I SA/Sz 941/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2007-05-30
NSApodatkoweŚredniawsa
nadpłatazaległość podatkowaOrdynacja podatkowaPIT-36rozliczenie roczneorgan podatkowyskarżącypostanowienieuchylenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, uznając, że w sytuacji istnienia zaległości nie można mówić o nadpłacie.

Sprawa dotyczyła zaliczenia nadpłaty wynikającej z zeznania PIT-36 na poczet zaległości podatkowych. Podatnicy kwestionowali decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, twierdząc, że błąd w deklaracji był oczywisty, a zaliczenie dotyczyło podatku, który nie istniał. Sąd uznał, że w sytuacji istnienia zaległości podatkowych nie można mówić o nadpłacie w rozumieniu Ordynacji podatkowej, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę małżonków M. i K. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłaty w kwocie [...] zł z zeznania PIT-36 na poczet zaległości podatkowych. Podatnicy zarzucili organom błąd w deklaracji PIT-36 i nieprawidłowe zaliczenie nadpłaty na poczet nieuiszczonej sumy zaliczek. Sąd, analizując przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 72 i 73, stwierdził, że nadpłata może istnieć tylko wtedy, gdy na koncie urzędu skarbowego znajdują się kwoty rzeczywiście wpłacone nienależnie lub w wyższej wysokości niż należna. W sytuacji, gdy na koncie podatnika istniała zaległość podatkowa, nie można było mówić o nadpłacie, nawet jeśli podatnik zadeklarował jej istnienie. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji istnienia zaległości podatkowej na koncie podatnika, nie można mówić o nadpłacie w świetle art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że nadpłata powstaje, gdy na koncie urzędu skarbowego znajdują się kwoty rzeczywiście wpłacone nienależnie lub w wyższej wysokości niż należna. Istnienie zaległości podatkowej wyklucza możliwość uznania kwoty za nadpłatę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 72 § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja nadpłaty, która wyklucza jej istnienie w przypadku zaległości podatkowych.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia organu w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 73 § 2

Ordynacja podatkowa

Okoliczności powstania nadpłaty, w tym złożenie zeznania rocznego.

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

Ordynacja podatkowa art. 76 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego sprawdzenia stanu zaległości podatnika przed dokonaniem zwrotu.

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W sytuacji istnienia zaległości podatkowych nie można mówić o nadpłacie w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy powinien był uwzględnić okoliczności faktyczne wskazujące na brak nadpłaty przed wydaniem postanowienia.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące błędnego zaliczenia nadpłaty na poczet nieistniejącego podatku, które zostały odrzucone przez sąd w kontekście definicji nadpłaty.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że istnieje nadpłata w sytuacji kiedy na koncie podatnika istnieje zaległość Nadpłata powstaje nie na skutek tego, że tak deklaruje podatnik lecz w wyniku skonfrontowania stanu konta podatnika z prawidłowym zeznaniem podatnika.

Skład orzekający

Zofia Przegalińska

przewodniczący sprawozdawca

Marzena Kowalewska

członek

Kazimierz Maczewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadpłaty i zaległości podatkowych, zwłaszcza w kontekście błędów w deklaracjach podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników i organów podatkowych – rozróżnienia między nadpłatą a zaległością podatkową oraz konsekwencji błędów w deklaracjach.

Czy błąd w PIT-36 może oznaczać, że nadpłata staje się zaległością? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 941/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimierz Maczewski
Marzena Kowalewska
Zofia Przegalińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 72 par.1, art. 73 par.2 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. sprawy ze skargi M.i K. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowe z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia małż. M. i K. Z. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...]. nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w kwocie [...] zł wynikającej z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2005 (PIT – 36) na poczet zaległości podatkowych, postanowienie to utrzymał w mocy.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że małż. Z. złożyli w Pierwszym Urzędzie Skarbowym zeznania PIT – 36 o wysokości dochodu osiągniętego w 2005r. Ze wspólnego rozliczenia małżonków wynikała nadpłata w kwocie [...] zł. Podatnicy wykazali w zeznaniu PIT – 36 w polu 51 – należne zaliczki z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, a w związku z tym, iż w trakcie 2005r. wpłata na rachunek urzędu skarbowego wynosiła [...] zł a także nie została uiszczona zaliczka za maj 2006r. w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, w którym zaliczył nadpłatę na poczet tych zaległości. Pozostałą kwotę nadpłaty przekazał na rachunek bankowy strony.
Podatnicy nie zgodzili się ze stanowiskiem organu podatkowego i wnieśli zażalenie na jego postanowienie w części dotyczącej zaliczenia kwoty [...] zł na poczet "brakujących wpłat na podatek dochodowy od osób prawnych" (tak to określono w postanowieniu) i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w tej części.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia wyjaśniając w uzasadnieniu, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z mocy prawa i podatnicy zobowiązani są do prawidłowego obliczenia i terminowego regulowania należności podatkowych. Pani M. Z. w zeznaniu wykazała, że wpłaciła na rachunek urzędu skarbowego kwotę [...] zł . Organ podatkowy nie miał powodu podważać wiarygodności danych wskazanych w zeznaniu dlatego wykazaną nadpłatę na podstawie art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zaliczył na poczet zaległości podatkowych. Wskazany przepis nakłada na organ podatkowy obowiązek sprawdzenia przed dokonaniem zwrotu, stanu zaległości podatnika i w przypadku ich wystąpienia, jest obowiązany zaliczyć kwoty zwrotu na istniejące zaległości.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący małż. M. i K. Z. domagając się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. ewentualnie stwierdzenia nieważności podnieśli zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 127, art. 187, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej. Według twierdzenia skarżących błąd w deklaracji PIT – 36 jest oczywisty i bezsporny, jednakże opierając się na pierwotnym zeznaniu PIT – 36 Naczelnik wydał postanowienie o zaliczeniu błędnie wskazanej nadpłaty na poczet nieuiszczonej, błędnie wskazanej sumy zaliczek, czyli dokonał zaliczenia podatku jaki nie istniał na poczet podatku Urząd Skarbowy jak twierdzą skarżący po otrzymaniu korekty PIT – 36 z zażaleniem przyjął korektę i prawidłowo podatek rozliczył "od nowa" jednak nie dokonał autokontroli swojego postanowienia mimo, że uzyskał nowe wiadomości.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Z akt podatkowych, a ściślej z zażalenia podatników wynika, że została wydana decyzja Urzędu [...] z [...]. ograniczająca zaliczki na podatek z uwagi na oszczędzanie w kasie mieszkaniowej. Oznacza to, że wprawdzie w zeznaniu podatkowym podatnicy popełnili błąd nie mniej zaległość faktycznie dotyczyła jedynie kwoty zaliczki [...]zł za maj 2006 r.
Zatem okoliczność ta istniała już przed wydaniem postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...]. nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w kwocie [...] zł. wynikającej z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2005r. (PIT – 36) na poczet zaległości podatkowej, i powinna być wzięta pod uwagę przed wydaniem wymienionego wyżej postanowienia, a także przed wydaniem postanowienia przez organ odwoławczy.
Niezależnie od powyższych okoliczności faktycznych podnieść należy, że stosownie do art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę :
- nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;
- podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej;
- zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta; jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej;
- zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
Wymienione sytuacje wskazują, iż o nadpłacie można mówić wtedy, gdy na koncie urzędu skarbowego znajdują się kwoty rzeczywiście wpłacone nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej.
Z opisanego przez organ odwoławczy stanu faktycznego wynika, że na koncie podatników nie było nadpłaconego podatku a jedynie zaległość podatkowa z tytułu niezapłaconych zaliczek. W tej sytuacji trudno mówić o nadpłacie w świetle przepisu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (pkt 2,3 i 4 nie dotyczą sytuacji podatników).
Innym zagadnieniem jest moment powstania nadpłaty o którym traktuje art. 73 ordynacji podatkowej. jednym z wymienionych w tym przepisie przypadków skutkujących powstanie nadpłaty jest złożenie zeznania rocznego przez podatników podatku dochodowego (art. 73 § 2 pkt 1).
Z uwagi jednak na treść art. 72 Ordynacji podatkowej nie można uznać, że istnieje nadpłata w sytuacji kiedy na koncie podatnika istnieje zaległość, a podatnik zeznaje, że w rozliczeniu rocznym w jego przypadku istnieje nadpłata. Nadpłata powstaje nie na skutek tego, że tak deklaruje podatnik lecz w wyniku skonfrontowania stanu konta podatnika z prawidłowym zeznaniem podatnika.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz na podstawie art. 200 tej ustawy orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI