I SA/WA 1018/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz dzieci cudzoziemki, J. S. Organ administracji odmówił przyznania świadczenia, ponieważ J. S. w dacie składania wniosku nie była małżonką obywatela polskiego i nie spełniała warunków określonych w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w szczególności w zakresie posiadania zezwolenia na pracę. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił organowi ograniczenie się do wykładni językowej przepisów, pominięcie wykładni systemowej i celowościowej, co miało skutkować naruszeniem konstytucyjnych zasad równości (art. 32 Konstytucji) i ochrony praw dziecka (art. 18, 71, 72 Konstytucji). Sąd oddalił skargę, uznając, że wykładnia językowa przepisów jest jednoznaczna i nie wymaga stosowania innych metod interpretacji. Podkreślono, że zasada clara non sunt interpretanda oznacza, iż jasne przepisy nie wymagają dalszej interpretacji. Sąd zaznaczył, że choć celem ustawy jest wsparcie rodzin i dzieci, to prawo do świadczenia jest uzależnione od spełnienia przez rodzica lub opiekuna ustawowych kryteriów, w tym obywatelstwa lub statusu pobytowego. Sąd odrzucił argumentację RPO o dyskryminacji dzieci, wskazując, że ustawodawca ma prawo określać kryteria przyznawania świadczeń, a zasada równości wobec prawa nie może prowadzić do nadinterpretacji przepisów sprzecznych z ich jasnym brzmieniem. Podkreślono również zasadę trójpodziału władzy, zgodnie z którą sądy nie mogą zastępować ustawodawcy w tworzeniu prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych w kontekście statusu prawnego cudzoziemców oraz zasady wykładni prawa w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Interpretacja zasad wykładni prawa może być stosowana szerzej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ograniczenie się do wykładni językowej art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, bez wykładni systemowej i celowościowej, narusza zasady konstytucyjne, w tym równość wobec prawa i ochronę praw dziecka, poprzez odmowę przyznania świadczenia wychowawczego cudzoziemce, której dzieci są obywatelami polskimi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykładnia językowa jest wystarczająca, gdy jest jednoznaczna, a prawo do świadczenia wychowawczego jest uzależnione od spełnienia kryteriów przez rodzica/opiekuna, a nie od obywatelstwa dziecka.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada clara non sunt interpretanda oznacza, iż jasne przepisy nie wymagają dalszej interpretacji. Prawo do świadczenia wychowawczego jest uzależnione od spełnienia przez rodzica lub opiekuna ustawowych kryteriów, a nie od obywatelstwa dziecka. Sąd podkreślił, że sądy nie mogą zastępować ustawodawcy w tworzeniu prawa poprzez nadinterpretację przepisów.
Czy odmowa przyznania świadczenia wychowawczego cudzoziemce, która nie spełniała warunków ustawowych w dacie składania wniosku, stanowi naruszenie konstytucyjnych zasad ochrony rodziny i macierzyństwa?
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do ochrony rodziny i macierzyństwa nie ma charakteru absolutnego i może być ograniczone przez ustawodawcę w granicach ustawowych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 18 i 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji, dotyczące ochrony rodziny i macierzyństwa, nie mają charakteru absolutnego i mogą być ograniczone przez ustawodawcę, co miało miejsce w tym przypadku poprzez jasno określone kryteria ustawowe.
Przepisy (27)
Główne
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 1 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 4
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 5
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 28
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy art. 87 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy art. 87 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
ustawa o cudzoziemcach art. 108 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawa o cudzoziemcach art. 158 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Konstytucja art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 71 § ust. 1 zd. drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 72 § ust. 1 zd. pierwsze
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konwencja o prawach dziecka art. 2 § ust. 2
Konwencja o prawach dziecka
Konstytucja art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 91 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 241 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia językowa przepisów jest wystarczająca, gdy jest jednoznaczna. • Prawo do świadczenia wychowawczego jest uzależnione od spełnienia kryteriów przez rodzica/opiekuna, a nie od obywatelstwa dziecka. • Sądy nie mogą zastępować ustawodawcy w tworzeniu prawa poprzez nadinterpretację przepisów. • Zasada trójpodziału władzy ogranicza możliwość sądu do dokonywania wykładni sprzecznej z jasnym brzmieniem przepisów.
Odrzucone argumenty
Ograniczenie się do wykładni językowej art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci narusza zasady konstytucyjne. • Niedokonanie wykładni systemowej i celowościowej prowadzi do nierównego traktowania dzieci i naruszenia ich praw. • Odmowa przyznania świadczenia narusza zasady ochrony rodziny i macierzyństwa. • Odmowa przyznania świadczenia narusza zasadę niedyskryminacji dzieci.
Godne uwagi sformułowania
zasada clara non sunt interpretanda • nie można dokonywać wykładni prawa stojącej w sprzeczności z treścią norm stanowiących podstawę orzekania • przejęcie przez sądy roli ustawodawcy • nie ma podstaw, aby w sytuacji w której ustawodawca w taki a nie inny sposób określił krąg podmiotów uprawnionych do pobierania świadczenia wychowawczego, sąd dokonując wykładni tak ustanowionego prawa, de facto wkraczał za pomocą wykładni celowościowej w kompetencje ustawodawcy.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
sprawozdawca
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący
Monika Sawa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych w kontekście statusu prawnego cudzoziemców oraz zasady wykładni prawa w orzecznictwie sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Interpretacja zasad wykładni prawa może być stosowana szerzej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego świadczeń socjalnych dla cudzoziemców i interpretacji przepisów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i socjalnym. Podnosi również kwestie konstytucyjne.
“Świadczenie wychowawcze dla cudzoziemców: czy obywatelstwo dziecka ma znaczenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.