I SA/Wa 105/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 października 2022 r., które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 1 sierpnia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia 14 lutego 1977 r. dotyczącej przymusowego wykupu gospodarstwa rolnego. Skarżący, jako następca prawny W. N., domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r., podnosząc zarzuty dotyczące braku protokołu komisji kwalifikującej i nieprawidłowości składu komisji. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ sprawa dotycząca tej samej decyzji z 1977 r. była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Ministra z dnia 29 maja 2018 r. Decyzja ta, choć stwierdziła naruszenie prawa przy wydaniu decyzji z 1977 r., nie stwierdziła jej nieważności z uwagi na upływ 10 lat od jej doręczenia. Sąd administracyjny uznał, że ponowne żądanie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji jest niedopuszczalne z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata), zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące merytorycznych wad decyzji z 1977 r. nie mogą być badane w sytuacji, gdy postępowanie w tej sprawie jest formalnie niedopuszczalne. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sprawach dotyczących dawnych decyzji wywłaszczeniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie ta sama decyzja była już przedmiotem postępowania nieważnościowego zakończonego decyzją ostateczną, która nie stwierdziła nieważności, ale stwierdziła naruszenie prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z innych uzasadnionych przyczyn, w tym gdy żądanie dotyczy sprawy, która została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją, co stanowi przesłankę nieważności postępowania zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Ministra z 2018 r. Ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie jest niedopuszczalne z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata).
Czy zarzuty dotyczące merytorycznych wad decyzji sprzed lat mogą być badane, gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności jest formalnie niedopuszczalne z powodu powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty merytoryczne nie mogą być badane, jeśli postępowanie nie może być wszczęte z przyczyn formalnych, takich jak powaga rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w sytuacji powagi rzeczy osądzonej, organ nie może odnosić się do merytorycznych aspektów sprawy, ponieważ decyzja wydana w ramach res iudicata w ogóle nie może zapaść.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, co wyklucza ponowne wszczęcie postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata).
Odrzucone argumenty
Organ błędnie zinterpretował art. 61a § 1 k.p.a., przyjmując, że sprawa została już rozstrzygnięta. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 k.p.a.) poprzez dowolne przyjęcie, że stan faktyczny został już rozstrzygnięty. • Wojewoda niesłusznie odmówił wszczęcia postępowania, mimo że wnioskodawca wykazał przymiot strony. • Nieprawidłowości podczas lustracji przejmowanego gospodarstwa.
Godne uwagi sformułowania
Wydanie kolejnej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy prowadziłoby do naruszenia powagi rzeczy osądzonej. • Ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie jest niedopuszczalne, ponieważ wydana w tym zakresie decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności. • Zarzut dotyczący nieprawidłowości podczas lustracji przejmowanego gospodarstwa dotyczy kwestii merytorycznych, które oceniane być mogą jedynie w toku postępowania nieważnościowego, które w tym przypadku nie może być prowadzone. • Mamy zatem do czynienia z powagą rzeczy osądzonej tj. 'res iudicata'. • Organ administracji stwierdzając, że w sprawie zaistniała res iudicata, a więc powaga rzeczy osądzonej polegająca na wcześniejszym rozstrzygnięciu sprawy inną decyzją ostateczną, zobligowany jest umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, a gdy nie zostało jeszcze wszczęte odmówić jego wszczęcia, gdyż w przeciwnym razie naraża się na zarzut nieważności postępowania określony w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. • Wada w postaci niejako 'podwójnego' wszczęcia postępowania czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do merytorycznych aspektów tej sprawy.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
sprawozdawca
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący
Monika Sawa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sprawach dotyczących dawnych decyzji wywłaszczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie ta sama decyzja była już przedmiotem postępowania nieważnościowego zakończonego decyzją ostateczną, która nie stwierdziła nieważności, ale stwierdziła naruszenie prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o decyzję wywłaszczeniową z czasów PRL i zastosowania zasady res iudicata, co jest interesujące dla prawników procesowych i zajmujących się prawem administracyjnym.
“Czy można kwestionować decyzję sprzed 50 lat? Sąd administracyjny odpowiada: nie zawsze.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.