I SA/WA 1011/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-26
NSAnieruchomościŚredniawsa
podział nieruchomościdostęp do drogi publicznejplan miejscowyMPZPnieruchomościzagospodarowanie przestrzennedroga wewnętrznadziałka budowlanaWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi spółek na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy negatywną opinię wstępnego projektu podziału nieruchomości z powodu braku zapewnienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej zgodnie z planem miejscowym.

Spółki zaskarżyły postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy negatywną opinię Burmistrza dotyczącą wstępnego projektu podziału nieruchomości. Głównym zarzutem było niezapewnienie przez projektowany podział odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo oceniły projekt, wskazując na niezgodność z planem miejscowym, zwłaszcza w zakresie szerokości i długości dojazdu oraz przeznaczenia działki drogowej. W konsekwencji, sąd oddalił skargi jako bezzasadne.

Sprawa dotyczyła skarg wniesionych przez dwie spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości. Głównym powodem negatywnej opinii był brak zapewnienia przez projektowane działki dostępu do drogi publicznej, zgodnie z wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Organy administracji wskazały, że działka drogowa, przez którą miałby być zapewniony dostęp, ma nieodpowiednie parametry (szerokość 5m, długość przekraczająca 50m) i częściowo przeznaczenie rolne, co uniemożliwia realizację zabudowy mieszkaniowej. Skarżące argumentowały, że dostęp jest zapewniony pośrednio i zgodny z MPZP, zarzucając organom naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz samego planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując legalność zaskarżonych postanowień, uznał je za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że podział nieruchomości musi być zgodny z ustaleniami planu miejscowego, zarówno co do przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek, a także musi gwarantować dostęp do drogi publicznej. Analiza MPZP wykazała, że projektowany dostęp przez działkę nr [...] nie spełnia wymogów dotyczących szerokości, długości dojazdu oraz przeznaczenia terenu. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły projekt podziału, a skarżące nie wykazały naruszenia prawa, w związku z czym oddalił skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, projektowany dostęp nie jest zgodny z MPZP, który wymaga dla nowych ulic dojazdowych szerokości 9m lub dla ulic jednostronnie włączonych o długości ponad 50m warunków do zawracania, a także uwzględnia przeznaczenie działki drogowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działka drogowa nie spełnia wymogów MPZP dotyczących szerokości, długości oraz przeznaczenia terenu, co uniemożliwia pozytywne zaopiniowanie projektu podziału nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 93 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, co dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

u.g.n. art. 93 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej.

u.g.n. art. 93 § 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

u.g.n. art. 93 § 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Opinię wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

MPZP 1 art. 20 § 2

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...]

Nowo tworzona działka budowlana musi mieć zapewniony dostęp do ulicy - bezpośredni lub przez wydzielony dojazd o szerokości min. 5 m i nieprzekraczalnej długości 50 m.

MPZP 1 art. 20 § 3

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...]

Jeżeli w związku z podziałem nieruchomości na działki niezbędne jest utworzenie nowej ulicy dojazdowej, musi ona odpowiadać następującym warunkom: szerokość 9 m, dwustronne włączenia do układu komunikacyjnego; gdyby to było niemożliwe, ulica o jednostronnym włączeniu i długości ponad 50 m musi mieć stworzone warunki do zawracania (plac manewrowy min. 10/12m).

MPZP 2

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w Gminie [...]

Działka nr [...] ma różne przeznaczenia, w tym rolne (R) na wysokości dzielonej nieruchomości, co ogranicza możliwość jej wykorzystania jako drogi dojazdowej do działek budowlanych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli uzna jej bezzasadność.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może utrzymać w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji.

MPZP 1 art. 20 § 4

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...]

Adaptuje się dojazdy według stanu istniejącego, na terenach których zainwestowanie uniemożliwia ich przebudowę, z warunkiem zachowania szerokości w liniach rozgraniczających nie mniejszej niż 5,0 m.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowany podział nieruchomości nie zapewnia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej zgodnie z wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (szerokość, długość dojazdu, przeznaczenie działki drogowej). Działka drogowa, przez którą miałby być zapewniony dostęp, ma częściowo przeznaczenie rolne, co ogranicza jej wykorzystanie jako drogi dojazdowej do działek budowlanych. Projektowany podział nie spełnia warunków określonych w § 20 ust. 2 i 3 MPZP dotyczących dostępu do drogi publicznej.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące zgodności projektu z MPZP i zapewnienia dostępu do drogi publicznej zostały odrzucone przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

podział nieruchomości musi uwzględniać warunki zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego po to, by przyszli nowi właściciele mogli korzystać z nabytych nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem i warunkami zagospodarowania określonymi w planie. zgodnie z koncepcją Spółki, w przypadku projektowanych działek budowlanych dostęp pośredni, tj. dojazd działką drogową nr ew. [...], miałby odbywać się do drogi publicznej oznaczonej w planie symbolem "KUD" na odcinku od ok. 120 m (...) do ok. 260 m (...). działka nr [...] na wysokości dzielonej nieruchomości położona jest w terenie oznaczonym symbolem "R" - tereny upraw rolnych i ogrodniczych, co jednocześnie wskazuje, że w tej części powinna ona raczej służyć dostępności do sąsiadujących z nią z terenów rolnych, a nie działek pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. wstępny projekt podziału nieruchomości w przedłożonym do zaopiniowania kształcie, wskazanym w nim celu i sposobie zapewnienia dostępu projektowanym działkom budowlanych do drogi publicznej, nie mógł uzyskać pozytywnej opinii organu I instancji.

Skład orzekający

Dariusz Pirogowicz

przewodniczący

Marta Kołtun-Kulik

sprawozdawca

Nina Beczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości, wymogów dostępu do drogi publicznej oraz zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście działek drogowych i ich przeznaczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych ustaleń konkretnego MPZP oraz stanu faktycznego działki drogowej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie MPZP lub stan prawny/faktyczny działki drogowej są inne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie dostępu do drogi publicznej przy podziale nieruchomości i precyzyjnej interpretacji planów zagospodarowania przestrzennego, co jest częstym problemem w praktyce obrotu nieruchomościami.

Nawet 5-metrowa droga nie gwarantuje dostępu do działki budowlanej – kluczowa interpretacja WSA w Warszawie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1011/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Nina Beczek
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), asesor WSA Nina Beczek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2024 r. sprawy ze skarg [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] i [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 9 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargi.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") postanowieniem z 9 marca 2023 r., nr SKO.4000-2841/2022 utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości.
Postanowienie Kolegium zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 23 sierpnia 2022 r. do organu I instancji wpłynął wniosek [...] z siedzibą w [...] (dalej:, "spółka") o zaopiniowanie wstępnego projektu działki nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Wniosek został uzupełniony w dniu 23 września 2022 r. i 27 października 2022 r.
Burmistrz [...], działając na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm., dalej: "u.g.n."), negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału ww. nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] z uwagi na jego sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...]. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z dnia 23 sierpnia 2002 r., Nr 224, poz. 5661 - dalej: plan miejscowy).
Zażalenie na postanowienie organu I instancji wniosła [...] z siedzibą w [...].
Kolegium, utrzymując w mocy postanowienie Burmistrza [...] wskazało, że podział geodezyjny musi uwzględniać warunki zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego po to, by przyszli nowi właściciele mogli korzystać z nabytych nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem i warunkami zagospodarowania określonymi w planie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z części graficznej planu miejscowego obejmującej teren działek nr [...] wynika, że leżą one w całości na terenie funkcjonalnym oznaczonym symbolem "MR/MN", obejmującym tereny zabudowy zagrodowej, tereny zabudowy mieszkaniowej. Zgodnie z ustaleniami zawartymi w:
– § 17 tekstu planu na terenie "MR" - tereny zabudowy zagrodowej - plan dopuszcza realizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej; jako przeznaczenie uzupełniające plan ustala lokalizację: a) budynków inwentarskich, gospodarczo-składowych w ilości maksymalnej trzech na działce, b) wbudowanych lokali usługowych, przeznaczonych dla prowadzenia działalności gospodarczej, c) urządzeń infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych;
dla zabudowy zagrodowej wielkość nowotworzonej działki winna się zawierać w granicach 1500-2500 m2, natomiast powierzchnia biologicznie czynna działki nie może być mniejsza niż 30% jej powierzchni (ust. 2 pkt 2 i 9 tekstu planu);
– § 13 tekstu planu na terenie "MN" - tereny zabudowy mieszkaniowej - plan dopuszcza realizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w formach wolnostojącej i bliźniaczej, na jednej działce jeden budynek mieszkalny; w lokalach mieszkalnych usytuowanych w parterach budynków zezwala się na przeznaczenie części pomieszczeń na cele usług typu: prywatny gabinet lekarski lub stomatologiczny, prywatna pracownia projektowa, prywatne biuro rachunkowe lub notarialne, prywatna kancelaria adwokacka; możliwość lokalizowania budynków gospodarczych parterowych bez poddaszy użytkowych.
Minimalna powierzchnia działki powstałej w wyniku wtórnych podziałów 1000 m2, natomiast powierzchnia biologicznie czynna działki nie może być mniejsza niż 60% jej powierzchni.
Kolegium wskazało, że przedłożony przez spółkę wstępny projekt przewiduje podział działek nr [...] na 6 działek pod zabudowę mieszkaniową:
– [...] - o pow. 0,1065 ha, położona na terenie o przeznaczeniu MR/MN,
– [...] - o pow. 0,1112 ha, położona na terenie o przeznaczeniu MR/MN,
– [...] - o pow. 0,1081 ha, położona na terenie o przeznaczeniu MR/MN,
– [...] - o pow. 0,1052 ha, położona na terenie o przeznaczeniu MR/MN,
– [...] - o pow. 0,1022 ha, położona na terenie o przeznaczeniu MR/MN,
– [...] - o pow. 0,1053 ha, położona na terenie o przeznaczeniu MR/MN.
Zgodnie z § 7 pkt 12 tekstu planu "ilekroć na rysunku planu lub w tekście planu dany teren ma oznaczone przeznaczenie przy pomocy kilku symboli (którym odpowiada kilka definicji), to należy rozumieć, że zgodnie z określoną kolejnością zapisu preferencją, na w/w terenie mogą występować jednocześnie wszystkie odpowiadające przeznaczeniem funkcje." W świetle powyższego Kolegium uznało, że konfiguracja i powierzchnia projektowanych do wydzielenia działek budowalnych (w obszarze MR/MN) wskazuje, że spełniają one warunek określony w § 13 ust. 2 pkt 8 tekstu planu (w związku w § 7 pkt 12 tekstu planu - mogą występować jednocześnie wszystkie odpowiadające przeznaczeniom funkcje), dotyczący minimalnej powierzchni działki powstałej w wyniku wtórnych podziałów tj. 1000 m2 w terenie "MN", a celem podziału przedmiotowej nieruchomości jest wydzielenie właśnie sześciu działek budowlanych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (o pow. od 1022 m2 do 1112 m2).
Dalej Kolegium stwierdziło, że jak wynika z analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wstępnego projektu podziału dzielona nieruchomość nie posiada jednak bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, a w związku z tym projektowane do wydzielenia działki również pozbawione są takiego dostępu. Zgodnie z opisem dołączonym do wstępnego projektu podziału "do projektowanych działek nr [...] dostęp do drogi publicznej [...], zapewniony zostanie przez działkę nr [...] położoną we wsi [...], będącą we władaniu Gminy [...]."
Kolegium wyjaśniło, że działka ew. nr [...], objęta wstępnym projektem podziału położona jest bezpośrednio wzdłuż działki o nr [...], która zgodnie w wypisem z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostę [...] (wygenerowana elektronicznie informacja z części opisowej bazy EGiB z [...] września 2022 r.) jest sklasyfikowana jako "dr" (droga) o pow. 0,3000 ha. Działka ta należy do obrębu ewidencyjnego [...] w gm. [...] i pozostaje we władaniu [...], a jej właściciel jest nieustalony. Z mapy zasadniczej sporządzonej w skali 1:1000, na której został przedstawiony wstępny projekt podziału wynika, że ta działka drogowa ma szerokość 5,0 m a jej powierzchnia jest nieutwardzona (j.gr. - jezdnia gruntowa). Kolegium zauważyło przy tym, że opracowanie powołanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...] (uchwała nr [...]) nie obejmuje swoim zasięgiem działki nr [...]. Działka nr [...] położona jest bowiem w terenie, dla którego obowiązuje odrębny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w Gminie [...] przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z dnia 23 sierpnia 2002 r. nr 224 poz. 5665). Zgodnie z tym planem działka o nr [...] położona jest w miejscowości [...], gmina [...] i od strony północnej ma kolejno następujące przeznaczenie:
– KUGP - tj. teren drogi głównej,
– KUD - tj. teren drogi dojazdowej,
– MR/MN/U - tj. teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej,
– MR/MN - tj. teren zabudowy mieszkaniowej,
– R - tj. tereny rolnicze.
Kolegium podniosło, że działka znajduje się w części w terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu; przebiega przez nią rów melioracyjny. Od strony wschodniej na całej długości z granicą działki nr ew. [...] (będącą przedmiotem podziału) działka nr [...] jest położona w terenie oznaczonym symbolem R - zdefiniowanym, jako tereny rolnicze przeznaczone pod uprawy rolne i ogrodnicze, dla których plan zakłada utrzymanie funkcji rolniczej oraz zakaz wprowadzania nowej zabudowy kubaturowej, w tym również zabudowy związanej z produkcją rolną; na terenach rolniczych dopuszcza się usługi rekreacji, turystyki i sporu (np. golf, jeździectwo) - bez prawa zabudowy; dopuszcza się realizację sieci napowietrznej i podziemnej infrastruktury technicznej oraz związanych z nimi urządzeniami.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z koncepcją Spółki, w przypadku projektowanych działek budowlanych dostęp pośredni, tj. dojazd działką drogową nr ew. [...], miałby odbywać się do drogi publicznej oznaczonej w planie symbolem "KUD" na odcinku od ok. 120 m (od północnej granicy projektowanej działki nr [...]) do ok. 260 (do południowej granicy projektowanych działki nr [...]). Na całej długości dzielonej nieruchomości (stanowiącej działki nr [...]) front projektowanych działek nr: 179, 180, 181, 182, 183, 184 przylegałby do działki ew. nr [...]. Kolegium podniosło, że jak już wskazywano według rysunku planu miejscowego obowiązującego dla obszaru administracyjnego [...] działka nr [...] na swoim przebiegu łączy się z drogą o symbolu "KUD" - droga dojazdowa (ul. [...]), a następnie łączy się z drogą o symbolu "KUGP" - droga główna. Zatem, proponowane przez spółkę zapewnienie dostępu do drogi publicznej miałoby mieć charakter pośredni, bowiem zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka o nr ew. [...] nie jest przeznaczona pod drogę publiczną - nie zostały dla niej nawet ustalone linie rozgraniczające na rysunku planu dla obszaru administracyjnego [...].
W tym miejscu Kolegium zauważyło, że zgodnie § 8 pkt 12 tekstu planu obowiązującego dla obszaru administracyjnego [...] (obowiązującego dla działek nr [...]), plan ustala możliwość podziału na działki budowlane terenów pod warunkiem zachowania przepisów szczególnych oraz pozostałych ustaleń planu, przy czym muszą być spełnione następujące warunki: a) projekt podziału terenu powinien zawierać wszystkie urządzenia sieci infrastruktury technicznej, przy czym zabrania się lokalizowania w nowo wydzielanych drogach urządzeń pogarszających warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem drogi publicznej, b) w wyniku podziału terenu na działki budowlane należy zachować wartości użytkowe zgodne z przeznaczeniem w planie wszystkich fragmentów terenu pozostałych po podziale, z zachowaniem innych ustaleń.
Ustawodawca w art. 93 ust. 3 ustawy przewidział zasadniczo dwie sytuacje, w których uznaje, że nieruchomości (wydzielane działki) mają zapewniony dostęp do drogi publicznej: dostęp bezpośredni, jeśli działka przylega do pasa drogowego drogi publicznej i istnieje możliwość urządzenia zjazdu z tej drogi na drogę publiczną, oraz dostęp pośredni - realizowany przez wydzielenie z dzielonej nieruchomości działki stanowiącej drogę wewnętrzną, wraz z ustanowieniem na tej działce odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu lub z jednoczesnym zbyciem wraz ze zbyciem wydzielanych działek udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną albo - jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem - ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych.
Zgodnie z § 20 ust. 2 tekstu planu "Nowo tworzona działka budowlana musi mieć zapewniony dostęp do ulicy - bezpośredni lub przez wydzielony dojazd o szerokości min. 5 m i nieprzekraczalnej długości 50 m". Kolegium wskazało, że pomimo, że działka nr [...] ma szerokość 5 m, to jednak długość projektowanego dojazdu wydzielanych działek do drogi publicznej przekracza 50 m i nie jest to droga - dojazd wydzielany z dzielonej nieruchomości.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie projektowany podział powinien podlegać ocenie pod kątem realizacji ustalenia zawartego w § 20 ust. 3 pkt 1 i 2 tekstu planu, z którego wynika, że: "Jeżeli w związku z podziałem nieruchomości na działki niezbędne jest utworzenie nowej ulicy dojazdowej, musi ona odpowiadać następującym warunkom:
1) szerokość nowej ulicy w liniach rozgraniczających powinna wynosić 9 m,
2) nowa ulica powinna mieć dwustronne włączenia do istniejącego układu komunikacyjnego; gdyby to było niemożliwe, ulica o jednostronnym włączeniu i o długości ponad 50 m musi mieć stworzone warunku do zawracania, przy czym plan zaleca realizacje placyku manewrowego o wymiarach min. 10/12m."
Takiego rozwiązania jednak nie przewiduje przedłożony przez spółkę do zaopiniowania wstępny projekt podziału, jak również z uwagi na położenie dzielonej nieruchomości względem ustaleń planu, byłoby ono niemożliwe do realizacji.
Jednocześnie, zdaniem Kolegium, ustalenie zawarte w § 20 ust. 4 tekstu planu, zgodnie z którym: "Adaptuje się dojazdy według stanu istniejącego, na terenach których zainwestowanie uniemożliwia ich przebudowę, z warunkiem zachowania szerokości w liniach rozgraniczających nie mniejszej niż 5,0 m. Przyjęte linie rozgraniczające, nie zabezpieczają możliwości prowadzenia planowanej, pełnej infrastruktury podziemnej w liniach rozgraniczających. Dopuszcza się na tych terenach prowadzenie części infrastruktury przez tereny działek, przy zachowaniu obowiązujących przepisów."- nie może stanowić podstawy do pozytywnej opinii w zakresie zabezpieczenia dojazdu dla projektowanych działek, gdyż zawarte w nim rozwiązanie stanowi możliwość warunkowej adaptacji dojazdów o szerokości m. in. 5 m, które już istnieją, a zainwestowanie terenu (tj. np. istniejąca zabudowa) nie pozwala na ich przebudowę. W rozpoznawanej sprawie sąsiedztwo działki drogowej nr [...] na wysokości dzielonej działki nr [...] nie jest terenem "zainwestowanym", natomiast na dalszym jej przebiegu w kierunku drogi KUD, nieruchomości sąsiadujące z działką drogową nr [...] nie stanowią własności spółki . Nadto, regulacja zawarta § 20 ust. 4 tekstu planu nie odnosi się do nowo tworzonych działek, lecz do nieruchomości w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, a dodatkowo przebudowa tychże dróg musi być niemożliwa z powodu istniejącego zagospodarowania. Jak wskazano wyżej na działkach będących przedmiotem podziału brak jest zainwestowania, natomiast zgodnie z koncepcją spółki w wyniku tego podziału mają właśnie dopiero powstać działki budowlane pod budownictwo jednorodzinne. Taki podział geodezyjny sugeruje, że w przyszłości ma doprowadzić do podziału prawnego nieruchomości (na skutek zbycia działek).
Dlatego, zdaniem Kolegium, działka nr [...], nie może być traktowana jako pośredni dostęp do drogi publicznej w rozumieniu art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a brak swobodnej dostępności do projektowanych działek, bezpieczeństwa użytkowania, brak możliwości poprowadzenia w niej niezbędnej infrastruktury technicznej, nie pozwoli na właściwe zagospodarowanie projektowanych działek zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jednocześnie działka nr [...] na wysokości dzielonej nieruchomości położona jest w terenie oznaczonym symbolem "R" - tereny upraw rolnych i ogrodniczych, co jednocześnie wskazuje, że w tej części powinna ona raczej służyć dostępności do sąsiadujących z nią z terenów rolnych, a nie działek pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Kolegium także zauważyło, że w akcie notarialnym Rep. [...] z [...] czerwca 2022 r., na podstawie którego spółka nabyła działki nr [...] - w § 1 pkt 17 - zawarty został zapis o treści: "działka o numerze ewidencyjnym [...] nie ma dostępu do drogi publicznej, natomiast działka o numerze ewidencyjnym [...] ma zapewniony dostęp do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną oznaczoną w ewidencji gruntów numerem 1, położoną we wsi [...], gmina [...], będącą w zarządzie gminy [...] ".
Podsumowując, organ odwoławczy wskazał, że wstępny projekt podziału może uzyskać pozytywną opinię organu tylko w sytuacji, gdy jest zgodny z obowiązującym planem miejscowym. Opinia o zgodności podziału nieruchomości powinna opierać się na ustaleniach celu podziału oraz zamierzeń, co do dalszego zagospodarowania działek, tak by powstałe jednostki geodezyjne nie stały w sprzeczności z możliwością racjonalnego wykorzystania gruntów, zakreśloną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego – a taka sytuacja miałaby miejsce w przedmiotowej sprawie.
Skargi na postanowienie Kolegium z 9 marca 2023 r. wniosły: [...] z siedzibą w [...] oraz [...] z siedzibą w [...], obie reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika – dalej: "skarżące".
[...] podniosła, że swój interes prawny wywodzi z umowy notarialnej z [...] kwietnia 2023 r. Rep. [...], mocą której nabyła prawo własności działek istniejących (nr [...] oraz [...]) od poprzedniego właściciela, tj. [...] W związku z zawartą umową został złożony do Sądu Rejonowego w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o ujawnienie skarżącej jako właściciela działek istniejących w dziale II księgi wieczystej nr [...], o czym została uczyniona wzmianka.
Skarżące zarzuciły:
1) naruszenie art. 93 ust. 1 oraz ust. 4-5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344) w zw. z § 20 ust. 2, 3 i 4 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...] (dalej: "MPZP 1") poprzez nieprawidłowe uznanie, że projektowane do wydzielenia działki nie mają zapewnionego pośredniego dostępu do drogi publicznej z uwagi na niezgodne z MPZP 1 parametry istniejącej faktycznie drogi wewnętrznej na działce o nr [...];
2) naruszenie art. 93 ust. 1 oraz ust. 4-5 u.g.n. w zw. z § 16 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...]w gminie [...] (dalej "MPZP 2") poprzez nieprawidłowe uznanie, że na działce nr [...] stanowiącej faktycznie powszechnie użytkowaną drogę wewnętrzną zapewniającą dostęp do aktualnie istniejącej działki o nr [...], a także mającej stanowić dostęp pośredni do drogi publicznej dla projektowanych do wydzielenia działek nie może być realizowane przeznaczenie drogowe zapewniające dostęp dla działek, na których mają być realizowane inwestycje mieszkaniowe, a jedynie dla działek o przeznaczeniu rolnym;
3) naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 93 ust. 5 u.g.n. poprzez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza [...] z [...] listopada 2022 r. w sprawie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, które jest obarczone wadami w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o odrzucenie skargi [...] z siedzibą w [...] oraz o oddalenie jako bezzasadnej skargi [...] z siedzibą w [...], podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z 31 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę o sygn. akt I SA/Wa 1011/23 ze skargi [...] z siedzibą w [...] i sprawę o sygn. akt I SA/Wa 1012/23 ze skargi [...] z siedzibą w [...] oraz postanowił prowadzić je pod sygn. akt I SA/Wa 1011/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skargi są niezasadne, gdyż zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają obowiązującego prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zasady podziału nieruchomości regulują przepisy Działu III, Rozdział 1 (art. 92-100) u.g.n. Zgodnie z art. 93 ust. 1 zd. 1 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej (...) - (ust. 3). Z art. 93 ust. 4 u.g.n. wynika natomiast, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Opinię tę wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 5 u.g.n.).
Wskazanie w art. 93 ust. 2 u.g.n., że zgodność z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, w zasadzie określa treść i znaczenie kryterium podziału polegające na badaniu zgodności z planem miejscowym. Oznacza bowiem, że przy zatwierdzaniu projektu podziału organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu, a także czy podział służy temu przeznaczeniu. Dodatkowym kryterium dopuszczalności zatwierdzenia podziału z punktu widzenia jego zgodności z planem jest konieczność badania możliwości przyszłego zagospodarowania nowo utworzonych działek, właśnie zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie miejscowym. Są to więc wyznaczniki oceny zgodności w ustaleniami planu - czy proponowany projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie, a więc czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu określonego w planie miejscowym, po zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Ocena ta powinna dotyczyć całości nieruchomości, to jest każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału (por. G. Bieniek i in. w "Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz" LexisNexis, Warszawa 2007, wyd. 2, str. 354 i nast.). Jednocześnie podział musi gwarantować każdej z nowowydzielanych działek gruntu dostęp do drogi publicznej.
Kwestię sporną pomiędzy skarżącymi a organami stanowi sposób zapewnienia dla nowoprojektowanych działek budowlanych o nr [...] dostępu do drogi publicznej.
Nieruchomość objęta wstępnym projektem podziału nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, co oznacza, że również projektowane do wydzielenia działki, takiego bezpośredniego dostępu są pozbawione. Z opisu, przedstawionego na wstępnym projekcie podziału wynika, że dla projektowanych działek dostęp do drogi publicznej KUD, ul. [...], został zaplanowany przez działkę nr [...] położoną we wsi [...], będącą we władaniu Gminy [...] - czyli w sposób pośredni. Z mapy zasadniczej, na której został przedstawiony wstępny projekt podziału wynika, że działka nr [...] ma szerokość 5,0 m (powierzchnia jest nieutwardzona - jezdnia gruntowa). Przy czym słusznie organy obu instancji zauważyły, że plan zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...] (zatwierdzony uchwałą [...] ) nie obejmuje swoim zasięgiem działki nr [...]. Działka ta objęta jest natomiast planem odrębnym - w sprawie zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...]w Gminie [...] (zatwierdzonym uchwałą nr [...]). Według tego ostatniego planu działka nr [...] ma różne przeznaczenie. I tak kolejno od strony północnej: KUGP - tj. teren drogi głównej, KUD - tj. teren drogi dojazdowej, MR/MN/U - tj. teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej, MR/MN - tj. teren zabudowy mieszkaniowej, R - tj. tereny rolnicze. Co istotne w sprawie działka ta od strony wschodniej na całej długości z granicą działki nr ew. [...] zaklasyfikowana została jako działka pod uprawy rolne i ogrodnicze, dla których plan zakłada utrzymanie funkcji rolniczej oraz zakaz wprowadzania nowej zabudowy kubaturowej, w tym również zabudowy związanej z produkcją rolną. Natomiast na terenach rolniczych dopuszcza się usługi rekreacji, turystyki i sporu (np. golf, jeździectwo) - bez prawa zabudowy; dopuszcza się realizację sieci napowietrznej i podziemnej infrastruktury technicznej oraz związanych z nimi urządzeniami.
Tak więc, zdaniem Sądu, prawidłowo w sprawie stwierdzono, że z uwagi na to, że działka nr [...] - w części przylegającej do nieruchomości objętej wstępnym projektem podziału - ma przeznaczenie rolne a nie charakter publiczny to istnieją ograniczenia w swobodnym dysponowaniu tą nieruchomością, w tym ograniczenia w dokonywaniu jej podziału na cele budowlane.
Dalsze wymogi co do dostępu do drogi publicznej wynikają z zapisów szczegółowych części tekstowej planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...] (§ 20 ust. 2 i 3 i 4). Wskazują one bezsprzecznie na zapewnienie dostępu do ulicy albo w sposób bezpośredni albo przez wydzielony dojazd o szerokości min. 5 m i nieprzekraczalnej długości 50 m (§ 20 ust. 2). Wnioskodawca wskazał na dostęp pośredni, jednakże pomimo, że działka nr [...] ma szerokość 5 m, to jednak długość projektowanego dojazdu wydzielanych działek do drogi publicznej przekracza 50 m. W przedmiotowej sprawie nie ma też zastosowania uregulowanie zawarte w § 20 ust. 4 tekstu planu, ponieważ nie odnosi się do nowoutworzonych działek, lecz do nieruchomości w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, a dodatkowo przebudowa tychże jest niemożliwa z powodu istniejącego stanu zagospodarowania. Wobec tego prawidłowo organy przyjęły, że podział w tej sprawie podlega ocenie pod kątem § 20 ust. 3 planu, który zobowiązuje właściciela nieruchomości do zapewnienia dojazdu do wydzielonych działek ulicą o szerokości 9 m w liniach rozgraniczających, nowa ulica powinna mieć dwustronne włączenia do istniejącego układu komunikacyjnego; gdyby to było niemożliwe, ulica o jednostronnym włączeniu i o długości ponad 50 m musi mieć stworzone warunku do zawracania, przy czym plan zaleca realizacje placyku manewrowego o wymiarach min. 10/12 m. Tych warunków wnioskodawczyni nie spełniła także. Brak więc swobodnej dostępności do projektowanych działek, bezpieczeństwo użytkowania oraz brak możliwości przeprowadzenia planowanej pełnej infrastruktury uniemożliwił pozytywne zaopiniowanie wstępnego projektu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 87 ust. 2 Konstytucji), który upoważnia jedynie do takiego rozstrzygnięcia, jakie wyraźnie wynika z jego treści graficznej i tekstowej. Wszelka rozszerzająca wykładnia ustaleń planu miejscowego na niekorzyść właścicieli nieruchomości byłaby sprzeczna z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności i stanowiłaby rażące naruszenie ustaleń tego planu.
W świetle przedstawionych powyżej ustaleń w ocenie Sądu należało uznać, że wstępny projekt podziału nieruchomości w przedłożonym do zaopiniowania kształcie, wskazanym w nim celu i sposobie zapewnienia dostępu projektowanym działkom budowlanych do drogi publicznej, nie mógł uzyskać pozytywnej opinii organu I instancji i z tych też względów Kolegium prawidłowo utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Wbrew temu na co wskazywały strony skarżące negatywne zaopiniowanie zaproponowanego wstępnego projektu podziału - stosownie do art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 - nie naruszało prawa. Organy – mając na uwadze art. 107 § 3 k.p.a. - wyjaśniły podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
Wobec tego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd skargi oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI