I SA/Sz 977/21

I SA/Sz 977/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Marzena Kowalewska
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 1477/22 - Wyrok NSA z 2023-11-22
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 31zo, art. 31zy
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 152
par. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 77, art. 78, art. 80, art. 107, art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. oraz okresy od stycznia do kwietnia 2021 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
D. P. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej "Organ") z 18 października 2021 r. nr 170000/71/571115/2021 utrzymującą w mocy decyzję tego organu z 4 sierpnia 2021 r. nr 170000/71/467230/2021/RDZ-B7/3 odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Skarżący złożył do Organu wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu (RDZ-B7) za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r. We wniosku wskazano, że na 31 marca 2021 r. przeważającą działalnością jest działalność oznaczona kodem PKD 56.10.A, a przychód z przeważającej działalności uzyskany w kwietniu 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020 r.
Decyzją z 4 sierpnia 2021 r. Organ odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że od 1 października 2020 r. Strona zgłosiła się do ubezpieczeń jako płatnik składek – wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. We wrześniu 2020 r. Strona nie była zgłoszona jako płatnik składek. Nie ma zatem możliwości porównania przychodów uzyskanych z tytułu prowadzonej działalności we wrześniu 2020 r.
i kwietniu 2021 r.
Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Organ decyzja z 18 października 2021 r. utrzymał w mocy decyzję z 4 sierpnia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością M. na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD uprawniającym do zwolnienia. Według informacji KRS spółka funkcjonuje od 18 marca 2020 r. i została założona przez dwóch wspólników. W dniu 6 października 2021 r. nastąpiło zbycie udziałów przez jednego ze wspólników, a tym samym Strona pozostała jedynym wspólnikiem. Do ubezpieczeń Strona zgłosiła się jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od 1 października 2020 r., natomiast wcześniej, jako wspólnik i członek zarządu, nie posiadała tytułu do ubezpieczeń. Tym samym, we wrześniu 2020 r. Strona nie była wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a zatem wnioskowane zwolnienie nie przysługuje.
Strona wniosła skargę na ww. decyzję do tutejszego Sądu za pośrednictwem Organu, zaskarżając decyzję w całości, zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. § 10 ust. 1, 2 oraz 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r.
w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii CO\/ID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 371; dalej "Rozporządzenie w sprawie wsparcia") w zw. z art. 31 zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.; dalej "uCOVID-19") poprzez ich błędną wykładnię, a mianowicie uznanie, że przesłanką do zwolnienia od obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne jest posiadanie statusu płatnika w okresie referencyjnym, do którego miał być porównany dochód z miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, podczas gdy ze wskazanych przepisów wynika jedynie obowiązek posiadania statusu płatnika składek na dzień 31 marca 2021 r.;
II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mającego istotny wpływ na wynik w sprawie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej "k.p.a.") poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób powierzchowny oraz dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego
w sposób nieobiektywny, w szczególności pominięcie faktu prowadzenia przez płatnika tej samej działalności, do której porównywany był dochód z miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, tożsamej nazwy oraz przedmiotu działalności gospodarczej podmiotu, a także nieuwzględnienie realnego spadku dochodów M. Sp. z o.o.;
2. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy z § 10 ust. 1, 2 oraz 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia w zw. z art. 31 zy ust. 1 uCOVID-19 na korzyść D. P. i przyjęcie, że z uwagi na fakt niezgłoszenia go jako płatnika składek w okresie referencyjnym - wrześniu 2020 r. nie można porównać przychodów uzyskanych z tytułu prowadzonej przez niego działalności w kwietniu 2021 r., a co za tym idzie, przyznać mu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne;
3. art. 9 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestnika do władzy publicznej ze względu na interpretację przepisów sprzeczną z założeniem ustawodawcy, a mianowicie łagodzenia trudności społeczno-gospodarczych związanych z występowaniem epidemii COVID1919 przez udzielanie wsparcia materialnego różnym podmiotom, niezbadania czy wcześniej Skarżący był płatnikiem składek z innego tytułu;
4. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 15 k.p.a. polegającego na jedynie pozornym ustosunkowaniu się przez organ administracji do zarzutów skarżącego wskazanych
w odwołaniu z 18 sierpnia 2021 r., a tym samym nieprawidłową kontrolę instancyjną wydanego orzeczenia;
- art. 138 § 1 pkt 1-2b w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na błędnym utrzymaniu w mocy decyzji Organu z 4 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. pomimo naruszenia przez organ przy wydawaniu decyzji:
a. art. 9 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestnika do władzy publicznej ze względu na interpretację przepisów sprzeczną z założeniem ustawodawcy, a mianowicie łagodzenia trudności społeczno-gospodarczych związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie wsparcia materialnego różnym podmiotom, niezbadania czy wcześniej Skarżący był płatnikiem składek z innego tytułu,
b. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy z § 10 ust. 1, 2 oraz 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia w zw. z art. 31zy ust. 1 uCOVID-19 na korzyść Skarżącego i przyjęcie, że z uwagi na fakt nieposiadania przez niego statusu płatnika w okresie referencyjnym nie przysługuje mu prawo do zwolnienia
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Solidarnościowy,
c. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezupełne i niewystarczające uzasadnienie podstaw faktycznych i prawnych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kołobrzegu, to jest nieprzedstawienie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym,
d. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób powierzchowny oraz dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób nieobiektywny, w szczególności:
- pominięcie faktu ciągłości prowadzonej działalności gospodarczej, tożsamości nazwy i przedmiotu działalności gospodarczej podmiotu,
- dowolną ocenę dowodu z danych zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym i danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i uznanie, że z uwagi na fakt niezgłoszenia jako płatnika we wrześniu 2020 r. nie można przyznać prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
Mając na względzie powyższe uchybienia, Skarżący wniósł:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), o uchylenie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 października 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 sierpnia 2021 r.,
2. na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym,
3. na podstawie art. 200 P.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego, wyliczonych zgodnie z normami przepisanymi.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym
w trybie art. 15zzs(4) ust. 3 uCOVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodnicząca Wydziału
I zarządzeniem z 28 stycznia 2022 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przy czym strony zostały poinformowane o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie do dnia poprzedzającego wyznaczony termin – pełnomocnik Skarżącego pismem doręczonym 8 marca 2022 r., natomiast pełnomocnik Organu pismem doręczonym 3 marca 2022 r.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W art. 31zy ust. 1 uCOVID-19 ustawodawca zawarł delegację umożliwiającą Radzie Ministrów, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określenie innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone
w art. 31zo ust. 1-3, dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objąć tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.
Rada Ministrów, korzystając z tego uprawnienia, wydała w dniu 19 stycznia 2021 r. Rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. 2021.152) a następnie rozporządzenie z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. 2021.371). To ostatnie rozporządzenie ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
W myśl § 10 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie wsparcia, zwalnia się
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych
w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych
w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:
1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,
2) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z
- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub
w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Zgodnie z § 10 ust. 2 Rozporządzenia w sprawie wsparcia, zwalnia się
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach
i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
W myśl § 10 ust. 2a Rozporządzenia w sprawie wsparcia, zwalnia się
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych
w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych
w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:
1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,
2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z
- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub
w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Na podstawie § 10 ust. 4 Rozporządzenia w sprawie wsparcia, przy ustalaniu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek nie uwzględnia się liczby ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych i okresów prowadzenia działalności, o których mowa w art. 31zo uCOVID-19.
W myśl powołanych wyżej przepisów, zwolnienie dotyczy osoby, która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.; dalej "u.s.u.s"). Oznacza to, że jest to osoba prowadząca działalność na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) albo na podstawie ustaw szczegółowych. Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się także wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
W wyroku z 28 stycznia 2021 r. o sygn. akt I USKP 1/21 Sąd Najwyższy wskazał, że art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s. tworzy swoistą fikcję prawną, stanowiącą konsekwencję objęcia przez ustawodawcę obowiązkiem ubezpieczeń społecznych osób fizycznych, których sytuacja jest podobna, ale nie tożsama z osobami faktycznie prowadzącymi działalność gospodarczą. O ile bowiem nie budzi wątpliwości, że wspólnicy spółek osobowych zazwyczaj faktycznie prowadzą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, o tyle jedynym warunkiem objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest zawiązanie takiej spółki i wniesienie do niej odpowiedniego kapitału (udziałów), niezależnie od tego, czy taki wspólnik realizuje
w spółce jakiekolwiek czynności zmierzające do osiągnięcia przez nią efektu gospodarczego. Oczywiście wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może równocześnie wykazywać aktywność zarobkową, jednakże z całą pewnością nie będzie to działalność prowadzona na własny rachunek,
a zwłaszcza na własne ryzyko, lecz wyłącznie na rachunek i ryzyko spółki, w ramach korporacyjnych związków z tą spółką (jako zgromadzenie jej wspólników lub zarząd). Nie można bowiem zapominać o tym, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiada osobowość prawną, przez co jest samodzielnym uczestnikiem prowadzonej przez siebie działalności. Innymi słowy to nie wspólnik jednoosobowej spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi działalność, lecz działalność taką prowadzi spółka.
Nadto, Sąd Najwyższy wskazał, że art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s. jest rozwinięciem regulacji art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, w myśl którego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i art. 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Z kolei, stosownie do art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s., za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Prawidłowe odczytanie obu powołanych przepisów musi zatem prowadzić do wniosku, że chodzi w nich o podmioty ubezpieczeń społecznych będące osobami fizycznymi. To one podlegają obowiązkowi ubezpieczeń społecznych oraz to one (a nie spółki, których są wspólnikami) są płatnikami składek na te ubezpieczenia. O ile przy tym, adresowanie tych przepisów do osób fizycznych będących wspólnikami spółek osobowych nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, o tyle odniesienie ich także do wspólnika spółki kapitałowej (posiadającej przecież osobowość prawną) stanowi specyficzną regulację właściwą dla prawa ubezpieczeń społecznych.
W wyroku z 16 grudnia 2020 r. sygn. akt I UK 225/19 Sąd Najwyższy wskazał, że nie można dowolnie przyjmować, iż tytuł ubezpieczenia jedynego wspólnika spółki z o.o., określony w art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s., jest równoznaczny z ubezpieczeniem
z tytułu działalności gospodarczej, czyli określonym w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy. Nie można bowiem przyjąć, że ta sama sytuacja jest uregulowana w dwóch równorzędnych punktach tego samego przepisu (art. 8 ust. 6 pkt 1 i 4). Sytuacja,
w której dany przypadek podlega pod dwie regulacje, jest wyjątkiem i wówczas ustawodawca wyraźnie taki wyjątek określa przez jednoznaczny zapis. Są to zatem odrębne tytuły, choćby dlatego że ustawodawca wyraźnie je odróżnia. Od 1 stycznia 2003 r. wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą
w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 1 u.s.u.s., ponieważ z tego kręgu został wyłączy poprzez wyraźne uznanie go za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 pkt 4), niebędącą osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 8 ust. 6 pkt 1). Oznacza to, że do wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. ma zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, lecz nie art. 8 ust. 4 pkt 1 tej ustawy. Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. jest więc osobą prowadzącą pozarolniczą działalność,
a nie osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Szczególny tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym przyjęty w art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s. oznacza, że obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest powiązany jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z (osobistym) prowadzeniem działalności gospodarczej.
Nadto, tutejszy Sąd zauważa, iż stosownie do art. 8 ust. 6a u.s.u.s. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność nie uważa się w rozumieniu niniejszej ustawy osoby fizycznej, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Mając zatem na uwadze treść powołanych przepisów, należy przede wszystkim zauważyć, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, a nie osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą (zob. zdanie pierwsze art. 8 ust. 6 u.s.u.s. oraz
treść art. 8 ust. 6a u.s.u.s.). Jako płatnik składek podlega on – na mocy przepisów szczególnych - obowiązkowi ubezpieczeń społecznych (art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s.) będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s.).
Będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością płatnik składek jest objęty regulacją dotyczącą zwolnień z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, w ramach zgłoszenia dokonanego jako płatnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Idąc jednak dalej należy zauważyć, że jednym z warunków zwolnienia jest oświadczenie, że w kwietniu 2021 r. nastąpił co najmniej 40% spadek przychodu uzyskanego z przeważającej działalności w stosunku do września 2020 r. Natomiast, jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, Skarżący zgłosił się do ubezpieczeń jako płatnik składek – wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od 1 października 2020 r. Z zaskarżonej decyzji i z odpowiedzi na skargę wynika, że przed tym zgłoszeniem Skarżący – jako wspólnik i członek zarządu – nie posiadał tytułu do ubezpieczeń społecznych. Jak słusznie zatem wskazał Organ w zaskarżonej decyzji, w takiej sytuacji nie ma możliwości porównania przychodów uzyskanych z tytułu prowadzonej działalności we wrześniu 2020 r. i kwietniu 2021 r., ponieważ we wrześniu 2020 r. Skarżący nie posiadał statusu płatnika składek jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie można bowiem zapominać, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pełni funkcję płatnika składek jedynie za osoby świadczące w niej pracę na podstawie umowy o pracę bądź zlecenia i w świetle przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych nie jest traktowana tak samo, jak jednoosobowa spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością. Zatem, wbrew twierdzeniom Skarżącego,
z przytoczonych wyżej powodów Organ nie mógł porównać dochodu Spółki z września 2020 r. i kwietnia 2021 r., nawet jeżeli nazwa podmiotu i przedmiot działalności jest taki sam. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma bowiem znaczenia kwestia nazwy, czy przedmiotu działalności lecz status płatnika składek w myśl ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych. Na tym bowiem gruncie przepisy ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych odrębnie traktują wieloosobową spółkę
z ograniczoną odpowiedzialnością i jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, mimo że na gruncie innych przepisów prawa jest to nadal ten sam podmiot. Jak wskazano już powyższej, obowiązkiem zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych jako płatnicy składek objęci są, na postawie art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s., wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. We wrześniu 2020 r. uzyskany przychód był zatem przychodem wieloosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie przychodem Skarżącego, który jako płatnik składek jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń od 1 października 2020 r.
Z uwagi na powyższe – wbrew twierdzeniom Skarżącego – w sprawie nie doszło do naruszenia przez Organ art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art., 9, art. 11, art. 15, art. 77, art. 78, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1-2b, art. 138 § 2 k.p.a. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sprawie nie powstały żadne okoliczności co do treści normy prawnej, których rozstrzygnięcia należałoby rozstrzygnąć na korzyść Skarżącego. Organ prowadził postępowanie kierując się zasadami zawartymi w art. 8 i 9 k.p.a.,
w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wyjaśnił Skarżącemu zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.
Z powyższych przyczyn, nie stwierdzając aby w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przez Organ odwoławczy przepisów prawa, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.