I SA/Sz 991/19

I SA/Sz 991/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Ewa Wojtysiak /przewodniczący/
Kazimierz Maczewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 2836/21 - Postanowienie NSA z 2024-11-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art.111 m
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenie przybicia licytantowi nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia 25 października 2019 r. nr [...], [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia wniesionego przez J. L. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 17 września 2019 r., [...] [...] w przedmiocie udzielenia przybicia nieruchomości – utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.
Postanowienie organu II instancji zapadło w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec J. L. (zobowiązany).
W toku postępowania egzekucyjnego wezwaniem z 11 października 2018 r. nr [...] organ egzekucyjny zajął nieruchomość Zobowiązanego, tj. niezabudowaną działkę gruntu nr [...] położoną w obrębie ewidencyjnym nr [...] w miejscowości L. o powierzchni 0,0704 ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...]
W dniu 13 sierpnia 2019 r. organ egzekucyjny zamieścił obwieszczenie o licytacji ww. nieruchomości.
Pismem z 24 sierpnia 2019 r. Zobowiązany wniósł skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenie o licytacji.
Postanowieniem z 6 września 2019 r. znak: [...] organ egzekucyjny oddalił skargę na ww. czynność organu egzekucyjnego.
Po rozpoznaniu zażalenia Zobowiązanego na to postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 11 października 2019 r. znak: [...], [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W dniu 17 września 2019 r. odbyła się licytacja ww. nieruchomości, w rezultacie której Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał wymienione na wstępie postanowienie z 17 września 2019 r. o udzielaniu przybicia licytantowi.
W zażaleniu na to postanowienie Zobowiązany wniósł m.in. o nakazanie organowi egzekucyjnemu zaniechania jakichkolwiek czynności egzekucyjnych do dnia rozstrzygnięcia postępowań toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, jak również postępowania wywołanego zażaleniem na obwieszczenie o licytacji ww. nieruchomości.
Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a. - jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) - dalej: "k.p.a." . Na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wskutek wniesionego odwołania wydaje decyzję, w której w zależności od sposobu rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze. W myśl art. 144 k.p.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.
Treść art. 111m § 1 u.p.e.a. upoważnia organ egzekucyjny po zamknięciu licytacji do wydania postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Według protokołu pierwszej licytacji nieruchomości z dnia 17 września 2019 r. do licytacji przedmiotowej nieruchomości przystąpił tylko jeden licytant (małżeństwo). Licytant zaoferował cenę w wysokości [...] zł stanowiącą równowartość ceny wywoławczej. Wobec braku innych postąpień, po trzykrotnym obwieszczeniu ww. ceny została ona uznana przez prowadzącego licytację za najwyższą, wobec powyższego wydano postanowienie o udzielaniu przybicia.
Zgodnie z art. 111m § 5 u.p.e.a., postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. W myśl art. 111r § 1 u.p.e.a., postanowienie o przybiciu doręcza się wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzielaniem przybicia, jak też zarządcy, który nie jest dłużnikiem.
Mając na względzie powyższe uregulowania prawne organ II instancji stwierdził, że organ egzekucyjny nie uchybił wskazanym w tych przepisach zasadom udzielania przybicia. Po zamknięciu licytacji w dniu 17 września 2019 r. organ egzekucyjny wydał bowiem postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, które zawierało wszystkie elementy określone w art. 111m § 5 u.p.e.a. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone w dniu licytacji nabywcom, a w dniu 19 września 2019 r. wierzycielowi oraz w dniu 1 października 2019 r. Zobowiązanemu.
Organ wyjaśnił dalej, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawmy i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Takie stanowisko zajął Naczelny sąd Administracyjny w wyroku z 24 lutego 1992 r. II SA 49/92: "w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (art. 136 i art. 138 k.p.a.).
W myśl § 2 art. 111m u.p.e.a., postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3, który z kolei obliguje organ do wstrzymania wydania przedmiotowego postanowienie do momentu ostatecznego rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego. Niewątpliwie na dzień wydania zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny powinien wstrzymać się od wydania postanowienia o udzieleniu przybicia do czasu rozpatrzenia przez organ II instancji skargi na obwieszczenie o licytacji. Niemniej jednak na dzień dzisiejszy wszystkie skargi i zażalenia zostały ostatecznie rozpatrzone, ostatnia zaś w dniu 11 października 2019 r. postanowieniem znak: [...] [...], [...]
Zdaniem organu II instancji, mając na względzie zasadę dwuinstancyjności, postanowienie organu egzekucyjnego było więc przedwczesne, niemniej jednak na dzień wydania niniejszego postanowienia, wobec rozpoznania wszystkich skarg i zażaleń, brak jest przeciwwskazań do udzielenia przybicia.
Odnosząc się do twierdzeń Zobowiązanego, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie toczą się sprawy pod sygn. akt: I SA/ Sz [...] (zarzuty na opis i oszacowanie), I SA/ Sz [...] (zarzuty na opis i oszacowanie), I SA/Sz [...] (wznowienie postępowania), I SA/Sz [...] (skarga na czynność egzekucyjne), I SA/Sz [...] (zarzuty egzekucyjne), I SA/Sz [...] (zarzuty egzekucyjne) organ II instancji stwierdził, że pozostają one bez wpływu na dalszy tok postępowania egzekucyjnego. Po pierwsze: nie wszystkie przywołane sprawy sądowe dotyczą działki nr [...], po drugie: wniesienie zarzutów egzekucyjnych, skargi na czynność egzekucyjną czy zarzutów na opis i oszacowanie nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił przebieg postępowania administracyjnego (egzekucyjnego) wskazując m.in., że na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 17 września 2019 r., stanowiące przybicie sprzedaży należącej do Skarżącego działki nr [...], w dniu 4 października 2019 r. wniósł skargę (zażalenie) na czynności tego organu. Podtrzymując twierdzenia zawarte w tym piśmie Skarżący ponownie podniósł, że do każdej działalności Urzędu Skarbowego w P. wnosił skargi, zażalenia, odwołania, a w następnej kolejności do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Sprawa legalności, zgodności z prawem tytułów wykonawczych będących podstawą sprzedaży i przybicia sprzedaży nieruchomości toczy się więc przed WSA w Szczecinie. W każdej ze spraw Skarżący zarzucił ww. Urzędowi Skarbowemu rażące naruszenie jego prawa do obrony własności i działanie wbrew obowiązującemu prawu w trakcie podejmowanych kolejnych czynności egzekucyjnych. Zarzuca też niedopełnienie obowiązków służbowych i postępowanie wbrew prawu.
Zdaniem Skarżącego, w związku z tym, że sprawy nadal się toczą, zatem sprawa odwołań nie została jeszcze zakończona prawomocnie, dlatego organ egzekucyjny nie ma prawa do podejmowania dalszych czynności egzekucyjnych. Bezprawne jest więc przybicie sprzedaży nieruchomości należącej do Skarżącego działki. Dopiero po uprawomocnieniu się wyroku/wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będzie można podjąć jakiekolwiek dalsze kroki w tej sprawie, do tego czasu organ egzekucyjny zobowiązany jest powstrzymać się od jakichkolwiek działań w tej sprawie.
Skarżący przytoczył sygnatury akt spraw toczących się przed WSA w Szczecinie: I [...], I [...], I [...], I [...], I [...] oraz I [...] i stwierdził, że są to tylko niektóre ze spraw toczących się przed tym Sądem. Wprawdzie nie wszystkie ww. sygnatury akt dotyczą działań podjętych w sprawie przedmiotowej działki, jednak Skarżący chce przez to pokazać skalę podjętych bezprawnych, lub z naruszeniem prawa działań organu egzekucyjnego.
W ocenie Skarżącego, do czasu wydania wyroków przez WSA S. w ww. sprawach, organ egzekucyjny zobowiązany był do wstrzymania się od jakichkolwiek działań w przedmiotowej sprawie. Sprawa ta nie jest bowiem ostatecznie zakończona zaskarżonym postanowieniem Izby Skarbowej S..
Skoro daje się poszkodowanemu możliwość wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, to nie można uznawać, że postanowienie jest ostateczne. Przeczy to bowiem jakiejkolwiek logice.
Jeśli więc można się odwołać od postanowień Izby Skarbowej S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, to znaczy, że postanowienia zarówno pierwszej instancji - Urzędu Skarbowego P. - i drugiej instancji - Izby Skarbowej S., nie są prawomocne i do czasu wydania prawomocnego wyroku Sądu nie można na ich podstawie podejmować żadnych działań. Dopiero wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprawia, że postanowienie Urzędu Skarbowego staje się prawomocne. Jeśli można wykorzystać drogę odwoławczą, to znaczy, że postanowienia wcześniejsze z chwilą wniesienia skargi, odwołania, zażalenia nie otrzymują statusu ostatecznego, wykonalnego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Dodatkowo organ przytoczył brzmienie przepisów art. 111m, art. 111n i art. 111r § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że organ egzekucyjny nie uchybił wskazanym w powołanych wyżej przepisach zasadom udzielania przybicia. Co prawda - jak stwierdzono to w zaskarżonym postanowieniu, niewątpliwie na dzień wydania postanowienia organu I instancji, organ egzekucyjny powinien wstrzymać się od wydania postanowienie o udzieleniu przybicia do czasu rozpatrzenia przez organ II instancji skargi na obwieszczenie o licytacji. Niemniej jednak na dzień rozstrzygania przez organ II instancji, tj. 25 października 2019 r. wszystkie skargi i zażalenia zostały ostatecznie rozpatrzone, ostatnia zaś w dniu 11 października 2019 r., postanowieniem znak: [...], [...] Wobec tego, mając na względzie zasadę dwuinstancyjności postanowienie organu egzekucyjnego co prawda było przedwczesne, niemniej jednak na dzień wydania postanowienia przez organ II instancji (tj. 25.10.2019 r.), wobec rozpoznania wszystkich skarg i zażaleń, nie istniały przeszkody prawne do udzielenia przybicia.
Odnosząc się do przytoczonych w skardze sygnatur akt toczących się postępowań przez WSA w Szczecinie, organ wskazał, że wniesienie zarzutów egzekucyjnych, skargi na czynność egzekucyjną czy zarzutów na opis i oszacowanie nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Na marginesie organ zaznaczył, że Skarżący wniósł zarzuty na opis i oszacowanie dotyczące działki nr [...]. W dniu 1 kwietnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził wniesienie zarzutów z uchybieniem ustawowego terminu, uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. Aktualnie sprawa toczy się przed WSA w Szczecinie pod sygn. akt. I SA/Sz [...]. Dodatkowo organ wyjaśnił, że trzy spośród wskazanych przez Skarżącego spraw zostały rozpatrzone, a mianowicie:
1) wyrokiem z 24 października 2019 r. sygn. akt I SA/Sz [...] sąd oddalił skargę Zobowiązanego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych;
2) wyrokiem z 21 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Sz [...] sąd oddalił skargę Zobowiązanego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne;
3) wyrokiem z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Sz [...] sąd oddalił skargę Zobowiązanego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:
Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, ze skargę należy oddalić, bowiem postanowienie to nie narusza prawa w stopniu, który nakazywałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 111m u.p.e.a.:
"§ 1. Po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę.
§ 2. Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3.
§ 3. Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. [§ 4 pominięto].
§ 5. Postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia.".
Stwierdzić zatem należy, że niesporne jest w sprawie – przyznał to także organ II instancji – że postanowienie organu egzekucyjnego z 17 września 2019 r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta przedmiotowej nieruchomości (jedynego, który uczestniczył w licytacji), wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 111m § 2 i 3 u.p.e.a. Z przytoczonego przepisu § 2 tego artykułu wynika bowiem jednoznacznie, że wprawdzie postanowienie o przybiciu ogłasza się "niezwłocznie po zamknięciu licytacji", jednakże przepis ten zawiera zastrzeżenie – odsyłające do § 3. Stosownie do tego przepisu "organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu" do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi lub zażalenia wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w dniu ogłoszenia postanowienia o przybiciu (17.09.2019 r.) nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta skarga Zobowiązanego na czynność organu egzekucyjnego, tj. na obwieszczenie o licytacji nieruchomości z 13 sierpnia 2019 r. Skarga Zobowiązanego z 24 sierpnia 2019 r. została bowiem oddalona postanowieniem organu egzekucyjnego z 6 września 2019 r., lecz na to postanowienie Zobowiązany złożył w dniu 23 września 2019 r. zażalenie. Zażalenie to zostało rozpoznane przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia 11 października 2019 r.
Niewątpliwie więc ww. skarga Zobowiązanego w dniu ogłoszenia postanowienia o przybiciu (17.09.2019 r.) nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta – co nastąpiło 11 października 2019 r.
Podkreślić tu jednak należy – odnosząc się także do argumentów podnoszonych przez Skarżącego – że przepis art. 111m § 3 u.p.e.a. stanowi o "ostatecznym", a nie prawomocnym, rozstrzygnięciu skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 16 k.p.a. definiującym zasadę trwałości decyzji administracyjnych ustanawiającym ogólną zasadę trwałości decyzji (stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a.):
"§ 1. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
§ 2. Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.
§ 3. Decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne.".
Zgodnie z przepisami k.p.a. i przepisami szczególnymi, w toku instancji nie służy odwołanie: 1) od decyzji wydanych w II instancji (co wynika z art. 15 w zw. z art. 127 § 1); 2) od decyzji wydanych w jednoinstancyjnym postępowaniu (jeżeli to wynika ze szczególnych przepisów ustawowych); 3) od decyzji, jeżeli strona uchybiła terminu do wniesienia odwołania i nie przywrócono jej tego terminu (art. 134).
Przymiot prawomocności decyzji ("której nie można zaskarżyć do sądu"), przysługuje natomiast nie tylko decyzji po prawomocnym oddaleniu skargi przez sąd administracyjny, lecz także decyzji, która nie została zaskarżona do sądu z powodu braku kognicji oraz z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi.
Uznać należy, że te ogólne zasady ostateczności i prawomocności decyzji mają odpowiednie zastosowanie także do postanowień.
W świetle powyższego, argumentacja Skarżącego o "przedwczesności" zaskarżonego postanowienia o udzieleniu przybicia do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia jego skarg w postępowaniach sądowoadministracyjnych związanych z innymi postanowieniami wydawanymi na wcześniejszych etapach postępowania egzekucyjnego, a tym samym do czasu uprawomocnienia się tych postanowień, nie znajduje prawnego uzasadnienia.
Odnosząc się zatem do kwestii naruszenia przepisów art. 111m § 2 i 3 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu przez organ egzekucyjny bez wstrzymania się z wydaniem tego postanowienia do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi Zobowiązanego na czynność organu o obwieszczeniu o licytacji, a utrzymanie tego postanowienia w mocy przez organ II instancji skutkowałoby także wadliwością postanowienia tego organu, Sąd uznał za zasadną argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.
Prawidłowo bowiem organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotowa licytacja odbyła się z zachowaniem wymogów przewidzianych w przepisach u.p.e.a. W takiej sytuacji – stosownie do art. 111m § 1 u.p.e.a. - organ egzekucyjny "po zamknięciu licytacji wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę". W przedmiotowym postanowieniu zachowano też wymogi formalne takiego aktu, określone w art. 111m § 5 u.p.e.a. (wskazano dane osobowe nabywców, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia), a następnie doręczono je (w myśl art. 111r § 1 u.p.e.a.) nabywcom, wierzycielowi i dłużnikowi – odpowiednio: 17 i 19 września oraz 1 października 2019 r.
Zgodzić się należy z organem II instancji, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji (art. 15 w zw. z art. 127 § 1 i art. 136 § 1 w zw. z art. 141 § 1 i art. 144 k.p.a.). Oznacza to, że sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji, przy czym – co do zasady - organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawmy i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej (art. 136 i art. 138 k.p.a.).
Zgodnie z art. 111m § 2 in principio u.p.e.a., postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji – co podkreśla wymóg bezzwłocznego działania organu egzekucyjnego. W doktrynie wskazuje się, iż "w takiej sytuacji "stadium przybicia" "stapia się" z poprzedzającym go stadium – licytacją" (Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz 2018, wyd. 9. Legalis – pod red. R. Hausera). Takie uregulowanie ma na celu eliminowane stanu niepewności co do wyników licytacji, co ma szczególne znaczenie dla licytanta, który zaoferował najwyższą cenę, ale także dla wierzyciela, bowiem celem postępowania egzekucyjnego jest zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela – oczywiście przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego, w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach.
Przejawem ochrony praw zobowiązanego jest właśnie zawarte w art. 111m § 2 in fine u.p.e.a. zastrzeżenie, odsyłające do przepisu § 3 tego artykułu. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że organ egzekucyjny ma obowiązek wstrzymania się z ogłoszeniem postanowienia o przybiciu do czasu "ostatecznego rozstrzygnięcia" skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego.
Skoro więc w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie wstrzymał się z ogłoszeniem postanowienia o przybiciu, to w sposób wyraźny naruszył ww. przepis.
Niewątpliwie jednak, także wskutek zaskarżenia tego postanowienia przez Zobowiązanego, postanowienie to nie było jeszcze ostateczne. Wprawdzie, stosownie do art. 17 § 2 u.p.e.a., wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, to jednak do czasu uzyskania statusu ostateczności (do 25.10.2019 r.) jego legalność mogła być (i była) podważana zażaleniem. Wskazać tu też należy, że dopiero ostateczne postanowienie o przybiciu (m.in.) "prekluduje możliwość zaskarżenia wcześniejszych uchybień" (vide: komentarz do u.p.e.a. jw.).
Zasadnicze znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia organu II instancji ma zatem fakt, że w chwili wydawania tego rozstrzygnięcia ww. skarga Zobowiązanego na czynność organu egzekucyjnego (ogłoszenie o licytacji) została ostatecznie rozstrzygnięta (postanowieniem organu II instancji z 11.10.2019 r.). Organ II instancji wydając w dniu 25 października 2019 r. zaskarżone postanowienie był więc uprawniony do uwzględnienia tego faktu przy rozstrzyganiu zażalenia Zobowiązanego. Dokonując zatem oceny skutku naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów art. 111m § 2 i § 3 u.p.e.a. organ II instancji mógł zasadnie stwierdzić, że ostateczne rozstrzygnięcie o udzieleniu przybicia zapadło po ostatecznym rozstrzygnięciu ww. skargi i zażalenia Zobowiązanego, a zatem fakt ogłoszenia postanowienia o przybiciu w czasie gdy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego z 6 września 2019 r. nie było jeszcze ostateczne nie mogło skutkować uchyleniem postanowienia organu I instancji o udzieleniu przybicia. Zgodzić się więc należy ze stwierdzeniem organu II instancji zawartym w zaskarżonym postanowieniu, że "mając na względzie zasadę dwuinstancyjności, postanowienie organu egzekucyjnego było więc przedwczesne, niemniej jednak na dzień wydania niniejszego postanowienia, wobec rozpoznania wszystkich skarg i zażaleń, brak jest przeciwwskazań do udzielenia przybicia".
Przy ocenie legalności zaskarżonego postanowienia Sąd miał także na uwadze przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2018.1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – z którego wynika, że nie każde naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę wyeliminowania przez sąd zaskarżonego aktu z obrotu prawnego a jedynie takie, które stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego albo które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź też zachodzą przyczyny nieważności aktu prawnego wynikające z właściwych przepisów. Również w odniesieniu do naruszeń przepisów prawa materialnego ustawodawca w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) zawarł ograniczenie, stanowiąc, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, "uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy".
Powyższe oznacza, że podstawę do wyeliminowania zaskarżonego do sądu aktu prawnego z obrotu prawnego stanowią jedynie naruszenia prawa "kwalifikowane" w ww. sposób, w tym np. naruszenia przepisów postępowania "mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy" lub naruszenia prawa materialnego "mające wpływ na wynik sprawy".
Dokonując więc w takich granicach oceny naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 111m § 1 i § 2 u.p.e.a., przez przedwczesne ogłoszenie przez organ egzekucyjny postanowienia o przybiciu, Sąd miał też na względzie – wskazywane przez organ II instancji w odpowiedzi na skargę – przepisy art. 111n u.p.e.a. regulujące kwestię odmowy przybicia. Zgodnie z tymi przepisami:
"§ 1. Organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie.
§ 2. Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.
§ 3. Organ egzekucyjny wyznacza ponowną licytację:
1) jeżeli odmówi przybicia z przyczyn, o których mowa w § 1;
2) po ustaniu przyczyny zawieszenia.".
Przepisy te określają sytuacje, w których organ egzekucyjny musi odmówić przybicia, w tym także tę, w której "ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji". Jak wynika z akt sprawy, ostateczne rozstrzygnięcie skargi i zażalenia Zobowiązanego na czynność organu egzekucyjnego nie potwierdziło naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji, zatem w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała podstawa do odmowy przybicia. Uchylenie postanowienia organu I instancji o udzieleniu przybicia przez organ II instancji – czego w istocie żąda Skarżący – nie skutkowałoby wyznaczeniem ponownej licytacji na podstawie § 3 ww. artykułu u.p.e.a. Wobec tego, nie można też uznać, że niedokonanie takiego rozstrzygnięcia przez organ II instancji oznacza naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, który nakazywałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.