I SA/Sz 912/20

I SA/Sz 912/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-02-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Marzena Kowalewska
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 429/21 - Wyrok NSA z 2025-01-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art.64c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art.61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wydania zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
A. S. ("zobowiązana", "spółka", "skarżąca"), wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r., zwróciła się do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. (zwanego dalej: "organem egzekucyjnym") o wydanie i doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...]
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 123 § 1 oraz 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 64c § 6a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku spółki.
Organ przywołał treść przepisów, na których się oparł.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wskazano, że organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne mające na celu wyegzekwowanie nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od spółki.
Dalej organ wskazał, że upłynął sześciomiesięczny termin, o którym mowa
w art. 64c § 6a u.p.e.a., na złożenie przez zobowiązaną wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Organ w tabeli na str. 2 decyzji wskazał terminy spłat zobowiązań objętych wymienionymi przez spółkę we wniosku tytułami wykonawczymi.
Nadto organ egzekucyjny zauważył, że w dniu [...] maja 2020 r. wydał postanowieniem o nr [...] na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., którym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. administracyjnych tytułów wykonawczych, gdyż zobowiązana spółka spłaciła zadłużenie w ramach zawartego układu ratalnego (umowa o nr [...]). Zatem, w odniesieniu do wskazanych tytułów wykonawczych ziściła się pierwsza z przesłanek zawartych w przepisie art. 64c § 6a u.p.e.a., przez co 6 miesięczny termin określony w tym przepisie rozpoczął bieg od dnia następnego po dniu spłaty poszczególnych należności. Organ wskazał, że wydanie postanowienia z dnia [...] maja 2020 r. nie oznacza, że 6 miesięczny termin miałby rozpocząć bieg na nowo.
Organ egzekucyjny zwrócił uwagę, że w stosunku do administracyjnych tytułów wykonawczych o nr [...] w dniu [...] maja 2020 r. oraz o nr [...] w dniu [...] kwietnia 2019 r. wydano zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.
Wobec powyższego, organ stwierdził, że zgodnie z art. 61a k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania była zasadna.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ odwoławczy), po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., nr [...], [...], wydanym na podstawie art. 61a § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, wskazał, że prawo wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych przysługuje zobowiązanemu w okresie 6 miesięcy od zakończenia postępowania. Zobowiązanie wynikające z tytułów wykonawczych zostało wykonane - odpowiednio dla [...] – w dniu [...] lipca 2018 r., [...] – w dniu [...] września 2018 r., [...] – w dniu [...] maja 2018 r., [...] – w dniu [...] stycznia 2020 r., [...] - w dniu [...] kwietnia 2018 r., [...] – w dniu[...] kwietnia 2019 r., zobowiązana złożyła wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych w dniu [...] sierpnia 2020 r., a zatem po terminie określonym w przepisie art. 64 c § 6a pkt 1 lit. a u.p.e.a.
Organ odwoławczy odniósł się również do podniesionych w zażaleniu poszczególnych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione.
Na koniec organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy z powodu złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych po terminie postępowanie nie może być wszczęte, co oznacza,
że, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 61a § 1 k.p.a., organ egzekucyjny zobowiązany był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. w zaskarżonej części oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W skardze zarzucono decyzji organu odwoławczego:
1. naruszenie art. 64c § 6a pkt 1a u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i arbitralne przyjęcie, że na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie znajduje termin wskazany w tym przepisie oraz naruszenie art. 64c § 6a pkt 1b u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten ustanawia alternatywny termin do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia w przedmiocie wysokości kosztów egzekucyjnych, który to termin został przez skarżącą spółkę zachowany;
2. naruszenie art. 61a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że postępowanie w niniejszej sprawie nie może być wszczęte, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą żadne podstawy uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym.
Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa.
W badanej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia była kontrola prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zobowiązana spółka w wyniku realizacji układu ratalnego dokonała spłaty należności objętych ww. tytułami wykonawczymi odpowiednio w dniach:
[...] - [...] lipca 2018 r.,
[...] - [...] września 2018 r.,
[...] - [...] maja 2018 r.,
[...] - [...] stycznia 2020 r.,
[...] - [...] kwietnia 2018 r.,
[...] - [...] kwietnia 2019 r.
Odnośnie tytułu wykonawczego nr [...] organ egzekucyjny, [...] kwietnia 2019 r., wydał zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych, a [...] września 2020 r. postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych. Z kolei, odnośnie tytułu wykonawczego nr [...] organ egzekucyjny [...] maja 2020 r. wydał zawiadomienie o wysokości. kosztów egzekucyjnych, a [...] czerwca 2020 r. wydał postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Odnosząc się natomiast do pozostałych tytułów wykonawczych, wynikająca z nich spłata zadłużenia następowała w okresie od [...] kwietnia 2018 r. do [...] września 2018 r.
Kwestie związane z wydaniem zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych oraz postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych ustawodawca uregulował w art. 64c u.p.e.a.
Na podstawie art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:
a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Stosownie zaś do brzmienia art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w art. 64c § 6a u.p.e.a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.
Niewątpliwie w odniesieniu do ww. tytułów wykonawczych ziściło się pierwsze z dwóch zdarzeń wymienionych w art.64c § 6a u.p.e.a. A zatem 6 miesięczny termin zakreślony tym przepisem, rozpoczął bieg od dnia następnego po dniu spłaty poszczególnych należności i upływał najpóźniej [...] marca 2019 r.
Sąd podziela stanowisko, że nawet jeżeli doszło do wydania postanowienia z [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego to nie oznacza to w żadnym razie, żeby 6 miesięczny termin, który upłynął ostatecznie [...] marca 2019 r., miał rozpocząć bieg na nowo.
Należy wyjaśnić, że organ egzekucyjny, zawiadamiając zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania obowiązku umożliwia zwrócenie się przez zobowiązanego o wydanie stosownego postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych w trybie art. 64c § 7 u.p.e.a., które podlega zaskarżeniu zażaleniem. Stosowanie zatem zamiennie terminów z art. 64c § 6a pkt 1 lit. a u.p.e.a. lub 64c § 6a pkt 1 lit. b u.p.e.a., jak chciałaby strona skarżąca, otwierałoby drogę do kwestionowania wysokości kosztów w zasadzie w nieokreślonym czasie, w zależności od terminu wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i uprawomocnienia się tego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, uprawnione jest twierdzenie organu, że po upływie terminu wskazanego w 64c § 6a pkt 1 lit. a u.p.e.a. nie przysługuje zobowiązanej prawo do wystąpienia z wnioskiem o wydanie i doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Z tej przyczyny należało odmówić wszczęcia postępowania stosownie do brzmienia art. 61 a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 61a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu postanowienia słusznie organ zauważył, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, o ile koszty egzekucyjne nie obciążają wierzyciela, organ egzekucyjny pozbawiony jest prawa orzekania w sprawie kosztów egzekucyjnych, chyba że w odpowiednim czasie żądanie wydania takiego postanowienia wniesie zobowiązany. Skoro w przytoczonych regulacjach, jak już wskazano powyżej, wskazano, że zobowiązany może zgłosić swoje żądanie jedynie w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku, natomiast w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. zawiadomienia służy mu prawo złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, to z upływem wskazanych terminów przestaje istnieć (wygasa) uprawnienie do żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych oraz obowiązek rozpatrzenia takiego żądania, co rodzi po stronie organu obowiązek odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie.
W ocenie Sądu, organ nie zaniechał żadnej czynności procesowej zmierzającej do zebrania pełnego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Organ zastosował właściwe i obowiązujące przepisy prawne, jak również przeprowadził prawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego, dając w ten sposób wyraz zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Przywołane orzeczenia dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.