I SA/Sz 950/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2013-05-29
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodówpodróże służbowedowodyzwiązek z przychodempostępowanie podatkowekontrola skarbowaspółka z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że wydatki na podróże służbowe nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów z powodu braku wykazania związku z przychodem.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu kontroli skarbowej określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na podróże służbowe Prezesa Zarządu i Kierownika Produkcji. Organy podatkowe uznały, że spółka nie wykazała związku tych wydatków z przychodem, ponieważ jedynym kontrahentem była powiązana spółka W. Sp. z o.o., a z dokumentacji nie wynikał cel podróży. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2009. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w kwocie [...] zł z tytułu podróży służbowych M. S. (Prezesa Zarządu) i B. Ż. (Kierownika Produkcji) w okresie od [...] do [...]. Organy podatkowe zakwestionowały te wydatki, argumentując, że spółka była jedynie podwykonawcą dla powiązanej W. Spółki z o.o. i nie wykazała związku podróży z uzyskaniem przychodu ani sprzedaży produktów innym kontrahentom. Dodatkowo, ustalono, że nieruchomość, której sprzedaż miała być celem jednej z podróży, nie należała do spółki. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia związku wydatków z przychodem spoczywa na podatniku, a zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził celowości tych podróży w kontekście uzyskania przychodu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki te nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ podatnik nie wykazał związku przyczynowo-skutkowego między poniesionymi wydatkami a osiągniętym przychodem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały wydatki na podróże służbowe, ponieważ spółka nie wykazała, że miały one na celu uzyskanie przychodu. Jedynym kontrahentem była powiązana spółka, a z dokumentacji nie wynikał cel podróży ani nawiązanie współpracy z innymi podmiotami. Ciężar dowodu spoczywa na podatniku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 193 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 229

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 15 § 4d

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 15 § 4e

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa. Wydatki na podróże służbowe nie mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z powodu braku wykazania związku z przychodem. Ciężar dowodu w zakresie związku wydatków z przychodem spoczywa na podatniku.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania (art. 121, 122, 124, 180, 187 Ordynacji podatkowej) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów. Organy podatkowe naruszyły przepisy prawa materialnego (art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.) poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że wydatki na podróże służbowe nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Organy pominęły dowody świadczące na korzyść strony.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe wykazanie w Spółce z o. o "P." w [...] istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wydatkami na podróże służbowe w celu prowadzenia rozmów handlowych, a uzyskanym przychodem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić nie każdy zatem wydatek poniesiony przez podatnika, nawet będący kosztem w sensie bilansowym i jednocześnie nie wymieniony w art. 16 ust. 1, będzie kosztem uzyskania przychodu decydującym zatem kryterium przy kwalifikacji prawnej danego kosztu, jako kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., pozostaje kryterium celu poniesienia kosztu

Skład orzekający

Kazimierz Maczewski

przewodniczący

Marzena Kowalewska

sprawozdawca

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska organów podatkowych i sądów administracyjnych w kwestii wykazywania związku wydatków na podróże służbowe z przychodem w podatku dochodowym od osób prawnych, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik jest podwykonawcą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki będącej podwykonawcą i powiązanej z głównym kontrahentem. Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów może być szersza w innych okolicznościach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego – zaliczania wydatków na podróże służbowe do kosztów uzyskania przychodów. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład praktycznego zastosowania przepisów i orzecznictwa w kontekście relacji między podwykonawcą a głównym kontrahentem.

Koszty podróży służbowych: kiedy fiskus zakwestionuje wydatek? Sprawa spółki, która nie wykazała związku z przychodem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 950/12 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2013-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimierz Maczewski /przewodniczący/
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 749
art. 121, art. 122, art. 229, art. 191, art. 180, art. 187, art. 124, art. 210 par. 1, art. 210 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
art. 15
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2009 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu sprawy z odwołania Spółki z o.o. "P." z siedzibą w [...] (dalej zwana "Spółką"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r., Nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok [...] w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie produkcji zbiorników magazynowych, zbiorników do cystern-naczep na potrzeby branży spożywczej.
W trakcie postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
ustalił, iż Spółka "P." w [...] r. zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów wydatki w kwocie [...] zł z tytułu podróży służbowych M. S. - Prezesa Zarządu i B. Ż. - Kierownika Produkcji, za okres od [...] ([...] r.) do [...] ([...] r.) do różnych miejscowości na terenie kraju w celu prowadzenia rozmów handlowych, przy czym podróże te wykonywane były samochodem prywatnym. Organ kontroli ustalił także, że jedynym odbiorcą wykonanych przez Spółkę "P." usług i produktów
w tym okresie była W. Spółka z o. o. w [...], a obie Spółki ("P." w [...] i W. Spółka z o. o. w [...]) były powiązane osobowo, a mianowicie prezes zarządu i większościowy udziałowiec W. Spółki z o. o. w [...] F. P. był jednocześnie członkiem rady nadzorczej oraz większościowym udziałowcem Spółki "P." w [...]. Organ przeprowadził również czynności sprawdzające w Spółce z o. o. W. w [...] i ustalił, iż pozyskiwanie zleceń dla Spółki "P." jako podwykonawcy (zlecenia dotyczyły wykonania zbiorników), odbywało się przez pracowników zatrudnionych w W. Sp. z o. o. w [...], co potwierdził Prezes Zarządu Spółki W. F. P. Stwierdzono także, że prowadzenia rozmów handlowych przez Spółkę "P." nie potwierdziły umowy zawarte w [...] r. pomiędzy tą Spółką i Spółką W. w [...]. Ponadto na podstawie postanowień umów zawartych w [...] r. pomiędzy tymi Spółkami na wykonanie usług wywnioskowano, że z dokumentów tych nie wynika, aby pozyskiwaniem zleceń miała zajmować się Spółka "P." z [...].
Według organu kontroli Spółka "P." była wyłącznie podwykonawcą usług zlecanych jej przez Spółkę W. z [...], tj. uczestniczyła jedynie na etapie procesu technologicznego, za co otrzymywała stosowne wynagrodzenie. W trakcie kontroli nie stwierdzono także, Spółka w okresie objętym postępowaniem kontrolnym nie świadczyła tego typu usługi dla innych kontrahentów. Ponadto, organ w wyniku analizy dokumentów źródłowych , w tym "poleceń wyjazdu służbowego", faktur VAT, zawartych umów, zapisów w ewidencji księgowej stwierdził, że z materiałów tych nie wynika z kim prowadzono rozmowy handlowe.
Organ kontroli nie dał wiary wyjaśnieniom Spółki, że podróże służbowe dotyczyły m.in. sprzedaży nieruchomości położonej w [...] (hala produkcyjna), ustalając, iż nieruchomość ta w [...] roku nie stanowiła własności Spółki "P." w [...]. Przedmiotowa hala produkcyjna i biurowiec był przez Spółkę wynajmowane od osób fizycznych.
Ponadto Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, w oparciu o art. 193 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 749) dalej zwana "Ordynacja podatkowa", uznał, że księgi Spółki za [...] r. nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, a zatem nie stanowią one dowodu, odstępując jednak od oszacowania podstawy opodatkowania na podstawie art. 23 § 2 Ordynacji podatkowej ustalając podstawę opodatkowania w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.
Postępowanie zakończyło się wydaniem ww. decyzji z dnia [...]r,
w uzasadnieniu której organ I instancji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, uznając, iż wydatki na podróże służbowe w wysokości [...] zł nie stanowią kosztów uzyskania przychodów Spółki z uwagi na brak możliwości wykazania istnienia ich związku przyczynowo-skutkowego z konkretnym przychodem Spółki, skorygował rozliczenie podatkowe za [...] r. określając podatek należny
w kwocie [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji, Spółka wnosząc o jej uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania:
- art. 121 § 1, art. 122, art. 124 w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i błędne rozstrzygnięcie,
- art. 180 § 1, art. 187 § 1 i 2, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzenie postępowania w sposób nieobiektywny z uwagi na pominięcie dowodów świadczących na korzyść odwołującej,
- naruszenie zasady legalizmu wyrażonego w art. 2 i 7 Konstytucji RP,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz.U. Nr 54, z 2000 r., poz. 654 ze zm.) dalej zwana u.p.d.o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przy ocenie spornych wydatków z tytułu podróży służbowych.
W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że o zasadności wydatków ujętych w kosztach uzyskania przychodów decyduje zarząd, który rozlicza podległych pracowników z efektów podróży, a nie organ kontroli skarbowej. Ponadto zdaniem Spółki, wydatki dotyczące podróży, nie zostały wyłączone z kosztów uzyskania przychodów w katalogu art. 16 ust. 1 ustawy, tym samym wydatki te - jako wydatki pośrednie - są potrącalne w całości do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia - art. 15 ust. 4d i ust. 4e w związku z ust. 1 ustawy.
Dalej z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej
wynika, że organ I instancji, na zlecenie organu odwoławczego
(art. 229 Ordynacji podatkowej) przesłuchał Prezesa Zarządu M. S.
i Kierownika Produkcji B. Z. na okoliczność podniesionej kwestii odbywania podróży służbowych z zamiarem pozyskania nowego inwestora strategicznego dla P. lub sprzedaży nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Ponadto dokonał dodatkowych ustaleń odnośnie tego czy Spółka jest właścicielem budynku z biurowcem położonego w [...].
Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku rozpoznania sprawy ponownie, orzekł
o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.
Organ odwoławczy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego,
w tym wyjaśnień F. P. oraz M. S. , i B. Z., stwierdził, że nie jest możliwe wykazanie w Spółce z o. o "P." w [...] istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wydatkami na podróże służbowe w celu prowadzenia rozmów handlowych, a uzyskanym przychodem, gdyż jedynym kontrahentem Spółki "P." z [...], była Spółka W. z [...], a co za tym idzie - Spółka "P." nie dokonała sprzedaży w roku [...] ani jednego wyprodukowanego przez siebie zbiornika-cysterny na rzecz innego kontrahenta niż W. z [...], mimo licznych podróży po całym kraju.
Ponadto zdaniem organu odwoławczego, organy podatkowe, mają uprawnienia i obowiązki wynikające z odpowiednich przepisów prawa do badania zasadności ponoszenia wydatków na podróże służbowe, powołując w tej kwestii m.in. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2108/09 .
Organ odwoławczy, w kontekście naruszenia przez Spółkę art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nie zgodził się natomiast z oceną organu I instancji co do uznania ksiąg Spółki za nierzetelne, wskazując, że zakwestionowanie wydatku jako kosztu uzyskania przychodu może zostać przeprowadzone bez wykorzystania trybu
z art. 193 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej, w oparciu
o uzupełniony materiał dowodowy, nie zgodził się z zarzutami Spółki w zakresie pominięcia w postępowaniu istotnych dowodów świadczących a korzyść strony. Organ odwoławczy zauważył, że w kwestii sprzedaży nieruchomości w [...], zostało potwierdzone, że nie stanowiła ona w [...] r. własności Spółki.
Końcowo organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia prawa procesowego jak i zasad Konstytucji RP.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 15 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię i , nieprawidłowe uznanie, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodów Spółki wydatki związane z wyjazdami służbowymi w celach handlowych Prezesa Zarządu M. S. i Kierownika Produkcji B. Ż. w kwocie [...] zł., tylko na tej podstawie, że jedynym kontrahentem Spółki "P." była Spółka W. w [...],
2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
tj. art. 122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,
art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy pomijając przy wydawaniu decyzji stanowiska podatnika
i zeznań świadków w kwestii odmowy zakwalifikowania delegacji służbowych osób wskazanych w pkt. 1 do kosztów uzyskania przychodów,
- art. 210 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji, która nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego, tj. nie wskazuje przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za niewiarygodne wyjaśnienia podatnika i świadków dotyczące uznania delegacji służbowych osób wskazanych w pkt. 1 do kosztów uzyskania przychodów.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, że organy podatkowe nie dokonały wymaganej indywidualnej oceny materiału dowodowego, ale także pominęły część dowodów, traktując je wybiórczo. Organy nie uwzględniły bowiem zeznania świadków M. S. i B. Z., wyjaśnień doradcy podatkowego z [...] r. dotyczących specyfiki działania obu firm, jak również czynności wykonywanych przez delegowanych pracowników podczas zakwestionowanych wyjazdów. Wyjaśniła nadto, że z uwagi na to, iż jest głównym podwykonawcą w produkcji zbiorników, wyjazdy służbowe jej pracowników spełniały charakter marketingowy, ale przede wszystkim miały za zadanie załatwianie spraw związanych z reklamacjami, przygotowaniem ofert, a także dokonywanie uzgodnień już na etapie wykonawstwa. Uzgodnienia odbywały się na miejscu i dotyczyły lokalizacji zbiornika, sposobu posadowienia i montażu, uzgodnienie fundamentu, przyłączenia do sieci wewnętrznej zakładu. Warunkowały przyszłą ofertę w zakresie konstrukcyjnym, materiałowym i cenotwórczym, co w ocenie skarżącej oznacza że zarówno wszystkie te czynności poprzedzające złożenie oferty jak i samo jej złożenie były czynnościami zmierzającymi do osiągnięcia dochodu. W ocenie skarżącej, zakwestionowanie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów przedmiotowych wyjazdów wynika z zawężenia celu tych wyjazdów do pozyskiwania nowych zleceń oraz zawężenia współpracy pomiędzy W. a skarżącą do procesu technologicznego. Zdaniem skarżącej, dowody zgromadzone w sprawie, w tym zeznania świadków, ale też faktury dołączone przy piśmie z dnia [...] r., jako ściśle powiązane ze sobą powinny być rozpatrywane łącznie. Skarżąca argumentuje, że zarówno wyjazdy M. S. do [...] związane były z pozyskaniem przez skarżącą konkretnych zleceń od innych kontrahentów na wykonanie przez nią zbiorników sprzedawanych przez W. [...].
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie skarżąca Spółka w kontrolowanym okresie wykonywała zbiorniki na potrzeby branży spożywczej na rzecz jedynego kontrahenta –W. Spółki z o.o. w [...] –dalej zwana W. W kosztach uzyskania przychodów skarżąca Spółka uwzględniła m.in. wydatki z tytułu podróży służbowych w kwocie [...] zł jako wydatki na przeprowadzenie rozmów handlowych. Organ ustalił, że w umowie zawartej z W. brak jest postanowień co do zlecenia Spółce "P." pozyskiwania zleceń. Z zeznań Prezesa Spółki W. wynika, że pozyskiwaniem zleceń, których podwykonawcą była Spółka "P." zajmowali się pracownicy W. Z dokumentacji skarżącej Spółki nie wynika cel wyjazdów służbowych, nie potwierdziły się także wskazania co do celu podróży jako związanych z pozyskiwaniem zleceń dla "P." czy ze sprzedażą nieruchomości w [...] jako nie będącej własnością skarżącej Spółki a wynajmowanej od osób fizycznych.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia tego, czy organ podatkowy zasadnie zakwestionował prawo Spółki do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodu kwotę [...] zł tytułem wydatków na podróże służbowe wykonywane przez M. S. – Prezesa Zarządu i B. Z. – Kierownika Produkcji, wykonywanych pojazdami nienależącymi do Spółki za okres [...] r. do [...] r. do różnych miejscowości na terenie kraju.
W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organ przepisy prawa materialnego.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów strony skarżącej w powyższym zakresie na wstępie należy podkreślić, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej zwana p.p.s.a.) może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ podatkowy art. 121 Ordynacji podatkowej, albowiem postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organu, które w sposób dostateczny wyjaśniły stronie przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Organ podatkowy przeprowadził postępowanie podatkowe starannie i merytorycznie poprawnie, traktując równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie rozstrzygając wątpliwości na niekorzyść skarżącej Spółki.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie z dyspozycji tego artykułu wynika obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku. Z sytuacją taką będziemy mieli do czynienia
w szczególności wówczas, gdy strona formułuje twierdzenia co do okoliczności stanu faktycznego, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ podatkowy oceny stanu faktycznego. W takich przypadkach wraz z tą inicjatywą przechodzą na nią także
i wszelkie konsekwencje, jakie wiążą się z wynikiem prowadzonego dowodu.
Na uwarunkowanie to zwraca uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które akcentuje, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (por.: wyroki NSA z dnia 17 lutego
2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1150/99, z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 960/98). Zatem organ podatkowy ma wprawdzie obowiązek gromadzenia
i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten nie jest więc nieograniczony
i bezwzględny. W interesie strony leży zatem zgromadzenie i przechowywanie dowodów dokumentujących rzeczywiste wydatki.
W ocenie Sądu organ podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia, czy kwoty wykazane przez skarżącą Spółkę jako wydatki na podróże służbowe zostały rzeczywiście wydatkowane na cel, o którym mowa w art. 15 u.p.d.o.p.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ doszedł do przekonania, że kwota [...] zł nie została poniesione w celu uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 u.p.d.o.p. W sytuacji, gdy przeprowadzone przez organ podatkowy postępowanie dowodowe wykazało, że wymienione wydatki nie dotyczyły podróży w celu wskazanym przez skarżącą Spółkę przeprowadzenia rozmów handlowych czy też sprzedaży nieruchomości w [...], to na podatniku spoczywał z kolei ciężar przedstawienia dowodów podważających te ustalenia. To na podatniku ciąży bowiem obowiązek udowodnienia, że stwierdzone wydatki zostały poniesione i to w celu o którym mowa w art. 15 u.p.d.o.p, gdy organ podatkowy zasadnie kwestionuje wydatek.
Jednocześnie podkreślić należy, że przeprowadzony przez Dyrektora Izby Skarbowej wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która
w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego i to również uzupełnionego w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 Ordynacji podatkowej, nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności.
Zdaniem Sądu organ podatkowy przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący nie naruszając art. 122, 180 i 187 Ordynacji podatkowej. Uzyskane w ten sposób dowody zostały następnie poddane wnikliwej
i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, iż rozumowanie organu podatkowego uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie
z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej.
Organ podatkowy dokonał oceny każdego z zebranych dowodów, odniósł się do każdego z nich jak również do twierdzeń strony skarżącej, dokonując ich analizy
z osobna, ale też we wzajemnej łączności. Odniesiono się też do wskazanych
w uzasadnieniu decyzji różnic, w tym sprzeczności wyjaśnień samej strony zawartych w pismach z dnia [...] r. i [...] r., zeznań Prezesa M. S. (pierwotnie na stanowisku kierownika ds. technicznych) a także zeznań B. Z. kierownika produkcji
Argumentacja strony skarżącej sprowadza się, w ocenie Sądu, wyłącznie do polemiki z ustaleniami organu - poprzez proste zaprzeczenie poczynionym ustaleniom. Tymczasem skuteczność wykazania, że organ podatkowy naruszył zasadę z art. 191 Ordynacji podatkowej wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął organ wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena organu.
W kontekście powyższych uwag uznać należy, że przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też, ustalony w sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu uznać należy za prawidłowy. Fakt, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został odmiennie od woli Spółki oceniony przez organy podatkowe nie świadczy
o naruszeniu zasad postępowania podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej, w tym art. 121 § 1, 122, 187 § 1 oraz 191.
Organ podatkowy wskazał w decyzjach podstawę prawną swoich rozstrzygnięć oraz ich precyzyjne wyjaśnienie wypełniając dyspozycję art. 124, 210 § 1 i art. 210
§ 4 Ordynacji podatkowej. W szczególności na słuszność stanowiska organu odwoławczego wskazuje analiza poszczególnych dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego.
W ocenie Sądu prawidłowo organ podatkowy stwierdził, że o braku podstaw do odniesienia w ciężar kosztów uzyskania wydatków na podróże służbowe świadczy m.in. fakt, że wszystkie usługi świadczone przez Spółkę "P." w [...] r. (podwykonawcę usługi), były wykonywane wyłącznie na rzecz Spółki W., z dokumentacji skarżącej Spółki nie wynika, że w kontrolowanym okresie świadczyła ona usługi na rzecz innych podmiotów, analiza dokumentów "polecenie wyjazdu służbowego" wykazała, iż poza miejscowościami na terenie kraju nie zawierają one innych danych dotyczących kontrahentów, z którymi były - jak wskazywała strona, prowadzone rozmowy handlowe, nie wynika także ta okoliczność z jakichkolwiek innych dokumentów będących w posiadaniu Spółki. Trafne jest również spostrzeżenie organu podatkowego co do tego, że żaden z zakwestionowanych dokumentów (polecenie wyjazdu – w celu przeprowadzenia rozmów handlowych), którym posługuje się skarżąca Spółka nie pozwala na zidentyfikowanie osoby kontrahenta, zakresu rozmów czy rezultatu tych rozmów. Twierdzeniom Spółki
o odbyciu podróży służbowych we wskazanym celu tj. przeprowadzeniu rozmów handlowych przeczą również zeznań Prezesa Spółki W. Nie ma także dowodów na to, że skarżąca dysponowała zleceniem od W. na prowadzenie rozmów handlowych celem pozyskiwania kontrahentów.
Nie budzi wątpliwości w okolicznościach sprawy, że wskazywany cel tj. zawarcia umów na produkcję zbiorników na potrzeby branży spożywczej został osiągnięty przez Spółkę W., na co wskazują zeznania Prezesa Spółki W., na co również też powołuje się strona skarżąca w skardze, wskazując na pismo z dnia [...]r. i przykładowe wyjazdy zakończone zawarciem umowy na wykonanie przedmiotowych zbiorników.
W ocenie Sądu prawidłowe są także ustalenia organów podatkowych co do sprzeczności istniejących w wyjaśnieniach pochodzących od samej strony
a odnoszących się do celu tych podróży odpowiednio rozmów handlowych czy dotyczących sprzedaży nieruchomości.
Prawidłowo stwierdzono, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, że wyjazdy te nie mogły służyć sprzedaży nieruchomości w [...], jako nie stanowiącej własności skarżącej. Spółka nie posiadała budynków czy budowli ( brak środków trwałych), a przedmiotowy zakład w [...] tj. hala produkcyjna i biurowiec skarżąca Spółka wynajmowała od osób fizycznych.
W ocenie Sądu prawidłowa jest konstatacja Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie uznania, że kwota [...] zł wykazana przez skarżącą jako wydatki na podróże służbowe w celu przeprowadzenia rozmów handlowych nie stanowi kosztów uzyskania przychodu skarżącej Spółki.
Sąd za prawidłowe uznaje także ustalenia organu, co do braku związku wykazanego wydatku z uzyskanym przychodem.
Sąd przychyla się również do stwierdzenia organu odwoławczego, że związku
z przychodem nie można upatrywać w stwierdzeniu M. S. Świadek ten zeznał w [...] r. jedynie o zasłyszanej informacji – nie wskazał też jej źródła, co do aktualnej tj. w [...] r. sytuacji Spółki "P." w tym produkcji i sprzedaży bezpośrednio do innych firm z Polski i Europy. Nie jest to zatem wiedza o faktach.
Wszystkie powyższe okoliczności potwierdzają, że zakwestionowane przez organ podatkowy wydatki na przeprowadzenie rozmów zostało przez ten organ właściwie wykazane i logicznie uzasadnione. Zdaniem Sądu, w precyzyjnie zebranym oraz szeroko, a jednocześnie logicznie ocenionym materiale dowodowym organ podatkowy wykazał brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że opisane polecenia wyjazdu nie stanowią kosztów uzyskania przychodu skarżącej Spółki.
Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Za koszty uzyskania przychodu należy zatem, uważać takie wydatki, których poniesienie przez podatnika było spowodowane racjonalnym dążeniem i obiektywną możliwością osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia tego źródła, i które nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Nie każdy zatem wydatek poniesiony przez podatnika, nawet będący kosztem
w sensie bilansowym i jednocześnie nie wymieniony w art. 16 ust. 1, będzie kosztem uzyskania przychodu (por. A. Gomułowicz (w:) A. Gomułowicz, J. Małecki - Podatki
a prawo podatkowe, Wyd. Prawnicze LexisNexis 2002, s. 126; B. Dauter (w:) pracy zbiorowej - Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Wyd. Unimex 2003, s. 259). Użycie w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. zwrotu "w celu" oznacza, że nie zawsze wydatek przynieść musi skutek w postaci osiągnięcia przychodu, zachowania lub zabezpieczenia jego źródła. Podatnik podatku dochodowego od osób prawnych ma możliwość odliczenia od przychodów wszelkich wydatków pod warunkiem jednak, iż będą one związane z opodatkowaną działalnością. Kosztami uzyskania przychodów będą zatem wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, jeżeli są one racjonalnie uzasadnione, a każdy wydatek powinien być oceniany z tego punktu widzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada
2004 r., FSK 671/04, publik. CBOSA). Przedstawione uregulowania wskazują jednoznacznie na to, że musi istnieć źródło przychodów oraz związek przyczynowy między wydatkami i przychodami. Zatem z punktu widzenia omawianej definicji każdy wydatek poniesiony przez podatnika dla oceny, czy mieścił się w kategorii kosztów wymagał rozważenia w aspekcie celowości (racjonalności działań) oraz istnienia związku przyczynowego z uzyskiwanym przez niego przychodem (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 950/08, publik. CBOSA) Zatem kwalifikacja kosztów uzyskania przychodów powinna brać pod uwagę przede wszystkim przeznaczenie wydatku (jego celowość, racjonalność, zasadność, niezbędność) oraz możliwość przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (tak B. Dauter, A. Gomułowicz, Koszt podatkowy. Aspekt teoretyczny i orzeczniczy. Warszawa 2008, s. 61).
Decydującym zatem kryterium przy kwalifikacji prawnej danego kosztu, jako kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., pozostaje kryterium celu poniesienia kosztu, a poza tym niezbędne jest istnienie bezpośredniego lub pośredniego tylko związku pomiędzy kosztem a realizacją wymienionych w tym przepisie celów.
Reasumując, zdaniem Sądu organ odwoławczy przeprowadził postępowanie podatkowe w sposób niewadliwy. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy słusznie uznał, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do zaliczenia w ciężar kosztów wydatków wynikających z zakwestionowanych [...] sztuk poleceń wyjazdów. Jakkolwiek polecenie wyjazdu jako istotny dowód może służyć wykazaniu, że dokonana na jej podstawie płatność stanowi wydatek poniesiony w celu uzyskania przychodu, to jednak nie jest to dowód w tym zakresie wystarczający i ostatecznie przesądzający o jego zaliczeniu do kategorii wydatków o jakich mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Okoliczność, czy dany wydatek może być uznany za koszt powinna być ustalana, zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, na podstawie całokształtu zgromadzonych w danej sprawie dowodów i ich swobodnej oceny.
W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy wskazał w odniesieniu do spornych wydatków, z jakich powodów i na podstawie jakich okoliczności sprawy wyciągnięty został wniosek, że wyszczególnione kwoty dotyczące zakwestionowanych poleceń wyjazdów nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Powyższe ustalenia organów Sąd uznaje za prawidłowe i zauważa, że rozstrzygnięcie organu
w zakresie spornych kosztów uzyskania przychodów, wbrew twierdzeniu strony skarżącej nie opiera się wyłącznie na okoliczności, że jedynym kontrahentem skarżącej Spółki była Spółka W.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI