I SA/Wa 1036/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-12-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
transport publicznybiletyZTMsądy administracyjnekognicja sąduskarga obywatelskaorganizacja transportu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę pasażera na organizację dystrybucji biletów przez ZTM, uznając sprawę za niedopuszczalną w zakresie kognicji sądu administracyjnego.

Skarżący wniósł skargę na Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie, zarzucając szereg nieprawidłowości w organizacji dystrybucji biletów, braki informacyjne oraz niewłaściwe działania kontrolerów. Domagał się m.in. zakupu biletomatów, poprawy informacji i zmiany procedur kontrolerskich. Sąd administracyjny uznał jednak, że podnoszone kwestie nie mieszczą się w jego kognicji, ponieważ dotyczą one czynności organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego, a nie naruszenia prawa w rozumieniu przepisów podlegających kontroli sądowej.

Skarżący J. P. złożył skargę na Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie (ZTM), podnosząc liczne zarzuty dotyczące organizacji dystrybucji biletów, braku przejrzystej informacji publicznej, bezczynności organu w odpowiedzi na wniosek o informację, a także niewłaściwych i agresywnych zachowań kontrolerów. Skarżący domagał się stwierdzenia naruszenia prawa, uchylenia opłaty dodatkowej, zasądzenia rekompensaty za naruszenie dóbr osobistych oraz zobowiązania ZTM do podjęcia szeregu działań, w tym zakupu biletomatów, poprawy informacji o ich lokalizacji, umożliwienia zakupu biletów online oraz zmiany procedur kontrolerskich. ZTM wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie leży w kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do tego stanowiska. Sąd wskazał, że organizacja publicznego transportu zbiorowego i system zakupu biletów to sfera samodzielności jednostki samorządu terytorialnego, która kształtuje jedynie sytuację faktyczną, a nie podlega kontroli legalności przez sąd administracyjny. Sąd podkreślił, że w takich przypadkach właściwa jest skarga obywatelska do organów administracji, a nie skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd postanowił odrzucić skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja publicznego transportu zbiorowego i system zakupu biletów stanowią sferę samodzielności jednostki samorządu terytorialnego i nie podlegają kontroli sądu administracyjnego w zakresie legalności.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Organizacja transportu miejskiego kształtuje jedynie sytuację faktyczną, a nie narusza prawa w rozumieniu przepisów podlegających kontroli sądowej. W takich przypadkach właściwa jest skarga obywatelska do organów administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt 1-5.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 229

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestie organizacji dystrybucji biletów i braki informacyjne nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące organizacji transportu, braku biletomatów, informacji, działań kontrolerów i naruszenia dóbr osobistych.

Godne uwagi sformułowania

kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne organizacja publicznego transportu zbiorowego [...] kształtuje jedynie sytuację faktyczną jednostki Taka sfera działania organu, jako wykraczająca poza kryterium legalności działania, nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. może wnieść do niego tzw. skargę obywatelską

Skład orzekający

Kamil Kowalewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących organizacji transportu publicznego i czynności organizacyjnych organów samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, gdzie zarzuty dotyczą czynności organizacyjnych, a nie naruszenia prawa w rozumieniu przepisów podlegających kontroli sądowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest ważna dla prawników procesowych, ale mało interesująca dla szerszej publiczności ze względu na proceduralny charakter rozstrzygnięcia.

Dane finansowe

WPS: 159,6 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1036/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Kamil Kowalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na działanie Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie w zakresie organizacji dystrybucji biletów postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 19 maja 2025 r. J. P. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie (dalej: "Organ" lub "ZTM") zarzucając brak zapewnienia realnej możliwości zakupu biletu jednorazowego lub czasowego przez pasażera, zarówno na peronach stacji Warszawa Zachodnia, jak i w pociągach SKM, brak przejrzystej, aktualnej i zrozumiałej informacji publicznej o miejscach i sposobach zakupu biletów, zarówno na stronie internetowej ZTM, jak i w infrastrukturze dworcowej, bezczynność organu w zakresie odpowiedzi na wniosek o informację o środkach zaskarżenia i zatajenie tej informacji mimo obowiązku wynikającego z art. 15 KPA, podawanie nieprawdziwych lub mylących informacji że na stronie internetowej ZTM podana jest lokalizacja biletomatów , podczas gdy takiej informacji nie ma, naruszenie art. 3 Regulaminu przewozu środkami lokalnego transportu zbiorowego, poprzez niewdrożenie zapisów o obowiązku zapewnienia możliwości zakupu biletu, tolerowanie nieprofesjonalnych, nieetycznych i bezprawnych działań kontrolerów, w tym:
- odmowy umożliwienia zakupu biletu w pojeździe,
- naruszenie art. 243 k.k. poprzez zabranianie wyjścia z pojazdu i zmuszania do jazdy na kolejną stację w sytuacji pokazywania dowodu osobistego przez 5 minut,
- rejestrowanie wizerunku bez zgody,
- odmowy okazania identyfikatora,
- zachowań agresywnych i poniżających wobec pasażera,
naruszenie dóbr osobistych i wywołanie stresu oraz pogorszenia stanu zdrowia, w wyniku nieadekwatnych działań kontrolerów i braku możliwości skorzystania z transportu zgodnie z prawem, brak informacji w regulaminie o sposobie nabywania biletów oraz metod o ich nabywaniu, oraz odpowiedzialności ZTM wobec realizacji usług przewozowych.
W Związku z tym skarżący wniósł o stwierdzenie naruszenia prawa przez ZTM w zakresie organizacji przewozów i niedopełnienia obowiązków informacyjnych, uchylenie opłaty dodatkowej w wysokości 159,60 zł jako niesłusznie nałożonej, zasądzenie rekompensaty w wysokości 300 zł tytułem naruszenia dóbr osobistych i spowodowanego stresu oraz pogorszenia zdrowia i zobowiązanie ZTM do:
- zakupu i montażu biletomatów wewnątrz SKM oraz na peronach (w tym Warszawa Zachodnia),
- podawania informacji o lokalizacji biletomatów (dokładnej w składzie pociągu) na ulotce która znajduje się w gablotach na peronach stacji Warszawa Zachodnia,
- opracowania ogólnodostępnej mapy lokalizacji biletomatów,
- umożliwienia zakupu biletu przez stronę internetową kolei PKP lub ZTM,
- zapewnienia informacji w języku angielskim dla pasażerów zagranicznych,
- zmiany procedur kontrolerskich w duchu proporcjonalności, równości oraz ochrony praw pasażera,
- zaprzestania karania pasażerów, którzy dochowali należytej staranności w próbie zakupu biletu.
Ponadto zwrócił się o zobowiązanie ZTM do poinformowania go na piśmie o przysługujących środkach odwoławczych, których istnienie wcześniej zataił, zasądzenie kosztów postępowania od ZTM na jego rzecz i rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż jej rozpatrzenie nie mieści się we właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) dalej: "k.p.a.", oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).
Sąd po przeanalizowaniu treści oraz zarzutów skargi stwierdził, że kwestie stanowiące jej przedmiot nie są objęte kognicją sądu administracyjnego, co przesądza o niedopuszczalności skargi.
Organizacja publicznego transportu zbiorowego, w tym m.in. określonego systemu zakupu biletów komunikacji miejskiej objęta jest zakresem przyznanej jednostce samorządu terytorialnego samodzielności i kształtuje jedynie sytuację faktyczną jednostki. Taka sfera działania organu, jako wykraczająca poza kryterium legalności działania, nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Strona niezadowolona z działania organu w zakresie czynności organizacyjnych, czy też niezadowolona z zaniechań organu w takiej materii, może wnieść do niego tzw. skargę obywatelską o której mowa w art. 227 i n. k.p.a., której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wnosi się ją zaś do właściwych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., a nie sądów administracyjnych, których kognicja nie obejmuje orzekania zarówno w sprawach tych skarg jak i sposobu ich rozpoznania.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI