I SA/Wa 1033/05

I SA/Wa 1033/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak
Jerzy Siegień
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi H. i W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej podziału nieruchomości. oddala skargę.
Uzasadnienie
UZASADANIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] stycznia 2005 r. [...] opiniujące negatywnie projekt podziału nieruchomości położonej we wsi N. gmina L., oznaczonej jako działki o numerach ewidencyjnych: [...].
Jak wynika z akt sprawy powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne. W dniu 27 listopada 2003 r. W. K. złożył wniosek o wydanie postanowienia w przedmiocie podziału opisanej na wstępie nieruchomości. Z załączonego do wniosku odpisu z księgi wieczystej wynikało, że nieruchomość ta stanowi współwłasność na zasadzie wspólności ustawowej W. i H. małżonków K. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Wójt Gminy L. orzekł pozytywnie zaopiniować wstępny projekt podziału przedmiotowego gruntu stwierdzając, że opinia ta dotyczy kompleksu wydzielanych działek przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe. Jednocześnie w uzasadnieniu powyższego postanowienia podniesiono, że - ponieważ było ono podejmowane przede wszystkim na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - miało ono moc obowiązującą, ale tylko do czasu obowiązywania tegoż planu. Z uwagi na fakt, że podział przedmiotowej nieruchomości nie został zakończony ostateczną decyzją o podziale w terminie do dnia 31 grudnia 2003 r., w którym to czasie utracił moc wspomniany plan zagospodarowania przestrzennego (vide: art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. Nr 80, poz. 7171), postanowienie z dnia [...] grudnia 2003 r. utraciło swoją moc z końcem roku 2003.
W tych warunkach, ponieważ wnioskodawca podtrzymał swój wniosek o wyrażenie zgody na podział nieruchomości (pismo z dnia 3 marca 2004 r.), zaszła konieczność wydania nowego postanowienia opiniującego w/w podział. Biorąc pod uwagę, że Rada Gminy L. jeszcze w dniu [...] września 2002 r. podjęła uchwałę nr [...] o przystąpieniu do sporządzania zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy L. – w tym obejmującego teren wsi N. – Wójt Gminy L. pierwotnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie na zasadzie przepisu art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) na okres do dnia 31 grudnia 2004 r.
Z uwagi na to, że w wyżej wskazanym terminie dla wsi N. nie został jednak uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego, prowadząc przedmiotowe postępowanie organ I instancji rozważał możliwość wydania opinii w oparciu o przedłożona przez stronę decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu ustalającą warunki podziału opisanej na wstępie nieruchomości. Z względu jednak na okoliczność, że decyzja ta została wydana w dacie późniejszej niż data z której pochodził wniosek o wyrażenie zgody na podział, nie mogła ona stanowić podstawy do wydania w przedmiotowej sprawie opinii.
W związku z powyższym w dniu [...] stycznia 2005 r. Wójt Gminy L. zaopiniował negatywnie przedstawiony we wniosku projekt podziału nieruchomości jako niezgodny z przepisami odrębnymi w rozumieniu przepisów art. 93 i 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podając w uzasadnieniu swego stanowiska, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenie, dla którego nie istniał plan jego zagospodarowania przestrzennego i nie istniał obowiązek sporządzenia takiego planu, gmina zaś nie ogłosiła o przystąpieniu do sporządzenia planu oraz nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązująca w dniu złożenia wniosku. Ponadto wskazano, że w ewidencji gruntów niniejsza nieruchomość została wykazana jako grunty rolne, łąki i pastwiska a w katastrze oznaczono ją jako użytek rolny. Ponieważ projektowane działki miały mieć na skutek podziału powierzchnie mniejsze niż 0,3 ha i nie miały powstawać w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości lub regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami, z tych względów – zdaniem organu i instancji - nie był możliwy proponowany podział przedmiotowej nieruchomości.
W zażaleniu na powyższe postanowieni małżonkowie K. podnieśli, że - w ich ocenie - stanowisko Wójta Gminy L. było wadliwe, gdyż wniosek ich winien być rozpoznany zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu jego złożenia, a nie orzekania.
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe.
Zgodnie bowiem z art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podział nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha, byłby dopuszczalny jedynie w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości lub regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Ponieważ z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że powyższe okoliczności nie miały w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem zgodnie z projektem podziału miały powstać działki mniejsze niż 0,3 ha i nie w celu powiększenia sąsiednich nieruchomości, czy regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami, Kolegium postanowieniem z dnia
[...] marca 2005 r. utrzymało w mocy orzeczenie Wójta Gminy L.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ II instancji – powołując się na utrwalone w tej materii orzecznictwo - wskazał, że organ rozpoznający wniosek ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dniu jego orzekania a nie złożenia.
Powyższe rozstrzygnięcie stało się z kolei przedmiotem skargi H. i W. małżonków K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosili oni o uchylenie postanowień wydanych w niniejszej sprawie przez organy obu instancji podnosząc, że organy te nie ustosunkowały się do okoliczności, że skarżący wnieśli wniosek także w dniu 3 marca 2004 r., który- ich zdaniem – "spełniał wszystkie wymagania" a ponadto wskazali, że inicjując i prowadząc to postępowanie w dobrej wierze ponieśli znaczne koszty i poświęcili temu przedsięwzięciu dużo własnego czasu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując wcześniej zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym rozpatrując w tym kontekście materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione przez skarżących w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że postanowienie opiniujące podział nieruchomości, podejmowane na zasadzie przepisu art. 93 ust. 5 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), nie jest samodzielnym, odrębnym postępowaniem a stanowi część (etap) postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości (vide: wyrok NSA z dnia 7.01.2002 r. sygn. akt I S.A. 1400/00 LEX nr 81990). Z tego powodu postępowanie wywołane wniesieniem wniosku przez W. K. z dnia 27 listopada 2003 r. (data wpływu 28 listopada 2003 r.) które nie zostało zakończone przez wydanie decyzji zatwierdzającej podział odmawiającej zatwierdzenia takiego podziału, albo decyzji umarzającej postępowanie ze względu na ewentualne cofnięcie wniosku przez wnioskodawcę, pozostawało cały czas w toku i z tego powodu wystąpienie przez wnioskodawców z pismem z dnia 3 marca 2004 r. nie mogło oznaczać wszczęcia nowego postępowania o podział (skoro już takie postępowanie toczyło się).
Ponieważ, co słusznie Kolegium podniosło, przy wydawaniu orzeczeń organy są zobowiązane stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania, okoliczność ta nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania stan prawny ulega zmianie, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Ponieważ po wydaniu pierwszej opinii dotyczącej podziału, która oparta była o treść obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego terenu, plan ten utracił w ciągu kilku dni moc a skarżący nie cofnęli swego wniosku z dnia 27 listopada 2003 r., zaszła konieczność wydania nowej opinii, ale w oparciu o zmienioną już sytuację prawną i faktyczną.
W dniu 22 września 2004 r. dodatkowo weszły w życie zmienione przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i zmiany te odnosiły się również do zasad podziału nieruchomości.
Ze względu na to, iż na przedmiotowym terenie nie obowiązywał, w dacie orzekania, plan zagospodarowania przestrzennego i nie istniał prawny obowiązek by na tym obszarze taki plan został uchwalony, postanowienie opiniujące podział mogło być wydane w oparciu o treść decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ale decyzja taka musiała by obowiązywać w dacie złożenia wniosku o podział (art. 93 ust. 1 i 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Ponieważ w przedmiotowej sprawie (co wcześniej już wyjaśniono) wniosek wpłynął w listopadzie 2003 r. a złożona przez wnioskodawców decyzja o warunkach zabudowy opatrzona była datą 15 grudnia 2003 r., decyzja ta nie mogła stanowić podstawy przedmiotowej opinii.
W tych warunkach odniesieniem dla wydania postanowienia opiniującego proponowany podział nieruchomości były przepisy odrębne, o których mowa w art. 94 ust. 1 cytowanej ustawy gruntowej.
Z uwagi na zapis w ewidencji gruntów wykazujący teren ten jako grunt rolny - (zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2004 r. sygn akt II CZP 61/04 (opubl. w Prok. i Pr. 2005/4/39) o charakterze podlegających podziałowi nieruchomości, jako wykorzystywanych na cele rolne i leśne, rozstrzyga treść wpisu w ewidencji gruntów i budynków) - przepisy odrębne, które w tej sprawie miały zastosowanie dotyczyć musiały podziału nieruchomości rolnych.
Proponowany podział nie był zgodny z zasadami obowiązującymi przy podziale tego rodzaju nieruchomości bo prowadził do nadmiernego jej rozdrobnienia, co w zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśniono i w związku z tym opinia dotycząca takiego podziału musiała być negatywna.
Mając na uwadze treść skargi zaznaczyć przy tym również wypada, że przepis art. 94 ust. 2 powołanej wyżej ustawy wymaga, aby gmina ogłosiła o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego przed dniem złożenia wniosku o podział, ale - na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] uchylającym postanowienie o zawieszeniu postępowania podziałowego – musi to być plan nowy. W niniejszej sprawie organ I instancji zawieszając, po raz kolejny zresztą, postępowanie w związku z podjęciem przez Radę Gminy L. uchwały z dnia [...] września 2002 r. nie wziął pod uwagę, że dotyczyła ona przystąpienia do zmiany planu, który przecież z końcem roku 2003 r. utracił moc, zatem uchwalanie jakichkolwiek zmian do niego pozbawione było wszelkiej racji bytu.
Ponadto, wprawdzie przedmiotem skargi nie było zawieszenie postępowania, ale Sąd z urzędu – na marginesie - stwierdza, że nie było ono uzasadnione, a jeśli nastąpiło – i to odnosi się już do przedmiotu rozpoznania w tej sprawie - po upływie terminu na jaki postępowanie było zawieszone, przed dalszym rozpatrywaniem sprawy organ winien wydać postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, czego nie uczynił. Zgodnie bowiem z art. 97 § 2 k.p.a. gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania (w tej sprawie był nim upływ konkretnego terminu), organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. O podjęciu zaś zawieszonego postępowania organ orzeka w formie postanowienia.
Ponieważ jednak powyższe uchybienie czysto proceduralne pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, Sąd biorąc powyższe pod uwagę -z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.