władztwa po 5 kwietnia 1958 r.

dekret warszawski

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Podstawa przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata faktycznego władztwa nad nieruchomością nastąpiła przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten jest przepisem wyjątkowym i jako taki nie może być interpretowany rozszerzająco. Czas w jakim nastąpiła utrata władania działką przez poprzedniego właściciela ocenia się według stanu faktycznego, a nie prawnego.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Elżbieta Sobielarska

sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowań za nieruchomości przejęte na podstawie dekretu warszawskiego, ze szczególnym uwzględnieniem daty utraty władztwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami o gruntach warszawskich i konkretnym stanem faktycznym nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego historycznie i prawnie zagadnienia odszkodowań za mienie przejęte w okresie PRL, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kiedy utrata władztwa nad nieruchomością przed 1958 rokiem zamyka drogę do odszkodowania?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 572/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/
Maria Tarnowska
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi L. W. i M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 572/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania L. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny i prawny:
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Prezydent W. odmówił przyznania następcom prawnym dawnych właścicieli nieruchomości odszkodowania, ponieważ pozbawienie poprzednich właścicieli faktycznej możliwości władania tą nieruchomością nastąpiło przed dniem 5 kwietnia 1958 r., a więc nie została spełniona jedna z przesłanek umożliwiających przyznanie odszkodowania. Nieruchomość przy ul. [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. – o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zatem do odszkodowania za niektóre kategorie nieruchomości objęte działaniem dekretu ma zastosowanie przepis art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Przyznanie odszkodowania na podstawie powyższego przepisu jest możliwe tylko w przypadku spełnienia warunków w nim przewidzianych (jeżeli na działce był dom jednorodzinny, który przeszedł na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., lub działka była przed dniem wejścia w życie dekretu przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a właściciele lub następcy prawni zostali pozbawienie władania nią po 5 kwietnia 1958 r.).
Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Zarządu Miejskiego W. wynika, że w dniu [...] października 1946 r. przedmiotowa nieruchomość była niezabudowana.
Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...] lutego 1952 r. wydanego dla Dyrekcji Budowy Parków Kultury przez Prezydium Rady Narodowej w W. na lokalizację szczegółową Centralnego Parku Kultury na P. wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenie przeznaczonym pod realizację I etapu Centralnego Parku Kultury, termin zakończenia tej inwestycji przewidziany był na rok 1955 (szkic do lokalizacji nr [...]).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła L. W. wnosząc o przychylne załatwienie jej sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Zgodnie z treścią art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2004., Nr 261, poz. 2603) odszkodowanie za działkę oraz za dom jednorodzinny przysługuje jeżeli poprzedni właściciel lub jego następca prawny pozbawiony został faktycznego władania po dniu 5 kwietnia 1958 r. Przepis ten jest przepisem wyjątkowym i jako taki nie może być interpretowany rozszerzająco. Jego zastosowanie i w konsekwencji przyznanie odszkodowania może mieć miejsce tylko wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie wszystkie przewidziane w nim przesłanki. Przyznanie odszkodowania za dom jednorodzinny wymaga spełnienia łącznie następujących warunków:
1. grunt i dom podlegały przepisom dekretu,
2. dom przeszedł na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r.,
3. dom był jednorodzinny.
Natomiast ustalenie odszkodowania za działkę musi być poprzedzone stwierdzeniem, że podlegała ona przepisom dekretu, mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a pozbawienie poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych faktycznej możliwości władania nią nastąpiło po dniu 5 kwietnia 1958 r. Czas w jakim nastąpiła utrata władania działką przez poprzedniego właściciela ocenia się według stanu faktycznego, a nie prawnego. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że sporna nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. – o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu wejścia w życie powyższego dekretu z 21 listopada 1945 r., zgodnie z treścią zarządzenia Wydziału Inspekcji Budowlanej Zarządu Miejskiego w W. znajdującego się w aktach sprawy wynika, że na nieruchomości przy ul. [...] w dniu 2 października 1946 r. znajdował się całkowicie wypalony i zburzony budynek, tak że w praktyce nieruchomość ta była niezabudowana. Natomiast zaświadczenie lokalizacyjne nr [...] z dnia 21 lutego 1952 r., znajdujące się w aktach sprawy (uzyskane przez organ z zasobów Archiwum Państwowego), wyrażające zgodę na szczegółową lokalizację Centralnego Parku Kultury na P. oraz stanowiący integralną część tego zaświadczenia szkic nr [...] potwierdzają, że sporna nieruchomość znajdowała się na obszarze I etapu realizacji parku. Z adnotacji znajdującej się na tym szkicu wynika, że termin zakończenia tej inwestycji przewidziany był na rok 1955. Zatem poprzedni właściciel faktyczne władztwo nad nieruchomością utracił przed dniem 5 kwietnia 1958 r., a więc nie został spełniony jeden z warunków umożliwiających przyznanie odszkodowania. Zwolniło to organ od badania zapisów dotyczących przeznaczenia spornej nieruchomości w ogólnym planie zabudowy W. z dnia [...] sierpnia 1931 r. zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych, który obowiązywał w dniu wejścia w życie dekretu z 2 kwietnia 1946 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI