I SA/Wa 1039/19

I SA/Wa 1039/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis /przewodniczący/
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1909/21 - Wyrok NSA z 2023-09-28
I OZ 91/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 39 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba ( spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] wydaną w sprawie przyznania zasiłku celowego K. G..
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Prezydent [...], po rozpatrzeniu wniosku K. G., decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. przyznał pani K. G. zasiłki celowe:
- w wysokości [...] zł - przeznaczony na zakup żywności,
- w wysokości [...] zł - przeznaczony na zakup środków higieny osobistej,
- w wysokości [...] zł - przeznaczony na zakup środków czystości.
Odwołanie od tej decyzji złożyła K. G. wnosząc o podwyższenie przyznanych zasiłków.
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej tj. wówczas, gdy wnioskodawca, z przyczyn rodzinnych, losowych lub innych, znajdzie się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Świadczenie to może, ale nie musi zostać przyznane, nawet, jeżeli wnioskodawca spełnia wszystkie warunki, aby je otrzymać. Wyznacznikami ustalenia zasadności lub wysokości zasiłku celowego są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. W sytuacji, gdy organ posiada ograniczone środki finansowe na zasiłki celowe, nawet po ustaleniu, że taka pomoc jest niezbędna, tj. że nie przyznanie jej może zagrozić egzystencji wnioskodawcy organ może (ale nie musi) przyznać zasiłek celowy. Bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku celowego jest podejmowane przez organ w ramach uznania administracyjnego. Strona nie może zatem oczekiwać, że ośrodek pomocy społecznej przyzna zasiłek w kwotach pokrywających całość kosztów utrzymania.
W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że K. G. jest pod stałą opieką Centrum Pomocy Społecznej, korzysta z pomocy Centrum i ma zabezpieczone podstawowe potrzeby, a w lutym decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. otrzymała także pomoc na łączną kwotę [...] zł z przeznaczeniem na opłatę gazu, energii elektrycznej i czynszu.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. G. podnosząc, że w latach wcześniejszych otrzymywała zasiłki celowe w wyżej wysokości.
Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznania wyższych kwot zasiłków.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik.
Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organu. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm. dalej ups). Materialnoprawną podstawę tych świadczeń stanowią przepisy art. 39 ust. 1 i 2 ups. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ups w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym istotne jest, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ups prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc ta ma więc na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej.
Zdaniem sądu organy rozpoznając sprawę nie naruszyły powyższych przepisów, a podjęte rozstrzygniecie mieści się w granicach uznania administracyjnego. Organ II instancji wyjaśnił bowiem, jak możliwie szerokim zakresem pomocy objęta jest skarżąca (zasiłek stały oraz przyznane zasiłki celowe w lutym 2019 r. na opłacenie gazu, energii elektrycznej i czynszu). Równocześnie przypomniano wynikającą z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ups subsydiarną rolę pomocy społecznej w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych osób i rodzin. Podkreślono przy tym, że skarżąca od lat korzysta z pomocy społecznej, a jej sytuacja zdrowotna, życiowa i materialna jest organowi I instancji dobrze znana.
Trzeba w tym miejscu dodać, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, wskazanej w art. 7 ups, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Pomoc społeczna oparta jest bowiem właśnie na zasadzie pomocniczości. Jej celem jest wspieranie osób w trudnej sytuacji życiowej i nie może być ona traktowana jako stałe źródło dochodu służące zaspokajaniu wszystkich i wszelkich zgłoszonych potrzeb. Tym samym, nawet w sytuacji, gdy istnieją podstawy do udzielenia pomocy, osoba uprawniona musi liczyć się z tym, że pomoc może nie zostać jej przyznana, bądź jej wymiar może być ograniczony.
Sąd nie kwestionuje, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej jest trudna. Pragnie jednak podkreślić, że w ramach swych kompetencji może jedynie badać legalność decyzji administracyjnej, a więc jej prawidłowość w kontekście przepisów prawa. Te z kolei nakazują organom pomocy społecznej "wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka" (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Obowiązek pomocy społecznej "wspierania" osób potrzebujących nie oznacza, że organy są obowiązane utrzymywać osoby potrzebujące w pełnym zakresie i finansować wszelkie ich potrzeby. Stanowi o tym art. 3 ust. 4 u.p.s. wskazujący, że "potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". W ocenie Sądu przekonujące są zatem argumenty organów, o przyznanie pomocy skarżącej w wysokości określonej przez organ i instancji.
Na marginesie należy zauważyć, że skarżąca wystąpiła o przyznanie jej zasiłku celowego na potrzeby wskazane we wniosku, nie zaś o przyznanie pomocy w ramach Wieloletniego Rządowego Programu Dożywiania. Zatem kwestie podnoszone w skardze, a odnoszące się do sposobu realizacji tego programu w niniejszej sprawie nie maja znaczenia.
Oceniając zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm.).