Orzeczenie · 2025-06-25

I SA/WA 1/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-06-25
NSAnieruchomościWysokawsa
dekret warszawskiodszkodowanienieruchomośćprzejęcie gruntupostępowanie administracyjnenieważność decyzjiprawo rzeczowewłasność

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Organy administracji uznały, że wnioskodawcy nie spełnili przesłanek warunkujących przyznanie odszkodowania, w tym dotyczących przejścia budynku na własność państwa przed określonym terminem oraz utraty faktycznego władania nieruchomością przez dawnych właścicieli. Sąd, działając z urzędu, stwierdził nieważność obu decyzji, ponieważ jedna z osób uznanych za stronę postępowania, S. Z., zmarła przed wydaniem decyzji przez Prezydenta. Skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd nie badał merytorycznych zarzutów skargi, uznając je za przedwczesne w obliczu stwierdzonej nieważności postępowań.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważność postępowań administracyjnych i skutki prawne wydawania decyzji wobec osób zmarłych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których decyzje administracyjne zostały skierowane do osób zmarłych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej, która nie mogła być stroną postępowania, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej, która nie posiada zdolności prawnej do bycia stroną postępowania, stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny stwierdził, że postępowanie administracyjne i wydanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ status strony wygasa z chwilą śmierci. Nie ma znaczenia, czy organ wiedział o śmierci strony.

Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest wadliwa w stopniu powodującym jej nieważność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana wobec osoby zmarłej jest obarczona wadą kwalifikowaną nieważności.

Uzasadnienie

Wydanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej, która nie ma zdolności prawnej do bycia stroną postępowania, jest uchybieniem, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, co skutkuje nieważnością decyzji.

Czy przesłanki przyznania odszkodowania za nieruchomości przejęte na podstawie dekretu warszawskiego zostały spełnione?

Odpowiedź sądu

Sąd nie badał merytorycznie tej kwestii z uwagi na stwierdzenie nieważności postępowań.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów administracji z przyczyn proceduralnych (wydanie decyzji wobec osoby zmarłej), co spowodowało, że merytoryczne zarzuty skargi stały się przedwczesne i nie były przedmiotem oceny sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 sierpnia 2024 r. oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 10 listopada 2023 r.

Przepisy (7)

Główne

ppsa art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeśli obarczona jest wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a.

kpa art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, w tym w przypadku rażącego naruszenia prawa (pkt 2).

Pomocnicze

ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, i z urzędu bada kwalifikowane wady prawne.

kpa art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

u.g.n. art. 215 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przesłanka warunkująca ustanowienie odszkodowania za nieruchomość.

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 5

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 6 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa i prowadzi do nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie w takiej sytuacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa • zdolność bycia stroną postępowania administracyjnego wiązać zaś należy (...) z przynależną jej zdolnością prawną. Tą z kolei, w przypadku osób fizycznych, ma każdy od chwili urodzenia (...) Kończy się ona natomiast z chwilą śmierci.

Skład orzekający

Gabriela Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Marta Kołtun-Kulik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność postępowań administracyjnych i skutki prawne wydawania decyzji wobec osób zmarłych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których decyzje administracyjne zostały skierowane do osób zmarłych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak wydanie decyzji wobec osoby zmarłej, mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowań, nawet jeśli merytoryczne zarzuty skargi nie zostały rozpatrzone.

Decyzja administracyjna dla zmarłego? Sąd stwierdza nieważność!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst