I SA/Wa 10/11

I SA/Wa 10/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Chaciński /przewodniczący/
Elżbieta Lenart /sprawozdawca/
Elżbieta Sobielarska
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu równowartości bonifikaty udzielonej od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...].
Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] orzekł o przekształceniu na rzecz P. R. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2 położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla W. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...].
W oparciu o uchwałę Rady W. z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...] z dnia w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikat od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla osób fizycznych (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 146, poz. 4797) została udzielona P. R. bonifikata od opłaty za ww. przekształcenie w wysokości [...], co stanowiło kwotę [...] zł.
P. R. umową zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...] czerwca 2008 r., nr Rep. [...] sprzedał przedmiotową nieruchomość na rzecz osoby, która nie jest dla niego osobą bliską w rozumieniu art. 4 pkt. 13 ustawy z dnia 21 lipca 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W związku z powyższym w dniu 26 lutego 2009 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie żądania zwrotu kwoty udzielonej bonifikaty po jej zwaloryzowaniu.
W dniu 11 marca 2009 r. P. R. złożył wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty w uzasadnieniu podnosząc, iż nieruchomość zamieszkiwała jego matka, jednakże ze względu na postępującą chorobę zmuszony był umieścić ją w 2008 r. w prywatnym domu opieki. W związku z czym musiał sprzedać nieruchomość, zapominając o obowiązku pięcioletniej karencji.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku została wydana w dniu [...] lipca 2009 r. przez Prezydenta W. decyzja nr [...] orzekająca o zwrocie kwoty [...] zł - stanowiącej równowartość bonifikaty udzielonej od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2 położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...].
Od powyższej decyzji P. R. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
Decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji zalecając, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji rozpatrzył okoliczności oraz materiał dowodowy wskazany przez stronę, a powzięte rozstrzygnięcie w sposób wyczerpujący uzasadnił – tak, aby rozstrzygnięcie nie było obarczone wadą dowolności. Dodało, że przed wydaniem decyzji organ winien zapewnić stronie możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w sprawie.
P. R. dodatkowo wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość wymagała gruntownego remontu, na który nie miał on środków, zaś sprzedaż nieruchomości umożliwiła zakupienie mieszkania w W. przy ul. [...].
Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w pkt 1 zobowiązał P. R. do zapłaty kwoty [...] zł tytułem zwrotu równowartości bonifikaty udzielonej od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2, położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla W. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...]; w pkt 2 orzekł o sposobie zwrotu ww. kwoty; zaś w pkt 3 odmówił odstąpienia od żądania zwrotu ww. kwoty udzielonej bonifikaty.
W uzasadnieniu orzeczenia organ przytoczył treść art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zgodnie z którym osoby, na rzecz których zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, są obowiązane do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia.
Natomiast w myśl art. 4 ust. 15 i 16 tej ustawy organ, który orzekł o przekształceniu i udzieleniu bonifikaty, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia nieruchomości osobie bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku. Waloryzacji dokonuje się według zasad określonych w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Prezydent dodał, że na skutek przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wartość nieruchomości wzrosła. Ponadto z materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie wynika, m.in. że zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2008 r. nieruchomość przy ul. [...] została zbyta za cenę [...] zł, a następnie aktem notarialnym z dnia [...] marca 2009 r., rep. [...] r. P. R. nabył mieszkanie (wraz z garażem) przy ul. [...] za cenę [...] zł.
Przy czym w maju 2008 r. P. R. (zgodnie z zaświadczeniami ZUS) pobierał emeryturę w wysokości netto [...] zł, B. R. – [...] zł netto, zaś jego matka R. R. otrzymywała stałą rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł netto.
Zgodnie z fakturą VAT z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] r. oraz umową zawartą z pensjonatem [...] - miesięczny koszt utrzymania R. R. w pensjonacie [...] wynosi [...] zł. Koszty dodatkowe miesięcznego utrzymania w pensjonacie [...] wynoszą ok. [...] zł. [...] zł.
Prezydent podniósł, iż zwiększona w wyniku przekształcenia cena, daje możliwość sprzedaży nieruchomości za kwotę, która nawet po zakupie mieszkania przy ul. [...], umożliwia zwrot kwoty udzielonej bonifikaty w wysokości [...] zł.
Uznał też - biorąc powyższe pod uwagę - że ani sytuacja finansowa beneficjenta udzielonej bonifikaty, ani umieszczenie matki w pensjonacie [...], ani zakup mieszkania przy ul. [...] nie stanowi szczególnego uzasadnienia dla odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty, gdyż kwota ta winna być uiszczona z uzyskanej zwiększonej ceny nieruchomości.
Odnośnie wniosku o przesłuchanie B. R. i dołączenie do niniejszej sprawy akt postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności i przeprowadzenie dowodu z zawartych w tych aktach dokumentów na okoliczność czasu trwania przedmiotowego postępowania oraz błędów popełnionych przez organ, stwierdził, że nie ma potrzeby przesłuchania ww. świadka, gdyż przeprowadzenie rozprawy nie wpłynie na uproszczenie, ani na przyspieszenie postępowania, lecz wydłuży.
Dodał, że zgromadzone w sprawie dowody, w tym: akty notarialne, zaświadczenia i wyjaśnienia składane na piśmie w sposób wystarczający dokumentują wszystkie okoliczności niezbędne do podjęcia decyzji o zwrocie udzielonej bonifikaty.
Jednocześnie, wnioskodawca nie sprecyzował jakiego rodzaju błędy popełnione przez organ chce udowodnić, domagając się dołączenia do akt niniejszej sprawy ww. akt, a co za tym idzie nie wskazał jakiego rodzaju dokumenty znajdujące się w aktach wskazują na popełnienie błędu, a zgodnie z art. 73 kpa strona w każdym stadium postępowania ma prawo wglądu do całości dokumentów oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Zatem wniosek ten jest nieuzasadniony.
Od decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. odwołanie wniósł P. R. zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7 w zw. z art. 75 §1 ,77 §1, 78 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, a w szczególności:
- dopuszczenia dowodu z akt sprawy administracyjnej o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności,
- dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadka B. R.,
- dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony P. R.,
2. naruszenie przepisu art. 78, w związku z art. 123 kpa, poprzez niedopuszczenie wnioskowanych przez stronę dowodów i zaniechanie wydania w tym zakresie orzeczenia,
3. naruszenie przepisu art. 7, 11 i 77 kpa, poprzez zaniechanie wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału w tym przesłanek jakimi kierował się skarżący przy dokonywaniu sprzedaży nieruchomości oraz zaniechanie precyzyjnego i przekonywującego uzasadnienia twierdzenia, że w sprawie nie występuje przypadek uzasadniający odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty,
4. naruszenie przepisu art. 138 § 2 kpa, poprzez nie zastosowanie się do wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...].
W uzasadnieniu orzeczenia organ podniósł, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości organ, o którym mowa w art. 3 ust. 1, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.
Waloryzacji, o której mowa w ust. 15, dokonuje się według zasad określonych w art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (art. 4 ust. 16 ustawy).
Natomiast zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
W niniejszej sprawie aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2008 r. - a więc przed upływem 5 lat od daty przekształcenia prawa użytkowania wieczystego - przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...], została zbyta na rzecz osoby, która nie jest osobą bliską w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z ww. przepisem przez osobę bliską należy rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu.
Powyższe wskazuje zatem na spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 4 pkt 15 ww. ustawy, uprawniające organ pierwszej instancji do żądania zwrotu kwoty zwaloryzowanej bonifikaty.
Jednakże, powołany powyżej przepis dopuszcza możliwość, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku. Do okoliczności szczególnych zalicza się przykładowo sytuację życiową lub rodzinną zobowiązanego, a także sytuację, w której zwrot bonifikaty stanowiłby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie.
Organ dodał, że na podstawie zebranych w sprawie dokumentów Prezydent m. st. Warszawy ustalił sytuację finansową rodziny skarżącego i stwierdził, że nie daje ona podstaw do uznania, iż w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który umożliwiłby odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.
Za taką okoliczność nie można uznać wskazanej przez skarżącego przewlekłości postępowania dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Niniejsze postępowanie dotyczyło wyłącznie zbadania, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 4 pkt 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Natomiast przewlekłość postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - i związane z tym skutki - w przypadku, gdy roszczenie strony zostało uwzględnione (została wydana decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2007 r. dot. przekształcenia), pozostają poza zakresem niniejszego rozstrzygnięcia. W związku z tym w sprawie nie zaistniała potrzeba dopuszczenia żądanego dowodu z akt sprawy, jak również przesłuchania świadków - bowiem dokumentacja zgromadzona w trakcie postępowania pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Kolegium stwierdziło również, iż Prezydent nie naruszył przepisów, o których mowa w odwołaniu i w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko w sprawie.
Skargę na powyższą decyzję do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. R., zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 punkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo, że istniały podstawy do zmiany decyzji,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 75 § 1 i 78 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie za prawidłowe pominięcie przez organ administracyjny pierwszej instancji wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka B. R. na okoliczność czasu trwania postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, przyczyn przewlekłości tego postępowania oraz przyczyn z powodu których skarżący dokonał sprzedaży nieruchomości oraz szczególnej sytuacji życiowej P. R.,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 75 § 1 i 78 kpa, poprzez uznanie za prawidłowe pominięcie przez organ administracyjny pierwszej instancji wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na okoliczność czasu trwania tego postępowania oraz przyczyn, dla których postępowanie to było przewlekłe,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 75 § 1 i 78 kpa, poprzez uznanie za prawidłowe pominięcie przez organ administracyjny pierwszej instancji wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony P. R. na okoliczność czasu trwania postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, przyczyn przewlekłości tego postępowania oraz przyczyn dla których skarżący zawarł umowę sprzedaży nieruchomości a także szczególnej sytuacji życiowej w której znalazł się skarżący,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez nieprawidłową ocenę, że okoliczności: przewlekłości postępowania administracyjnego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz szczególna sytuacja życiowa P. R. nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku, w którym organ jest uprawniony do odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty na podstawie art. 4 punkt 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez zaniechanie wzięcia pod uwagę istotnych okoliczności życiowych, które zmusiły skarżącego do sprzedaży nieruchomości i jednocześnie winny przemawiać za odstąpieniem od żądania zwrotu bonifikaty, a to w szczególności opuszczenia nieruchomości przez matkę skarżącego, braku środków finansowych na remont budynku mieszkalnego oraz faktu, że zaniechanie wykonania remontu skutkowałoby zrujnowaniem budynku mieszkalnego,
- naruszenie przepisów postępowania, poprzez nie ustosunkowanie się przez Kolegium do wszystkich zarzutów skarżącego.
Na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że przeprowadzone postępowanie dowodowe było jednostronne i w zasadzie ograniczyło się do ustalenia niektórych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego. Dowody, co do których skarżący wnosił o ich przeprowadzenie miały istotne znaczenie dla sprawy.
Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z akt sprawy o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności spowodowało, że organ nie ustalił czasu trwania postępowania, przyczyn przewlekłości postępowania, a następnie błędnie uznał, że zwłoka w tym postępowaniu nie miała żadnego wpływu na decyzję o odstąpieniu od żądania zwrotu bonifikaty. Zaniechanie zaś przeprowadzenia dowodu z osobowych źródeł dowodowych spowodowało, że organ drugiej instancji dokonując oceny materiału dowodowego nie uwzględnił istotnych okoliczności, które zmusiły skarżącego do sprzedaży nieruchomości. Faktem jest, że wskutek opieszałości organów administracyjnych postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości toczyło się w sposób przewlekły, gdyż wniosek został rozpoznany po ośmiu latach i decyzja została wydana w dniu [...] marca 2007 r. Gdyby decyzja w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wydana bez zbędnej zwłoki, to pewnym jest, że upłynąłby okres w trakcie którego właściciel nie może zbyć nieruchomości bez obowiązku zwrotu udzielonej bonifikaty. Do 2008 r. nieruchomość była zamieszkiwana przez matkę skarżącego, jednakże koniecznym stało się zapewnienie jej opieki i przeniesienie do ośrodka zajmującego się osobami starszymi i schorowanymi. Skarżący musiał podjąć decyzję co do domu mieszkalnego, który wymagał gruntownego i bardzo kosztownego remontu. Zaniechanie przeprowadzenia remontu spowodowałoby jego zrujnowanie. W związku z brakiem środków finansowych skarżący uznał, że jedynym i najlepszym rozwiązaniem tej sytuacji jest sprzedaż domu. Dodał, iż jest osobą starszą i brakuje mu sił na przeprowadzanie remontów oraz bieżącą niezbędną konserwację domu.
Skarżący zauważył, że powyższe okoliczności stanowią zbieg uzupełniających się przesłanek, które ocenione wspólnie winny przemawiać za odstąpieniem od żądania zwrotu bonifikaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaniechało całościowej oceny wszystkich wskazanych uprzednio przesłanek. Organ zupełnie nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności co do tego, że był niejako zmuszony do sprzedaży nieruchomości. Kolegium zaś ograniczyło się do dokonania oceny sytuacji majątkowej skarżącego, mimo że przepis art. 4 ustęp 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wcale nie uzależnia możności takiego odstąpienia od sytuacji majątkowej strony. Przepis stanowi o szczególnie uzasadnionym przypadku, a zatem organ winien rozpatrzeć sytuację skarżącego i wszystkie podnoszone przez niego okoliczności, które zadecydowały o sprzedaży nieruchomości i które jednocześnie winny przemawiać za uznaniem przedmiotowego przypadku za przypadek szczególnie uzasadniony.
Podniósł również, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do zarzutu nie wydania stosownych postanowień przez organ pierwszej instancji i wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, uznając zarzuty zawarte w skardze za nietrafne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.
Rozpoznając sprawę w ramach wyżej wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. zobowiązującą P. R. do zapłaty kwoty [...] zł tytułem zwrotu równowartości bonifikaty udzielonej od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Zgodnie z art. 4 ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz.1459 ze zm.) organ, o którym mowa w art. 3 ust. 1, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem po pierwsze do sprawdzenia, czy w niniejszej sprawie zostały wypełnione przesłanki do zwrotu bonifikaty, a po drugie, czy miał miejsce uzasadniony przypadek, stanowiący podstawę dla organu administracji do odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty.
W ocenie Sądu bezsporne jest, że skarżący sprzedał nieruchomość osobie, która nie jest dla niego osobą bliską w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, przed upływem 5 lat. Zatem spełniona została przesłanka do zwrotu udzielonej skarżącemu bonifikaty.
Ponadto skład orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podzielił przedstawione przez organy administracji stanowisko, że w niniejszej sprawie nie miał miejsca "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w powyżej wskazanym przepisie.
Nie jest nim z pewnością konieczność sprzedaży budynku, który popadłby w ruinę, oraz konieczność umieszczenia matki skarżącego w placówce zapewniającej jej opiekę.
Po pierwsze okoliczność wskazana przez skarżącego nie mogła zostać uznana za szczególnie uzasadniony przypadek, bowiem utrzymanie budynku w należytym stanie technicznym należy nie tylko do właściciela, ale również użytkownika wieczystego. Zatem okoliczność ta istniała jeszcze przed zamianą prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Jednocześnie podniesiona okoliczność stanu technicznego budynku nie nastąpiła w sposób nagły i nieprzewidywalny, przez co nie można uznać jej za nadzwyczajną.
Po drugie, konieczność umieszczenia matki skarżącego w placówce zapewniającej jej opiekę jest dla Sądu całkowicie niezrozumiały. Fakt umieszczenia matki w takiej placówce nie może stanowić uzasadnionego przypadku, bowiem opieka nad rodzicami na starość stanowi moralny obowiązek dzieci - a nie nadzwyczajny przypadek.
Sąd uznał za całkowicie niezasadny zarzut fakt długotrwałego prowadzenia postępowania w sprawie zamiany prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Wskazywany związek pomiędzy długotrwałym czasem prowadzenia postępowania i możliwością ewentualnego wcześniejszego sprzedania prawa własności nie stanowi nadzwyczajnego przypadku, lecz jedynie następstwo sytuacji, która miała miejsce w postępowaniu o przekształcanie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Sytuacja tak długiego prowadzenia postępowania - choć z całą pewnością stanowiła naruszenie prawa procesowego, tj. terminów instrukcyjnych, określonych w kpa - nie kreuje jednak po stronie skarżącego prawa do odstąpienia od zwrotu udzielonej mu bonifikaty.
Znamiennym dla oceny zajścia uzasadnionego przypadku w niniejszej sprawie jest fakt, iż skarżący został poinformowany - w treści pkt 7 decyzji z dnia [...] marca 2007 r. - o braku możliwości dysponowania nieruchomością przez okres 5 lat oraz o konieczności zwrotu udzielonej bonifikaty w przypadku sprzedaży nieruchomości.
Należy też zauważyć, iż w wyniku sprzedaży przedmiotowej nieruchomości skarżący otrzymał sumę [...] zł, przy czym zakupił mieszkanie za kwotę blisko [...] złotych. Z powyższego wynika zatem, że pozostała mu kwota [...] zł - a zatem posiada on środki finansowe na zwrot udzielonej mu bonifikaty.
Natomiast odnośnie zarzutu pominięcia wniosków dowodowych, składanych przez skarżącego, Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniała konieczność ich przeprowadzenia z uwagi na fakt, iż istotne dla sprawy okoliczności znalazły potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a ich przeprowadzenie byłoby sprzeczne z zasadą ekonomiki procesowej.
Reasumując, Sąd uznał, że organy obu instancji wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy - uzasadniając przekonująco swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 kpa i zyskując całkowitą aprobatę sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.