I SA/Sz 900/21

I SA/Sz 900/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 11, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 34, art. 109 par. 1, art. 110 par. 1, art. 145, art. 156 par. 1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 98, art. 109
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1526
art. 18 par. 2, art. 201
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w Ł. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej [...] kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 23 września 2013 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w L. wpłynął wniosek D. spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej "spółka", "producent rolny", "skarżąca") o wpis do ewidencji producentów rolnych, podpisany przez P. K. (prezes zarządu). Zawierał on wskazanie R. B. jako pełnomocnika spółki i S. A. jako osobę uprawniona do reprezentacji spółki przed organami ARiMR. W tym też dniu P. K. złożyła odrębne pełnomocnictwo dla R. B. do reprezentowania spółki przed organami ARiMR oraz wyraziła zgodę na przekazywanie na jego rachunek bankowy przyznanych płatności.
27 kwietnia 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. wpłynął wniosek spółki o przyznanie płatności za rok 2016 w zakresie jednolitej płatności obszarowej (płatność JPO), płatności za zazielenienie, płatności ONW, płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013). W dniu 14 listopada 2016 r. na wskazany przez spółkę numer rachunku bankowego została przekazana kwota [...]zł tytułem zaliczki na płatności bezpośrednie za rok 2016.
Kierownik BP ARiMR w L. (organ I instancji) wydał w dniu 16 maja 2017 r. decyzję nr 0307-2017-001596, w której odmówił przyznania spółce za rok 2016 płatności JPO i płatności za zazielenienie. Decyzję doręczono pełnomocnikowi spółki- R. B. w dniu 18 maja 2017 r.
Organ I instancji zawiadomił (zawiadomienie z 15 listopada 2017 r.) pełnomocnika spółki- R. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu zaliczek wypłaconych na poczet płatności bezpośrednich dla spółki. Zawiadomienie odebrała J. B. (matka jako dorosły domownik) w dniu 17 listopada 2017 r.
W dniu 29 listopada 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo R. B. (datowane na 26 listopada 2017 r.), w którym poinformował on organ, że nie zajmuje się już sprawami spółki. Jako osobę do reprezentowania spółki wskazał S. A..
Organ I instancji zawiadomił (zawiadomienie z 15 stycznia 2018 r.) spółkę
o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu zaliczek wypłaconych na poczet płatności bezpośrednich dla spółki. Zawiadomił spółkę również o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i prawie do złożenia wyjaśnień. Zawiadomienie odebrał S. A. w dniu 17 stycznia 2018 r.
W dniu 8 lutego 2018 r. S. A. złożył zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów zmianę w zakresie danych dotyczących osoby reprezentującej spółkę (zakreślenie ww. pola we wniosku) – wskazał tam siebie. Do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów (brak zakreśleń w poz. X wniosku),
W dniu 8 lutego 2018 r. S. A. zwrócił się o przedłużenie terminu spółce do złożenia wyjaśnień w związku z prowadzonym postępowaniem.
Organ I instancji wydał w dniu 8 sierpnia 2018 r. decyzję nr 0307-2018/01/OB,
w której ustalił spółce zwrot nienależnie pobranych płatności za rok 2016 (decyzja nie zawierała w sentencji określenia kwoty płatności do zwrotu). Decyzja została wysłana na adres spółki (przesyłka awizowana). Organ uznał ją za doręczoną w trybie zastępczym.
W dniu 6 marca 2019 r. do organu I instancji wypłynęło pismo S. A. z 12 stycznia 2019 r., które organ zakwalifikował jako wniosek
o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z 8 sierpnia 2018 r.
Organ I instancji wydał w dniu 20 marca 2019 r. postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją z 8 sierpnia 2018 r.
z uwagi na fakt, że nie zawierała ona w sentencji kwoty nienależnie pobranych płatności.
Organ I instancji zwrócił się pismem z 18 czerwca 2019 r. do Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu I instancji z 8 sierpnia 2018 r. z uwagi na fakt, że nie zawierała ona w sentencji kwoty nienależnie pobranych płatności.
Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR (organ II instancji) wydał w dniu 27 czerwca 2019 r. decyzję nr 9016.6400.22.2019, w której stwierdził nieważność decyzji organu I instancji z 8 sierpnia 2018 r. nr 0307-2018/01/OB z uwagi na fakt, że nie zawierała ona w sentencji kwoty nienależnie pobranych płatności. Decyzja została doręczona S. A. w dniu 28 czerwca 2019 r.
W dniu 4 lipca 2019 r. do organu II instancji wpłynęło pismo S. A., w którym podał, że spółka już nie istnieje (została zlikwidowana).
Organ II instancji zwrócił się pismem z 19 lipca 2019 r. do organu I instancji
o wyjaśnienie czy S. A. podany z ZSZiK jest upoważniony do reprezentowania spółki.
Organ I instancji w piśmie z 24 lipca 2019 r. odpowiedział, że S. A. widnieje w bazie ZSZiK jako osoba upoważniona do reprezentacji spółki.
Organ II instancji zwrócił się z pismem z 19 lipca 2019 r. do Prezesa ARiMR
o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji z 27 czerwca 2019 r. nr 9016.6400.22.2019 na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. (decyzja skierowana do osoby, nie będącej stroną w sprawie) z uwagi, że po sprawdzeniu w KRS spółki ustalono, że S. A. nie mógł reprezentować spółki, gdyż w dniu 17 kwietnia 2018 r. został wykreślony z funkcji prezesa zarządu, a to właśnie tej osobie został doręczona ww. decyzja.
Prezes ARiMR w piśmie z 1 sierpnia 2018 r. wskazał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż adresatem decyzji była spółka,
a nie jej reprezentant.
Organ I instancji wydał w dniu 28 kwietnia 2020 r. decyzję nr 0307-00000004250/20, w której ustalił spółce do zwrotu kwotę nienależnie pobranej płatności na rok 2016 w wysokości [...] zł. Decyzja została doręczona 12 maja 2020 r. na adres S. S..
S. S. (prezes zarządu spółki) złożyła odwołanie od ww. decyzji,
w którym podała, ze spółce płatności się należały, choć była posiadaczem
z przedmiotowych działek złej wierze. Wskazała, że według jej wiedzy w dniu 10 maja 2016 r. P. K. złożyła rezygnację z funkcji prezesa zarządu spółki, lecz nie nastąpił wybór S. A. na prezesa zarządu spółki. Podała, że
w aktach rejestrowych spółki brak jest protokołu i uchwały o głosowaniu nad powołaniem S. A. na prezesa zarządu. Poinformowała, że w dniu 13 grudnia 2016 r. Sąd Rejonowy w L. wydał wyrok o sygn. akt [...] wobec S. A., który prawomocny jest od 2 czerwca 2017 r. i powoduje, że ma on zakaz pełnienia funkcji na podstawie art. 18 k.s.h. zatem w dacie po 16 maja 2017 r. spółka nie miała zarządu.
Organ II instancji wydał w dniu 19 października 2020 r. decyzję nr 9016.6400.49.2019, w której uchylił decyzję organu I instancji z dnia 28 kwietnia
2020 r.
Organ odwoławczy nakazał, m.in. organowi I instancji ustosunkowanie się do kwestii przedawnienia dochodzenia przedmiotowych należności oraz wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności oraz siłą wyższą jako przesłanek uniemożliwiających dochodzenie ww. zwrotu od spółki.
Organ I instancji wydał w dniu 28 stycznia 2021 r. decyzję nr 0307-00000004250-01/21, w której ustalił spółce kwotę nienależnie pobranej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2016 r. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ podał, że spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności za rok 2016 i w dniu 14 listopada 2016 r. została jej przekazana na wskazany rachunek bankowy kwota [...]zł tytułem zaliczki na przedmiotowe płatności. Decyzją nr 0307-2017-001596 z dnia 16 maja 2017 r. organ I instancji odmówił spółce przyznania płatności za rok 2016 z uwagi na fakt, że w kontroli administracyjnej stwierdzono brak tytułów prawnych dla działek nr [...], [...], [...], [...] zadeklarowanych we wniosku. Decyzja została doręczona w dniu 17 listopada 2017 r. Organ I instancji podał, że pismem z dnia 15 stycznia 2018 r. zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a. poinformował spółkę
o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu wypłaconych zaliczek na poczet płatności bezpośrednich. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone spółce za potwierdzeniem odbioru
w dniu 17 stycznia 2018 r. Zaliczki na przedmiotowe płatności zostały spółce wypłacone na podstawie art. 46 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r. poz. 278 ze zm.; dalej "ustawa o płatnościach bezpośrednich") z rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie zaliczek na poczet płatności bezpośrednich za 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1705; dalej "rozporządzenie
z 2016 r."). Organ I instancji przywołał treść art. 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. UE L 181/48; dalej "rozporządzenie nr 640/2014") oraz art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.; dalej "rozporządzenie nr 1306/2013"). Organ I instancji podał, że w sprawie nie zaistniały okoliczności nadzwyczajne i siły wyższej. Organ I instancji przywołał treść art. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania
i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r. str. 69, dalej "rozporządzenie nr 809/2014"). Organ I instancji podał, że w niniejszej sprawie płatności zaliczkowe nie zostały wypłacone spółce w wyniku pomyłki ARiMR, bowiem w momencie realizacji płatności zaliczkowej organ nie posiadał informacji o braku posiadania tytułu prawnego do zadeklarowanych działek, co w dalszym postępowaniu skutkowało wydaniem przez organ decyzji odmawiającej przyznania płatności na rok 2016. Według organu, błąd mógł zostać wykryty przez spółkę na chwilę płatności zaliczki. Organ rozważył kwestię przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L1995.312.1 z23.12.1995 r. ze zm., dalej "rozporządzenie nr 2988/95"). Organ I instancji uznał za datę dopuszczenia się nieprawidłowości przez spółkę w 2016 r. - datę złożenia wniosku o przyznanie płatności zawierającego nieprawidłową deklarację powierzchni działek ewidencyjnych [...], [...], [...] oraz [...], tj. dzień 13 maja 2016 r. Licząc 4 lata od daty złożenia wniosku, termin przedawnienia ustalonej należności mijał w dniu 13 maja 2020 r. Natomiast pierwsze przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło poprzez doręczenie w dniu 17 stycznia 2018 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego
w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu zaliczek wypłaconych na poczet płatności bezpośrednich (nr [...]), wskazującego wyraźnie na stwierdzone nieprawidłowości. Organ I instancji podał, że w niniejszej sprawie nie doszło zatem do przedawnienia należności, dlatego też organ zasadnie wszczął dnia 15 stycznia 2018 r. postępowanie w celu ustalenia wysokości ww. należności. Organ I instancji wskazał, że podstawą do wydania niniejszej decyzji był art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019, poz. 1505 ze zm.; dalej "ustawą o ARiMR").
Spółka złożyła odwołanie, w którym podnosiła, że poprzedni zarząd działał na szkodę spółki. Wskazała, że spółka była w posiadaniu przedmiotowych gruntów, choć w złej wierze. Ponadto podał, że według wiedzy spółki, P. K. złożyła rezygnację w dniu 10 maja 2016 r. i nie nastąpił wybór S. A. na prezesa zarządu spółki. Ponadto w dniu 2 czerwca 2017 r. uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego w L. o sygn. akt [...], który powodowała, że S. A. nie mógł pełnić funkcji członka zarządu na podstawie art. 18 k.s.h. Zatem po 16 maja 2017 r. spółka nie miała zarządu i organ powinien zawiesić postępowanie administracyjne.
Organ II instancji wydał decyzję w dniu 16 września 2021 r. nr 9016.6400.40.2021, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 28 stycznia 2021 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i powołał się na art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 46 ustawy o płatnościach bezpośrednich i § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2016 r. spółce zostały wypłacone zaliczki na płatności na rok 2016. Organ odwoławczy podał, że S. A. był prezesem zarządu spółki od dnia 14 marca 2017 r. do dnia 17 kwietnia 2018 r. i z tym dniem został wykreślony z tej funkcji. Z informacji zapisanych w KRS wynikało, że S. A. nie został zawieszony
w swoich czynnościach prezesa zarządu spółki. W związku, z czym w tym czasie mógł reprezentować spółkę przed ARiMR, co też czynił, na co wskazują jego pisma kierowane do organu I instancji i osobiste stawiennictwa w biurze w sprawach spółki. Także w bazie producentów ZSZiK S. A. widniał, jako osoba upoważniona do reprezentowania spółki. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r. poz. 1853 ze zm., dalej "ustawa k.s.e.p."), każdy producent jest zobowiązany do zgłoszenia kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis do rejestru, o którym mowa w art. 11 ust. 1, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany. Na podstawie danych podanych do ewidencji producentów (EP), organ ARiMR adresowała korespondencję do spółki i przekazywała przyznane płatności. Zgodnie z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów z dnia 23 września 2013 r. podpisanym przez ówczesnego prezesa zarządu spółki - P. K., R. B. był pełnomocnikiem spółki, zaś jego konto bankowe zostało wskazane do dokonywania przelewów finansowych przyznanych płatności spółce. We wniosku tym P. K. - prezes zarządu spółki wskazała również S. A., jako osobę uprawnioną do reprezentowania spółki. Do wniosku dołączono pełnomocnictwo udzielone R. B. do reprezentowania spółki i zgodę na przekazywanie dopłat spółki na jego rachunek bankowy. Pełnomocnictwo i zgodę podpisała P. K. w dniu 23 września 2013 r. P. K. zgodnie z KRS była prezesem zarządu spółki od dnia 11 sierpnia 2008 r. do dnia 14 marca 2017 r.
Z posiadanych przez organ dokumentów wynikało, że R. B. sam zrezygnował z reprezentowania spółki pismem z dnia 26 listopada 2017 r., które wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w L. w dniu 29 listopada 2017 r., zaś spółka dopiero w dniu 8 lutego 2018 r. zmieniła dane w ewidencji producentów. We wniosku o zmianę danych z dnia 8 lutego 2018 r. S. A. został wskazany do reprezentowania spółki. Wniosek ten został podpisany przez S. A., w czasie, gdy pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. Zgodnie z wpisem do KRS z dnia 2 grudnia
2019 r. S. S. objęła funkcję prezesa zarządu spółki.
Natomiast wniosek o dopłaty na rok 2016 został podpisany w dniu 27 kwietnia
2016 r. przez P. K. - prezesa zarządu spółki, czyli osobę uprawnioną. Organ odwoławczy podkreślił, że tylko decyzja Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Szczecinie nr 9016.6400.22.2019 z dnia 27 czerwca 2019 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji nr 0307-2018/01/OB z dnia 8 sierpnia 2018 r. skierowana do spółki i zaadresowana do spółki wskazała w adresie jej reprezentanta S. A., który nie był już uprawniony do jej reprezentowania. Według organu, nie dyskwalifikuje to jednak tej decyzji, ponieważ prawidłowo została wskazana spółka, jako strona decyzji, gdyż określone w drodze decyzji prawa
i obowiązki dotyczyły spółki, a nie S. A.. Organ odwoławczy podał, że na spółce ciąży obowiązek informowania ARiMR o każdej zmianie danych podanych w ewidencji producentów, także strona postępowania obowiązana jest przedstawiać dowody oraz wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą
i bez zatajania czegokolwiek. To na stronie spoczywa ciężar udowodnienia faktów, gdyż z tego faktu wywodzi skutki prawne - w myśl art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Organ wskazał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania
w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności uzyskanych z wypłaconych zaliczek na rzecz płatności bezpośrednich do gruntów na 2016 rok zostało odebrane dnia 17 stycznia 2018 r. przez S. A., który następnie złożył w dniu 8 lutego 2018 r., kiedy był jeszcze prezesem spółki pismo o "przedłużeniu sprawy do końca marca 2018 r." Poza tym spółka nie wykazała żadnego zainteresowania wszczętym postępowaniem, nie złożyła żadnych wyjaśnień, ani żadnych wniosków.
Organ odwoławczy podał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy. Organ II instancji wyjaśnił pojęcie nienależnej płatności i wskazał, że za takie należy uznać zaliczki wypłacone spółce tytułem płatności za rok 2016. Organ odwoławczy rozważył kwestię przedawnienia na podstawie art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. W niniejszej sprawie za datę dopuszczenia się nieprawidłowości przez stronę należy uznać datę 13 maja 2016 r. złożenia wniosku o przyznanie płatności zawierającego nieprawidłową deklarację działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...] i [...] wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, dla których spółka nie posiadała tytułu prawnego. Licząc 4 lata od daty złożenia wniosku, termin przedawnienia ustalonej należności minął w dniu 13 maja 2020 r. Natomiast przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło poprzez doręczenie w dniu 18 maja 2017 r. decyzji nr 0307-2017-001596 z dnia 16 maja 2017 r. o odmowie przyznania płatności, następnie poprzez doręczenie dnia 17 stycznia 2018 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego
w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oraz w dniu 10 lutego
2021 r. decyzji nr 0307-00000004250-01/21 o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2016 rok. Po każdym przerwaniu okresu przedawnienia biegnie on na nowo. Organ II instancji podał, że
w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia należności, dlatego też organ I instancji zasadnie wszczął dnia 15 stycznia 2018 r. postępowanie w celu ustalenia wysokości ww. należności i w dniu 28 stycznia 2021 r. wydał decyzję ustalającą kwotę wymaganą do zwrotu. Decyzja ta została odebrana dnia 10 lutego 2021 r., czyli przed upływem ostatecznego terminu przedawnienia obliczonego na dzień 13 maja 2024 r. Decyzja ta została następnie zaskarżona przez spółkę. Do powstania obowiązku zwrotu płatności nienależnych lub nadmiernych wystarczające jest doręczenie przed upływem terminu przedawnienia decyzji organu I instancji (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 162/04). Organ II instancji wskazał, że nie zaistniały przesłanki z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014. Organ odwoławczy podał, że
w sprawie nie wystąpiły też nadzwyczajne okoliczności czy siła wyższa z art. 2 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013.
Spółka złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła też o przeprowadzenie dowodu z kopii dokumentów w postaci: wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 złożonego w dniu 13 maja 2016 r. na okoliczność, iż podpis pod tym wnioskiem nie jest złożony ręką P. K.; zawiadomienia Komendy Powiatowej Policji w L. z dnia 17 sierpnia 2021 r. o wszczęciu dochodzenia w sprawie o przestępstwo z art. 296 § 1 k.k. w zb. z art. 284 § 1 k.k.; wniosek o wpis do ewidencji producentów z dnia 24 września 2013 r. z podpisem nie złożonym ręką P. K.; pełnomocnictwa złożonego w dniu 24 września 2013 r. ustanawiającym R. B. pełnomocnikiem spółki do występowania wobec organów ARiMR oraz wyrażeniu zgody na przekazywaniu na jego konto w BGZ środków finansowych z podpisem nie złożonym ręką P. K.; wezwania jakie spółka przesłała do R. B. w zakresie zwrotu środków; wezwanie jakie spółka przesłała do P. K. w zakresie zwrotu środków; postanowienia KRS z dnia 15 września 2016 r. [...] na okoliczność braku kompletności wniosku; uchwały nr [...] o powołaniu S. A. na prezesa zarządu – podjętej jednoosobowo przez S. A., który nigdy nie był wspólnikiem (udziałowcem) spółki; postanowienia z dnia 19 maja 2017 r. [...] na okoliczność, że przedstawiona uchwala nr [...] wskazuje, iż S. A. występuje jako jedyny wspólnik spółki, a z treści rejestru wynika, że wspólnikami są P. K. i M. K.; postanowienie z dnia 31 sierpnia 2017 r. [...] o nałożeniu grzywny wobec braku wykonania zobowiązania; postanowienie z dnia 2 listopada 2018 r. [...] o umorzeniu postępowania wobec faktu, iż postanowieniem z dnia 16.04.2018r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] dane S. A. zostały wykreślone. Wskazane postanowienie pozwala uznać, iż P. K. oraz M. K. byli nadal wspólnikami spółki; informacja z SI KRK z 1 grudnia 2017 r. wskazującą, iż S. A. jest osoba karaną z dniem 20 czerwca 2017 r. i z tym dniem na podstawie art. 18 § 2 k.s.h. obowiązuje zakaz bycia reprezentantem spółki prawa handlowego; pełnomocnictwo z dnia 11 maja 2007 r., pełnomocnictwo z dnia 4 lutego 2009 r., pełnomocnictwo z dnia 27 sierpnia 2012 r. Spółka wniosła o przesłuchanie:
- jako świadka R. B. na okoliczność, iż rachunek bankowy na które wpłynęły dotacje (dopłaty) nie był dostępny spółce, kto miał do niego dostęp, świadek był wzywany do zwrotu środków i nie zareagował na wezwanie;
- jako świadka P. K. na okoliczność kiedy przestała pełnić funkcję prezesa zarządu, czy świadek podpisała wniosek, który wpływał w dniu 13 maja 2016 r. i czy świadek podpisywała pełnomocnictwo z dnia 24 września 2013 r. jakie zostało złożone w Biurze Powiatu L. AMiRM;
- jako świadka S. A. na okoliczność złożenia wniosku o zmianę danych w rejestrze KRS, zakazu z art. 18 § 2 k.s.h., autorstwa podpisu pod wnioskiem o dopłaty za rok 2016 oraz pod szeregiem innych dokumentów, dostępu do środków na rachunku prywatnym R. B. oraz wykorzystania tych środków;
- zażądanie od R. B. historii rachunku bankowego za rok 2016 i 2017 na który zostały przekazane środki finansowe.
Spółka wniosła o zawiadomienie Prokuratury Rejonowej w L., żeby przystąpiła do postępowania.
Spółka podała, że nie otrzymała przedmiotowej płatności, gdyż środki zostały przekazane na prywatny rachunek bankowy R. B.. Spółka złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa o sfałszowanie dokumentów. Spółka podała, że w dniu 13.05.2016 r. wniosek nie został podpisany przez osobę reprezentująca spółkę, należy domniemać, że podpis jest sfałszowany. Według spółki, dopiero badania biegłych w zakresie badania pisma mogą to potwierdzić, ale gdyby nawet P. K. przyznała się do złożenia podpisu (w co spółka wątpi, ale co jest oczywiście pomocą w dokonaniu czynności karnej poprzez złożenie fałszywego oświadczenia) to składając wniosek w dniu 13 maja 2016 r. oświadczyła nieprawdę, gdyż spółka nie dysponowała w rozumieniu legalnym i zgodnym gruntami jakie są wykazane we wniosku (choć zostały one wydane egzekucyjnie w czasie późniejszym). Spółka podała, że od dnia 10 maja 2016 r. spółka nie miała zarządu, gdyż wniosek
o wpisanie złożony przez S. A. był złożonym w złej wierze na uchwale nr [...], która nie była podpisana przez osoby mające prawo brać udział
w NWZU. Stan taki ustał w dniu 25 października 2019 r. kiedy na funkcję prezesa zarządu został wybrany K. A., a następnie w dniu 28 października
2019 r. S. S.. Spółka wskazała, że w dniu 20 czerwca 2017 r. uprawomocnił się wyrok S. A., który powodował zakaz na podstawie art. 18 § 2 k.s.h. Z tą datą co do zasady wobec tej osoby obowiązywał zakaz ustawowy. W zakresie wpisania S. A. przez KRS złożone zostało pismo z wnioskiem o podanie informacji na jakie podstawie taka czynność została dokonana, jeśli dalszym postępowaniu sam KRS nie znajdował podstaw do dokonania wpisu. Pełnomocnictwo z dnia 11 maja 2007 r. zostało udzielone przez A. A. – jako osobę fizyczną, nie zaś przez spółkę, co powoduje brak właściwego umocowania tej osoby. Pełnomocnictwo z dnia 4 lutego 2009 r. zostało udzielone przez P. K. jako osobę fizyczną, nie zaś przez spółkę, co powoduje brak właściwego umocowania tej osoby. Pełnomocnictwo z dnia 27 sierpnia 2012 r. zostało udzielone przez P. K. jako osobę fizyczną, nie zaś przez spółkę, co powoduje brak właściwego umocowania tej osoby. Spółka podała, że dokument z dnia 23 września 2013 r. będący pełnomocnictwem dla R. B. oraz zgoda na przekazywanie na jego rachunek bankowy dopłat jest podpisany przez inną osobę niż P. K. - podpis jest sfałszowany i informacja o tym jako doniesienie
o domniemaniu dokonania czynów karalnych została złożona do właściwej Prokuratury Rejonowej w L.. Spółka podała, że pismo z dnia 26 listopada 2017 r. złożone przez R. B. nie było rezygnacją z pełnomocnictwa jakoby udzielonego, ale informacją o tym, iż nigdy nie zajmował się sprawami spółki i przyznaniem się, iż na jego rachunek bankowy wpływały pieniądze z ARiMR. Przyznał tym sposobem, że środki trafiły na jego rachunek bankowy. Powoduje to zdecydowanie odpowiedzialność tej osoby nie zaś spółki. Nie tylko środki wpływały na rachunek bankowy osoby trzeciej (osoby fizycznej) to nie wskazała on, czy i kiedy środki zostały przekazane temu podmiotowi i postawione do jego dyspozycji. W dniu 8 lutego 2018 r. S. A. nie mógł złożyć żadnego skutecznego wniosku, gdyż od dnia 20 czerwca 2017 r. obowiązywał zakaz z art. 18 § 2 k.s.h., zaś samo jego powołanie z dniem 10 maja 2016 r. w skład zarządu było wadliwe i nie powinno powodować skutków prawnych. W zakresie tegoż spółka skarżąca złożyła do KRS pismo i prawdopodobnie będzie wystąpić z musiała pozwem cywilnym o ustalenie (w trybie art. 189 k.p.c.) dokonać potwierdzenia tego stanu i tezy. Według spółki, błędne jest stanowisko organu odwoławczego, że decyzja Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Szczecinie nr 9016.6400.22.2019 z dnia 27 czerwca 2019 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji nr 0307-2018/01/OB z dnia 8 sierpnia 2018 r.- gdyż wobec braku zarządu spółki zachodziły przesłanki z art. 97 § 1 ust. 3 K.p.a., powodujące konieczność zawieszenia postępowania, czego nie uczyniono. Spółka podała, że samo odebranie w dniu 17 stycznia 2018 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów na 2016 rok przez S. A. czy złożenie przez niego w dniu 8 lutego 2018 r. wyjaśnień nie ma żadnego znaczenia dla sprawy wobec wejścia w życie z dniem 20 czerwca 2017 r. wobec niego zakazów określonych w art. 18 § 2 k.s.h.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, organ wyjaśnił, że nie posiada kompetencji do ustalenia czy dane dokumenty są prawdziwe, czy zostały sfałszowane. Niniejsze postępowanie zostało przeprowadzone na podstawie dostarczonych do ARiMR dokumentów,
w oparciu o obowiązujące przepisy. Natomiast dochodzenie prowadzone przez prokuraturę jest odrębnym postępowaniem, na które organ nie ma wpływu.
W piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2022 r. spółka podtrzymała swoją skargę oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Odrębnie toczyło się postanowienie o zwolnienie spółki z kosztów postępowania sądowego, objęte sygn. akt I SPP/Sz 165/21.
Sąd wydał w dniu 14 kwietnia 2022 r. postanowienie o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Przewodniczący Wydziału wydał w dniu 27 maja 2022 r. zarządzenie o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2022 r. spółka wniosła o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na toczące się postępowanie karne.
Sąd wydał w dniu 22 czerwca 2022 r. postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania sądowego.
W piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2022 r. (wpływ do sądu - 27 czerwca 2022 r.) spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z kopii opinii biegłego sądowego na okoliczność składania podpisów pod określonymi dokumentami przez wskazane osoby.
Na posiedzeniu niejawnym Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz piśmie procesowym z 26 czerwca 2022 r. Podkreślić należy, że do skargi załączono kserokopie dokumentów, które nie zostały potwierdzone za zgodność, nie mogą więc być przedmiotem rozpoznania. Część z kserokopii dokumentów dotyczy dokumentów już znajdujących się w aktach administracyjnych. Wyjaśnić należy, że na podstawie ww. przepisu sąd administracyjny może przeprowadzić jedynie dowód uzupełniający z dokumentów. Sąd administracyjny nie ma zatem podstaw prawnych do przesłuchiwania świadków. Odnosząc się do opinii biegłego, która została przedstawiona w formie jej kopii, w ocenie Sądu nie ma ona waloru dokumentu, o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Dokument – opinia biegłego jest w istocie wypowiedzią biegłego – osobowym środkiem dowodowym, tak jak protokół z zeznań świadka. Przeprowadzenie takich dowodów przez sąd administracyjny jest wykluczone (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II FSK 1/10). Podkreślić należy, że zakres postępowania przed sądem administracyjnym jest odmienny niż przed sądem cywilnym. Zasadą jest, że sąd administracyjny bazuje na aktach zebranych w toku postępowania administracyjnego i strona postępowania powinna w ramach postępowania administracyjnego składać wnioski dowodowe
i przestawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń. W przypadku ujawnienia się nowych okoliczności, strona ma też prawo wystąpić do organu administracji
z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny ani organy administracji nie są uprawnione do badania czy wskazywane przez skarżącą osoby działały na jej szkodę. Toczące się postępowanie karne (niezakończone) pozostaje bez wpływu na postępowanie przed sądem administracyjnym. Dopiero ustalenia wydane
w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (art. 11 p.p.s.a.).
Spór w sprawie dotyczy zwrotu nienależnie pobranych płatności przez spółkę w 2016 r. Z akt sprawy wynika, że spółka złożyła wniosek o przyznanie jej przedmiotowych płatności za rok 2016 oraz iż w wypłacono jej w formie zaliczki kwotę [...]zł na ww. płatności. Wobec wydania w dniu 16 maja 2017 r. przez organ I instancji decyzji, w której odmówiono spółce przyznania przedmiotowych płatności, pobrane przez nią kwoty stały się nienależne i podlegały zwrotowi. Spółka zakwestionowała prawidłowość wniosku o płatność za rok 2016 i podała, że nie otrzymała ww. kwoty, gdyż trafiła ona na konto osoby fizycznej. Przedstawiła kopie pism wzywające wskazane osoby o zwrot spółce pobranych środków za lata 2013-2016. Badanie okoliczność czy określone osoby działały na szkodę spółki, w tym dopuściły się fałszowania dokumentów i podpisów (czyn z art. 296 k.k.), czy też nastąpiło wyłudzenie ww. środków finansowych przez posłużenie się danymi spółki wobec niezłożenie przez nią wniosku o płatność za rok 2016 (czyn z art. 286 k.k.) nie mieści się w kompetencjach organów ARiMR oraz sądu administracyjnego. Zabezpieczeniem praw strony pozostaje art. 145 K.p.a., tj. możliwość wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy rozważyć przepisy postępowania związane z doręczeniem orzeczeń i pism przez organy ARiMR.
W ocenie Sądu, organy obu instancji dopuściły się uchybień w tym zakresie, mających wpływ na rozpoznanie niniejszej sprawy.
Jak wynikało z akt, w sprawie została wydana decyzja organu I instancji z 16 maja 2017 r. o odmowie przyznania spółce przedmiotowych płatności za rok 2016, która została doręczona pełnomocnikowi spółki R. B.. Kwota zaliczek wypłaconych spółce na poczet przedmiotowych płatności za rok 2016 stała się zatem kwota nienależnie pobraną. Decyzja ta stała się ostateczna z uwagi na niezłożenie przez spółkę odwołania od niej. Zatem kwestia czy pobrane przez spółkę ww. kwoty były nienależne nie podlega ponownemu badaniu w postępowaniu o zwrot nienależne pobranych płatności. Powyższe byłoby możliwe jedynie gdyby decyzja z 16 maja
2017 r. została usunięta z obrotu prawnego, co nie wystąpiło w niniejszej sprawie.
W tym miejscu wskazać należy, że kwestia ustanowienia pełnomocników przez zarząd spółki pozostaje w gestii zarządu spółki i nie podlega ocenie organu administracji. Tak samo jak kwestia wskazania rachunku bankowego, gdzie mają być przekazywane przez organ przyznane środki. Przepisy nie nakładały bowiem na podmiot, ubiegający się o dane płatności wskazania wyłącznie rachunku firmowego spółki. Decyzja w tym zakresie pozostawiona została swobodnemu wyborowi producenta rolnego. Na marginesie wskazać należy, że z przedstawionej kopii opinii biegłego nie wynika, żeby zakwestionowano podpisy ówczesnej prezes zarządu spółki pod wnioskiem o wpis do ewidencji producentów z 23 września 2013 r., ani pełnomocnictwa z 23 września 2013 r. dla R. B..
Zdaniem Sądu, decyzja organu I instancji z 16 maja 2017 r. weszła do obrotu przez doręczenie jej osobie uprawnionej- pełnomocnikowi, co do którego pełnomocnictwo nie zostało odwołane, ani pełnomocnik nie wypowiedział tego pełnomocnictwa (taki fakt nie był znany organowi) .
Następnie organ na podstawie art. 61 § 4 K.p.a. zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania o zwrot nienależnie pobranych płatności za rok 2016 – zawiadomienie z 15 listopada 2017 r.
W tym miejscu należy wskazać, że wszczęcie postępowania nastąpiło przez organ z urzędu i należy odróżnić tę czynność organu od obowiązku organu - zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. W ocenie Sądu, wszczęcie postępowania winno zostać uwidocznione w wydaniu przez organ odrębnego postanowienia w tym zakresie. Wobec braku tego postanowienia należało przyjąć, że zawiadomienie o tym fakcie ma znaczenie procesowe dla możliwości dalszego prowadzenia postępowania oraz przerwania biegu przedawnienia w zakresie możliwości dochodzenia zwrotu ww. kwot. Powyższe zawiadomienie doręczono na adres pełnomocnika spółki R. B..
W tym miejscu należy rozważyć, czy zawiadomienie powyższe było skuteczne – czy zostało doręczone osobie uprawnionej do występowania w imieniu spółki. Organ nie starał się wyjaśnić, czy R. B. - pełnomocnika odwołała spółka, czy też sam on z rezygnował z reprezentowania spółki. Należy domniemać, że organ I instancji uznał zawiadomienie o wszczęciu postępowania za nieskuteczne z uwagi na wpływ do organu pisma R. B. z dnia 26 listopada 2017 r., z którego wynikało, że on nie zajmuje się sprawami spółki. Domniemanie to Sąd oparł na fakcie ponownego zawiadomienia spółki o toczącym się postępowaniu, które wysłano na adres rejestrowy spółki. Zawiadomienie odebrał w dniu 17 stycznia 2018 r. S. A., przy czym, na zwrotnym potwierdzeni odbioru tego pisma zaznaczono, że pismo wydano właścicielowi spółki. Organ mógłby przyjąć, że pismo doręczono właścicielowi spółki w sytuacji, gdyby taka osoba posiadała 100% udziałów spółki, ale wówczas osoba ta nie mogłaby być uznana za pełnomocnika spółki na podstawie przepisów k.c. Tej kwestii organy ARiMR nie wyjaśniły, uznając że zawiadomienie zostało doręczone w sposób prawidłowy, mimo treści odwołania spółki od decyzji organu I instancji z 28 kwietnia 2020 r., w którym spółka kwestionowała fakt reprezentacji jej przez S. A.. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał, że zawiadomienie doręczono spółce prawidłowo, gdyż S. A. był wówczas prezesem zarządu spółki według danych w KRS.
W ocenie Sądu, kwestia zawiadomienia spółki o toczącym się postępowaniu ma istotne znaczenie dla prawidłowego toku postępowania administracyjnego, bo tylko poprawne zawiadomienie strony powoduje, że ma ona zapewnione prawo do zaznajomienia się z materiałem dowodowym i składanie wniosków dowodowych.
W sprawie nie jest jasne czy organy ARiMR traktowały S. A. jako pełnomocnika spółki na podstawie przepisów kc i danych wpisanych do wniosku producentów rolnych z 2013 r., czy też jako prezesa zarządu spółki, np. organ odwoławczy doręczał decyzję z 27 czerwca 2019 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji organu I instancji z 8 sierpnia 2018 r. S. A. jako pełnomocnikowi spółki. Sam S. A. nie podpisywał pism składanych w imieniu spółki jako prezes zarządu spółki, lecz swoim imieniem i nazwiskiem. Jedynie pismo z 12 stycznia 2019 r. podpisał jako pełnomocnik spółki. Podkreślić należy, że pełnomocnikiem reprezentuje dany podmiot w zakresie udzielonego mu pełnomocnictwa na podstawie przepisów k.c. (art. 98 kc; prokurent – 109 kc ), zaś reprezentacja spółki z o.o. przez członka zarządu uregulowana jest umowa spółki lub odpowiednimi uchwałami (art. 201 k.s.h.). Osoba fizyczna nie może być traktowana jednocześnie za pełnomocnika spółki z o.o. i członka jej zarządu. W przypadku gdyby pełnomocnik spółki został powołany na członka zarządu należy uznać, że reprezentuje on spółkę jako członek zarządu. Podkreślić należy jednak, że takiej sytuacji pełnomocnictwo nie wygasa z mocy samego prawa. W niniejszej sprawie S. A. złożył zmianę do wniosku o wpisów producentów rolnych w dniu 8 lutego 2018 r., gdzie wskazał siebie jako osobę uprawnioną do reprezentacji spółki (są to dane odrębne od danych pełnomocnika- poz. VII wniosku). Z wniosku nie wynika, żeby dołączono do niego załączniki (poz. X wniosku), zaś w aktach sprawy brak jest dokumentów, wskazujących, że organ ARiMR wzywał S. A. lub spółkę do wykazania zmian w zakresie reprezentacji spółki.
Jak wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, zmiana w ewidencji producentów rolnych została zgłoszona przez S. A., gdy pełnił on funkcje prezesa zarządu według danych z KRS.
Wyjaśnić należy, że dane wynikające z Krajowego Rejestru Sądowego korzystają z domniemania prawdziwości (art. 17 z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym- Dz. U. z 2021 r. poz. 112). Jednakże dane te można podważyć. W ocenie Sądu, doszło to tego w odwołaniu spółki od decyzji organu I instancji z 28 kwietnia 2020 r. przez podniesienie zarzutu o braku podstaw do jej reprezentacji przez S. A. na skutek wyroku Sądu Rejonowego w L. o sygn. akt [...]. Zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h., nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, likwidatorem albo prokurentem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 587, art. 590 i art. 591 ustawy.
Powyższej kwestii organy ARiMR obu instancji nie wyjaśniły ani nie ustosunkowały się do tego zarzutu. Organy winny zwrócić się do Sądu Rejonowego o odpis prawomocnego wyroku oraz do Sądu Rejestrowego o przyczyny wykreślenia S. A. z funkcji prezesa zarządu. Gdyby okazało się, tak jak twierdzi skarżąca, że S. A. został skazany w okolicznościach wynikających
z art. 18 § 2 k.s.h. – po uprawomocnieniu się ww. wyroku, nie mógłby on pełnić funkcji prezesa zarządu, zatem żadne orzeczenie, które odebrał by w imieniu spółki jako prezes zarządu nie weszłoby do obrotu prawnego. Ma to poważne konsekwencje dla niniejszego postępowania.
Jak wynika z akt, organ odwoławczy zwrócił się do Prezesa ARiMR, żeby stwierdził on nieważność ww. decyzji z 27 czerwca 2019 r. z uwagi na fakt, że z dniem 17 kwietnia 2018 r. S. A. został wykreślony z KRS jako prezesa zarządu spółki. Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, podnosząc, ze decyzja została skierowana do spółki i nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. (decyzja została skierowana do osoby, która nie jest stroną
w sprawie). W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że okoliczność, iż decyzję z 27 czerwca 2019 r. skierował i zaadresował do S. A. (organ pomija fakt, że zaadresował decyzję do S. A. - jako pełnomocnika, a nie jako do prezesa zarządu) jako reprezentanta spółki to nie spowodowało to dyskwalifikacji tej decyzji, gdy z została w niej jako strona wskazana spółka jako podmiot praw i obowiązków, a nie S. A.. Jest to jednak kwestia odrębna od prawidłowości wejścia decyzji do obrotu prawnego.
W przypadku stwierdzenia, że decyzja z 27 czerwca 2019 r. nie weszła do obrotu prawnego to nie można byłoby twierdzić, że została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja organu I instancji z dnia 8 sierpnia 2018 r., a zatem brak byłoby podstaw prawnych do ponownego orzekania przez organy ARiMR w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych środków – doszłoby wówczas to ziszczenia się przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Zgodnie z art. 109 § 1 K.p.a., decyzję doręcza się stronom na piśmie. Stosownie do art. 110 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
W ocenie Sądu, data wydania decyzji, chociaż jest niezbędnym i istotnym jej elementem składowym, nie decyduje jednak o tym kiedy decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Dla wywołania skutku prawnego istotne jest doręczenie decyzji uprawnionej do jej odbioru, zatem w sytuacji gdyby odebrała ją osoba, która nie może reprezentować strony, konieczne jest wyjaśnienie tej kwestii. Decyzja, która nie weszła do obrotu jest decyzją nieistniejącą, mimo jej podpisania przez osobę upoważnioną to w istocie projekt decyzji. Do czasu jej prawidłowego doręczenia może być zmieniona. Organ powinien badać prawidłowość doręczenia decyzji i podejmować próby jej ewentualnego dalszego doręczenia. W sytuacji braku organów osoby prawnej organ mógł wystąpić o ustanowienie kuratora na podstawie art. 34 K.p.a. Na dzień dzisiejszy spółka posiada organ uprawniony do jej reprezentacji – prezesa zarządu spółki S. S..
Należy pamiętać, że osoba, której dotyczy zastrzeżenie z art. 18 § 2 k.s.h. może być pełnomocnikiem określonego podmiotu na podstawie przepisów kc, zatem doręczenie wówczas pisma procesowego, które wywołuje skutki prawne takiej osobie jako pełnomocnikowi – może być uznane za prawidłowe, chyba że ktoś podważy prawidłowość udzielenie pełnomocnictwa takiej osobie.
Zdaniem Sądu, organ I instancji powinien wyjaśnić kwestię prawidłowości złożenia przez S. A. zmiany do wniosku producentów w 2018 r., tj. na jakiej podstawie przyjęto, że jest on osobą uprawnioną do jego złożenia. Dopiero po ustaleniu prawidłowości tej czynności można by twierdzić, że wywołała ona skutek prawny w postaci zmiany do pierwotnego wniosku z 2013 r.
Z akt sprawy nie wynika czy S. A. legitymował się pełnomocnictwem spółki do jej reprezentacji przed organami ARiMR na podstawie przepisów kc i czy organ wzywał jego lub spółkę do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa, czy też dla organu wystarczające było wykazanie S. A. jako pełnomocnika spółki we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych z 2013 r.
Jeżeli czynność zmiany wniosku o wpis do ewidencji producentów okazałaby się bezskuteczna, w mocy pozostawały by zapisy pierwotnego wniosku z 2013 r. ze wskazaniem S. A. jako pełnomocnika spółki do czasu ich skutecznego zakwestionowania przez spółkę. Można by wówczas uznać, że decyzja organu odwoławczego z 27 czerwca 2019 r. została doręczona S. A. jako pełnomocnikowi spółki – osobie uprawnionej, zatem weszłaby ona do obrotu prawnego, stałaby się ostateczna (brak złożenia odwołania) i wywołała skutki prawne w postaci stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z 8 sierpnia 2018 r. Otwarta byłaby droga do ponownego orzekania przez organy ARiMR w kwestii zwrotu pobranych płatności.
Jak wyżej wskazano, wymaga to dodatkowych ustaleń ze strony organów ARiMR. Po wyjaśnieniu kwestii procesowych, przy ewentualnym ponownym merytorycznym rozstrzyganiu w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności organ I instancji musi ustosunkować się do kwestii przedawnienia możliwości zwrotu nienależnie pobranych płatności na podstawie art. 3 rozporządzenie nr 2988/95, w tym ustalić datę dopuszczenia się nieprawidłowości przez spółkę. Organ winien też wyjaśnić czy w sprawie nastąpiła przerwa okresu przedawnienia, a jeśli tak - to jaki akt, wydany przez organ to spowodował. W tym zakresie organ winien ponownie ocenić skutki prawne związane z doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu niniejszego postępowania z 15 listopada 2017 r. skierowanego do R. B.
i zawiadomienia z 15 stycznia 2018 r., które odebrał S. A.
w kontekście rozważań Sądu związanych z wejściem tych aktów do obrotu prawnego i kwestii reprezentowania spółki przez ww. osoby. Powyższe zalecenia nie stoją na przeszkodzie uznania przez organ, że inny akt spowodował przerwę w biegu przedawnienia w dochodzeniu ww. należności.
Organ I instancji powinien również wyeliminować z obrotu prawego własne postanowienie z dnia 20 marca 2019 r. o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z dnia 8 sierpnia 2018 r., chyba że już to nastąpiło (w aktach brak jest informacji na ten temat) Postępowanie w tym zakresie było zbędne i wynikało chyba
z błędu organu. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano bowiem brak
w sentencji decyzji kwoty należnej do zwrotu. Była to podstawa do stwierdzenia nieważności postępowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić ww. wskazania Sądu.
Skarżącej należy wyjaśnić, że w toku prowadzonego ponownie postępowania administracyjnego może składać wyjaśnienia, wnioski dowodowe, czy przedkładać dokumenty na poparcie swoich twierdzeń.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na rzecz spółki zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...] zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.