I SA/Wa 1004/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-10-03
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodziałdrogi publiczneplan miejscowygospodarka nieruchomościamiSKOWSAdecyzja administracyjnawłasność

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, wskazując na istotne braki w wyjaśnieniu stanu faktycznego i uzasadnieniu decyzji przez organy niższych instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Sąd uznał, że organy niższych instancji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, w szczególności kwestii dotyczących przeznaczenia wydzielonych działek pod drogi publiczne oraz potencjalnego objęcia podziałem nieruchomości, w której własność toczy się odrębne postępowanie. Brak precyzyjnego odniesienia się do zarzutów skarżącego uniemożliwił sądowi kontrolę legalności zaskarżonych decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza zatwierdzającą podział nieruchomości. Województwo zarzuciło organom naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na brak wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności co do części dzielonej działki, w której toczy się postępowanie o nabycie własności przez Województwo na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracyjną. Skarżący kwestionował również błędną wykładnię art. 98 u.g.n., sugerując, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy celem podziału jest wyłącznie wydzielenie nieruchomości drogowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny, podzielając argumentację skarżącego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał na istotne braki w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji, które uniemożliwiły mu dokonanie kontroli. W szczególności, organy nie wyjaśniły, z czego wynika zmiana numerów ewidencyjnych działek objętych zaskarżoną decyzją w stosunku do wstępnego projektu podziału, ani czy działka, w której toczy się postępowanie na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, zawiera się w dzielonej nieruchomości. Sąd podkreślił, że podział nieruchomości powinien być zgodny z planem miejscowym, a wydzielenie działek pod drogi publiczne może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy plan miejscowy przewiduje przebieg drogi przez nieruchomość, a właściciel nie wnioskuje o podział wyłącznie w tym celu. Ponowne rozpoznanie sprawy nakazano organom z uwzględnieniem powyższej oceny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo zatwierdził projekt podziału nieruchomości z uwagi na istotne braki w wyjaśnieniu stanu faktycznego i uzasadnieniu decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy niższych instancji nie odniosły się do wszystkich zarzutów skarżącego, nie wyjaśniły zmian numeracji ewidencyjnej działek oraz nie ustaliły, czy działka objęta odrębnym postępowaniem o nabycie własności przez Województwo znajduje się w podziale.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.g.n. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 98 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § 3a

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

u.p.z.p. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy niższych instancji. Brak odniesienia się do zarzutu dotyczącego postępowania o nabycie własności przez Województwo Mazowieckie. Błędna wykładnia art. 98 u.g.n. w kontekście podziału nieruchomości pod drogi publiczne.

Godne uwagi sformułowania

podział nieruchomości pełni rolę służebną wobec planu miejscowego nieskuteczne musi być wnioskowanie o podział li tylko w celu wydzielania drogi z dotychczasowej działki organ naruszył art. 107 §3, art. 7, art. 77 kpa gdyż z uwagi na istotne braki zarówno w materiale dowodowym jak i w uzasadnieniu decyzji Sąd nie ma możliwości dokonania kontroli kwestionowanej decyzji.

Skład orzekający

Monika Sawa

sprawozdawca

Nina Beczek

członek

Przemysław Żmich

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości, w szczególności w kontekście wydzielania działek pod drogi publiczne oraz konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego przed zatwierdzeniem podziału."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości, gdzie pojawiają się wątpliwości co do przeznaczenia gruntu i prawa własności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z podziałem nieruchomości i przeznaczeniem gruntów pod drogi publiczne, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i samorządów. Wyjaśnienie przez sąd zasad interpretacji przepisów jest cenne dla prawników.

Podział nieruchomości pod drogi: Kiedy właściciel może stracić grunt? WSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1004/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Monika Sawa /sprawozdawca/
Nina Beczek
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art 97 ust 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), asesor WSA Nina Beczek, Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 1 marca 2023 r. nr KOA/924/Pn/23 w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 16 grudnia 2022 r. nr 57/2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Województwa Mazowieckiego kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 1 marca 2023 r. nr KOA/924/Pn/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (SKO/organ) po rozpoznaniu odwołania Województwa Mazowieckiego utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr 57/2022 z dnia 16 grudnia 2022r. orzekającą o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości objętej KW [...] oznaczonej jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ wskazał, że decyzją nr 57/2022 z dnia 16 grudnia 2022r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości objętej KW [...] oznaczonej jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...], w ten sposób, że w wyniku podziału zostały wydzielone działki gruntu: nr [...] o pow. 0, 1846 ha, nr [...] o pow. 0, 1378 ha, nr [...] o pow. 0, 1811 ha, [...] o pow. 0, 0882 ha, [...] o pow. 0, 0122 ha i [...] o pow. 4, 28 ha. W uzasadnieniu Organ I instancji wskazał, że P. R. jako właściciel przedmiotowej nieruchomości wystąpił o zatwierdzenie jej podziału. Do wniosku dołączono wszystkie wymagane dokumenty wraz z mapą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego. Zdaniem organu podział jest zgodny z ustaleniami zawartymi w postanowieniu Burmistrza Gminy [...] z dnia 21. 07. 2017r. nr GN.6831.W.20.2017 pozytywnie opiniującym zgodność projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na tym terenie. Organ podał, że teren nieruchomości dz. [...] położony jest na obszarze oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia 08. 09. 2008r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 211, poz. 8432), symbolem: 1Zp/U- tereny rekreacyjne i sportowe urządzeń terenowych, zabaw dla dzieci oraz tereny zieleni urządzonej; 1ZN/R- tereny zieleni naturalnej nieurządzonej i tereny rolne, 3WS i 6WS -tereny wód powierzchniowych i zieleni nawodnej; lKDD(ulica dojazdowa) teren przeznaczony pod układ dróg publicznych; 1KDG (ulica główna) planowana obwodnica miasta [...] dla drogi wojewódzkiej 724 -teren przeznaczony pod układ dróg publicznych; 1KDL/Z (ulica lokalna o czasowej funkcji zbiorczej)- teren przeznaczony pod układ dróg publicznych. Projektowane działki nr [...] i [...] są przeznaczone pod drogi publiczne oznaczone w planie symbolem 1KDD, projektowana działka nr [...] przeznaczona jest pod drogę oznaczoną w planie symbolem 1KDG, projektowana działka nr [...] przeznaczona jest pod drogę oznaczona w planie symbolem 1 KDL/Z. Drogi te będą drogami o funkcji dróg publicznych. Organ uznał, że projekt podziału działki nr [...] jest zgodny z ustaleniami zawartymi w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego oraz nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi. Podział został dokonany na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z dniem w którym decyzja stanie się ostateczna działki przeznaczone pod drogi publiczne przejdą z mocy prawa na własność jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej [...] nr [...] z dnia 28 kwietnia 2011r. stawka opłaty adiacenckiej wynosi 30% wzrostu wartości nieruchomości, ustalenie jej wysokości nastąpi w odrębnym postępowaniu.
Z decyzją tą nie zgodziło się Województwo Mazowieckie, złożyło odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości. Skarżący wskazał, że w wyniku postępowania podziałowego została wydzielona działka nr [...] przeznaczona pod drogę wojewódzką nr [...] w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona symbolem 1KDD - planowana obwodnica [...]. Skutkuje to nabyciem, na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prawa własności tej działki przez Województwo Mazowieckie i obowiązkiem wypłaty odszkodowania. Pozostałe działki nr [...] i [...] także zostały przeznaczone pod drogi publiczne niedookreślone, co może oznaczać, że podział został dokonany w celu wydzielenia działek pod drogi, w tym drogi wojewódzkie, co w ocenie skarżącego, nie może mieć miejsca. Lokalizacja drogi publicznej jest ustalana na podstawie decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zdaniem skarżącego do czasu wydania takiej decyzji kategoria danej drogi nie jest przesądzona, co oznacza brak podstaw na nabywanie gruntów na cele drogowe. Skarżący wskazał także, że przed Wojewodą Mazowieckim toczy się postępowanie o wydanie decyzji potwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. mienia nieruchomego zajętego pod część drogi wojewódzkiej nr [...] leżącego na terenie powiatu [...], gminie [...] obszar wiejski, obręb [...], oznaczonego na mapie z projektem podziału przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w [...] i zaewidencjonowanej pod numerem [...], jako dz. ew. nr [...] o pow. 0, 0080 ha, na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U.133.872 z p. zm.). Zdaniem skarżącego, postępowanie toczące się przez Wojewodą Mazowieckim jest zagadnieniem wstępnym, gdyż dotyczy prawa własności części dzielonej nieruchomości i jako takie powinno być uwzględniane w postępowaniu podziałowym. Nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] nr KW [...] według stanu na dzień 31. 12. 1998r. stanowiła własność Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] zgodnie z decyzją wydaną przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 13 marca 1964r. nr R.VIII 263/64 (załącznik do aktu notarialnego Nr [...]). Według stanu obecnego nieruchomość stanowi własność P. R. na podstawie umowy sprzedaży warunkowej Akt Notarialny Rep. A nr [...] z dnia 06. 04. 2006r. oraz umowy przeniesienia własności nieruchomości oraz oświadczenia o ustanowieniu służebności gruntowych Akt Notarialny Rep. A nr [...] z dnia 22. 05. 2006r.
SKO po rozpoznaniu odwołania wskazało, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. tj. z 2023.344, tj.) podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Wedle art. 93 ustawy podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren dzielonej działki nr [...] w całości położony jest na obszarze objętym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia 08. 09. 2008r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 211, poz. 8432). Organ wskazał, że zgodność planowanego podziału działki nr [...] na działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego została potwierdzona w postanowieniu Burmistrza Gminy [...] nr GN.6831.W.20.2017 z dnia 21 lipca 2017r. pozytywnie opiniującym planowany podział. Postanowienie to jest ostateczne, nie zostało zaskarżone do organu wyższej instancji. SKO wskazało także, że do wniosku o podział dołączono wymagane dokumenty, nie było zatem przeszkód do wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu analiza niniejszej sprawy wykazała, że zarzuty skarżącego nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Podkreśliło, że "powstałe w wyniku podziału działki nr [...] i [...] nie zostały przeznaczone pod drogi publiczne. Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem, że lokalizacja drogi może nastąpić tylko w decyzji organu o lokalizacji celu publicznego. Przeznaczenie terenu pod drogi określa się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki obowiązuje na danym terenie, co ma miejsce, zdaniem organu, w niniejszej sprawie. W ustawie o gospodarce nieruchomościami w art. 98 ust. 1 użyto pojęcia działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe, co oznacza, że kategorię przyszłej drogi publicznej należy określać nie na podstawie aktu nadania jej kategorii w decyzji, bo takiego aktu na etapie planowania drogi publicznej jeszcze nie ma, lecz na podstawie funkcji dla danej drogi, ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał także, że zgodnie z art. 73 ust. 1, ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. (Dz.U.133.872, tj. ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja Wojewody. Podział nieruchomości dokonywany jest na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (tytuł prawny do nieruchomości), natomiast w sytuacji przejścia z mocy ustawy prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, wnioskujący o podział miałby tylko interes faktyczny, choćby posiadał tą nieruchomość. To Wojewoda bowiem, w postępowaniu prowadzonym na podstawie wymienionej ustawy i w decyzji deklaratoryjnej władny jest potwierdzić czy nieruchomość objęta postępowaniem w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czy stanowiła ich własność oraz czy została zajęta pod drogę publiczną. Organ podkreślił, że działka nr [...] o pow. 0, 0080 ha, o której mowa odwołaniu nie jest objęta przedmiotem niniejszego postępowania podziałowego. Decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia 16. 12. 2023r. nr GN.6831.W,20.2017 obejmuje bowiem działkę nr [...] z obrębu [...], po podziale działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej pow. 4, 88 ha.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Województwo Mazowieckie (skarżący) zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") poprzez zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności ustalenia, że co do części dzielonej działki nr [...] toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia jej własności przez Województwo Mazowieckie, które to postępowanie ma pierwszeństwo przed postępowaniem podziałowym prowadzonym na podstawie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, dalej "u.g.n.")
2. art. 98 u.g.n poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedmiotowy przepis ma zastosowanie w każdej sytuacji gdy celem podziału jest wyłącznie lub przede wszystkim wydzielenie nieruchomości drogowych, a nie tylko w sytuacji gdy cel podziału jest inny a wydzielenie nieruchomości drogowych następuje obok niego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zasady podziału nieruchomości reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). Postępowanie podziałowe składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap obejmuje opiniowanie wstępnego projektu podziału przez organ gminy. Następnie - w razie uzyskania pozytywnej opinii w przedmiocie wstępnego projektu podziału - następuje zatwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej przez wójta (burmistrza) prezydenta miasta projektu podziału sporządzonego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego.
Stosownie do treści art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Zgodnie zaś z treścią art. 93 ust. 1 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem dopuszczalności podziału nieruchomości jest jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego, a zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
Jak przyjmuje się w doktrynie, podział nieruchomości pełni rolę służebną wobec planu miejscowego (tak Ewa Bończak-Kucharczyk - Komentarz do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX el. 2022).
Opiniując zgodność projektu podziału nieruchomości z postanowieniami zawartymi w planie, uprawniony organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym (tak NSA w wyroku z dnia 12 sierpnia 2014, sygn. akt I OSK 107/13).
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że zgodność planowanego podziału działki nr [...] na działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego została potwierdzona w postanowieniu Burmistrza Gminy [...] nr GN.6831.W.20.2017 z dnia 21 lipca 2017r. pozytywnie opiniującym planowany podział, które jest ostateczne. Podkreślił, że działka nr [...] o pow. 0, 0080 ha, o której mowa w odwołaniu nie jest objęta przedmiotem niniejszego postępowania podziałowego. Zdaniem organu decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia 16. 12. 2023r. nr GN.6831.W,20.2017 obejmuje bowiem działkę nr [...] z obrębu [...], po podziale działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej pow. 4, 88 ha. Rzeczywiście, rację ma organ, że jak wynika z akt sprawy, postanowienie Burmistrza Gminy [...] nr GN.6831.W.20.2017 z dnia 21 lipca 2017r. pozytywnie opiniuje podział działki nr [...]. Niemniej jednak ze wstępnego projektu podziału tej nieruchomości stanowiącego załącznik do przedmiotowego postanowienia Burmistrza działka nr [...] została podzielona na działki o numerach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] i [...], przy czym działki [...], [...] i [...] są przeznaczone pod drogi oznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego odpowiednio 1KDD, 1KDG i 1KDL/Z. Brak jest natomiast w aktach dokumentu, z którego wynika zmiana ewidencyjna działek po wydaniu wskazanego postanowienia Burmistrza opiniującego projekt podziału na działki wskazane w zaskarżonej decyzji. Organy w uzasadnieniu do tej kwestii się nie odnoszą i jej nie wyjaśniają. Trudno zatem ocenić czy numery ewidencyjne działek objętych zaskarżoną decyzją stanowią wyłącznie zmianę numeryczna czy też dokonano nowego podziału działki nr [...]. Brak jest również w uzasadnieniu decyzji odniesienia się do zarzutu skarżącego, czy działka nr [...], oznaczona na mapie z projektem podziału przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w [...] i zaewidencjonowanej pod numerem [...], jako dz. ew. nr [...] o pow. 0, 0080 ha,(co do której toczy się postępowanie na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r.) zawiera się w działce [...] – jak twierdzi skarżący - i jest objęta projektem podziału działki nr [...], poza wyłącznie lakonicznym stwierdzeniem, że nie jest ona przedmiotem kwestionowanej decyzji.
Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku z 21 kwietnia 2023 r. w sprawie I SA/Wa 2763/22, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy, a w tym obowiązkowo m.in. zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (art. 15 ust. 2 pkt. 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W ustawie o gospodarce nieruchomościami ustawodawca przyjął, że w sytuacji obowiązywania w gminie planu miejscowego przewidywane w nim na przyszłość inwestycje komunikacyjne winny być przygotowywane do realizacji m.in. w ramach jednostkowych postępowań o podział nieruchomości. Następuje to poprzez systematyczne przewłaszczanie gruntów na terenach objętych liniami rozgraniczającymi planowane inwestycje dotyczące dróg publicznych. Tryb i przesłanki procedowania w takim przypadku oraz warunki wypłaty odszkodowania za odjęcie prawa własności gruntów przejętych pod drogi określają odpowiednie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższe nie oznacza jednak, że uchwalenie planu kreuje obowiązek organów realizacji postanowień tego planu. Uchwalenie planu miejscowego nie powoduje samoistnie zmian w zakresie zagospodarowania terenu, te dokonują się bowiem wskutek podejmowania działań potencjalnych inwestorów. Zatem w sytuacji gdy plan miejscowy przewiduje na nieruchomości prywatnej przebieg drogi publicznej, to w przypadku podziału dokonywanego na wniosek właściciela tej nieruchomości jednocześnie z podziałem przez niego wnioskowanym, wydziela się jednocześnie działki gruntu przeznaczone pod drogi publiczne. Zgodnie bowiem z art. 98 ust. 1 ugn tak wydzielone działki gruntu pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe (w zależności od kategorii drogi) - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Powyższe oznacza, że nieskuteczne musi być wnioskowanie o podział li tylko w celu wydzielania drogi z dotychczasowej działki. Innymi słowy - wydzielenie działki gruntu pod drogę publiczną (art. 93 ust. 1 w zw. z art. 98 ust. 1 ugn) może nastąpić jedynie w przypadku gdy plan miejscowy przewiduje przebieg drogi przez dzieloną nieruchomość, a właściciel nie wnioskuje o podział nieruchomości wyłącznie w tym celu. Te okoliczności zatem organ winien zbadać i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji zatwierdzającej podział, czego w niniejszej sprawie pomimo zarzutu skarżącego zabrakło.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu organ naruszył art. 107 §3, art. 7, art. 77 kpa gdyż z uwagi na istotne braki zarówno w materiale dowodowym jak i w uzasadnieniu decyzji Sąd nie ma możliwości dokonania kontroli kwestionowanej decyzji. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że podział ewidencyjny nieruchomości poprzedza podział prawny nieruchomości, który następuje na skutek przeniesienia własności, wyodrębnionych na skutek podziału geodezyjnego, działek ewidencyjnych gruntu. Działki te stają się odrębnymi nieruchomościami. Zatwierdzenie podziału nieruchomości powinno dotyczyć dokonanego prawidłowo podziału geodezyjnego, który powinien uwzględniać warunki zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie wstępnie pozytywnie zaopiniowano plan podziału, który uwzględniał warunki w planie zagospodarowania przestrzennego jednakże organ nie wyjaśnił, z czego wynika zmiana numerów ewidencyjnych działek objętych zaskarżoną decyzją i czy odpowiadają one i którym działkom wskazanym we wstępnym projekcie podziału stanowiącym załącznik do postanowienia Burmistrza z 21 lipca 2017 r., a także czy działka [...] (wskazywana przez skarżącego i objęta postępowaniem na podstawie art. 73 ust 1 i 3 ustawy z 13aździernika 1998 r.) zawiera się w działce [...] a w konsekwencji jest objęta podziałem czy też nie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zatem uwzględni powyższą ocenę Sądu, przeprowadzi właściwie postępowanie dowodowe i odniesie się do wszystkich zarzutów skarżącego w tym także wniosku o zawieszenie postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI