I SA/SZ 94/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki C.G. SA w sprawie odliczenia podatku VAT naliczonego od faktury dokumentującej prowizję, uznając ją za rabat obniżający cenę cukru, a nie za koszt uzyskania przychodu.
Spółka C.G. SA odwołała się od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej podatku od towarów i usług za grudzień 1998 r. Spór dotyczył odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT wystawionej przez odbiorcę cukru za "prowizję". Organy podatkowe uznały, że prowizja ta w rzeczywistości była rabatem obniżającym cenę cukru, a nie kosztem uzyskania przychodu, co uniemożliwiało odliczenie VAT. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę spółki.
Przedmiotem sprawy była skarga C.G. SA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za grudzień 1998 r. Spółka nieprawidłowo odliczyła podatek naliczony wynikający z faktury VAT wystawionej przez odbiorcę cukru z tytułu "prowizji" za udzielony rabat. Organy podatkowe uznały, że warunki umowy przedstawicielstwa oraz praktyka sprzedaży cukru wskazywały, iż udzielona prowizja była w rzeczywistości rabatem, a nie wynagrodzeniem za usługi pośrednictwa. Wystawienie faktury "za prowizję" przez nabywcę cukru, zamiast obniżenia ceny przez sprzedawcę, było uznane za próbę obejścia przepisów dotyczących ceny minimalnej i uniknięcia opłaty sankcyjnej. Sąd administracyjny, analizując umowę przedstawicielstwa i sposób fakturowania, stwierdził, że faktura nie dokumentowała rzeczywistej operacji gospodarczej ani nabycia usługi pośrednictwa. Prowizja miała charakter rabatu obniżającego cenę cukru, a fakturę potwierdzającą rabat powinien wystawić podmiot udzielający rabatu. Ponieważ wydatek nie mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługiwało na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Sąd oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów podatkowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, faktura dokumentująca prowizję, która w rzeczywistości stanowi rabat obniżający cenę towaru i nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, nie stanowi podstawy do odliczenia podatku naliczonego VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prowizja wypłacona odbiorcy cukru, który w rzeczywistości kupował cukier, a nie pośredniczył w jego sprzedaży, miała charakter rabatu obniżającego cenę. Faktura potwierdzająca rabat powinna być wystawiona przez sprzedawcę. Ponieważ wydatek nie mógł być kosztem uzyskania przychodów, prawo do odliczenia VAT nie przysługiwało na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. i p.a. art. 25 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Prawo do obliczenia podatku naliczonego nie przysługuje podatnikowi, gdy rozporządzano towarem lub usługą w sposób niepozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Pomocnicze
u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Odliczenie podatku naliczonego jest możliwe, gdy faktura dokumentuje nabycie towaru lub usługi.
rozp. MF art. 54 § ust. 4 pkt 5 lit. c
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą potwierdzającą czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 k.c.
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Definicja kosztów uzyskania przychodów.
k.c. art. 758
Kodeks cywilny
Definicja umowy agencyjnej i prowizji (choć w momencie zawierania umowy przepis ten jeszcze nie obowiązywał w obecnym brzmieniu, sąd odwołał się do jego ducha).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania sądu.
o.p. art. 233 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące rozstrzygnięć organu odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja wypłacona odbiorcy cukru była w rzeczywistości rabatem obniżającym cenę, a nie wynagrodzeniem za usługi pośrednictwa. Faktura dokumentująca rabat powinna być wystawiona przez podmiot udzielający rabatu, a nie przez jego odbiorcę. Wydatek nie mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, co zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego. Decyzja w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych, uznająca prowizję za nie stanowiącą kosztu uzyskania przychodów, jest wiążąca dla postępowania w sprawie VAT.
Odrzucone argumenty
Prowizja stanowiła wynagrodzenie za świadczone usługi pośrednictwa w znajdowaniu nabywców cukru. Faktura dokumentowała rzeczywistą czynność opodatkowaną. Decyzja w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych nie jest wiążąca w odrębnym postępowaniu dotyczącym VAT. Sąd nie mógł kierować się definicją prowizji z art. 758 k.c., gdyż przepis ten nie obowiązywał w momencie zawierania umowy.
Godne uwagi sformułowania
prowizja była w rzeczywistości rabatem faktura wystawiona "za prowizję" nie odpowiada rzeczywistemu przebiegowi operacji gospodarczej nie dokumentuje nabycia ani towaru ani usługi nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym prowizja w rzeczywistości ma charakter rabatu obniżającym cenę jednostkową cukru
Skład orzekający
Krystyna Zaremba
sprawozdawca
Maria Dożynkiewicz
członek
Zofia Przegalińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT naliczonego w sytuacji, gdy płatność ma charakter rabatu, a nie wynagrodzenia za usługę, oraz powiązanie rozliczeń VAT z kosztami uzyskania przychodów w podatku dochodowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów obowiązujących w 1998 roku. Interpretacja pojęcia 'prowizji' i 'rabatu' może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między prowizją a rabatem w kontekście podatku VAT i kosztów uzyskania przychodów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“VAT od "prowizji" czy rabatu? Sąd wyjaśnia, kiedy można odliczyć podatek.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 94/05 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2005-12-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Krystyna Zaremba /sprawozdawca/ Maria Dożynkiewicz Zofia Przegalińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 11 poz 50 art. 25 ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi C.G. SA z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 1998r. o d d a l a skargę Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej przez C.G. SA z siedzibą w G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] uchylająca decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] określającą skarżącej w podatku od towarów i usług za grudzień 1998r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, a w pozostałej części utrzymującą ją w mocy . W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług stwierdzono, że C.G. SA w grudniu 1998r. nieprawidłowo odliczyła podatek naliczony w części, wynikający z faktury VAT nr [...]z dnia [...] w kwocie [...] zł wystawionej przez odbiorcę cukru z tytułu udzielonej przez C.prowizji - rabatu, naruszając w ten sposób art.19 ust 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. ) w związku z § 54 ust 4 pkt 5 lit.c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 156, poz. 1024 ze zm.). Ustalono, że C. w listopadzie 1998r. realizowała sprzedaż m.in. na podstawie umowy przedstawicielstwa z dnia [...] zawartej z H.S.P. "S.C." w K., która to zobowiązała się do sprzedaży cukru stanowiącego własność C. W zamian miała otrzymywać wynagrodzenie w formie prowizji, tj. [...] zł netto za sprzedaż każdej tony cukru. W ocenie organu I instancji - warunki umowy, a następnie praktyka sprzedaży cukru wskazywały, że udzielona prowizja była w rzeczywistości rabatem, przez który rozumieć należy "zniżkę, opust od sumy należnej za towar, przyznawany przy kupnie dużej ilości towaru"( Mały Słownik Języka Polskiego PWN, W-wa 1994 str. 766). Udzielona przez C. prowizja (uzależniona od ilości sprzedanego cukru) bez świadczenia przez odbiorcę cukru jakichkolwiek usług dla cukrowni odpowiada podanej definicji rabatu. Wystawienie zatem przez nabywcę cukru faktury za "prowizje", zamiast obniżyć bezpośrednio cenę w fakturach sprzedaży wystawianych przez C. (lub fakturach' korygujących) wskazywało, zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, na zamiar ominięcia przepisu dotyczącego ceny minimalnej i uniknięcia opłaty sankcyjnej w wysokości 100 % wartości sprzedanego cukru, liczonego według ceny minimalnej. Faktura wystawiona "za prowizję" nie odpowiada rzeczywistemu przebiegowi operacji gospodarczej. Wykorzystanie formuły prowizji zamiast rabatu spowodowało zaniżenie deklarowanych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług, ponieważ zamiast zmniejszyć obrót, który opodatkowany byłby według stawki 7%, nabywcy cukru wystawili faktury ze stawką 22% i w konsekwencji C. rozliczyła podatek naliczony według stawki podstawowej. W związku z tym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uznał, że faktura nr [...] z dnia [...] wystawiona przez nabywcę cukru nie stanowi podstawy do odliczenia podatku naliczonego w niej wykazanego stosownie do art.19 ust.1 ustawy, gdyż nie dokumentuje nabycia ani towaru ani usługi, a także ze względu na treść § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia, zgodnie z którym gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą potwierdzającą czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 k.c., faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Zajęte stanowisko znajduje potwierdzenie w ostatecznej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] znak: [...] wydanej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, która wszystkie wydatki poniesione przez C. G. w roku obrotowym 1998/1999 na "prowizje" uznaje za dokumenty nie pozwalające na zaliczenie kwot z nich wynikających do kosztów uzyskania przychodów. Tym samym również na podstawie art. 25 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług brak jest podstaw do odliczenia w grudniu 1998r. podatku naliczonego w kwocie [...] zł z faktury dotyczącej udzielenia prowizji - rabatu. W konsekwencji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] określi Spółce w podatku od towarów i usług za grudzień 1998r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł stanowiące 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego /30% x [...] zł/. W odwołaniu od tej decyzji C. wniosła o uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Spółka zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego i jego niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności naruszenie art.19, art. 25 ust1 pkt 3, art.27 ust.5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także § 54 ust.4 pkt 5 lit.c rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym 2) art. 21 § 3 oraz art.191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. ). Zdaniem odwołującej, za nieudowodnioną należy uznać tezę, że S. faktycznie nie świadczyła na rzecz C. usług, z tytułu których wystawiała faktury na prowizję oraz, że kwota prowizji stanowiła de facto rabat udzielany przez C. Do takich wniosków nie może prowadzić treść zawartej umowy przedstawicielstwa jak również fakt, że faktury z tytułu sprzedaży cukru wystawiane były przez C. tego samego dnia co faktury dokumentujące usługę przedstawicielstwa świadczoną przez S. Przyjęty przez strony sposób fakturowania w połączeniu z treścią zawartej przez nie umowy, wskazuje raczej na to, że strony w pełni realizowały jej postanowienia (§ 11 i 12). Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że prowizja wypłacana na rzecz S. była de facto udzielonym rabatem. Nie udowodniono, że sporna faktura nie dokumentuje żadnej czynności opodatkowanej wykonanej przez S. oraz, że miała na celu "zakamuflowanie" udzielonego przez C. rabatu. Dlatego uznać należy, że organ I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodu /art.191 Ordynacji podatkowej/ przez co nieprawidłowo wyłączył z kwoty podatku naliczonego kwotę podatku wykazaną w spornej fakturze. Organ I instancji bezpodstawnie również odwołał się do § 54 ust. 4 pkt 5 lit.c rozporządzenia wykonawczego do ustawy. W sprawie nie ma także zastosowania przepis art. 25 ust 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ponieważ brak jest argumentacji, że przedmiotowy wydatek nie jest kosztem uzyskania przychodów Spółki, a wydana decyzja w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998/1999, jest wiążąca dla innych organów wyłącznie w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, czyli sentencji według której uchylono decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie. Oznacza to, że skutkiem wydania takiego rozstrzygnięcia było anulowanie wszelkich skutków związanych z wydaniem decyzji przez organ I instancji i w konsekwencji ponowne zaakceptowanie wszelkich danych zawartych w złożonym przez Spółkę zeznaniu /CIT-8/, w tym również spornych "prowizji". Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Podkreślając, że istotą sporu jest prawidłowość dokonania przez C.G. S.A. obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury nr [...] z dnia [...] dokumentującej prowizję udzieloną na podstawie umowy przedstawicielstwa z dnia [...]zawartej z H.S.P. "S. C." w K.organ odwoławczy przypomniał, że ustawa o podatku od towarów i usług wprowadziła szereg ograniczeń i wyłączeń przy stosowaniu prawa wynikającego z art. 19 ust.1. Postanowienia zawarte w § 1 ust.1 w/w przedstawicielstwa określają, że "Zleceniodawca powierza, a przedstawiciel zobowiązuje się do sprzedaży cukru w opakowaniach [...] kg i cukru paczkowanego stanowiącego własność Zleceniodawcy, a oddanego w depozyt i przechowywanego w magazynach Przedstawiciela w K. ...". Tytułem wynagrodzenia Zleceniodawca wypłacać będzie Przedstawicielowi prowizję w wysokości [...] zł + VAT od każdej sprzedanej tony cukru" - § 8 umowy. Z powyższego wynika więc, że cukier miał pozostawać własnością C., a Przedstawiciel w jej imieniu miał dokonywać sprzedaży, oraz, że od dokonanej sprzedaży przysługiwało wynagrodzenie w postaci określonej prowizji. W obrocie gospodarczym prowizja występuje, np. przy umowie agencyjnej /art. 758 k.c. i następne/, gdzie przyjmujący zlecenie zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do stałego pośredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu. Z art. 7581 § 2 kc wynika, że prowizją jest wynagrodzenie, którego wysokość zależy od liczby lub od wartości zawartych umów. Z przepisów tych wynika, iż prowizja jest wynagrodzeniem za określone działania, pośredniczenie przy zawieraniu transakcji handlowych. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności umowy przedstawicielstwa, faktur na sprzedaż cukru (nr [...], nr [...]) w powiązaniu ze sporną fakturą nr [...] dokumentującą "sprzedaż" (według porozumienia prowizję) prowadzi do wniosku, że strony odstąpiły od realizacji postanowień umowy. Cukrownia wystawiając fakturę VAT dokonała sprzedaży cukru, przeniosła własność cukru na nabywcę tj. HSP "S. C.", gdy tymczasem treść umowy przedstawicielstwa wyraźnie przewidywała, że cukier pozostanie własnością C. Umowa ta warunkowała "prowizję" od czynności pośrednictwa w transakcji handlowej. Tymczasem kupujący cukier dostawał prowizję za to, że kupował cukier. Nie pośredniczył w żadnych transakcjach, nie podjął żadnego działania mającego na celu osiągnięcie przez C. korzyści zwiększających przychód. Wręcz przeciwnie udzielone przez C. "prowizje" spowodowały jedynie to, iż kontrahent kupujący cukier w ostatecznym rozliczeniu płacił za ten cukier cenę niższą. Dlatego należy przyjąć, że faktura nr [...] w części dotyczącej "prowizji" nie odpowiada rzeczywistemu przebiegowi operacji gospodarczej. Uzasadnione jest więc twierdzenie, że zakwestionowana faktura nie dokumentuje nabycia usługi pośrednictwa (przedstawicielstwa) a prowizja w rzeczywistości ma charakter rabatu obniżającym cenę jednostkową cukru. Fakturę potwierdzającą udzielony rabat powinna wystawić C. udzielająca rabatu, a nie nabywca otrzymujący rabat. Przyjęty sposób fakturowania "prowizji" narusza zasady art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 43 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1245 z późn. zm.), zgodnie z którym w przypadku gdy po wystawieniu faktury udzielono rabatów określonych w art. 15 ust. 2 ustawy, podatnik udzielający rabatu wystawia fakturę. Ponieważ sporna faktura (w części dotyczącej prowizji) nie dokumentuje żadnej usługi na rzecz C., to nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Okoliczność ta stanowi przesłankę do realizacji także dyspozycji art.25 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, której stanowi, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi nie rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym. Organ odwoławczy zauważył, że sporna faktura nie tylko nie dokumentuje kosztu, który przyczyniłby się do uzyskania przychodu, a wręcz przeciwnie prowizja w niej wykazana obniża cenę cukru i w konsekwencji obrót. Innym argumentem potwierdzającym fakt, że prowizja, którą dokumentuje sporna faktura nie jest kosztem uzyskania przychodów jest ostateczna decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] znak: [...] uchylająca decyzje organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie określenia C. G. S.A. straty podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy liczony od 1 października 1998r. do 30 września 1999r. Organ odwoławczy uznał za zasadne zarzuty C. dotyczące korekty przychodów o tzw. prowizje udzielone odbiorcom cukru, gdyż Inspektor nie uznając za koszty uzyskania przychodów przedmiotowych prowizji nie pomniejszył jednocześnie o ich kwotę przychodów. Decyzja ta nie została zaskarżona przez C. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji jednoznacznie wynika, iż zakwestionowano zasadność zaliczenia przez C. do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych z tytułu prowizji udzielonych nabywcom cukru w roku podatkowym liczonym od 1 października 1998r. do 30 września 1999r. W sprawie tej organ odwoławczy uznał za zasadne zarzuty C. dotyczące korekty przychodów o tzw. prowizje udzielana odbiorcom cukru, gdyż Inspektor nie uznając za koszty uzyskania przychodów przedmiotowych prowizji nie pomniejszył jednocześnie o ich kwotę przychodów. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia /decyzja nie został zaskarżona do NSA/ wynika, że zakwestionowano zasadność zaliczenia przez C. do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych z tytułu prowizji udzielonych nabywcom cukru w roku podatkowym 1998/1999. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpatrując skargę C. G. S.A. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 1998r. i za styczeń, luty, kwiecień, lipiec, wrzesień i październik 1999r. wyrokiem z dnia 10 marca 2004r. sygn. Akt SA/Sz 2111/02 oddalił skargę stwierdzając, że " faktury wystawione przez nabywców cukru "za prowizję" nie odpowiadały rzeczywistemu przebiegowi operacji gospodarczych". Organ odwoławczy wyjaśnił również, że niezasadne są zarzuty odnośnie naruszenia przez organ I instancji przepisów Ordynacji podatkowej. za trafny natomiast uznano zarzut odwołania się tego organu do § 54 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia, w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług o podatku dochodowym, bowiem w analizowanym okresie nie ma on zastosowania. Niemniej organ II instancji jako w pełni uprawniony dokonał własnej oceny wyników postępowania na podstawie posiadanego materiału dowodowego i skorygował błąd w zakresie prawnej podstawy rozstrzygnięcia. Zgodzić się również należało, że pomimo niesprecyzowania zarzutu naruszony został art. 27 ust.5 omawianej ustawy bowiem organ I instancji pominął fakt, że prawo do wydania i doręczenia decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 1998r. wygasło 31 grudnia 2002r. Dlatego w tej części uchylono decyzję Dyrektora UKS. W skardze na opisaną decyzję organu II instancji, Spółka wnosząc o jej uchylenie w całości ponowiła zarzuty podnoszone w odwołaniu. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że o tym że prowizja nie może być kosztem uzyskania przychodu nie przesądza decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] uchylająca decyzję organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie określenia C. straty podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 października 1998r. do 30 września 1999r. Z faktu, że ta decyzja nie została zaskarżona do Sądu nie można wyciągać wniosku, że Spółka zgadza się z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji, dlatego ustaleń co do kosztów uzyskania przychodów zawartych w decyzji nie można uznać za wiążące w odrębnym postępowaniu w zakresie podatku od towarów i usług. Organy obu instancji miały obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu zbadania czy w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki do zastosowania art. 25 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Bezzasadne z podobnych przyczyn jest odwołanie się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt SA/Sz 2111/02 dotyczącym podatku od towarów i usług za listopad 1998r. i niektóre miesiące 1999r. gdyż sprawa nie jest tożsama. W ocenie skarżącej, nie można było kierować się definicją "prowizji" zawartą w art. 758 kc, gdyż przepis ten w momencie zawierania umowy jeszcze nie obowiązywał. Prowizję jaką na podstawie umowy uzyskiwała "S." jako przedstawiciel należy uznać za wynagrodzenie za świadczone usługi pośrednictwa, polegające na znajdowaniu nabywców cukru. Skoro cel został osiągnięty /zbyt cukru/, to uzasadnione było wypłacenie prowizji i zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów. W skardze podniesiono również, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję poprzestał na uchyleniu decyzji w części dodatkowego zobowiązania podatkowego z uwagi na przedawnienie prawa do jego ustalenia, ale nie umorzył postępowania w tej części. Przepisy art. 233 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia i w związku z tym wskazana nieprawidłowość jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przyjęcie przez organy orzekające, że Spółka naruszając art. 25 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm./ nieprawidłowo odliczyła w grudniu 1998r. podatek naliczony w kwocie [...] zł wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia [...] dokumentującej prowizję udzieloną na podstawie umowy przedstawicielstwa zawartej z HSP "S. C." - nie budzi zastrzeżeń. Zgodnie bowiem z art. 25 ust.1 pkt 3 ustawy prawo do obliczenia podatku naliczonego nie przysługuje podatnikowi, gdy rozporządzano towarem lub usługą w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Oznacza to, że tylko wtedy, gdy wydatek był i jest lub będzie w przyszłości kosztem uzyskania przychodów, podatnikowi przysługuje to prawo. Następuje więc w tym zakresie pośrednie odwołanie do art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. i art. 15 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. W rozpoznawanej sprawie, organy dokonujące analizy umowy przedstawicielstwa, faktur na sprzedaż cukru /Nr [...], Nr [...]/, w powiązaniu z fakturą nr [...] trafnie oceniły, że faktura ta w części dotyczącej prowizji nie dokumentuje żadnej usługi na rzecz C. i w związku z tym nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust.1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Skoro bowiem nie wykazano, że HSP "S.C." jako przedstawiciel pośredniczyła w jakiś sposób w transakcjach handlowych, które miały lub mogły mieć wpływ na osiągnięcie przychodu przez skarżącą, a C. wbrew postanowieniom umowy dokonała sprzedaży cukru przeniosła własność cukru na HSP "S. C." - to wystawiona następnie przez tego nabywcę cukru faktura nr [...] na prowizję od sprzedaży nie dokumentowała nabycia usługi pośrednictwa /przedstawicielstwo/. Przedstawiciel otrzymał faktycznie wynagrodzenie za to, że kupował cukier. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśniono, że prowizja na zakup cukru bez świadczenia przez odbiorcę cukru jakichkolwiek usług dla C. miała w rzeczywistości cechy rabatu skutkującego w efekcie obniżeniu ceny minimalnej cukru oraz, że fakturę potwierdzającą udzielony rabat powinna wystawić C. udzielająca rabatu, a nie nabywca otrzymujący rabat. Wbrew zarzutom skargi zakwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane na skutek odrębnego postępowania podatkowego prowadzonego w zakresie podatku od towarów i usług. Powołanie się w uzasadnieniu na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy liczony od 1 października 1998r.do 30 września 1999r. było uzasadnione ponieważ decyzja ta ma związek i wpływ na rozstrzygnięcie w zakresie podatku od towarów i usług za grudzień 1998r. Tym samym wydatek nie może bowiem być w jednym postępowaniu nie uznany za koszt uzyskania przychodu , a w drugim oceniony odmiennie. Wskazanie z kolei, że w wyroku z dnia 29 sierpnia 2002r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznając skargi C. na decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 1998r. oraz za styczeń, luty, kwiecień, lipiec , wrzesień, październik 1999r. stwierdził, że sporne faktury VAT wystawione przez nabywców cukru nie dokumentują prowizji - było dodatkowym argumentem, że prowizja wynikająca z faktury nr [...] nie jest kosztem uzyskania przychodów. Bez znaczenia jest zarzut, że kierowano się definicją "prowizji" zawartą w art. 758 kc nie obowiązującym w ówczesnym stanie prawnym. Przed nowelizacją kodeksu cywilnego pojęcie "prowizji" występowało np. w umowie agencyjnej /art. 758 § 1 kc/ gdzie "przyjmujący zlecenie /agent/ zobowiązuje się za wynagrodzeniem /prowizją/ do stałego pośredniczenia przy zawieraniu umów oznaczonego rodzaju na rzecz dającego zlecenie albo do zawierania takich umów w jego imieniu". Zgodzić się natomiast należy z zarzutem skargi, że organ odwoławczy wydając decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej i orzekając o uchyleniu decyzji w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego powinien był również umorzyć postępowanie w tej części. Naruszenie w tym zakresie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI