I SA/Wa 3058/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę W. D. na decyzję Ministra SWiA odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP, uznając wniosek za złożony po terminie.
Skarga dotyczyła decyzji Ministra SWiA utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Skarżący W. D. domagał się potwierdzenia prawa do rekompensaty, jednak jego wniosek z lipca 2019 r. został złożony po terminie ustawowym (31 grudnia 2008 r.). Sąd uznał, że termin ten jest terminem prawa materialnego, który wygasa po jego upływie, a jego przywrócenie nie jest możliwe. Sąd nie podzielił argumentów skarżącego dotyczących naruszenia procedury ani niezastosowania uchwały NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawą odmowy było złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w dniu 31 lipca 2019 r., co nastąpiło po upływie ustawowego terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. (do 31 grudnia 2008 r.). Sąd podkreślił, że termin ten ma charakter materialnoprawny i jego upływ skutkuje wygaśnięciem roszczenia. Sąd nie uznał za zasadne argumentów skarżącego dotyczących niezastosowania uchwały NSA z dnia 9 października 2017 r. (sygn. akt I OPS 3/17), wskazując, że postępowanie w sprawie siostry skarżącego zostało zakończone przed wydaniem tej uchwały, a decyzja stała się ostateczna. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o doręczeniach i udziale stron w postępowaniu, wskazując, że pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy dopiero wraz z odwołaniem, a pełnomocnictwo złożone w innej sprawie nie rozciąga swojej skuteczności na niniejsze postępowanie. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, powołując się na przepisy dotyczące stanu epidemii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek złożony po terminie ustawowym skutkuje wygaśnięciem roszczenia i odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Uzasadnienie
Termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty (art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r.) jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Jego upływ powoduje bezwzględną utratę możliwości dochodzenia tego prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.r.r. art. 5 § 1,2
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.r. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.r.r. art. 2
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.r. art. 3
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 33 § 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty został złożony po terminie ustawowym. Termin do złożenia wniosku jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Postępowanie w sprawie siostry skarżącego zostało prawomocnie zakończone przed wydaniem uchwały NSA I OPS 3/17. Pełnomocnictwo złożone w innej sprawie nie jest skuteczne w niniejszym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 77 § 4 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego udziału w postępowaniu. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z uwagi na złożenie wniosku po terminie, podczas gdy organy zaprzeczają same sobie co do faktów. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. poprzez przyjęcie, że wniosek złożono po terminie, zgodnie z uchwałą NSA I OPS 3/17. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przerzucenie na skarżącego błędów organów administracji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
termin prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych po upływie powyższego terminu uprawnienie do skutecznego domagania się rekompensaty wygasa pełnomocnictwo złożone do akt danej sprawy, nawet najbardziej ogólne (szerokie), odnosi skutek jedynie w tej konkretnej sprawie, nie rozszerzając swej skuteczności na inne sprawy.
Skład orzekający
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący
Bożena Marciniak
sprawozdawca
Anna Fyda-Kawula
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów prawa materialnego w sprawach o rekompensaty za mienie zabużańskie, zasady reprezentacji przez pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o rekompensatach i konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z terminami w postępowaniu administracyjnym i prawem do rekompensaty za mienie zabużańskie, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Termin na rekompensatę za mienie zabużańskie minął dekadę temu – czy można było go jeszcze dochodzić?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 3058/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-07-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-12-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Fyda-Kawula Bożena Marciniak /sprawozdawca/ Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 146/23 - Wyrok NSA z 2026-01-08 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418 art. 5 ust. 1,2 art. 7 ust. 2 art. 2 art. 3 Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej Dz.U. 2017 poz 1257 art. 145 par. 1 art. 40 par. 2 art. 33 par. 2 i 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), Asesor WSA Anna Fyda-Kawula, , po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...] października 2021 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2021 r. o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 30 listopada 1990 r. D. L. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w [...] o ustalenie rekompensaty za pozostawioną poza obecnymi granicami państwa nieruchomość położoną we [...] przy ul. [...] nr [...]. Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2013 r. Wojewoda [...] potwierdził D. L. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. D. nieruchomości położonej we [...] na [...], przy ul. [...] nr [...] w postaci zabudowanej działki o powierzchni [...] sążni, na której posadowiony był dom mieszkalny drewniany 1-izbowy, stajnia odpowiednia do przetrzymywania 2 koni i wozownia drewniana wraz z komórką (o wymiarach 8m na 4m). Wnioskiem z [...] lipca 2019 r. W. D. wystąpił o przyznanie rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem z [...] marca 2021 r. W. D. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] grudnia 2013 r. potwierdzającą D. L. prawo do rekompensaty podnosząc, że o fakcie prowadzonego postępowania dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez A. D. dowiedział się 8 marca 2021 r. "z korespondencji mailowej z tut. urzędem". Jako podstawę wznowienia wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2021 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2013 r. z uwagi na złożenie wniosku wznowieniowego po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda [...] odmówił W. D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ uzasadnił, że wniosek z [...] lipca 2019 r. został złożony po upływie ustawowego terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r., w związku z czym roszczenie o potwierdzenie prawa do rekompensaty wygasło. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. D.. Decyzją z [...] października 2021 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2021 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zachowanie powyższego terminu jest zatem warunkiem koniecznym merytorycznego rozpoznania wniosku. Po jego bowiem upływie roszczenie o potwierdzenie prawa do rekompensaty wygasa i następuje bezwzględna utrata możliwości jego dochodzenia przez stronę. Organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie W. D. wystąpił o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w dniu [...] lipca 2019 r. Powyższy wniosek wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniu [...] lipca 2019 r. Wobec powyższego, zdaniem Ministra, prawidłowo uznał Wojewoda, że przedmiotowy wniosek został złożony po terminie ustawowym określonym w art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Jednocześnie organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującego o obowiązku rozpatrzenia sprawy w sposób zgodny z jego oczekiwaniami. Zdaniem Ministra, powołana w odwołaniu uchwała NSA z 9 października 2017 r., sygn. akt I OPS 3/17, mogłaby znaleźć zastosowanie w toku prowadzonego postępowania. Natomiast postępowanie zainicjowane wnioskiem D. L. (siostry W. D.) zostało zakończone wydaniem decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w dniu [...] grudnia 2013 r. Zakończenie tego postępowania nastąpiło zatem w okresie gdy nie było jeszcze podjętej ww. uchwały z 9 października 2017 r., a wykładnia art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. była niejednolita. W ocenie Ministra, powyższe uprawniało organ do wydania decyzji jedynie w stosunku do wnioskodawczyni i zakończenia prowadzenia postępowania w sprawie. Podsumowując postępowanie zainicjowane wnioskiem D. L. zostało ostatecznie zakończone prawomocną decyzją. Kwestia zaś ewentualnego braku zapewnienia w tym postępowaniu udziału wszystkim stronom nie uprawnia organu do odstąpienia od zasady wyrażonej w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. Minister wskazał następnie, że w przypadku, jak wskazuje wnioskodawca, pominięcia go w powyższym postępowaniu przysługiwał mu wniosek o wznowienie. Taki też wniosek W. D. złożył, ale dopiero w dniu [...] marca 2021 r. Ministe nie podzielił przy tym stanowiska odwołującego, że obowiązkiem organu było potraktowanie wniosku z [...] lipca 2019 r. jako wniosku o wznowienie postępowania. We wniosku o wznowienie z [...] marca 2021 r. W. D. wskazał bowiem, że o fakcie prowadzenia i zakończenia postępowania w sprawie decyzji z [...] grudnia 2013 r. dowiedział się w dniu 8 marca 2021 r. z korespondencji mailowej. W sytuacji zatem gdy o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania strona dowiedziała się w dniu 8 marca 2021 r., to nie ma można uznać pisma z [...] lipca 2019 r. za wniosek o wznowienie postępowania. Za niezasadny uznał również organ odwoławczy zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 10 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym do każdego prowadzonego postępowania administracyjnego należy złożyć oddzielne pełnomocnictwo. Nie jest rolą organu dokonywanie we własnym zakresie odpisu dokumentu pełnomocnictwa złożonego do akt odrębnej sprawy w innym postępowaniu i wywodzenie na tej tylko podstawie umocowania do działania w jeszcze innej sprawie. Minister wskazał, że w niniejszej sprawie pełnomocnictwo z 11 marca 2021 r. (udzielone przez W. D. radcy prawnemu I. P.) zostało załączone dopiero do odwołania. Jednocześnie fakt dołączenia ww. pełnomocnictwa do innej sprawy prowadzonej z wniosku z [...] marca 2021 r. o wznowienie postępowania nie oznacza, że w niniejszym postępowaniu organ miał obowiązek kierowania korespondencji do pełnomocnika strony ustanowionego w odrębnym postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł W. D. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 77 § 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody pomimo pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a więc pomimo wydania decyzji w warunkach uzasadniających wznowienie postępowania - na skutek pominięcia przez organ faktu istnienia pełnomocnika skarżącego i niedoręczania mu pism w postępowaniu oraz na skutek niedokonania przez organ żadnych czynności w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją z udziałem strony, 2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z uwagi na złożenie wniosku po terminie, podczas gdy ten sam Wojewoda w postanowieniu z [...] lipca 2021 r. nr [...]odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2013 r. pod pretekstem uczestnictwa przez W. D. w tym postępowaniu, a więc utrzymanie w mocy decyzji Wojewody w warunkach, w których organy obu instancji zaprzeczają same sobie co do faktów, zaś uzasadnienia ich aktów są sprzeczne, 3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty poprzez przyjęcie, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożono po terminie, podczas gdy zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r., sygn. akt I OPS 3/17, złożenie wniosku przez jedną ze stron postępowania inicjuje to postępowanie wobec wszystkich uprawnionych, a wniosek złożyła siostra wnioskodawcy, oraz poprzez skonstruowanie uzasadnienia w sposób niezrozumiały na skutek stwierdzenia, że przed ww. uchwałą NSA organy nie były zobowiązane do zapewnienia stronom udziału w postępowaniu, 4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przerzucenie na skarżącego błędów organów administracji publicznej w postaci niezapewnienia skarżącemu udziału w postępowaniu. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 21 czerwca 2022 r. skarżący wskazał, że nie wyraża zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2097), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 8 lipca 2005 r." Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Z kolei art. 7 ust. 2 ustawy stanowi, że w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z powyższego jednoznacznie wynika, że osoba zamierzająca ubiegać się o rekompensatę musi złożyć wniosek o potwierdzenie prawa do omawianego świadczenia i dopełnić tej czynności w określonym ustawowo terminie, to jest do 31 grudnia 2008 r. W systemie prawa rozróżnia się terminy procesowe i terminy prawa materialnego. Przywracalne są z reguły wyłącznie terminy procesowe. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że określony w art. 5 ust. 1 ustawy termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych. Do jego przywrócenia nie jest uprawniony ani orzekający w sprawie organ administracji, ani sąd administracyjny. W konsekwencji, po upływie powyższego terminu uprawnienie do skutecznego domagania się rekompensaty wygasa. Jak wynika z zebranej w sprawie dokumentacji w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Wojewody [...] nr [...] z [...] grudnia 2013 r. o potwierdzeniu D. L.(siostrze skarżącego) prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. D. nieruchomości położonej we [...] na [...] przy ul. [...] nr [...]. Z akt sprawy wynika również, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym powyższą decyzją nie brał udziału skarżący, a dopiero w dniu [...] lipca 2019 r. złożył wniosek o rekompensatę. Prawidłowo w tej sytuacji organy uznały, że złożenie wniosku o rekompensatę nastąpiło po ustawowym terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy i prawidłowo, stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy, odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty z uwagi na wygaśnięcie roszczenia o potwierdzenie tego prawa. Sąd nie podzielił przy tym zawartej w skardze argumentacji dotyczącej błędnego niezastosowania w niniejszej sprawie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r., I OPS 3/17. Jak trafnie podniósł organ odwoławczy, ‘powołana uchwała wyjaśniła wątpliwości powstałe w orzecznictwie na tle art. 5 ustawy z 8 lipca 2005 r. (por. art. 267 p.p.s.a.). W ww. uchwale przyjęto, że złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli lub ich następców prawnych odnosi skutek w stosunku do pozostałych w tym sensie, że organ z urzędu wzywa ich jako strony tego postępowania. W ocenie Sądu, w niniejszej mamy jednak do czynienia z inną sytuacją gdzie w odniesieniu do jednego ze współspadkobierców właściciela nieruchomości pozostawionej wydano w dniu [...] grudnia 2013 r decyzję o przyznaniu prawa do rekompensaty. Decyzja ta stała się ostateczna i na mocy art. 16 k.p.a. oraz wyrażonej w tym przepisie zasady trwałości decyzji administracyjnych wiąże strony i organy. Postępowanie w tamtej sprawie jest więc zakończone. Dlatego, wbrew oczekiwaniom skarżącego, w obecnie rozpoznawanej sprawie organ nie miał możliwości zastosowania konstrukcji współuczestnictwa materialnego, a więc nie mógł ani uznać, że sprawa nie została w całości rozpoznana, gdyż pominięto pozostałych uprawnionych ani niejako "dołączyć" obecnego wniosku skarżącego o rekompensatę i ponownie rozpoznać już zakończoną sprawę. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, w opisanej wyżej sytuacji strona, która nie brała udziału w postępowaniu, może złożyć wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że taki wniosek skarżący złożył pismem z [...] marca 2021 r., a organ wniosek ten rozpoznał postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania. Jednakże podniesione w skardze zarzuty dotyczące powyższego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania nie mogą podlegać kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Jej przedmiot stanowi bowiem wyłącznie ocena legalności decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z podanych wyżej przyczyn zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust 1 ustawy z 8 lipca 2005 r., a także art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. nie mogły podważyć prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 77 § 4 k.p.a. Naruszenia powołanych przepisów pełnomocnik skarżącego upatruje w niedoręczaniu mu przez Wojewodę Mazowieckiego żadnych pism w przedmiotowym postępowaniu (łącznie z decyzją), choć o fakcie, że skarżący ustanowił pełnomocnika organ wiedział od marca 2021 r., kiedy to jego pełnomocnik złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o sygnaturze akt [...]. Odnosząc się do powyższego wskazać trzeba, że stosownie do art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z powyższego wynika, że organ jest zobowiązany do doręczania pism pełnomocnikowi strony, poczynając od chwili powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnictwo w niniejszej sprawie (to jest w sprawie o sygn. akt [...]) pełnomocnik skarżącego załączył dopiero do odwołania z 31 sierpnia 2021 r. (data wpływu do organu) od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2021 r., a wcześniej złożył pełnomocnictwo do innej sprawy - dotyczącej wznowienia postępowania. Prawidłowo w tej sytuacji wskazał organ odwoławczy, że pełnomocnictwo złożone do akt danej sprawy, nawet najbardziej ogólne (szerokie), odnosi skutek jedynie w tej konkretnej sprawie, nie rozszerzając swej skuteczności na inne sprawy. Organ nie może bowiem domniemywać, że składając pełnomocnictwo w jednym postępowaniu strona chce być reprezentowana również przez tego pełnomocnika w innym postępowaniu. Jeżeli w danej sprawie ma działać pełnomocnik, to strona lub pełnomocnik winien złożyć do akt tej sprawy pełnomocnictwo lub uwierzytelniony jego odpis (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2019 r., sygn. akt I GSK 223/19, Lex nr 2689439). Organ nie jest bowiem uprawniony ani zobowiązany do samodzielnego poszukiwania takiego pełnomocnictwa w aktach innych spraw ani do uwzględnienia w danej sprawie pełnomocnictwa udzielonego przez stronę w innej sprawie. Nie może decydować za stronę, że w danej sprawie chce ona być reprezentowana przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo powinno być bowiem udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.). Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 K.p.a.). Przez akta należy rozumieć akta danego konkretnego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 690/12, Lex nr 1610656). Wobec powyższego Sąd uznał, że prawidłowo Wojewoda [...], mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny, odmówił skarżącemu potwierdzenia prawa do rekompensaty, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Odnosząc się w tym zakresie do stanowiska skarżącego o braku podstaw do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym (pismo z 21 czerwca 2022 r.) Sąd w składzie orzekającym w całości podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że powołany wyżej przepis należy traktować jako przepis szczególny w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 225/18). W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny trafnie podniósł, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może doznawać ograniczeń, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest, co nie budzi wątpliwości, między innymi ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. W obecnym stanie faktycznym z uwagi na ryzyko epidemiczne przy prowadzeniu rozprawy, takie okoliczności niewątpliwie zaistniały. Jednocześnie, brak było technicznej możliwości przeprowadzenia przez Sąd takiej rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zaznaczyć przy tym trzeba, że z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia do przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie. Ten standard ochrony praw strony został w przedmiotowej sprawie zachowany. W wykonaniu zarządzenia z 7 czerwca 2022 r. strony zostały bowiem powiadomione o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI