I SA/Sz 901/21

I SA/Sz 901/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Ewa Wojtysiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 985/22 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 1a ust.1 pkt 11, art.4 ust.1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. R. i W. S. komandytowa z siedzibą w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2021 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], którą określono podatnikowi J. Spółka Komandytowa w Ś. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie [...]zł.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.
Spółka J. ( dalej: "Spółka", "Podatnik", "Skarżąca") złożyła w dniu [...] marca 2021 r. deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2021 na łączną kwotę [...]zł, przyjmując za podstawę opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - [...] m2 oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - [...] m2. Ponieważ wykazana przez Podatnika w deklaracji na podatek od nieruchomości powierzchnia użytkowa budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej była niższa niż w 2020 r., Burmistrz Miasta Ś. (dalej: "Organ I instancji") wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień.
Odpowiadając na powyższe wezwanie, Spółka wyjaśniła, iż zmianie uległa przynależność hali namiotowej o powierzchni [...] m2, znajdującej się na działce nr [...] obr. [...] w Ś., wskazując, że jest to budowla a nie budynek, gdyż namiot jest konstrukcją w pełni demontowalną, na stałe nie związaną z gruntem, o dachu z plandeki i ścianach z blachy. Spółka do wyjaśnienia załączyła dokumentację fotograficzną.
Organ I instancji, nie podzielił tego stanowiska i w związku z tym, w dniu [...] marca 2021 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2021.
W dniu [...] marca 2021 r. Spółka przedłożyła projekt pod nazwą "Budowa namiotu hali magazynowej [...]" oraz ewidencję środków trwałych.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., Organ I instancji zarządził w dniu [...] kwietnia 2021 r. oględziny przedmiotowej hali magazynowej. Z oględzin został sporządzony protokół, w którym dokonano następujących ustaleń faktycznych:
1. hala magazynowa znajduje się na działce nr [...], obr. [...] w Ś.. Budynek hali służy do magazynowania materiałów na potrzeby produkcji;
2. jest to obiekt jednokondygnacyjny o konstrukcji nośnej stalowej;
3. wydzielony jest z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych - posiada ściany z blachy trapezowej i dach pokryty namiotową tkaniną poliestrową PCV, złożoną z dwóch warstw, tworzących poduszkę powietrzną;
4. do hali prowadzą drzwi od strony frontowej;
5. posiada fundament. Posadzka wylewana betonowa. Słupy, na których opiera się konstrukcja mocowane są za pomocą stalowych kotew przytwierdzonych do fundamentu. Konstrukcja techniczna obiektu i trwałe związanie z gruntem zapewniają jej stabilność, uniemożliwiają jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody i przeciwdziałają czynnikom zewnętrznym;
6. hala wyposażona w instalację elektryczną.
Organ I instancji w wyniku oględzin stwierdził, że hala magazynowa ma wszystkie elementy normatywne budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r., poz.1170 ze zm., zw. dalej: "u.p.o.l.") czyli, że jest to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach, i w ten sposób powinien być traktowany na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną wykonaną na miejscu oględzin ([...]). Właściciel przy podpisaniu protokołu oględzin, wniósł do niego zastrzeżenie, a mianowicie: cyt. "hala magazynowa nie ma fundamentu a stopy fundamentowe".
Ponadto, w oparciu o ewidencję gruntów i budynków Organ I instancji ustalił, że w 2021 roku Podatnik był i jest nadal użytkownikiem wieczystym działek położonych na terenie Miasta Ś., o łącznej powierzchni [...] m2, tj.:
- działka numer [...] obr. [...] o powierzchni [...] m2, sklasyfikowana jako tereny przemysłowe Ba (księga wieczysta nr [...]);
- działka [...] obr. [...] o powierzchni [...] m2, sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane Bi (księga wieczysta nr [...]);
- działka [...] obr. [...], o powierzchni [...] m2, sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane Bi (księga wieczysta nr [...]);
- działka [...] obr. [...], o powierzchni [...] m2, sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane Bi (księga wieczysta nr [...]).
Ponadto, Organ I instancji ustalił, że Podatnik jest właścicielem budynków o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, w tym [...] m2 powierzchni użytkowej ,spornej hali magazynowej.
Odnośnie spornej kwestii, tj. zakwalifikowania hali namiotowo-magazynowej, o powierzchni użytkowej [...] m2, położonej na działce nr [...] obr. [...] w Ś., jako budynek albo budowla, Organ podatkowy I instancji przeprowadzając analizę przepisów prawa i powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, uznał, iż przedmiotowa hala jest budynkiem.
Organ I instancji wskazał, że z treści art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wynika, iż ustalenie, iż dany obiekt budowlany jest budynkiem przesądza, iż nie stanowi on budowli (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. SK 48/15). Następnie dokonał analizy cech budowlanych spornego obiektu, jak również jej funkcji, przeznaczenia i sposobu wykorzystania w kontekście zakwalifikowania jej do przedmiotu opodatkowania jakim jest budynek, w tym analizując projekt architektoniczny hali oraz wyniki dokonanych oględzin, oceniając, że spełnia ona elementy definicji budynku, tj.: jest trwale związana z gruntem, posiada przegrody budowlane, dach oraz fundament. Ponadto, Organ I instancji wskazał, że decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Starostę Ś. , nr: [...] z dnia [...].10.2014 r. (NR [...]), przedmiotową halę zaliczono do kategorii obiektów XVIII, która to obejmuje m.in. budynki przemysłowe, a także obiekty magazynowe. Definicja budynku z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. - dalej "P.b.") odpowiada natomiast definicji budynku właściwej na potrzeby podatku od nieruchomości (art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), a pozwolenie zostało wydane na gruncie prawa budowlanego.
Po dokonaniu oceny, że sporna hala stanowi budynek, Organ I instancji wskazał, że w odniesieniu do budynków lub ich części, podstawą ich opodatkowania jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., ich powierzchnia użytkowa, zgodnie zaś z treścią art. 1a ust. 1 pkt. 5 u.p.o.l. przez pojęcie powierzchni użytkowej budynku lub jego części rozumie się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Zgodnie zaś z treścią art. 4 ust. 2 u.p.o.l., powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz części kondygnacji wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się.
Organ I instancji wskazał także, że w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Ś., hala wykazana jest jako budynek o numerze ewidencyjnym [...], rodzaj według KŚT - "zbiorniki, silosy i budynki magazynowe", przy czym, główna wymieniona w ewidencji funkcja to "magazyn". Dane zawarte w ewidencji, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052) stanowią zaś podstawę wymiaru podatków, w tym podatku od nieruchomości.
Organ I instancji dodał, że zgodnie ponadto z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 O.p. Dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 u.p.o.l. jest decyzja administracyjna. Takim dokumentem jest również decyzja o pozwolenie na budowę. Organ podatkowy dysponujący decyzją o pozwolenie na budowę, w której wskazany został objęty nim obiekt budowlany, na podstawie art. 194 § 1 O.p., co do zasady jest związany treścią tego dokumentu urzędowego. Organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu, ale jedynie w przypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. Dopiero wtedy dokument taki nie będzie stanowił dowodu w sprawie. Organ I instancji wskazał, że takiego przeciwdowodu w analizowanej sprawie nie przeprowadzono, gdyż w ocenie nie było do tego podstaw.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], Organ I instancji określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie [...]zł, szczegółowo przedstawiając sposób wyliczenia tej kwoty.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Podatnik wniósł w ustawowym terminie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc, że Organ nieprawidłowo zakwalifikował halę namiotowo - magazynową jako budynek, podczas gdy w rzeczywistości jest to budowla, przytaczając definicje budynku i budowli wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.
Według Podatnika, przedmiotowa hala ma stopy betonowe, do których przymocowana jest konstrukcja stalowa, która w każdej chwili może zostać odkręcona, a powierzchnia placu z wylewki betonowej może być wykorzystana jako plac parkingowy. Hala przykryta jest namiotowa tkanina poliestrową rozpięta na konstrukcji nośnej z profili stalowych, jest konstrukcją w pełni demontowalną, na stałe nie jest związana z gruntem.
W ocenie Podatnika, brak trwałego związania z gruntem i możliwość demontażu takiego obiektu w każdej chwili kwalifikuje halę namiotową jako obiekt de facto tymczasowy i nie może być ona traktowana jako budynek, ale wyłącznie jako budowla. Podatnik powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/G1 617/19.
Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś..
Na wstępie Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie spornym zagadnieniem jest zaliczenie obiektu budowlanego w postaci hali namiotowo- magazynowej, będącej własnością Podatnika, położonej na działce nr [...] obr. [...] w Ś., do prawnopodatkowej kategorii budynków lub budowli. Dla wyjaśnienia tej kwestii spornej, w postępowaniu podatkowym zebrano obszerny materiał dowodowy, w szczególności obejmujący dokumentację budowlaną obiektu oraz dokonano jego oględzin i sporządzono dokumentację fotograficzną.
Nakreślając ramy prawne sprawy Kolegium podkreśliło, że regulująca podatek od nieruchomości u.p.o.l., posiada własne definicje budynku i budowli, zaś zawarte w nich odesłanie dotyczy jedynie pojęcia obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Tym samym można przyjąć, że przepisy podatkowe nie wskazują na to, by art. 3 pkt 3 P.b. (zawierający definicję budowli) miał w jakikolwiek sposób modyfikować stosowaną na gruncie podatkowym definicję budynku. Stanowisko takie potwierdził NSA w wyroku z 16 marca 2021 r., dotyczącym opodatkowania silosu, ale zawierającym szczegółową analizę omawianych przepisów, mających zastosowanie w sprawie niniejszej (III FSK 3294/21, LEX nr 3164235). Kolegium podzieliło argumentację zawartą w tym wyroku, sprowadzającą się do wniosku, iż o właściwej kwalifikacji obiektu budowlanego decydują kryteria techniczne wymienione w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Dopiero ich wykluczenie determinuje możliwość oceny czy obiekt budowlany stanowi budowlę w znaczeniu wynikającym z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Kolegium podzieliło ocenę Organu I instancji, według której kluczową była analiza spornej kwestii pod kątem ustalenia, czy przedmiotowa hala jest budynkiem, czyli, czy spełnia warunki: trwałego związania z gruntem, czy jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Kolegium wskazało, że z projektu architektonicznego, który stanowił podstawę wydania pozwolenia na budowę, wynikało, iż analizowany obiekt stanowi halę namiotową magazynową o długości 25,0 m, szerokości 20,0 m, wysokość w kalenicy 8,73 m, rozstaw ram nośnych 4,96 m. Konstrukcja stalowa, słupowo-rygłowa. Posadzka w hali betonowa o grubości 15 cm, zbrojona, podsypka piaskowa 25 cm. Podstawa słupa sztywna. Stanowi ją blacha do której przyspawano profil stalowy. Na profil ten o dł. 800 mm nasunięty profil słupa 255 x 130 x 4 mm. Profile połączone śrubami. Blacha podstawy słupa przymocowana czterema kotwami M20 do stopy fundamentowej zagłębionej w podłożu. Zastosowane kotwy chemiczne. Słupy nośne o wysokości h = 4,08 m, w rozstawie osiowym 4960 mm. Słupy ramy szczytowej w rozstawie osiowym 4960 mm. Płatwie dachowe wykonane z profili stalowych i aluminiowych. Hala jest usztywniona przy pomocy cięgna wykonanego z pręta stalowego gładkiego fil2. Ogólną stateczność szkieletu nośnego hali zapewniają układy stężeń dachowych oraz ściennych z linki stalowej. Ściany boczne wykonane są z blachy trapezowej. Ściany pełne. Z hali prowadzą 2 wyjścia wyjazdy - brama o wymiarach [...] cm oraz brama od strony frontowej wym. [...] cm. Poszycie dachu hali stanowi tkanina poliestrowa pokryta obustronnie PVC, złożona z dwóch warstw, które tworzą poduszkę powietrzną, do której jest tłoczone powietrze poprzez system stałego zasilania.
Z powyżej wymienionych czterech warunków podstawową kwestią sporną pomiędzy Organem i Podatnikiem, była kwestia trwałego związania z gruntem przedmiotowej hali. Organ nie zgodził się z argumentami Podatnika który podnosił, że konstrukcja hali jest w pełni demontowalna i istnieje możliwość jej demontażu w każdej chwili, czyli, że nie można uznać, iż posiada trwały związek z gruntem.
Kolegium wskazało, że ustawa nie definiuje czym jest trwały związek obiektu budowlanego z gruntem, jednakże w zakresie tym istnieje bogate i dość jednolite orzecznictwo, które Kolegium podzieliło. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się przede wszystkim, iż to, że określony obiekt budowlany można przestawić nie oznacza, że nie jest on trwale związany z gruntem. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie lub przemieszczenie na inne miejsce.
Kolegium wskazało, iż o trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje więc technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce, lecz cechy konstrukcyjne wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia.
Kolegium zgodziło się z Organem I instancji, że brak jest podstaw do oddzielenia na potrzeby opodatkowania konstrukcji hali od stóp fundamentowych, które są trwale związane z gruntem. Mamy bowiem do czynienia z jednym obiektem budowlanym, a związanie stóp fundamentowych ze słupami za pomocą śrub i kotew stanowiąc trwałe połączenie z gruntem przesądza o tym, iż w ten sam sposób należy ocenić konstrukcję hali, która wraz z fundamentem stanowi jeden obiekt budowlany. Podczas oględzin a także na podstawie dokumentacji technicznej stwierdzono, że przedmiotowa hala namiotowa jest trwale związana z gruntem poprzez fundament (w formie stóp fundamentowych), konstrukcja nośna została połączona za pomocą kotew, które działają na zasadzie trwałego zespolenia elementów.
Kolegium, mając ponadto na względzie uwagę Podatnika dokonaną w trakcie oględzin przeprowadzanych w dniu [...] kwietnia 2021 r., że hala nie ma fundamentu, gdyż jest to stopa fundamentowa, wskazało, że stopy fundamentowe są jednym z rodzajów fundamentów. Fundament, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt, może być wykonany z różnych materiałów budowlanych. Technologia fundamentu nie zmienia charakteru obiektu budowlanego jako budynku.
Kolegium wskazało, że w sprawie niesporne jest, iż hala namiotowa jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych - posiada ściany z blachy trapezowej i dach pokryty namiotową tkaniną (i tym samym spełnia pozostałe dwa warunki uznania jej za budynek). Już same gabaryty namiotu oraz pełniona funkcja wymaga trwałego związania z gruntem. W przypadku braku takiego związania obiekt ten nie spełniałby podstawowego celu hali magazynowej jakim niewątpliwie jest m.in. np. bezpieczne przechowywanie towarów. Cechy takie jak masa całkowita hali magazynowej, jej rozmiar, konstrukcja, posadowienie na fundamencie świadczą o tym, że hala jest obiektem połączonym trwale z gruntem, w sposób zapewniający bezpieczeństwo konstrukcyjne i użytkowe.
Kolegium odniosło się również o powołanego w odwołaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2019 r. I SA/Gl 1617/19 wskazując, że wyroku tego nie można odnosić do niniejszej sprawy.
Powołując następnie treść art. 1a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.p.o.l. Kolegium wskazało, że niesporne jest, iż w przedmiotowej sprawie wszystkie przedmioty opodatkowania stanowią własność podatnika (budynki) lub podatnik jest ich użytkownikiem wieczystym (grunty) i są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, na co Podatnik wskazał w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2021 rok złożonej w dniu [...] marca 2021 r. Niesporne też są ustalenia decyzji co do powierzchni gruntów (łącznie [...] m2) oraz powierzchni użytkowej budynków (łącznie [...] m2). Biorąc powyższe pod uwagę, Kolegium uznało, że wyliczenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r., dokonane przez Organ I instancji jest zasadne i prawidłowe. Stawki przyjęto zgodnie z uchwalą Rady Miasta Ś. Nr [...] z dnia [...] października 2020 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2021 rok (Dz. Urz. Województwa Z. poz. 4946) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 2 lit. b u.p.o.l.
Sumując, Kolegium stwierdziło, że określenie wysokości podatku wobec Podatnika jest uzasadnione, a zaskarżona decyzja nie uchybia żadnym przepisom prawa materialnego ani prawa procesowego i nie ma podstaw do jej uchylenia. W toku postępowania ustalono jednoznacznie, że przedmiotowa hala spełnia przesłanki, aby uznać ją za budynek wg definicji art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a w tej sytuacji niedopuszczalne jest kwalifikowanie jej jako budowli.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].09.2021 r., Skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie.
W ocenie Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tak jak uprzednio Urząd Miasta w Ś. - nieprawidłowo zakwalifikował "halę namiotową magazynową" jako budynek podczas, gdy w rzeczywistości jest to budowla. Powołując treść art. 1a ust. 1 pkt 1 oraz 2 u.p.o.l., Skarżąca wskazała, że hala namiotowa magazynowa, której dotyczy spór, w rzeczywistości ma stopy betonowe, do których przymocowana jest konstrukcja stalowa, która też w każdej chwili może zostać odkręcona, a powierzchnia placu, wykonana z wylewki betonowej może być wykorzystana jako plac parkingowy.
Powierzchnia użytkowa hali przykryta jest namiotową tkaniną poliestrową PCV złożoną z dwóch warstw, tworzących poduszkę powietrzną rozpiętą na konstrukcji nośnej z profili stalowych.
Przedmiotowa hala w formie namiotu jest konstrukcją w pełni demontowalną, na stałe nie jest związana z gruntem, jej zadaszenie stanowi tkanina poliesterowa przymocowana do profili stalowych i elementów blachy trapezowej - nie jest to budynek w rozumieniu prawa budowlanego.
Skarżąca przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/GI 617/19.
Zdaniem Skarżącej, brak trwałego związania z gruntem i możliwość demontażu takiego obiektu w każdej chwili, w rzeczywistości kwalifikuje halę namiotową jako obiekt de facto tymczasowy i nie może być ona traktowana jako budynek, ale wyłącznie jako budowla.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest niezasadna, Sąd bowiem, w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, nie stwierdził by organ podatkowy dopuścił się naruszenia przepisów prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonego aktu ustawodawca wymaga w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - w skrócie "P.p.s.a."). Tym samym Sąd nie miał usprawiedliwionych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (przepis art. 57a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie).
Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].09.2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...].05.2021 r., którą określono Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie [...]zł.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Organ podatkowy w sposób uprawniony zakwalifikował obiekt budowlany w postaci hali namiotowo - magazynowej, będącej własnością Skarżącej, położonej na działce nr [...] obr. [...] w Ś., do prawnopodatkowej kategorii budynków lub budowli.
Zdaniem Organu, przedmiotowa hala namiotowo - magazynowa spełnia przesłanki, aby uznać ją za budynek według definicji art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Jest to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach.
W ocenie Organu, o trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce, lecz cechy konstrukcyjne wskazujące, nie jest on przeznaczony do przenoszenia.
Według Skarżącej, przedmiotowa hala namiotowa magazynowa jest budowlą - ma stopy betonowe, do których przymocowana jest konstrukcja stalowa, która też w każdej chwili może zostać odkręcona, a do powierzchnia placu, wykonanego z wylewki betonowej może być wykorzystana jako plac parkingowy. Przedmiotowa hala w formie namiotu jest konstrukcją w pełni demontowalną, na stałe nie jest związana z gruntem, jej zadaszenie stanowi tkanina poliesterowa przymocowana do profili stalowych i elementów blachy trapezowej.
W ocenie Skarżącej, nie jest to budynek w rozumieniu prawa budowlanego.
Sąd w zaistniałym sporze rację przyznał Organowi podatkowemu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Ponieważ ustawa podatkowa odwołuje się do Prawa budowlanego, przywołać należy także odpowiednie jego uregulowania.
Zgodnie z art. 3 pkt 2) P.b., "budynek" to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach.
Natomiast przez "budowlę" należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (art. 3 pkt 3) P.b.).
Stosownie zaś do art. 3 pkt 5) P.b., "tymczasowy obiekt budowlany" to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
W sprawie Skarżąca nie kwestionowała, że przedmiotowy obiekt posiada przegrody budowlane i dach. Sporną kwestią jest okoliczność, czy obiekt posiada fundament (Skarżąca uważa, iż hala nie ma fundamentu, gdyż jest to stopa fundamentowa) i jest trwale związany z gruntem, co z kolei determinuje uznanie go za budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Ustawodawca nie wprowadził ustawowej definicji fundamentów (ani w przepisach prawa podatkowego, jak też w prawie budowlanym, jak i w innych aktach prawnych). W orzecznictwie przyjmuje się, że fundamentem jest element konstrukcji budowlanej, w jej najniższej części, mający za zadanie przekazanie ciężaru budowli na grunt, fundamentem jest np. ława, stop fundamentowy (wymienione w § 3 pkt 24 lit. b) w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Pod pojęciem fundamentów należy rozumieć każdy ich rodzaj (por.m.in. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 534/12). W doktrynie prezentowane jest także stanowisko, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wymagają, aby fundament był zgodny z jakimiś wymogami wynikającymi z zakresu prawa budowlanego albo zasadami sztuki budowlanej. Za fundament można więc uznać nawet taki fundament, który jest kompletnie nieużyteczny z punktu widzenia budowlanego (por. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, Komentarz pod red. W. Morawskiego, ODDK sp. z o.o., Gdańsk 2016). Pogląd ten zaaprobował WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 456/15, w którym stwierdzono, że nawet element konstrukcyjny kompletnie nieużyteczny i wadliwy z punktu widzenia sztuki budowlanej może być fundamentem. W orzeczeniu tym wskazano także, iż nie ma żadnych wymogów dotyczących konstrukcji fundamentu i posłużono się przykładem, że nawet cegły, na których ustawiono obiekt budowlany, mogą być traktowane jako fundament. Odnośnie tychże cegieł zasadnie zwrócono uwagę, że tak stworzony fundament nie będzie gwarantował trwałego związania obiektu z gruntem, co stanowi jedno z ustawowych kryteriów uznania obiektu za budynek (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 24 października 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 578/18).
Także określenie "trwałe związanie z gruntem" nie zostało zdefiniowane zarówno w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, jak również w ustawie Prawo budowlane, dlatego w świetle utrwalonego orzecznictwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1979, POP 2003, nr 2, poz. 43; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r., sygn. akt FPS 14/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 92) i piśmiennictwa (T. Spyra, Granice wykładni prawa. Znaczenie językowe tekstu prawnego jako granica wykładni, Kraków 2006, B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008 r., s. 41; A. Bielska-Brodziak, Orzecznictwo NSA w sprawach podatkowych. Językowa granica wykładni, Radca Prawny 2006, nr 2, s. 81) należy przyjąć jego językowe rozumienie. W tym znaczeniu trwałe związanie oznacza sytuację, w której stosunek normy, zjawisk, itp. łączących się ze sobą, wpływających, oddziałujących na siebie (związek) jest odporny na działanie czynników zewnętrznych (trwały – M. Szymczak, red., Słownik języka polskiego t. III, Warszawa 1992, str. 1069). Oznacza to, że w językowym znaczeniu przez "trwałe związanie" rozumieć należy połączenie, które powinno mieć charakter fizyczny, a nie prawny (R. Dowgier, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1405/10, PPLiFS 2013, nr 2, s. 39).
Jak trafnie Organ wskazał, w orzecznictwie wskazuje się, że cecha ta sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy też przemieszczenie na inne miejsce, przy czym, analizując pojęcie "trwałego związania z gruntem" nie wystarczy samo wskazanie, iż dany obiekt został posadowiony na fundamencie, jeżeli poprzez sposób montażu nie można wykazać istnienia tego rodzaju trwałego związku z gruntem. Trwale związany z gruntem jest taki budynek, którego nie można od gruntu odłączyć bez uszkodzenia jego konstrukcji (zob. wyroki NSA: z dnia 24 marca 2014 r. sygn. akt II FSK 783/12, Lex nr 1486958, z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 950/1). O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce, lecz cechy konstrukcyjne wskazujące, nie jest on przeznaczony do przenoszenia (por. wyroki NSA: z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. II OSK 923/05, z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1052/14).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1823/18, że nie ma jednego ustalonego kryterium pozwalającego na rozstrzygnięcie o tym, czy budynek jest trwale związany z gruntem. Dlatego oceniając tę kwestię każdorazowo należy opierać się na okolicznościach faktycznych danej sprawy. W każdym wypadku należy badać, czy dany obiekt stanowi stabilny element przestrzeni. Przy dokonywaniu tej oceny istotne jest ustalenie, czy dany obiekt w sposób standardowy zgodny z ogólnym przeznaczeniem tego obiektu można przenieść w inne miejsce (W. Morawski (red.), Podatek od nieruchomości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Komentarz. Linie interpretacyjne, LEX 2013). Istotne też jest, czy przeniesienie obiektu wymaga specjalnych czynności, które nie są wykonywane przy obiektach, które ze swej istoty są konstrukcyjne przystosowane do przenoszenia w różne miejsca. Oceny trwałości związku obiektu budowlanego z gruntem należy dokonywać z uwzględnieniem jego cech funkcjonalnych.
Dalej wskazać należy, że Organy podatkowe mają obowiązek podejmować niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zgodnie z zasadą ogólną postępowania wyrażoną w art. 122 O.p. Zgodnie z art. 187 § 1 O.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W niniejszej sprawie, Organ dokonał analizy cech budowlanych spornego obiektu, jak również jego funkcji, przeznaczenia i sposobu wykorzystania, w tym analizy projektu architektonicznego hali namiotowej, który stanowił podstawę wydania pozwolenia na budowę oraz wyników dokonanych oględzin oceniając, że hala spełnia elementy definicji budynku, tj.: jest trwale związana z gruntem, posiada przegrody budowlane, dach oraz fundament. Organ zauważył przy tym, że decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Starostę Świdwińskiego nr [...] z dnia [...].10.2014 r. (NR [...]), przedmiotową halę zaliczono do kategorii obiektów XVIII, która to obejmuje m.in. budynki przemysłowe, a także obiekty magazynowe. Definicja budynku z art. 3 pkt 2 P.b. odpowiada natomiast definicji budynku właściwej na potrzeby podatku od nieruchomości (art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), a pozwolenie zostało wydane na gruncie prawa budowlanego.
Jak trafnie Organ wskazał, już same gabaryty namiotu oraz pełniona funkcja wymaga trwałego związania z gruntem. W przypadku braku takiego związania obiekt ten nie spełniałby podstawowego celu hali magazynowej jakim niewątpliwie jest m.in. np. bezpieczne przechowywanie towarów. Cechy takie jak: masa całkowita hali magazynowej, jej rozmiar, konstrukcja, posadowienie na fundamencie, świadczą o tym, że hala jest obiektem połączonym trwale z gruntem, w sposób zapewniający bezpieczeństwo konstrukcyjne i użytkowe. Organ dokonał przy tym analizy pojęcia "trwałego związania z gruntem". Po dokonaniu tej oceny, Organ uznał, że sporna hala stanowi budynek. Swoją tezę oparł na danych z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Ś., w której hala także wykazana została jako budynek o numerze ewidencyjnym [...], rodzaj według KŚT - "zbiorniki, silosy i budynki magazynowe", przy czym, główna wymieniona w ewidencji funkcja to "magazyn". Dane zaś zawarte w ewidencji, zgodnie z przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, stanowią podstawę wymiaru podatków, w tym podatku od nieruchomości.
W ocenie Sądu, Organy podatkowe rozstrzygnęły sprawę wnikliwie i wszechstronnie, ustaliły dokładnie stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy, a swojemu stanowisku dały wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stanowisko to znajduje oparcie w zebranym dostatecznie materiale dowodowym, który Organy rozpatrzyły w sposób wyczerpujący (art. 180, art. 187 o.p.). Nie uchybiono także zasadzie swobodnej oceny dowodów. Ustalenia poczynione w niniejszej sprawie zasadnie doprowadziły do uznania spornego obiektu za budynek w rozumieniu prawa budowlanego i prawa podatkowego. Kolegium w uzasadnieniu decyzji dokonało wykładni pojęć zawartych w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i wskazało, które z ustaleń faktycznych dotyczących elementów spornego obiektu przemawiają za przyjęciem kwalifikacji go jako budynek, gdyż istnieje wydzielenie z przestrzeni, dach, instalacja elektryczna, stopy fundamentowe i trwałe z nimi połączenie.
Wobec tego Sąd uznał, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez Skarżącą zarzutów nie dają podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, a tym samym i wskazują na niezasadność skargi.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] stycznia 2022r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), o czym poinformowano strony, wskazując na możliwość przedłożenia dodatkowego stanowiska w sprawie.
Powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl