I SA/Wa 1012/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. Z. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 8 marca 2021 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 22 grudnia 1998 r. Skarżąca E. Z. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 1998 r., argumentując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skierowano ją do jej zmarłego ojca, F. Z. Sąd administracyjny oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że choć F. Z. zmarł przed wydaniem decyzji z 1998 r., to decyzja ta została doręczona jego spadkobierczyni E. Z., która nabyła spadek w całości. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a., następcy prawni wstępują w prawa i obowiązki zmarłej strony. W tym przypadku, E. Z. jako spadkobierczyni F. Z. wstąpiła na jego miejsce, a decyzja została jej doręczona i przez nią odebrana. Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ decyzja z 1998 r. nie nakładała bezpośrednio na zmarłego żadnych praw ani obowiązków, a jedynie stwierdzała naruszenie prawa w innej, wcześniejszej decyzji. Ponadto, skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1998 r. po ponad 19 latach od jej doręczenia, co sugeruje, że w tym okresie nie kwestionowała kręgu odbiorców decyzji. Sąd podzielił stanowisko organu, że nie wystąpiły inne przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z 1998 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych wydanych wobec osób zmarłych, w szczególności gdy decyzja została doręczona spadkobiercy.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu prawnego związanego z dekretami warszawskimi i postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z lat 90. XX wieku. Kluczowe jest ustalenie, czy decyzja nakładała bezpośrednie obowiązki na zmarłego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej, która była stroną postępowania, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nawet jeśli decyzja została doręczona jej spadkobiercy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja nie nakłada bezpośrednio na zmarłego żadnych praw i obowiązków, a jedynie stwierdza naruszenie prawa w innej decyzji, a jej faktycznym adresatem jest spadkobierca, który wstąpił w prawa i obowiązki zmarłego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja z 1998 r. nie narusza prawa rażąco, ponieważ nie nakładała bezpośrednio na zmarłego F. Z. żadnych praw i obowiązków, a jedynie stwierdzała naruszenie prawa w innej decyzji. Kluczowe było to, że decyzja została doręczona spadkobierczyni F. Z., E. Z., która wstąpiła w jego prawa i obowiązki na mocy art. 30 § 4 k.p.a. Sąd podkreślił, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy spadkobierca był odbiorcą i nie kwestionował jej przez długi czas.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek na każdym etapie postępowania posiadać aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w danym postępowaniu, w tym o śmierci strony?
Odpowiedź sądu
Tak, organy powinny mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w danym postępowaniu (art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd przywołał orzecznictwo NSA wskazujące, że prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej i wydanie wobec niej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, niezależnie od tego, czy organ wiedział o śmierci strony. Organy powinny na bieżąco weryfikować krąg stron. Jednakże w tej konkretnej sprawie, mimo tej zasady, sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa z innych powodów.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 157
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 8
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja z 1998 r. została doręczona spadkobierczyni zmarłego F. Z. (E. Z.), która wstąpiła w jego prawa i obowiązki. • Decyzja z 1998 r. nie nakładała bezpośrednio na zmarłego F. Z. żadnych praw i obowiązków, a jedynie stwierdzała naruszenie prawa w innej decyzji. • Skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1998 r. po ponad 19 latach od jej doręczenia, co oznacza, że przez długi czas nie kwestionowała kręgu odbiorców decyzji.
Odrzucone argumenty
Decyzja z 1998 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skierowano ją do osoby zmarłej (F. Z.). • Organ naruszył art. 28 k.p.a. poprzez potraktowanie jako strony osoby zmarłej. • Organ naruszył art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wszechstronnej analizy dowodów. • Organ naruszył art. 157 i 158 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji skierowanej do osoby zmarłej.
Godne uwagi sformułowania
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. • Istota sporu w tej sprawie sprowadza się natomiast do oceny skutków prawnych ewentualnego skierowania decyzji do osoby zmarłej. • W tym zakresie Sąd stwierdza, że decyzja z dnia 22 grudnia 1998 r. nie narusza prawa w sposób rażący, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem w istocie nie zawiera rozstrzygnięcia dotyczącego praw i obowiązków osoby zmarłej. • Status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. • W stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia. • Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie wobec takiej osoby decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. • Nie ma więc znaczenia, czy organy prowadzące postępowanie wiedziały, że osoba będąca dotychczas stroną postępowania nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadały. • Organy powinny na każdym etapie postępowania mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w danym postępowaniu. • Skoro skarżąca, jako następca prawny zmarłego F. Z., wstąpiła na podstawie art. 30 § 4 k.p.a. na miejsce zmarłego ojca i została jej doręczona sporna decyzja, to należy przyjąć, że doszło do skierowania decyzji nie do osoby zmarłej lecz do jej spadkobiercy. […]
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
członek
Mateusz Rogala
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych wydanych wobec osób zmarłych, w szczególności gdy decyzja została doręczona spadkobiercy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu prawnego związanego z dekretami warszawskimi i postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z lat 90. XX wieku. Kluczowe jest ustalenie, czy decyzja nakładała bezpośrednie obowiązki na zmarłego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa porusza ważną kwestię proceduralną dotyczącą doręczania decyzji administracyjnych osobom zmarłym i jej konsekwencji prawnych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Czy decyzja skierowana do zmarłego jest nieważna? Sąd wyjaśnia, kiedy spadkobierca przejmuje ciężar.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.