I SA/Sz 917/22

I SA/Sz 917/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 153, art. 151, art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2023 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
B. Z. (poprzednio R. ) złożyła w dniu 30 października 2019 r. wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem
w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni upraw objętych co najmniej 30% danej uprawy.
Rolniczka ubiegała się o udzielenie pomocy publicznej do powierzchni:
- upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem
w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi – 185,30 ha;
- wieloletnich użytków zielonych, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i nie mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi – 2,44 ha.
Do wniosku rolniczka załączyła, m.in. protokół nr S-7126/2019 z 21 sierpnia 2019 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego (suszy), sporządzony przez Komisję, powołaną zarządzeniem Wojewody Z. (dalej "Wojewoda") nr 267/2017 z dnia 28 czerwca 2017 r. (dalej "Komisja ds. szkód"). Wystąpienie szkód powstałych w wyniku suszy
w gospodarstwie skarżącej zostało potwierdzone przez Wojewodę w dniu 23 października 2019 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 26 czerwca 2020 r. nr BP299.8110.59.2020.EC/DM Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) dla powiatu d. z siedzibą w Z. odmówił przyznania rolniczce pomocy finansowej.
Dyrektor Z. Oddziału ARiMR, po rozpoznaniu odwołania rolniczki, wydał w dniu 27 sierpnia 2020 r. decyzję nr 9016-2020-137/M-8110, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
WSA w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi rolniczki na ww. decyzję, wydał w dniu 4 lutego 2021 r. wyrok o sygn. akt I SA/Sz 812/20, w którym uchylił zaskarżoną decyzję.
Zdaniem WSA, w sytuacji, gdy organ I instancji zapoznał się z treścią protokołu Komisji ds. szkód i uznał, że nie jest on w całości prawidłowy ze względu na to, iż na niektórych działkach zjawisko suszy nie wystąpiło, to w pierwszej kolejności powinien był podjąć współpracę z Komisją, celem usunięcia zaistniałej nieprawidłowości. Protokół Komisji ds. szkód jak każdy inny dowód podlega ocenie na podstawie art. 80 K.p.a., zaś organ posiada wiedzę o przepisach, regulujących zasady szacowania szkód z powodu suszy. WSA wskazał, żeby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ wziął pod uwagę przedstawione zastrzeżenia dotyczące oceny dowodu
w postaci protokołu Komisji ds. szkód i podjął realną współpracę z Komisją i następnie wydał stosowne rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy wydał w dniu 10 czerwca 2021 r. decyzję nr 9016-2021-67/M-8110, w której uchylił decyzję organu I instancji z dnia 26 czerwca 2020 r. Organ odwoławczy wskazał na zalecenia WSA zawarte w wyroku o sygn. akt I SA/Sz 812/20.
Według organu odwoławczego, organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie ponownie, w tym wyjaśnić z Komisją ds. szkód zapisy protokołu, mając na uwadze ustawową definicję suszy.
Organ I instancji wydał w dniu 25 marca 2021 r. decyzję nr BP300.8110.859.2020.EC/DM-K1, w której odmówił rolniczce przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.
Organ I instancji przedstawił stan faktyczny w sprawie i przytoczył treść § 13v ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187; dalej "rozporządzenie RM"). Organ I instancji podał, że ww. przepis odsyła do ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.; dalej ".u.u.r.z.g."), gdzie w art. 3 ust. 2 pkt 10 - podano definicję szkody wywołanej przez suszę. Wartości klimatycznego bilansu wodnego publikowane są w: rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb z dnia 11 kwietnia 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 739; dalej "rozporządzenie KBW") i obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym z dnia 4 października 2019 r. za okres od 1 sierpnia do 30 września 2019 r., które zawiera dane w formie tabelarycznej z podziałem ma gminy ("obwieszczenie Ministra Rolnictwa").
Organ I instancji podał, że dla stwierdzenia suszy najważniejsze znaczenie mają dane przekazane przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa –Państwowy Instytut Badawczy (IUNG), gdyż na ich podstawie Minister Rolnictwa publikuje ww. wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego (wskaźniki KBW).
Organ I instancji podał, że dla uznania wystąpienia szkód w uprawach przez suszę nie jest wystarczające samo stwierdzenie ich wystąpienia przez Komisję ds. szkód, lecz konieczne jest odniesienie się do definicji suszy z art. 3 ust. 2 pkt 10 u.u.r.z.g. i danych ogłoszonych przez IUNG.
Organ I instancji podał, że obligatoryjnym załącznikiem do wniosku
o przedmiotową pomoc finansową jest protokół Komisji ds. szkód, który jako dokument urzędowy podlega ocenie organu. Organ I instancji podał, że piśmie z 1 lipca 2019 r. Wojewoda zawiadomił Przewodniczącego Komisji ds. szkód ZODR w B. o trudnościach jakie mają komisje ze skategoryzowaniem gleb podczas szacowania szkód w wyniku suszy i wyjaśnił sposób ustalenia kategorii gleby. Organ I instancji, dysponując danymi IUNG, znajdującymi się ogólnodostępnej stronie IUNG stwierdził, że dla upraw na glebach II i IV kategorii zgłoszonych przez rolniczkę we wniosku, nie odnotowano spadku KBW poniżej wartości progowych, opublikowanych
w rozporządzeniu KBW. Organ I instancji przedstawił zestawienie upraw rolniczki
w formie tabeli oraz grafiki dla Gminy W. i D. P.. Organ
I instancji wskazał, że rośliny pastewne objętościowe z użytków zielonych (uprawa lub zielonka; UZ), trawy w uprawie polowej na zielonkę (UZ), dla których nie jest prowadzony monitoring suszy zostały zweryfikowane jako zboża jare i ozime z uwagi na analogiczne wymagania wodne. Organ I instancji podał, że stwierdzone nieprawidłowości przekazano pismem z 24 lutego 2020 r. rolniczce, które miało być informacją dla niej o konieczności podjęcia czynności w celu weryfikacji protokołu Komisji ds. szkód. W piśmie z 5 marca 2020 r. rolniczka oświadczyła, że nie będzie dokonywała zmian w ww. protokole. Organ I instancji podał, że pismem z 12 marca 2020 r. wystąpił o weryfikację ww. protokołu do Przewodniczącego Komisji. Organ
I instancji wskazał, że 24 marca 2020 r. otrzymał odpowiedź, iż protokoły są weryfikowane i poprawiane. Organ I instancji podał, że zgodnie z wyrokiem o sygn.
I SA/Sz 812/20 dokonał ponownego przeanalizowania materiału dowodowego i uznał, że dla upraw na działkach A1, B1, C1, D1, D2, E1 nie odnotowano spadku KBW poniżej wartości określonej dla tych upraw na glebach kategorii II i IV. Zatem straty oszacowane przez Komisję ds. szkód na ww. działkach nie mogą być uznane jako straty wywołane przez suszę, gdyż nie potwierdziły to dane IUNG. Organ I instancji podał, że w załączniku nr [...] do ww. protokołu w kolumnie 8 w wierszach 1, 2, 4, 5, 6, 7 Komisja winna odnotować 0% strat plonu. Organ I instancji podał, że jedynie na powierzchni:
- 32,49 ha na glebach kategorii II znajdują się straty, które można na podstawie danych IUNG zaliczyć do strat z powodu suszy;
- 2,10 ha na glebach kategorii II znajdują się straty, które można na podstawie danych IUNG zaliczyć do strat z powodu suszy;
- 1,96 ha na glebach kategorii II znajdują się straty, które można na podstawie danych IUNG zaliczyć do strat z powodu suszy (załącznik do ww. protokołu kolumna 8, wiersz 3, 8, 9), co uwzględniono w tabeli nr 2.
Organ I instancji podał, że średnia roczna wartość produkcji została w ww. protokole określona na [...] zł. Według organu, kwota obniżenia dochodu
w wyniku szkód z powodu suszy wynosiła [...] zł, co stanowiło 6,40 % średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolniczki. Organ I instancji przedstawił sposób wyliczenia ww. danych. Organ I instancji podjął próbę współpracy z Komisją ds. suszy i pismem z 1 lipca 2021 r. zawiadomił Komisję i Wojewodę o stwierdzonych nieprawidłowościach w przedmiotowym protokole i zwrócił się sprostowanie wyliczeń. Organ I instancji podał, że pismem z 27 września 2021 r. Wojewoda poinformował organ, iż Przewodniczący Komisji przygotował korektę protokołu, lecz członkowi Komisji odmówili podpisania korekty protokołu. Członkowie na piśmie stwierdzili, że dokonali sporządzenia protokołu w dobrej wierze po stwierdzeniu stanu faktycznego uprawy, po obserwacji i ocenie na polu. Według członków Komisji, jeśli organ ARMiR uważa, że informacje z protokołu są niewiarygodne, a źródłem informacji mają być dane IUNG to organ winien sam dokonać oceny protokołu. Wskazali, że Komisja
w trakcie pracy nie dokonywała obliczeń KBW, ani oceny kategorii gleby z punktu KBW. Organ I instancji uznał, że Komisja ds. szkód nie dokonała zatem weryfikacji kategorii gleb, na których znajdowały się uprawy zgodnie z danymi IUNG i nie zweryfikowała czy spadek KBW dla upraw na tych glebach osiągnął w dowolnym sześciodekadowym okresie od 21 marca do 30 września wartość krytyczną. Organ I instancji podał, że korekta protokołu przedstawiona przez Przewodniczącego Komisji z 23 września 2021 r. została przesłana organowi w dniu 3 stycznia 2022 r. Dane
z korekty są zgodne z danymi ustalonymi przez organ, tj. kwota obniżenia dochodu
w wyniku szkód z powodu suszy w gospodarstwie rolniczki wyniosła [...] zł, co stanowiło 6,40 % średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolniczki. Organ I instancji odmówił przyznania przedmiotowej pomocy finansowej zgodnie z § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM, gdyż ustalona szkoda wyniosła poniżej 30% średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok,
w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyżej i najniższej wielkości produkcji.
Rolniczka złożyła odwołanie i wskazała m.in., że organ nie ma uprawnień do kwestionowania protokołu szkód.
Organ odwoławczy wydał w dniu 19 października 2022 r. decyzję nr 9016-2022-89/M-8110, w której utrzymał w mocy decyzję I instancji z 25 marca 2022 r.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i przytoczył treść § 13v ust. 1, ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM, art. 3 ust. 2 pkt 10 u.u.r.z.g. Organ odwoławczy podał, że pojęcie suszy na tle ww. przepisów to stan według danych IUNG. Organ odwoławczy wskazał również, że organy w niniejszej sprawie były związane wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 4 lutego 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 812/20. Zgodnie ze wskazaniami WSA, organ I instancji zwrócił się o sprostowanie zapisów przedmiotowego protokołu. Korekta protokołu dokonana przez Przewodniczącego Komisji ds. szkód była tożsama z wyliczeniami organu I instancji, zaś członkowie Komisji oświadczyli, że dokonali zapisów w oparciu o stan rzeczywisty, a nie zgodnie z przepisami. Organ odwoławczy podał, że art. 76 § 3 K.p.a. nie wyklucza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowemu, jakim jest przedmiotowy protokół. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie przed organem I instancji było przeprowadzone zgodnie z przepisami.
Rolniczka złożyła skargę na ww. decyzję i wniosła o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Złożyła również wniosek o zwrócenie się do Kierownika Biura Powiatowego ARIMR w Łobzie o nadesłanie akt innej sprawy i przeprowadzenie z nich dowodu na okoliczność, że inni rolnicy, gospodarujący na gruntach w bliskiej odległości od gruntów rolniczki, otrzymali pomoc finansową.
Zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 76, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 111 K.p.a., polegające na nieuwzględnieniu przez organ I instancji słusznych interesów strony;
2. § 13v rozporządzenia RM, przez nieprzyznanie skarżącej jako producentowi rolnemu pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych występowaniem w 2019 r. suszy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy odmowy przyznania skarżącej pomocy finansowej
z uwagi na straty w uprawach z powodu suszy w 2019 r.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą
w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie naruszyły ww. przepisu, gdyż postępowanie administracyjne toczyło się zgodnie z zaleceniami WSA w Szczecinie wyrażonymi w wyroku z dnia 4 lutego 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 812/20.
Organ I instancji podjął działania, opisane powyżej w uzasadnieniu, w celu zmiany przedmiotowego protokołu. Jak wynikało z akt, korekta ww. protokołu nie została sporządzona przez Komisję ds. szkód z uwagi na odmowę podpisania jej przez członków Komisji. Przygotowany przez Przewodniczącego dokument należy uznać w tych okolicznościach za projekt korekty protokołu.
Protokół Komisji ds. szkód jest dokumentem urzędowym, który jest obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o udzielenie przedmiotowej pomocy. Dokument ten sporządzany jest przez uprawniony organ w zakresie swego działania i obejmuje go domniemanie zgodności z prawdą potwierdzanych w nim informacji (art. 76 § 1 K.p.a.). Domniemanie to jest jednak wzruszalne, ponieważ ustawa dopuszcza przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 K.p.a.).
Możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu odnośnie przedmiotowego protokołu zaakceptował WSA w wyroku o sygn. akt I SA/Sz 812/20. Stanowisko takie jest akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. NSA z dnia 11 lutego 2022 r. o sygn. akt I GSK 1216/21; wyrok NSA z dnia 15 października 2021 r. o sygn. akt I GSK 490/21; WSA w Łodzi z dnia 22 lutego 2022 r. o sygn. akt III SA/Łd 783/2; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lutego 2021 r. o sygn. akt I SA/Go 371/20; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 stycznia 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 813/20; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 lutego 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 801/20).
Zadania i organizację ARiMR określają przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 r.
o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2157; dalej "ustawa o Agencji").
Na podstawie art. 10a ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym w 2019 r.- ust. 1a wówczas nie obowiązywał) ustawy o Agencji, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81.
Przepisy rozporządzenia RM wskazano w brzmieniu obowiązującym w 2019 r.
Na mocy § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia RM, Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo.
W §13v rozporządzenia RM określono warunki pomocy finansowej z § 2 ust.1 pkt 6 rozporządzenia RM, m.in. są to przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U.UE.L.2013.352.9 z dnia 2013.12.24; dalej "rozporządzenie nr 1408/2013") albo przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.2014.193.1 z dnia 2014.07.01; dalej "rozporządzenie nr 702/2014").
W niniejszej sprawie skarżąca we wniosku domagała się przyznania pomocy na warunkach rozporządzenia nr 702/2014.
Zgodnie z § 13v ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia RM, w 2019 r. i 2020 r. Agencja (ARiMR) udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi,
w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy i jednocześnie będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem
w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.
Stosownie do § 13v ust. 2 rozporządzenia RM, pomoc, o której mowa
w ust. 1, jest udzielana:
1. na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej
w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej
w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo
2. zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami
o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa
w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1.
Średnia roczna produkcja rolna, o której mowa w ust. 2, jest ustalana na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie rolnym, a w przypadku braku takich danych lub dokumentów - na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji rolnej, udostępnianych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra (§ 13v ust. 3 rozporządzenia RM).
Jak wyżej wskazano skarżąca domagała się przyznania pomocy na warunkach przepisów z rozporządzenia nr 702/2014, tj. zastosowanie miał § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM.
W § 13v ust. 5 rozporządzenia RM wskazane zostały wymogi jakie ma spełniać wniosek producenta rolnego o przyznanie pomocy, zaś w ust. 6 pkt 1 tego rozporządzenia wskazano, że do wniosku dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi.
Zgodnie art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014, do którego odwołuje się przytoczony powyżej § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM, "niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej" oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie:
a) produkcji z ubiegłych trzech lat; lub
b) średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.
Pomoc na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej reguluje art. 25 rozporządzenia nr 702/2014. Podkreślić należy, że do art. 25 rozporządzenia nr 702/2014 odwołuje się
§ 13v ust. 10 rozporządzenia RM.
Wskazać należy też, że § 13v ust. 13 rozporządzenia odwołuje się do § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia RM, który stanowi, iż Agencja udziela pomocy finansowej
z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów
o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Powyższe przepisy odsyłają zatem do przepisów u.u.r.z.g.
Zgodnie z § 13v ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 u.u.r.z.g, szkody powodowane przez suszę - oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Określenie wartości wymienionych w powyższym przepisie następuje stosownie do art. 3 ust. 5 u.u.r.z.g, z którego wynika, że minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez IUNG.
Zgodzić należy się zatem z organami, że suszą w rozumieniu ustawy ubezpieczeniowej jest tylko stan ustalony w oparciu o dane IUNG. Stanowisko takie wyraził już WSA w wyroku z dnia 4 lutego 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 812/20.
Z powyższych regulacji wynikało zatem, że pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługiwałaby skarżącej, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
1) wystąpiły straty z powodu suszy powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej
w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji
(§ 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM);
2) wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BIP urzędu obsługującego tego ministra (art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 u.u.r.z.g.);
3) ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13v ust. 5 rozporządzenia RM z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez Komisję ds. szkód.
Jak wskazał WSA w wyroku o sygn. akt I SA/Sz 812/20 wniosek o przyznanie pomocy może dotyczyć całości bądź części gospodarstwa rolnego, ustalenie zatem, że na części gospodarstwa producenta susza nie wystąpiła nie prowadzi do pozbawienia możliwości przyznania mu pomocy do tej części gospodarstwa, na której susza wystąpiła. Zatem jedynie zapisy protokołu Komisji odnośnie powierzchni działek, co do których nie wystąpiła susza, mogły być uznane przez organy za wadliwe.
Okolicznością przesądzoną przez WSA w wyroku o sygn. akt I SA/Sz 812/20 było stwierdzenie, że na działkach:
- o powierzchni 33,53 ha (dz. ew. nr [...] — dz. rolna A1) z deklaracją owies zwyczajny, - o powierzchni 34,89 ha (dz. ew. nr [...] — dz. rolna B1) z deklaracją rzepak ozimy, - o powierzchni 33,74 ha (cz. dz. ew. nr [...] — dz. rolna C2) z deklaracją żyto ozime, - o powierzchni 32,26 ha (cz. dz. ew. nr [...] — dz. rolna D1) z deklaracją owies zwyczajny,
- o powierzchni 16,29 ha (cz. dz. ew. nr [...] — dz. rolna D2) z deklaracją pszenżyto ozime
- o powierzchni 0,48 ha (dz. ew. nr [...] — dz. rolna E1) z deklaracją trwałych użytków zielonych
susza nie wystąpiła i brak jest podstaw do przyznania przedmiotowej pomocy skarżącej.
Dalszemu procedowaniu przez organ I instancji, według wskazań WSA zawartych w wyroku o sygn. akt I SA/Sz 812/20, pozostała zatem powierzchnia działek, zgłoszonych przez skarżącą, na których wystąpiła susza na podstawie danych z IUNG. W sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, tj. braku korekty przedmiotowego protokołu, organ I instancji uprawniony był do samodzielnego przeprowadzenia wyliczeń na podstawie posiadanych informacji oraz dokumentów,
w tym zapisów protokołu Komisji ds. szkód, mimo kwestionowania części danych
w nim wskazanych. Do takiego działania organ administracji został uprawniony przez WSA w wyroku o sygn. akt I SA/Sz 812/20. Podkreślić należy, że podobny pogląd wyraził WSA w Szczecinie w wyroku z dnia z dnia 10 lutego 2021 r. o sygn. I SA/Sz 801/20. WSA podał, że jeżeli uprawniony podmiot nie dokona korekty protokołu szkód, to "uwzględniając okoliczność, że organ ARiMR rozpoznaje wniosek rolnika, którego załącznikiem jest protokół Komisji i decyduje o przyznaniu pomocy finansowej, rolą tego organu jest dokonanie oceny protokołu Komisji na podstawie posiadanych danych i dowodów. Organ ARiMR winien przyznać ww. pomoc rolnikowi, do powierzchni działek, na których wystąpiła susza zgodnie z omówionymi wyżej regułami."
W niniejszej sprawie organ I instancji wskazał, że straty z powodu suszy, po uwzględnieniu danych IUNG, wystąpiły na powierzchni łącznie 36,55 ha (tabela nr 2
w decyzji I instancji), w tym:
- 32,49 ha w uprawie owies na ziarno;
- 2,10 ha w uprawie żyto ozime na ziarno;
- 1,96 ha w uprawie rośliny pastewne objętościowe z łąk-zielonka (UZ).
Według organu I instancji, obniżenie dochodu w wyniku szkód spowodowanych suszą na powierzchni 36,55 ha wynosiła [...] zł, co stanowiło 6,40 % średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ww. wyliczeń. Sposób obliczenia ww. wartości został przedstawiony w decyzji organu I instancji.
Z uwagi na fakt, że skarżąca domagała się, jak wyżej wskazano, przyznania pomocy finansowej na podstawie § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM, tj. na warunkach przepisów rozporządzenia nr 702/2014, wnioskowana pomoc nie mogła jej zostać przyznana do ww. powierzchni działek, gdzie susza wystąpiła, z uwagi na fakt, że powstałe szkody nie przekroczyły 30 % średniej rocznej produkcji w jej gospodarstwie rolnym.
Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Wniosek złożony przez skarżącą o przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych innych rolników, nie mógł być przez Sąd rozpoznany, gdyż w istocie dotyczył postępowań wobec innych osób niż skarżącą. Ponadto wniosek ten nie został skonkretyzowany, nie wiadomo jakich akt administracyjnych miałby on dotyczyć. Okoliczność, że sąsiadom rolniczki przyznano pomoc finansową nie ma wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzją nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego, zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z przepisami, zebrały materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wywiodły z niego logiczne wnioski. Okoliczność, że skarżąca
z zebranego materiału wyciągnęła inne wnioski niż organy, nie świadczy o naruszeniu przez nich przepisów postępowania.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.