I SA/Wa 1012/19

I SA/Wa 1012/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/
Monika Sawa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 685/20 - Wyrok NSA z 2022-11-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dalej "SKO", utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego dla N. P., począwszy od [...] stycznia 2019 r.
Organ ustalił, że decyzją nr [...] z [...] listopada 2018 r. zostało przyznane E. D., dalej "skarżącej" świadczenie wychowawcze na rzecz córki N. P. w kwocie [...] zł miesięcznie od [...] października 2018r. do [...] września 2019 r. Następnie wobec, złożenia przez skarżącą nowych dowodów tj. zaświadczenia o wysokości osiągniętego przez nią dochodu netto w grudniu 2018 r. z tytułu pobieranego zasiłku dla bezrobotnych, decyzją z [...] stycznia 2019 r. orzeczono o zmianie decyzji z [...] listopada 2018 r. i odmówiono świadczenia wychowawczego na N. P. począwszy od [...] stycznia 2019 r. Wynikało to z przekroczenia kryterium dochodowego.
Organ II instancji rozpoznając odwołanie Skarżącej wskazał, że przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie wymaga wykazania, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. a w przypadku dziecka niepełnosprawnego [...] zł. Wynika to z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (D.U. 2018,poz. 2134), dalej "ustawa". Świadczenie ustalane jest na czas od 1 października do 30 września roku następnego – art. 18 ust. 1 ustawy.
W tej sprawie kwestią sporną było zaliczenie do dochodu rodziny za 2017 r. dodatku akwizycyjnego z Miejskiego Urzędu Pracy, osiągniętego przez skarżącą w kwocie [...] zł (miesięcznie [...] zł) oraz stypendium o charakterze socjalnym wypłacanego córce skarżącej – wobec przyjęcia, że nie stanowią one dochodu utraconego. Organ uznał, że przy uwzględnianiu dochodu bierze się pod uwagę każdy dochód bez względu na tytuł uzyskanego przychodu, jeżeli jest on uznawany przez ustawę z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychód podlegający opodatkowaniu. Oba te świadczenia (dochód ze stypendium i dodatek akwizycyjny) podlegają uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu stanowiącego podstawowe kryterium do uzyskania świadczenia wychowawczego.
Utrata dodatku akwizycyjnego i stypendium, na co powołuje się skarżąca, nie mieści się w pojęciu utraconego dochodu, w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy. Wymienione tam sytuacje stanowią katalog zamknięty, który nie może być ani rozszerzony ani zawężony. Nie obejmuje on utraty dochodu w związku z utratą dodatku akwizycyjnego czy stypendium. W związku z tym dochód osiągnięty ze stypendium w 2017 r. oraz dochód z dodatku akwizycyjnego należało wliczyć do dochodu rodziny.
W niniejszej sprawie, po wydaniu decyzji ostatecznej z [...] listopada 2018 r. uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny skarżącej. Od [...] września 2018 r. do [...] sierpnia 2019 r. został jej przyznany zasiłek dla bezrobotnych (płatny od listopada 2018 r.). Zasiłek dla bezrobotnych wymieniony jest w art. 2 pkt 20 lit b ustawy jako stanowiący podstawę uzyskania dochodu.
Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dochód zostanie uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane prawo do świadczenia wychowawczego. W tej sprawie doszło do powiększenia dochodu na skutek uzyskania zasiłku dla bezrobotnych po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jakie było ustalone prawo do świadczenia wychowawczego. Dlatego należało ponownie ustalić dochód rodziny.
Organ wyliczył dochód miesięczny w 2017 r. na kwotę [...] zł ([...] dodatek akwizycyjny, [...] alimenty, [...] stypendium). Powiększono go o kwotę [...] zł. (zasiłek dla bezrobotnych za grudzień 2018 r.). Łączny dochód stanowiący podstawę do ustalenia prawa do świadczenia wyniósł zatem na rodzinę [...] zł. /([...] plus [...] :2./. Suma ta przekracza zatem kryterium dochodowe wynoszące 800 zł. Oznacza to, zgodnie z art. 18 ust. 6 ustawy, że świadczenie nie przysługuje od [...] stycznia 2019 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca.
Wskazała, że organ nie uwzględnił faktu, że w 2019 r. skarżąca nie uzyskuje już dodatku akwizycyjnego w kwocie [...] zł. Także jej córka nie otrzymuje już stypendium w wysokości [...] zł. Oba te dochody zostały utracone. Pierwszy w połowie kwietnia 2018 roku a drugi (stypendium) w styczniu 2018 roku. Zatem E. D. od stycznia 2019 roku dysponuje tylko alimentami na córkę w kwocie [...] zł miesięcznie oraz zasiłkiem dla bezrobotnych w kwocie [...] zł miesięcznie co razem stanowi kwotę [...] zł na rodzinę, a w przeliczeniu na 1 osobę w rodzinie to kwota [...] zł - a zatem nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia [...]
Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 i ust 3 ustawy wysokość świadczenia wychowawczego wynosi 500zł miesięcznie na dziecko w rodzinie, przy czym przysługuje ono na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art.4 ust. 2 jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 800 zł. Co w tym przypadku jest zgodne ze stanem faktycznym, bo dochody otrzymywane w 2017 roku zostały przyznane czasowo i zostały utracone. Aktualny dochód od stycznia 2019 roku wynosi [...] zł na osobę.
Wniosła o zmianę decyzji i w drodze wyjątku przyznanie świadczenia [...] dla E. D. od stycznia 2019 roku do czerwca 2019 roku na córkę N. P., gdyż rodzina jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, córka jest uczniem szkoły podstawowej i świadczenie [...] mogłoby bardzo wpłynąć na poprawę sytuacji dziecka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. przy czym stosownie do art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem oceny organów była wysokość dochodu rodziny skarżącej, stanowiącego podstawę do ustalenia prawa do świadczenia [...].
Decyzja na podstawie której skarżąca otrzymywała świadczenie obejmowała okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r.
Ma rację organ wywodząc, że rokiem kalendarzowym z którego dochody stanowiły podstawę do ustalenia świadczenia był rok 2017. I organ i skarżąca nie kwestionują tego, że dochodem w rozumieniu ustawy jest zarówno uzyskiwany dodatek akwizycyjny jak i stypendium jakie otrzymywała córka. – co wynika z art. 2 pkt 1 ustawy "inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych). Oznacza to, że oba te dochody podlegały uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu stanowiącego podstawowe kryterium do uzyskania świadczenia. Skarżąca wywodzi natomiast, że oba te źródła dochodu utraciła, która to okoliczność powinna być uwzględniona przy obecnym ustalaniu wysokości dochodu.
Jak trafnie wskazuje organ, katalog przesłanek (przyczyn) utraty dochodu jest katalogiem zamkniętym – art. 2 pkt 19 ustawy. Oznacza to, że nie można pod niego podciągać innych, niż wymienione w nim zdarzeń. Nie obejmuje on utraty dochodu w związku z utratą dodatku akwizycyjnego czy stypendium o charakterze socjalnym stanowiący podstawę do ustalenia czy skarżącej przysługuje świadczenie [...] Dlatego organ w sposób prawidłowy nie uwzględnił faktu utraty tych dochodów przy ustalaniu dochodu rodziny. Wskazać należy także, że z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że nie uwzględnia się utraty dochodu gdy nastąpił on w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia lub po tym roku. Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Utrata dochodu z dodatku akwizycyjnego i stypendium nie może być uwzględnione gdyż kwoty te nie stanowiły w rozumieniu przepisów ustawy dochodu utraconego, o czym była mowa wyżej.
Przepisy art. 27 ust. 1 ustawy przewidują możliwość zmiany decyzji ostatecznej, gdy zmianie ulegał sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny.
Jak wynika z akt sprawy sytuacja rodziny uległa zmianie, ponieważ skarżąca uzyskała zasiłek dla bezrobotnych co miało miejsce po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalone zostało prawo do świadczenia. Zasiłek został przyznany od listopada 2018 r. (oświadczenie skarżącej k [...] akt adm.).
Dlatego organ dokonał ponownie obliczenia dochodu członka rodziny – na podstawie art. 2 pkt 2 ustawy i doliczył do dochodu ustalone w poprzedniej decyzji, dochód w postaci przyznanego zasiłku dla bezrobotnych, począwszy od grudnia 2018 r. w wysokości [...] zł. – na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 7 pkt 3 ustawy, gdy dojdzie do uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód powiększa się o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Warunkiem jest aby dochód był uzyskany w okresie na jaki ustalone zostało prawo do świadczenia wychowawczego.
W niniejszej sprawie świadczenie zostało przyznane od października 2018 r. do [...] września 2019 r. W sytuacji gdy skarżąca począwszy od listopada 2018 r., czyli w okresie na który zostało przyznane świadczenie, uzyskała dodatkowy dochód czyli zasiłek dla bezrobotnych, zgodnie z art. 7 pkt 3 ustawy o tę kwotę należało powiększyć uzyskiwany przez rodzinę dochód.
Tym samym organ w sposób prawidłowy ustalił wysokość dochodu na 1 członka rodziny w kwocie [...] zł. i na podstawie art. 18 ust. 6 ustawy uznał, że brak jest podstaw do uzyskiwania świadczenia wychowawczego, począwszy od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca w którym dochód został osiągnięty. Jak wynika z decyzji tym miesiącem był grudzień 2018 r. Co prawda skarżąca twierdziła, że pierwszy zasiłek otrzymała w listopadzie, to jednak decyzja, jako korzystniejsza w tym zakresie dla skarżącej nie może być – co do jednego miesiąca – wyeliminowana z obrotu prawnego – co wynika z art. 139 K.p.a.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa sad orzekł jak w wyroku.
-----------------------
2