I SA/Wa 1061/11

I SA/Wa 1061/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Maria Tarnowska /przewodniczący/
Przemysław Żmich /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Sygn. powiązane
II OSK 722/12 - Wyrok NSA z 2013-07-31
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
art. 3 pkt 1,2,13, art. 4 i 5,  art. 36 par. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. [...] Sp. z o.o. w G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na dokonanie podziału zabytku nieruchomego oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania Stadniny [...] sp. z o.o. w G., decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], odmawiającą pozwolenia na podział działki geodezyjnej nr [...] w G., na której położone są: dawny zamek (tj. budynek bramny), pałac, zabudowania gospodarcze oraz park, wpisane do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] maja 1968 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Stadnina [...] Sp. z o.o. pismem z dnia 29 maja 2008 r. zwróciła się do Kierownika Delegatury w L. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P. o wydanie pozwolenia, według przedłożonego projektu, na podział działki nr [...] w G., gm. P., która jest tożsama z obszarem zabytkowego założenia pałacowo-parkowo-folwarcznego.
Pismem z dnia 8 lipca 2008 r. Spółka zmieniła treść wniosku o podział nieruchomości. Nowa koncepcja przewidywała wydzielenie z działki nr [...] trzech działek wyodrębniających: zespół pałacowo-parkowy na działce nr [...], budynek bramny z północną częścią parku na działce nr [...] oraz zespół dawnego folwarku na działce nr [....]. Uzasadnieniem wniosku było planowane wydzierżawienie części pałacowo-parkowej, a także funkcjonalne wydzielenie części administracyjnej - na działce nr [...] (budynek bramny z północną częścią parku) oraz części produkcyjno-hodowlanej - na działce nr [...] (zespół dawnego folwarku). We wniosku wskazano, że pozwolenie na planowany podział pozwoli na wydzierżawienie części pałacowej, a tym samym zapobiegnie niszczeniu cennego przecież budynku, a w rezultacie doprowadzi do renowacji wnętrz i przywrócenia dawnej świetności obiektowi.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmówił pozwolenia na podział działki nr [...] w G., gm. P., na której położone są: dawny zamek (tj. budynek bramny), pałac, zabudowania gospodarcze oraz park, wpisane do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] maja 1968 r. Organ pierwszej instancji uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zagrożeniem dla integralności zabytkowego założenia, a w szczególności niekorzystnego wyłączenia z części reprezentacyjnej budynku bramnego, wobec braku możliwości prawnego zagwarantowania nierozdzielności obszaru zabytkowego zespołu pałacowo-parkowo-folwarcznego w G. Ponadto stwierdził, że potrzeby strony (przekazanie w dzierżawę pałacu i parku) mogą być osiągnięte bez podziału przedmiotowej nieruchomości, a zatem ze stanowiska konserwatorskiego jej podział jest nieuzasadniony.
Od powyższej decyzji Stadnina [...] Sp. z o.o. będąca właścicielem nieruchomości wniosła odwołanie. Strona zarzuciła organowi pierwszej instancji, że wydając decyzję nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy. W odwołaniu podkreślono, że w związku z brakiem w Spółce funduszy na utrzymanie pałacu znajdującego się na przedmiotowej działce, a także brakiem możliwości pozyskania ich z programów Unii Europejskiej, pragnie dokonać wnioskowanego podziału w celu długoletniego wydzierżawienia terenu parku z budynkiem pałacu, aby możliwe było uratowanie od zniszczenia budynku pałacu. W uzupełnieniu odwołania strona wyraziła pogląd, iż w jej przekonaniu podział nie spowoduje utraty integralności zespołu pałacowego oraz nie pozbawi Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jego instrumentów kontrolnych, bowiem nadal zostanie zachowany status zabytku ze wszystkimi jego konsekwencjami. Wskazano także na konieczność wydzielenia działek, w związku z ustaleniem podatku od nieruchomości.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1184/09 uchylił decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [....] maja 2009 r.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 7 lipca 2010 r. wystąpił do Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków z prośbą o wydanie opinii specjalistycznej w przedmiotowej sprawie. W przesłanej opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków [...] z dnia [...] września 2010 r., sporządzonej po przeprowadzeniu oględzin zabytku w dniu 17 sierpnia 2010 r., we wnioskach podkreślono, że proponowany podział działki m.in. w sposób trwały naruszy historyczne relacje przestrzenne zespołu; zatrze znaczenie i symbolikę wieży jako warownej pierwszej siedziby pańskiej [budynek bramny, tzw. dawny zamek]; zniekształci dziedziniec reprezentacyjny, który jest istotnym i trwałym elementem założenia; poprowadzenie linii podziału geodezyjnego po linii siecznej tego dziedzińca (...) zaburzy relacje przestrzenne, artystyczne i historyczne pomiędzy obiektami; wieża bramna jest od wieków nieodłącznym elementem w/w dziedzińca dworskiego (...) i nie może być od niego oddzielona; podzielenie zespołu na trzy działki będące we władaniu różnych użytkowników (lub właścicieli) naruszy także ważne powiązania widokowe; doprowadzi do oddzielenia parku znajdującego się w części północno-wschodniej założenia od pozostałej części parkowej oraz zniszczy harmonijny związek między założeniem reprezentacyjnym, parkiem i założeniem folwarcznym, doprowadzając do trwałej dezintegracji zabytkowej przestrzeni.
W piśmie z dnia 19 stycznia 2011 r. strona wniosła uwagi do sprawy stwierdzając, iż organy ochrony zabytków posiadają wystarczające instrumenty prawne pozwalające im na kontrolę zagospodarowania zabytków oraz prowadzenie nadzoru konserwatorskiego. Podkreślono, iż podział nieruchomości jest jedynie podziałem ewidencyjnym, który nie doprowadzi do zerwania powiązań historycznych zabytku z jego pozostałymi częściami, natomiast to czy zabytek zachowa swe walory jako całość będzie zależało do konserwatora zabytków i jego działań (wydawania stosownych pozwoleń), a nie od działań właścicieli poszczególnych części zabytku, bo bez zgody organu ochrony zabytków właściciele nie mogą podejmować żadnych inwestycji. Jednocześnie wbrew wcześniejszym deklaracjom Stadnina [...] Sp. z o.o. oświadczyła, że wydzielenie części ewidencyjnych nieruchomości oraz jej odsprzedanie innemu podmiotowi na cele hotelarskie to w tej chwili jedyny sposób na uratowanie zabytku.
Minister wskazał, że w uzasadnieniu decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] maja 1968 r., nr [...] orzekającej o wpisie zabytku do rejestru dawny zamek (obecnie magazyn), który należy utożsamiać z budynkiem bramnym, został zbudowany w k. XVI w. -przebudowany w 1848 r. łącznie z budową nowego pałacu oraz zabudowaniami gospodarczymi. Podkreślono, że budynki położone są w starym parku o założeniu regularnym.
Minister stwierdził, że w niniejszej sprawie przedmiotem ochrony konserwatorskiej jest założenie pałacowo-parkowo-folwarczne położone na działce nr [...], obręb G. i zajmuje powierzchnię [...] ha.
Zdaniem Ministra, założenie pałacowo-parkowo-folwarczne w G. odpowiada definicji legalnej zabytku art. 3 pkt 1 i 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zbytków i opiece nad zabytkami, jako nieruchomość stanowiąca historyczny zespół budowlany - powiązaną przestrzennie grupę budynków wyodrębnioną ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Oznacza to, że ochronie konserwatorskiej podlegają nie tylko same obiekty budowlane położone na terenie założenia i ich wzajemne relacje przestrzenne, ale także układ kompozycyjny zespołu i parku oraz podział funkcjonalny tego założenia.
W ocenie Ministra, omawiany zabytek ma wyraźnie ukształtowany podział funkcjonalny na część reprezentacyjną, w skład której wchodzi: pałac, park i budynek bramny oraz część gospodarczą w postaci dawnego folwarku. Założenie w G. zostało wpisane do rejestru zabytków jako całość, a poszczególne elementy o odmiennych funkcjach i zróżnicowanym stopniu walorów artystycznych w równym stopniu kształtują wartość tego zespołu pałacowo-parkowo-folwarcznego. Tym samym integralność tego zespołu w znacznym stopni przesądza o jego wartości zabytkowej.
Minister wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zgodnie, z którym dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Zdaniem organu odwoławczego, rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 8 tej ustawy wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż przepisy prawa nie określają, w jakich przypadkach konieczne jest wydanie pozwolenia, a w jakich odmowa jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu ochrony zabytków. Ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniu, jaki wpływ na chronione wartości danego obszaru zabytkowego będzie miała konkretna inwestycja.
Minister zaznaczył, że istotą przedmiotowej sprawy jest podział geodezyjny nieruchomości zabytkowej, prowadzący do wyznaczenia nowych granic ewidencyjnych, a w konsekwencji do utworzenia trzech niezależnych nieruchomości gruntowych w granicach obszaru wpisanego rejestru zabytków. Podział ten rozdziela założenie pałacowo-parkowo-folwarczne na trzy części, tj. na: działkę [...] z pałacem oraz parkiem, na terenie którego znajduje się domek ogrodnika - stanowiącą część reprezentacyjną założenia; działkę [...] z budynkiem bramnym i częścią parku, które kompozycyjnie, funkcjonalnie i stylistycznie przynależą do części reprezentacyjnej założenia; działkę [...] obejmującą teren historycznie ukształtowany jako folwark z częścią gospodarczą założenia.
Według deklaracji zawartej we wniosku Stadniny [...] Sp. z o.o. z dnia 29 maja 2008 r. działanie to miało na celu wydzierżawienie projektowanej działki nr [...], która miałaby stanowić część pałacowo-parkową. Wnioskodawca planowaną dzierżawę określił jako długoletnią, oczekując poprawy stanu utrzymania budynku pałacu, który obecnie nieużytkowany został zabezpieczony przez Spółkę przed zniszczeniem. W zarządzie właściciela zabytku miałaby pozostać działka [...], jako części użytkowane przez Stadninę [...] Sp. z o.o. Jednakże w piśmie z dnia 19 stycznia 2011 r. Spółka oświadcza, iż przewiduje sprzedaż projektowanej do wydzielenia działki nr [...] innemu podmiotowi na cele hotelarskie.
Zdaniem Ministra, w świetle argumentów wyłożonych przez wnioskodawcę, planowany podział prowadzi do sytuacji, gdy różnymi częściami jednego zabytku będą niezależnie zarządzać dwa podmioty.. W tym kontekście organ odwoławczy uznał, że wnioskowany podział działki nr [...] stanowi zagrożenie dla zachowania integralności zabytkowego założenia pałacowo-parkowo-folwarcznego w G. bowiem za podziałem geodezyjnym idzie także rozdrobnienie struktury zarządu zabytkiem nieruchomym. Ponadto, nawet deklarowana we wniosku długoletnia dzierżawa niesie ze sobą realną możliwość chęci zbycia jednej z części zabytkowego założenia, tj. projektowanej działki nr [...], ponieważ obecny właściciel nieruchomości nie widzi celowości utrzymywania budynku pałacu na własne potrzeby, a przyszły dzierżawca inwestując i ponosząc wysokie koszty remontu pałacu może się stać jego faktycznym właścicielem. Okoliczność ta zdaje się być potwierdzona oświadczeniem strony z dnia 19 stycznia 2011 r.
Minister podkreślił, że w przedmiotowej sprawie organy ochrony zabytków obu instancji, właśnie w sprzedaży oraz niekontrolowanym zagospodarowaniu tej części przedmiotowego założenia widzą działanie, które może utrudnić utrzymanie zabytkowego terenu w jego pierwotnym układzie przestrzenno-architektonicznym, który uniemożliwi zachowanie zespołu pałacowo-parkowego w G. w pełni jego walorów zabytkowych. Stanowisko tych organów wypływa z ustawowego obowiązku zawartego w treści przepisu art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który wskazuje na zadania związane z ochroną zabytków sprawowaną przez organy administracji publicznej, tj. zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, a także zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków.
Minister zauważył, że w specjalistycznej literaturze przedmiotu wskazuje się, co potwierdza wieloletnia praktyka konserwatorska, iż jedynym prawidłowym zabezpieczeniem zabytkowych zespołów pałacowo-parkowych jest ich właściwe wykorzystanie. Ma to miejsce tylko wówczas, gdy całość zespołu pozostaje w ręku jednego właściciela i jest przez niego zagospodarowana i wykorzystana w sposób jednorodny, jako całość funkcjonalno - przestrzenna, bez dzielenia zespołu na części i bez wprowadzania kilku użytkowników o różnych programach użytkowych w obrębie jednego chronionego zabytku.
Zdaniem Ministra, takie właśnie zagrożenie występuje w omawianej sprawie. Dotychczas zespół pałacowo-parkowo-folwarczny w G. stanowi całość, pozostającą w rękach jednego użytkownika. Jest to sytuacja optymalna z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej. Obecny właściciel nie ukrywa jednak, że projektowany podział geodezyjny zespołu na trzy części ma być dokonany, z uwagi na planowaną sprzedaż jednej z części nowemu właścicielowi.
Rozdrobnienie obszaru omawianego założenia, które zachowało się w historycznych granicach jest zagrożeniem dla jego integralności w przyszłości, co jest niedopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego. Podział taki prowadzić będzie, w przypadku braku kontroli właściciela nad całością założenia do odmiennego sposobu zagospodarowania wyodrębnionych części zabytku. Wprawdzie organy ochrony konserwatorskiej zachowają kompetencje do wydawania pozwoleń oraz nakazów na obszarze całego założenia, jednakże w przypadku wydzielenia nowych działek i wydzierżawienia ich bądź sprzedaży innym podmiotom, pozbawione będą możliwości koordynowania prac remontowych w budynkach i pielęgnacyjnych zieleni na terenach wydzielonych działek, w sposób zapewniający spójną politykę konserwatorską. Przy wielości bowiem podmiotów posiadających tytuł prawny do zabytku trudne będzie stworzenie warunków do całościowego opracowywania programów prac konserwatorskich i remontowych dla przedmiotowego zespołu. W konsekwencji, jak pokazuje praktyka konserwatorska, różnice sposobu zagospodarowania i eksploatacji poszczególnych części założenia pałacowo-parkowo-folwarcznego w G. będą skutkować dezintegracją tego zespołu, Argumenty te w szczególności dotyczą sztucznego wyłączenia budynku bramnego z części reprezentacyjnej tego założenia, tj. części pałacowo-parkowej. Zarówno budynek bramny stylistycznie odpowiadający architekturze pałacu, jak i część parku (przez wnioskodawcę włączona w działkę [...]), która stanowi część reprezentacyjnego prospektu zieleni przed pałacem nie może funkcjonować w oderwaniu od części pałacowo-parkowej.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Minister stwierdził, że istotą odmowy pozwolenia na wnioskowany podział działki nr [...] nie była obawa, że zespół pałacowo-parkowo-folwarczny w G. straci charakter zabytku w przypadku wydzielenia wieży bramnej. Celem tej odmowy było zapobieżenie wprowadzenia sztucznego i nieuzasadnionego merytorycznie podziału obszaru zabytkowego założenia, a jednocześnie zapewnienia warunków prawnych do zachowania walorów zabytkowych całego zespołu, nie tylko budynku pałacu. Argumenty przytoczone w uzupełnieniu odwołania, że podział działki jest kluczowy dla planowanej dzierżawy pałacu i parku, ponieważ dla potencjalnego inwestora niezwykle istotną sprawą będzie ustalenie za jaką część obiektu odpowiada oraz w jakiej część obciążony będzie zobowiązaniami podatkowymi z tego tytułu, jest nietrafne. Powyższe kwestie są możliwe do ustalenia w umowie dzierżawy ułamkowego udziału w nieruchomości. Stanowisko organów ochrony zabytków wobec najnowszej deklaracji strony sprzedaży wydzielonej nieruchomości, wynika wprost z czynności podejmowanych przez organy w toku prowadzonego postępowania przed pierwszą i drugą instancją.
Organ odwoławczy podkreślił, że słuszny interes strony w tej sprawie, jedynie z pozoru jest zbieżny z interesem społecznym bowiem w imię zapewnienia utrzymania i remontu wnętrz w budynku pałacu (jedynie jeden z elementów całości zabytku) dąży się do rozbicia struktury przestrzenno-architektonicznej całego założenia, którego integralność stanowi jedną z zasadniczych wartości zabytkowych, będących podstawą wpisu do rejestru zabytków omawianego zespołu pałacowo-parkowo-folwarcznego w G. Stadnina [...]. Sp. z o.o. jako podmiot reprezentujący interes państwa winna dążyć do rozwiązań zapewniających możliwość wywiązania się z ustawowego obowiązku opieki właściciela nad zabytkiem, lecz nie kosztem obniżenia jego wartości (także rynkowej).
Od decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Stadnina [...] Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie ogólnych zasad procedury administracyjnej, tj. art. 7 oraz art. 8 kpa, które wymagają prowadzenia postępowania z zachowaniem praworządności, dokonywania wszelkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa; 2) mający istotny wpływ na wynik sprawy błąd w ustaleniu, że wydzielenie w przedmiotowej sprawie z działki nr [...] trzech kolejnych działek wyodrębniających: zespół pałacowo-parkowy na działce nr [...], budynek bramny z północną częścią parku na działce nr [...] oraz zespół dawnego folwarku na działce nr [...], spowoduje uszczerbek dla wartości kompleksu pałacowego w G.; 3) mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy błąd w ustaleniach polegający na uznaniu, że zaproponowany przez skarżącego podział działki nr [...] w G. jest merytorycznie nieuzasadniony i narusza integralność obiektu; 4) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez przyjęcie, że konserwator zabytków nie ma możliwości podejmowania działań mających na celu: - zapewnienie warunków prawnych i organizacyjnych umożliwiających zagospodarowanie i utrzymanie zabytku, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków, kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków, uwzględnienie zadań ochrony w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska - podczas gdy przepis ten daje prawne możliwości podejmowania działań w zakresie w nim wymienionym, bez względu na to, czy zabytek znajduje się na podzielonej działce, czy nie; 5) mające istotny wpływ na wynik sprawy przyjęcie, że brak jest uwarunkowań prawnych, które mogłyby stanowić narzędzia dla organu ochrony konserwatorskiej pozwalające na zachowanie integralności zabytkowej nieruchomości, podczas gdy zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 8 i ust. 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Konserwator Zabytków może wydać pozwolenie na podział zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru z zastrzeżeniem warunków, które zapobiegną uszkodzeniu lub zniszczeniu tego zabytku. Przyjęte ustalenie stanowi w istocie naruszenie wymienionych artykułów poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że organ konserwatorski nie może wydać pozwolenia na podział zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków; 6) nie ustosunkowanie się przez organ administracji w uzasadnieniu swojej decyzji do całości zgromadzonego w sprawie materiału, w tym przede wszystkim do zastrzeżeń skarżącego w jego piśmie z dnia 19 stycznia 2011 r. do opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków Oddział Terenowy w P. z dnia 20 września 2010 r., co jednocześnie stanowiło mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 107 § 3 kpa; 7) zlecenie wykonania opinii Krajowemu Ośrodkowi Badań i Dokumentacji Zabytków Oddział Terenowy w P. podlegającemu wyłączeniu z niniejszego postępowania na mocy art. 84 § 2 w zw. 24 § 1 pkt 7 kpa, ponieważ jest on jednostką podległą organowi administracji, co stanowiło mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie wymienionych przepisów przez ich niezastosowanie. W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych oraz o rozpatrzenie sprawy pod nieobecność skarżącego bądź jego pełnomocnika w przypadku jego ustanowienia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wnioskowany przez Stadninę podział nieruchomości zakłada wydzielenie trzech działek. Pierwsza ma obejmować: pałac wraz z parkiem i domkiem ogrodnika, druga: budynek bramny z północną częścią parku, trzecia: część gospodarczo-produkcyjną stadniny. Uzasadnieniem tego podziału była konieczność ratowania zabytkowego pałacu przed popadaniem w ruinę. Stan techniczny tego obiektu wymaga natychmiastowego remontu. Skarżąca wskazała, że Stadniny [...] na to, jednak nie stać; nie stać ją, także na utrzymanie obiektu po jego ewentualnym wyremontowaniu. Stąd też, wobec braku zapewnienia jakiegokolwiek finansowania przez instytucje państwowe dla ratowania wymienionego zabytku, powstała konieczność znalezienia innego rozwiązania. Miało nim być właśnie wydzielenie części działki z pałacem, celem znalezienia ewentualnego inwestora (dzierżawcy, nabywcy), który będzie w stanie poczynić określone nakłady celem prowadzenia w tym obiekcie działalności hotelarsko-rekreacyjnej. Dzięki temu obiekt mógłby odzyskać swą świetność z korzyścią dla wszystkich. Dla realizacji tego projektu, wydzielenie działki staje się koniecznością, gdyż takie są uwarunkowania rynkowe. Trudno liczyć na zainteresowanie inwestora, gdy nie będzie miał wydzielonej fizycznie działki, nawet celem jej długoterminowej dzierżawy.
Skarżąca zauważyła, że organ w ogóle nie wziął pod uwagę uwag Stadniny [...], że proponowany podział nie spowoduje utraty przez zespół pałacowy jego integralności jako zabytku, ani że w świetle stanu prawnego nie pozbawi to Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jego instrumentów kontrolnych. Dla organu tego było właściwie bez znaczenia, że część pałacowa zabytku popada w ruinę i z uwagi na swój stan nie może być użytkowana oraz że właśnie z tego powodu uzasadniony staje się podział działki celem znalezienia dla niej inwestora, a tym samym jej uratowania.
Skarżący wskazał, że nie zgodził się z opinią Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków Oddział Terenowy w P., gdzie wskazano, że dokonanie podziału przedmiotowej nieruchomości nie może się odbyć bez znacznej szkody dla tego zabytku oraz że jedynym możliwym do zaakceptowania sposobem podziału tej nieruchomości jest podział zaproponowany przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Za czym miałyby przemawiać: oddzielenie od siebie poszczególnych części zespołu pałacowo-folwarcznego, zaburzenie relacji przestrzennych i artystycznych, - naruszenie powiązań widokowych, zniszczenie harmonijnego związku pomiędzy poszczególnymi częściami zespołu pałacowo-folwarcznego. Skarżący podniósł, że w złożonych do opinii zastrzeżeniach z dnia 19 stycznia 2011 r. wskazał m.in. że przytoczone przez KOBiDZ przyczyny mogą zostać z powodzeniem usunięte w drodze prowadzenia należytego nadzoru konserwatorskiego nad podzielonymi nieruchomościami.
Zdaniem skarżącej, Konserwator zabytku nie może się zasłaniać wskazanymi przez siebie przyczynami, w sytuacji gdy ma on określone przepisami prawa instrumenty do wyegzekwowania zachowania walorów zabytku jako całości, nawet jeżeli jego poszczególne składniki należałyby do różnych osób. Zgodnie np. z art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga wiele różnego typu działań. W związku z powyższym – zdaniem Spółki - nie może budzić wątpliwości, że to od decyzji Konserwatora zabytków będzie zależało, czy pomiędzy wydzielonymi ewidencyjne częściami zabytkowej nieruchomości zostanie ustawiony płot, albo mur oraz czy podczas renowacji jednej z części nie zostaną naruszone jej relacje artystyczne z pozostałymi częściami zabytku.
Skarżąca podkreśliła, że istota niniejszej sprawy dotyczy właśnie (jedynie) ewidencyjnego podzielenia nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy zabytek. Nie oznacza to jednocześnie, że części tej nieruchomości zostaną od siebie fizycznie oddzielone przez wzniesienie jakiegoś muru, czy wręcz przeniesienie nieruchomości. Po dokonaniu podziału działek fizycznie zabytek ten zostanie niezmieniony, wobec czego trudno tu mówić o naruszeniu powiązań widokowych, czy walorów estetycznych zabytku. To rolą konserwatora będzie dopilnowanie by jakiekolwiek inwestycje, nie doprowadziły do ich uszczerbku.
Zdaniem skarżącej, nie można było zgodzić się z KOBiDZ Oddział Terenowy w P., że przez dokonanie ewidencyjnego podziału przedmiotowej działki nastąpi zerwanie powiązań historycznych zabytku z jego pozostałymi częściami. To, czy zabytek zachowa swe walory jako całość będzie zależało od Konserwatora zabytków i jego działań (wydawania stosownych pozwoleń), a nie od działań właścicieli poszczególnych części zabytku. Właściciele ci bez zgody konserwatora nie będą mogli poczynić żadnych inwestycji. Przedstawione powyżej uwagi odnoszą się również do stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji, gdzie podstawą jej wydania była wspomniana opinia KOBiDZ Oddział Terenowy w P. Minister w swej decyzji z [...] marca 2011r. nie ustosunkował się jednak do zgłoszonych zarzutów skarżącego do wspomnianej opinii, co jednocześnie spowodowało naruszenie art. 107 § 3 kpa.
Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę, że wymieniony Ośrodek jest jednostką podległą Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jest on instytucją kultury powołaną przez ten organ administracji. Tym samym trudno oczekiwać od KOBiDZ jako jednostki podległej bezstronności w sprawie. Ponadto z uwagi na tę podległość pomiędzy KOBiDZ, a organem administracji, opinia ta nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, z uwagi na to, że Ośrodek ten podlegał wyłączeniu na mocy art.84 § 2 w zw. 24 § 1 pkt 7 kpa.
W ocenie skarżącego, ani w opinii KOBiDZ, ani w uzasadnieniu decyzji Ministra z dnia 21 marca 2011 r. nie wskazano żadnych przekonujących argumentów przeciwko dokonaniu podziału przedmiotowej działki. Nie poparto ich żadnymi dowodami, a jedynie powołano się na ogólnikowe stwierdzenia, typu "specjalistyczna literatura przedmiotu" czy" wieloletnia praktyka konserwatorska". Na przykład na str. 6 uzasadnienia decyzji wskazano, że "przede wszystkim trzeba zdecydowanie podkreślić, że - na co wskazuje się w specjalistycznej literaturze przedmiotu i co potwierdza wieloletnia praktyka konserwatorska - jedynym prawidłowym zabezpieczeniem zabytkowych zespołów pałacowo-parkowych jest ich właściwe wykorzystanie. Ma to miejsce tylko wówczas, gdy całość zespołu pozostaje w ręku jednego właściciela i jest przez niego zagospodarowana i wykorzystana w sposób jednorodny, jako całość funkcjonalno - przestrzenna, bez dzielenia zespołu na części i bez wprowadzania kilku użytkowników o różnych programach użytkowych w obrębie jednego chronionego zabytku." (wers 5-12). W dalszej części wskazano, że "wprawdzie organy ochrony konserwatorskiej zachowają kompetencje do wydawania pozwoleń oraz nakazów na obszarze całego założenia, jednakże w przypadku wydzielenia nowych działek i wydzierżawienia ich bądź sprzedaży innym podmiotom, pozbawione one będą możliwości koordynowania prac remontowych w budynkach i pielęgnacyjnych zieleni na terenach wydzielonych działek, w sposób zapewniający spójną politykę konserwatorską. Przy wielości bowiem podmiotów posiadających tytuł prawny do zabytku, trudne będzie stworzenie warunków do całościowego opracowywania programów prac konserwatorskich i remontowych dla przedmiotowego zespołu" (wers 23-30). Skarżąca zwróciła uwagę, że według organu będzie to trudne, ale nie niemożliwe. Okazuje się zatem, że kwestia, czy dany zabytek będzie mógł być objęty ochroną konserwatorską czy nie, zależy właśnie od danego Konserwatora oraz tego czy i jak będzie on korzystał z przysługujących mu w tym zakresie rozwiązań prawnych oraz tego, czy i jak będzie je egzekwował. W innym wypadku, wobec braku możliwości finansowych właściciela oraz braku jakiegokolwiek wsparcia finansowego ze strony organów państwa, w tym Konserwatora, obiekt zabytkowy, który należy ratować, popadnie w ruinę. Co wtedy z interesem społecznym?
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że na mocy art. 153 Ppsa Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zobowiązany był do uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy oceny prawnej i wskazań co dalszego toku postępowania zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1184/09. W wyroku tym Sąd uznał, że Minister w wystarczający sposób nie odniósł się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i zarzutów odwołania bowiem nie wyjaśnił dlaczego zaproponowany podział wpłynie na niezachowanie integralności zabytku i nie dokonał szczegółowych ustaleń w zakresie zachowania integralności terenu, na którym usytuowany jest zespół pałacowy, zwłaszcza w kontekście celu podziału zadeklarowanego przez strony – chęci uchronienia zabytku przed zniszczeniem. Zdaniem Sądu, Minister winien rozważyć, czy zaproponowany podział wpłynie na ochronę konserwatorską terenu i na działania organu wymienione w art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz.1568 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, a swoje stanowisko w tym zakresie szczegółowo uzasadnić. Sąd stwierdził, że możliwy brak kontroli służb konserwatorskich nad zabytkiem winien być rozważony w kontekście tego, że Stadnina [...] oraz organy ochrony konserwatorskiej są podmiotami reprezentującymi państwo i z tego względu winny mieć zbieżne interesy odnośnie zachowania zabytkowego zespołu pałacowego. Zdaniem Sądu, Minister powinien rozważyć, czy zespół pałacowy wymaga działań z zakresu ochrony zabytków, które uniemożliwiają podział geodezyjny, mając na uwadze zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony.
Zdaniem Sądu, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zastosował się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w powyższym wyroku.
W uzasadnieniu swej decyzji Minister wskazał dlaczego nie wyraża zgody na zaproponowany przez wnioskodawcę podział działki nr [...]. Zastrzeżenia organu budzi przede wszystkim wydzielenie w ramach części reprezentacyjnej Zespołu dwóch nieruchomości, z których jedna (działka nr [...]) miałaby być przeznaczona na sprzedaż lub oddana w długoletnią dzierżawę osobie trzeciej na cele hotelarskie (pałac, większa część parku i domek ogrodnika), natomiast druga (działka nr [...] wraz z budynkiem bramnym i mniejszą częścią parku) miałaby wraz z częścią gospodarczą (działka nr [..]) służyć działalności Stadniny [...] w celach administracyjnych i gospodarczych. Minister - powołując się na wnioski zawarte w sporządzonej na swe zlecenie opinii KOBiDZ z września 2010 r. – stwierdził, że skutkiem zaproponowanego podziału będzie zarządzanie różnymi częściami zabytku przez różne podmioty, co spowoduje rozdrobnienie struktury zarządu mieniem, ponieważ Spółka nie widzi możliwości utrzymywania budynku pałacu na własne potrzeby.
Minister wskazał, że powodem odmowy wyrażenia zgody jest zagrożenie dla integralności zabytku wynikające z dążenia wnioskodawcy do sprzedaży jego części, co pociąga za sobą zagrożenie w niekontrolowanym zagospodarowaniu tej części przedmiotowego założenia. Zdaniem Ministra, takie działanie może utrudnić utrzymanie zabytkowego terenu w jego pierwotnym zabytkowym układzie przestrzenno – architektonicznym.
Minister wskazał, że z punktu widzenia konserwatorskiego zagrożenie w przyszłości dla integralności całego zespołu (jako jednej z wartości zabytkowych stanowiących podstawę wpisu zabytku do rejestru) niesie doprowadzenie do takiej sytuacji, gdzie różnymi częściami zabytku będzie gospodarować kilku użytkowników z różnymi programami użytkowymi.
Minister zwrócił też uwagę na to, że taka sytuacja utrudni kontrolę konserwatorską, ponieważ korzystanie z podzielonego zabytku prowadzić będzie do odmiennego sposobu zagospodarowania i eksploatacji wyodrębnionych części zabytku, co spowoduje jego dezintegrację. Pozbawi to organy możliwości spójnego koordynowania prac remontowych budynków i prac pielęgnacyjnych zieleni. Trudne też będzie stworzenie warunków do całościowego opracowywania programów prac konserwatorskich i remontowych dla przedmiotowego Zespołu.
Organ odwoławczy zaznaczył, że na takie działanie wnioskodawcy nie może być zgody, ponieważ do ustawowych obowiązków organów ochrony zabytków należy zapewnienie warunków, także i prawnych, umożliwiających trwałe zachowanie zabytków ich zagospodarowanie i utrzymanie oraz zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy).
Zaprezentowana wyżej argumentacja organu nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Stanowisko organu ma swe odzwierciedlenie w opinii KOBiDZ, gdzie jej autorki wskazały na to, że zespół pałacowo – parkowo – folwarczny to przykład unikalnego zespołu architektonicznego, a zaproponowany podział spowoduje zatarcie historycznej i - jedynej tego typu w W. - zachowanej kompozycji przestrzennej, zatrze znaczenie i symbolikę wieży warownej, zniekształci dziedziniec reprezentacyjny. W opinii tej wskazano, że poprowadzenie linii podziału geodezyjnego po linii siecznej dziedzińca zaburzy relacje przestrzenne, artystyczne i historyczne pomiędzy obiektami. Podzielenie zespołu na trzy działki naruszy ważne powiązania widokowe na osiach podłużnej i poprzecznej przebiegających m.in. przez dziedziniec reprezentacyjny oraz spowoduje rozdzielenie parku, zniszczy związek między założeniem reprezentacyjnym, parkiem i założeniem folwarcznym i doprowadzi do dezintegracji zabytkowej przestrzeni.
Minister prawidłowo uznał, że Zespół Pałacowo – Parkowy w G. stanowi zabytek, o którym mowa w art. 3 pkt 13 ustawy. Wobec tego, że jest to historyczny zespół budowlany ochronie konserwatorskiej poza obiektami budowlanymi i ich wzajemnymi relacjami przestrzennymi podlega także układ kompozycyjny zespołu i parku oraz podział funkcjonalny założenia na część reprezentacyjną (pałac, park i budynek bramny) oraz część gospodarczą (dawny folwark). Nie budzi zastrzeżeń Sądu stanowisko organu, co do tego, że o wartości zabytkowej przedmiotowego zespołu w znacznym stopniu przesądza integralność tego obiektu bowiem został on wpisany do rejestru zabytków jako całość, a poszczególne jego elementy o odmiennych funkcjach i zróżnicowanym stopniu walorów artystycznych w równym stopniu kształtują jego wartość.
W uzasadnieniu decyzji Minister – stosownie do wytycznych WSA w Warszawie - odniósł się do zarzutów odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że odmowa jest działaniem prewencyjnym, tj. ma na celu zapobieżenie wprowadzenia nieuzasadnionego merytorycznie podziału całego zespołu, a nie obawa, że na skutek wydzielenia wieży bramnej zespół utraci charakter zabytku. Organ trafnie zwrócił uwagę na to, że podział zabytku nieruchomego nie jest niezbędny do wydzierżawienia części zabytku i realizacji obowiązków podatkowych dzierżawcy, ponieważ ustalenie przedmiotu dzierżawy następuje w umowie. Minister odniósł się również do kwestii relacji między słusznym interesem strony, a interesem społecznym. Minister uznał, że Spółka jako podmiot państwowy winna dążyć do rozwiązań zapewniających opiekę nad zabytkiem, ale nie kosztem obniżenia jego wartości (także rynkowej). Zdaniem Sądu, nie można zarzucić dowolności stanowisku Ministra, który twierdzi, że zamiar remontu jednego z elementów części zabytku nie może uzasadniać podziału, który stwarza warunki do naruszenia integralności całego zabytku poprzez rozbicie jego struktury przestrzenno – architektonicznej.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że ich istota sprowadza się do tego, że podział geodezyjny, sam w sobie, nie powoduje faktycznego rozdzielenia poszczególnych części zespołu, czy fizycznej zmiany jego zagospodarowania i w związku z tym skarżący uważa, że nie może być mowy o naruszeniu: relacji artystycznych, powiązań widokowych, walorów estetycznych zabytku, powiązań historycznych poszczególnych jego części. Dokonując oceny tego zagadnienia trzeba wskazać, że podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru. Z przepisu tego nie wynika jakimi przesłankami winien kierować się organ ochrony zabytków przy ocenie wniosku o wydanie pozwolenia na podział zabytku nieruchomego. Przepisów w tym zakresie nie zawierało obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych. (Dz. U. Nr 1150, poz. 1579).
Ocena zasadności wniosku o wydanie pozwolenia na podział zabytku nieruchomego dokonywana jest zatem przez organ w ramach swobodnego uznania administracyjnego, gdzie organ rozpatruje sprawę w jej całokształcie faktyczno – prawnym. W tego rodzaju sprawie organ ochrony konserwatorskiej ocenia wniosek o wydanie pozwolenia, mając na uwadze, z jednej strony, treść wniosku strony o wydanie pozwolenia oraz wiedzę specjalną z zakresu ochrony zabytków, a z drugiej strony przepisy definiujące zabytek (art. 3 pkt 1 ustawy), o który w sprawie chodzi (art. 3 pkt 1, 2 i 13 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b-d i g ustawy) oraz przepisy nakładające na organ obowiązki z zakresu ochrony zabytków (np. art. 4 pkt 1-3 ustawy). Zgodzić należy się ze skarżącą, że podział geodezyjny nie powoduje fizycznych zmian na terenie zabytkowym i w substancji zabytku. Uszło jednak uwadze skarżącej, że przepis art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na podział geodezyjny. W tego typu sprawach, gdzie w grę wchodzi podział zabytku obszarowego w orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, na to aby podział zabytku nie zagrażał niepodzielności i integralności zabytku (por. wyroki sądów administracyjnych wydane np. w sprawach o sygn. akt I SA/Wa 1572/06, I SA/Wa 190/08, II OSK 1565/09, I SA/Wa 1093/10, I SA/Wa 2514/10). Wskazane wyżej walory przedmiotowego zabytku narusza zaproponowany w niniejszej sprawie podział. Podział ten w sposób sztuczny, niezwiązany z historycznymi podziałami, dzieli część reprezentacyjną założenia parkowo – pałacowego na dwie części (dekomponuje historyczny układ przestrzenno – architektoniczny zabytku, zwłaszcza dziedziniec paradny i park oraz narusza relacje przestrzenne, artystyczne, historyczne i widokowe pomiędzy obiektami budowlanymi, co dotyczy pałacu i d. zamku - budynku bramnego). Ponadto niesie zagrożenie niejednolitego sposobu gospodarowania wydzielonymi częściami zabytku, mające swe źródło w przyczynach podmiotowych (wprowadzenie więcej, niż jednego dysponenta zabytku) oraz przedmiotowych (wprowadzenie odmiennych sposobów użytkowania zabytku, tj. hotelarsko- rekreacyjne oraz administracyjno – gospodarcze). W tej sytuacji prewencyjna rola organów ochrony konserwatorskiej przejawia się w udaremnieniu niewłaściwego korzystania z zabytku i w zapobieżeniu zagrożeniu mogącemu spowodować uszczerbek dla wartości zabytku (art. 4 pkt 2 i 3 ustawy), co konkretyzuje w sensie formalnym decyzja administracyjna odmawiająca udzielenia pozwolenia na podział zabytku nieruchomego (w ten sposób organ stwarza warunki prawne umożliwiające trwałe zachowanie zabytku –art. 4 pkt 1 ustawy).
Za polemikę z ustaleniami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Sąd uznał twierdzenia skarżącego zawarte w piśmie z dnia 19 stycznia 2011 r. i w pkt 2 i 3 skargi. Stadnina [...] w G. nie przedstawiła w postępowaniu administracyjnym żadnego przeciwdowodu (np. prywatnej specjalistycznej ekspertyzy), z którego wynikałoby, że zaproponowany podział nie niesie zagrożeń dla wartości zabytkowych Zespołu Pałacowo – Parkowego w G. i nie wpłynie negatywnie na sposób korzystania z zabytku. W tej sytuacji nie można zarzucić organowi dowolności w ustaleniach popartych opinią KOBiDZ jako jednostki organizacyjnej, fachowej w dziedzinie ochrony zabytków, do której zadań należy wydawanie ekspertyz na rzecz organów ochrony zabytków w tego typu sprawach (§ 3 ust. 2 pkt 1, 10 i 16 statutu KOBiDZ nadanego zarządzeniem Nr 39 MKiDN z dnia 27 grudnia 2006 r. w sprawie nadania statutu KOBiDZ – Dz. Urz. MKiDN Nr 8, poz. 67 ze zm.), skoro opinia ta zawiera uzasadnienie, a wnioski w niej zawarte są spójne i logiczne.
Sąd podziela stanowisko Spółki, co do tego, że organ ochrony konserwatorskiej dysponuje narzędziami prawnymi mającymi zapewnić prowadzenie przez właścicieli i posiadaczy zabytku prac i robót przy zabytku oraz właściwe zabezpieczenie, utrzymanie i korzystanie z zabytku (art. 5 pkt 2-4 ustawy). Rzecz jednak w tym, że realizacja przez organ swych kompetencji w zakresie trwałego zachowania zabytku jako całości będzie znacznie utrudniona w sytuacji, gdy część zabytku miałaby w przyszłości być we władaniu odrębnych podmiotów (prywatnego i państwowego) oraz służyć różnym przedmiotowo celom.
Nie można się również zgodzić z eksponowanym w uzasadnieniu skargi poglądem, że właściwym sposobem uniknięcia zniszczenia przedmiotowego zabytku jest jego podział w sposób zaproponowany przez Spółkę. Opieka nad zabytkiem sprawowana przez właściciela polega bowiem na prowadzeniu określonych prac i robót oraz korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości historycznej, naukowej, czy artystycznej (art. 5 ustawy), czego przedstawiony przez Spółkę projekt podział nie realizuje.
Nie można się zgodzić ze skarżącą, że KOBiDZ podlegał w niniejszej sprawie wyłączeniu na podstawie art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt 7 Kpa. Uszło uwadze Spółki, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest w niniejszej sprawie organem odwoławczym. Nie jest więc jedną ze stron postępowania, którą wiąże z tym Ośrodkiem relacja nadrzędności służbowej.
Na koniec Sąd pragnie podkreślić, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja odmowna nie oznacza, że Zespół Pałacowo – Parkowy w G., z konserwatorskiego punktu widzenia, nie kwalifikuje się do procedury podziału zabytku nieruchomego. Decyzja ta oznacza tylko tyle, że organ ochrony konserwatorskiej nie wyraża zgody na podział, w wersji zaproponowanej przez wnioskodawcę. Nie można więc góry wykluczyć, że w sytuacji przedstawienia przez Spółkę innej propozycji podziału wniosek uzyska akceptację [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wskazuje na to treść protokołu z lustracji z dnia 27 czerwca 2008 r., pismo WUOZ z dnia 1 lipca 2008 r. oraz stanowisko przedstawione w opinii KOBiDZ (str. 10 opinii).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.