I SA/Sz 897/20

I SA/Sz 897/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska
Kazimierz Maczewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 3834/21 - Wyrok NSA z 2021-07-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji i umorzono postępowanie w sprawie
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2021 r. spraw ze skarg D. P. 1. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, 2. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym: 1. uchyla postanowienie oznaczone w punkcie 1. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr [...], 2. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie postanowienia oznaczonego w punkcie 2., 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz D. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismami z dnia 10 listopada 2020 r. D. P. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2020 r. oraz na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2020 r. Postanowienia te zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, będący jednocześnie wierzycielem i administracyjnym organem egzekucyjnym, wszczął wobec zobowiązanego, reprezentowanego przez doradcę podatkowego, postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2020 r. Zawiadomieniami z dnia 20 lipca 2020 r. organ ten zajął rachunki bankowe i wkłady oszczędnościowe zobowiązanego w Bank [...] S.A, Bank [...] S.A, Bank [...] S.A. oraz w Bank [...] S.A. Zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego, z powodu nieobecności zobowiązanego, doręczono sąsiadowi w trybie art. 43 k.p.a. M. M. (sąsiad) odebrał przesyłkę i oświadczył, że zobowiązuje się do jej oddania zobowiązanemu. Pismem z dnia 3 sierpnia 2020 r. sąsiad zwrócił jednak odebraną przesyłkę, wyjaśniając, iż nie zdołał spotkać zobowiązanego i nie zamierza dłużej przetrzymywać nie swojej korespondencji.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2020 r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł zarzuty egzekucyjne powołując się na: nieskuteczne wszczęcie egzekucji; nieistnienie obowiązku; wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku w całości oraz nieskuteczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Następnie, pismem z dnia 7 sierpnia 2020 r. zarzuty egzekucyjne sformułował także zobowiązany. Nadto, z ostrożności procesowej, zobowiązany wniósł o przywrócenie terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu wniosku zobowiązany wskazał, że od 18 lipca 2020 r. do 1 sierpnia 2020 r. przebywał poza granicami kraju, natomiast o przesyłce dowiedział się dopiero 3 sierpnia 2020 r.
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr [...] organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2020 r. Postanowienie przyjęło formę dokumentu elektronicznego i zostało wysłane 12 lipca 2020 r. na adres elektronicznej skrzynki za pośrednictwem platformy ePUAP, z tym że do pliku nie załączono pliku z rozszerzeniem XAdES.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zobowiązany wniósł zażalenie (uzupełnione pismami z dnia 25 sierpnia oraz 7 września 2020 r.), domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego lub uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, bądź alternatywnie o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W dniu 26 sierpnia 2020 r. organ egzekucyjny wysłał ponownie, na skrytkę ePUAP pełnomocnika zobowiązanego, postanowienie z dnia 12 sierpnia 2020 r., tym razem wraz z plikiem XAdES.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 30 września 2020 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Odnosząc się do zarzutu zażalenia, że postanowienie nie zostało opatrzone prawidłowym podpisem elektronicznym, co powoduje, że dotknięte jest wadą nieważności, organ odwoławczy wskazał, że obowiązujące przepisy k.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. W okolicznościach sprawy istotna jest okoliczność, że weryfikacja podpisu przeprowadzona przez organ 23 września 2020 r. o godzinie 08:47:40 świadczy o tym, że na pliku oznaczonym znakiem [...].pdf.XAdES (stanowiącym postanowienie organu I instancji), został złożony podpis przez R. S. Ż. w dniu 12 sierpnia 2020 r. o godzinie 11:50:32 certyfikatem kwalifikowanym o numerze seryjnym (...). Z załączonego do akt wydruku dokumentu elektronicznego wynika, iż zawiera ono wszystkie elementy postanowienia, o których mowa w art. 124 k.p.a., w tym podpis upoważnionego pracownika, o czym świadczy weryfikacja. Z akt sprawy wynika, że postanowienie zostało doręczone przez e-PUAP pełnomocnikowi zobowiązanego i adresatowi, co potwierdza również wniesione zażalenie z dnia 24 sierpnia 2020 r..
Według organu odwoławczego, w sprawie mamy niewątpliwie do czynienia z doręczeniem stronie postanowienia w sposób wadliwy, co jednak nie powoduje, że jest to postanowienie nieistniejące, gdyż zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania należy rozpoznać w kontekście wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Mogłoby to stanowić okoliczność usprawiedliwiającą ewentualne niedochowanie terminu do wniesienia zażalenia, ale taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła. Pełnomocnik w terminie złożył zażalenie i nie podnosił, aby sposób doręczenia postanowienia z dnia 12 sierpnia 2020 r. uniemożliwił zapoznanie się z jego treścią. Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że podnoszona wadliwość ma wyłącznie wymiar procesowy i nie może stanowić skutecznej podstawy żądania stwierdzenia nieważności postanowienia.
Przechodząc do oceny zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów, organ odwoławczy - nakreślając ramy prawne sprawy - wskazał, że organ doręczał pisma (w tym odpis tytułu wykonawczego) przez swoich pracowników. Szczegółowy przebieg zdarzeń dotyczących doręczenia został spisany w formie dwóch adnotacji sporządzonych przez pracowników doręczających przesyłkę i dołączonych do akt sprawy. Z adnotacji tych wynika, że adresat był nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma; pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez sąsiada – M. M.; sąsiad podjął się oddania pisma adresatowi; zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki u sąsiada umieszczono w skrzynce pocztowej zobowiązanego. Treść zawiadomienia o pozostawianiu przesyłki u sąsiada została dołączona do zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wynika z niego, że przesyłka nr [...] została doręczona 20 lipca 2020 r. w trybie art. 43 k.p.a. sąsiadowi – M. M., legitymującemu się dowodem osobistym (podano numer) pod adresem ul. [...], który zobowiązał się ją przekazać do rąk własnych adresatowi.
Według organu odwoławczego, zestawienie treści adnotacji sporządzonej na dokumencie "Zwrotne potwierdzenie odbioru" i dwóch, dodatkowo sporządzonych na odrębnych kartach papieru, potwierdzają, że przesyłkę odebrał sąsiad, a także okoliczność, że w skrzynce pocztowej adresata umieszczono zawiadomienie
o pozostawieniu przesyłki u sąsiada, co stanowi podstawę do przyjęcia doręczania za skuteczne.
Odnosząc się do przedłożonego przez zobowiązanego zaświadczenia
o zameldowaniu na pobyt stały przy ul. [...], organ odwoławczy wskazał, że należy odróżnić adres zamieszkania od adresu zameldowania. Wskazanym przez wierzyciela, a zarazem potwierdzonym przez System Centralnej Rejestracji, adresem zamieszkania zobowiązanego był adres przy ul. [...]. Także we wniosku złożonym do CEIDG 10 stycznia 2020 r. zobowiązany oświadczył, że jego adresem zamieszkania jest adres przy ul. [...]. Kolejnych zmian w CEIDG nie było, przy czym domniemywa się, że dane wpisane w CEIDG są prawdziwe. Nadto, w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dane wynikające z CEIDG są wiążące dla organu egzekucyjnego, zatem prawidłowe było doręczanie pism na adres przy ul. [...].
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że tytuł wykonawczy został doręczony w trybie zastępczym 20 lipca 2020 r., a zatem termin na wniesienie zarzutów upłynął 27 lipca 2020 r., zaś zobowiązany wniósł zarzuty po raz pierwszy 5 sierpnia 2020 r., zatem zarzuty te zostały złożone po terminie i nie mogły stanowić podstawy do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Zasadna była zatem odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438); dalej: "u.p.e.a.".
Odrębnym postanowieniem z dnia 11 września 2020 r., organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2020 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zobowiązany nie uprawdopodobnił braku winy uchybienia terminowi do złożenia zarzutów.
Na powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia 16 września 2020 r. zobowiązany wniósł zażalenie.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 21 października 2020 r. organ odwoławczy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Nakreślając ramy prawne sprawy, organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem strony, iż nie było jakiekolwiek jego winy w braku doręczenia korespondencji do rąk własnych, gdyż zobowiązany wiedząc, że toczy się wobec niego postępowanie podatkowe, nie zapewnił w żaden sposób kontaktu ze sobą podczas pobytu poza granicami Polski od 18 lipca 2020 r. do 1 sierpnia 2020 r.; nie włączył w telefonie funkcji Roamingu; używał jedynie telefonu syna; nie zgłosił organowi egzekucyjnemu adresu przy ul. [...] jako jego aktualnego adresu zamieszkania, w związku z czym, wszczynając postępowanie organ skierował korespondencję na ul. [...], tj. ostatni znany organowi adres zamieszkania zobowiązanego. Konkludując, organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny dokonał doręczenia tytułu wykonawczego pod właściwy adres zamieszkania strony 20 lipca 2020 r. Zdaniem organu odwoławczego, spełnione zostały przesłanki prawidłowego doręczenia pod nieobecność adresata z art. 43 k.p.a.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego będącego doradcą podatkowym, zaskarżył do sądu oba ww. postanowienia organu odwoławczego.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego z dnia 30 września 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2020 r., skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z przepisami:
- art. 15, art. 132 § 1 i § 2 oraz art. 133 w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia, które zostało wydane z naruszeniem wskazanych przepisów wskutek niewydania przez organ I instancji postanowienia uchylającego lub zmieniającego postanowienie doręczone w dniu 18 sierpnia 2020 r. (o tożsamej treści, dacie wydania i znaku sprawy, ale niezawierające kwalifikowanego podpisu elektronicznego) oraz nieprzekazanie zażalenia wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu;
- art. 61 a § 1 k.p.a. w związku z art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a. w związku art. 34 § 4 pkt 3 lit. a u.p.e.a. w związku z art. 43 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania w sprawie i przyjęcie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego 20 lipca 2020 r.;
- art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 43 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego oraz zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych w dniu 20 lipca 2020 r.
Stawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia 12 sierpnia 2020 r. i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości (postępowanie nie zostało w ogóle skutecznie wszczęte) bądź alternatywnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy oraz o zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
Zaskarżonemu natomiast postanowieniu z dnia 21 października 2020 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
- przepisu art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z przepisami:
- art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a. w związku art. 34 § 4 pkt 3 lit. a u.p.e.a. w związku z art. 43 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych i przyjęcie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego;
- art. 43 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego oraz zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych;
- art. 26 § 5 w związku z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w związku z art. 43 k.p.a. i w związku z art. 7, art. 7a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że postępowanie egzekucyjne zostało skutecznie wszczęte, a termin do wniesienia zarzutów rozpoczął swój bieg;
- 58 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 7a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Stawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie bądź alternatywnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy oraz o zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W odpowiedziach na skargi, organ wniósł o ich oddalenie.
Pismem z dnia 24 grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego rozwinął argumentację skargi na postanowienie z dnia 30 września 2020 r. wskazując, że w sprawie doręczenia dokonano obcej dla skarżącego osobie pod adresem, który nie jest adresem zamieszkania skarżącego, a adresem do doręczeń, zatem w ogóle nie może być mowy o doręczeniu pisma w trybie art. 43 k.p.a.
Sąd - na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", postanowił połączyć sprawy o sygn. I SA/Sz 897/20 i sygn. I SA/Sz 898/20 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, i sprawę prowadzić dalej pod sygn. akt I SA/Sz 897/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest ocena prawidłowości doręczenia zastępczego (w trybie art. 43 k.p.a.) tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2020 r.
Rozważenie powyższej kwestii pociąga za sobą doniosłe konsekwencje prawne dla obu rozpoznawanych spraw.
Zdaniem skarżącego, nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a., gdyż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie zakreślono i nie wskazano komu pismo zostało doręczone. Nie zakreślono czy przesyłka doręczona została adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania pisma adresatowi i czy zawiadomienie
o doręczeniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, a jeżeli nie jest to możliwe, na drzwiach adresata. Z potwierdzenia odbioru nie wynika także czy z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany wyżej, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP. Nie wskazano również czy pismo z tego powodu było awizowane powtórnie. Przy pkt 4 zwrotnego potwierdzenia odbioru "Pismo zwrócono do nadawcy, gdyż adresat" widnieje data: 20 lipca 2020 r.
W ocenie skarżącego, tak wypełniony dokument nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 43 k.p.a. i nie można z niego wywieść, że tytuł wykonawczy został skutecznie doręczony. Nadto, podpisany na zwrotnym potwierdzeniu odbioru M. M. nie jest adresatem przesyłki.
Skarżący również zarzucił, że doręczenia dokonano pod adresem, który nie jest jego adresem zamieszkania, lecz adresem do doręczeń wykazanym w CEIDG.
Natomiast, w ocenie organu, przesyłka zawierająca odpis tytułu wykonawczego została skutecznie doręczona, zgodnie z art. 43 k.p.a. Organ doręczał pisma przez swoich pracowników. Ze sporządzonych przez nich adnotacji wynika, że adresat był nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, a pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez sąsiada M. M., który podjął się oddania pisma adresatowi, a nadto zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki u sąsiada umieszczono w skrzynce pocztowej skarżącego.
Organ zgodził się ze stwierdzeniem, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pozostawiono bez wypełnienia pkt 1, 2 i 3. Jednakże, w ocenie organu, istotne jest, że M. M. pokwitował odbiór pism, składając podpis w miejscu: "czytelny podpis odbiorcy", a nadto w dolnej części tego dokumentu jest adnotacja o treści "Zobowiązuję się na doręczenie adresatowi do rąk własnych" podpisana przez niego.
Nadto organ dodał, że wskazanym przez wierzyciela, a zarazem potwierdzonym przez System Centralnej Rejestracji, adresem skarżącego był adres przy ul. [...]. We wniosku złożonym do CEIDG w dniu 10 stycznia 2020 r. skarżący oświadczył, że jego adresem zamieszkania jest adres przy ul. [...]. Kolejnych zmian w CEIDG nie było. Wobec tego, właściwym było doręczanie pism na ten adres.
W rozpoznawanej sprawie, stwierdzając prawidłowość doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej tytuł wykonawczy organ powołał przepis art. 43 k.p.a., zgodnie z którym, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Zgodnie z powołaną regulacją prawną, aby doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. można było uznać za skuteczne, powinny zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: nieobecność adresata w mieszkaniu w czasie doręczania pisma; przyjęcie pisma za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę; podjęcie się przez te osoby oddania pisma adresatowi; umieszczenie zawiadomienia o doręczeniu pisma tym osobom w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata w razie gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę. Niespełnienie chociażby jednej z tych przesłanek eliminuje możliwość uznania pisma za skutecznie doręczone. Tryb doręczenia, o którym mowa w art. 43 k.p.a., oparty jest bowiem na założeniu, że adresata obciążają skutki działania osoby, której przesyłkę doręczono tak, jakby została ona podjęta przez stronę bezpośrednio. Skoro doręczenie zastępcze wywołuje takie same skutki, jak doręczenie zwykłe do rąk adresata, to przyjęty przez ustawodawcę tryb doręczenia zastępczego określonego w art. 43 k.p.a. wymaga bezwzględnego przestrzegania jego warunków. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej tj. uznania, że nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowaniem przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 43 k.p.a. zostały spełnione. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego zwrotnego potwierdzenia odbioru.
W ocenie sądu, w sprawie brak jest takiego dokumentu potwierdzającego skuteczność doręczenia zastępczego. Na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki skierowanej na nazwisko skarżącego brak jest zakreślenia przez doręczyciela o tym, komu przesyłka została doręczona (adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu) oraz gdzie w tym konkretnym przypadku umieścił on zawiadomienie o przesyłce i czy w ogóle takie zawiadomienie zostało gdzieś umieszczone. Podkreślenia wymaga, że przepisy k.p.a. regulujące zasady doręczania pism mają charakter gwarancyjny, tj. służą ochronie strony postępowania i zabezpieczeniu jej praw. Dlatego konieczne jest ich ścisłe przestrzeganie. Ogólne zasady postępowania, takie jak chociażby zasada praworządności czy prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, nie pozwalają, aby strona postępowania ponosiła negatywne konsekwencje błędu organu.
Dodać przy tym należy, że z oświadczenia M. M. z dnia 7 sierpnia 2020 r. wynika, iż jednym z argumentów doręczycieli mających przekonać go do obioru przesyłki było to, że jak wskazali sami cyt.: skrzynka jest "dziurawa" i obawiają się, że ktoś mógłby ją stamtąd "wyrwać".
W ocenie sądu, organ nie miał wystarczających podstaw do przyjęcia, iż odpis tytułu wykonawczego został doręczony skarżącemu z zachowaniem wszystkich reguł wynikających z art. 43 k.p.a. Wyżej wskazane okoliczności stanowią istotne uchybienia, tylko bowiem spełnienie wszystkich wymogów określonych w art. 43 k.p.a. stanowić może bezwzględnie o uznaniu doręczenia za skuteczne.
Sąd podziela stanowisko skarżącego, że adnotacje sporządzone na odrębnej karcie papieru przez pracowników organu nie mogą konwalidować błędów w udokumentowaniu doręczenia zastępczego.
Zasadnie także skarżący podnosi, że wskazana w art. 43 k.p.a. forma doręczenia zastępczego pism procesowych odnosi się tylko do doręczania pism adresatowi w mieszkaniu (A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; publ. Lex/el., 2016). Przepisy prawa nie przewidują doręczenia zastępczego na wskazany w CEIDG, adres do doręczeń podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Z akt sprawy wynika, że lokal przy ul. [...], na który była zaadresowana przesyłka, skarżący najmuje na cele prowadzonej działalności gospodarczej (umowa najmu z dnia 5 stycznia 2020 r.), a miejscem zamieszkania skarżącego jest adres w S. przy ul. [...], gdzie skarżący jest również zameldowany.
W ocenie sądu, organ błędnie zinterpretował i zastosował art. 43 k.p.a.
W świetle powyższego, wadliwe są ustalenia organu, w zakresie skuteczności doręczenia zastępczego w trybie art. 43 k.p.a. oraz daty doręczenia tytułu wykonawczego (w dniu 20 lipca 2020 r.) i że w związku z tym doręczeniem, nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. O uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi, co w sprawie nie wystąpiło.
Według sądu, nieuprawniony jest natomiast zarzut dotyczący niewydania przez organ postanowienia uchylającego lub zmieniającego postanowienie z dnia 12 sierpnia 2020 r. wobec nieopatrzenia go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wprawdzie doręczenie takie było wadliwe, ale skarżący nie poniósł ujemnych skutków procesowych z tym związanych, zaś błąd został konwalidowany ponownym, prawidłowym doręczeniem postanowienia organu I instancji w dniu 26 sierpnia 2020 r.
Mając na uwadze stwierdzone w sprawie uchybienia, sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
Uchylenie przez sąd postanowień w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym skutkuje tym, że dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest bezprzedmiotowe. Wobec tego, sąd - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku.
Rozpoznając ponownie sprawę organ, uwzględni dokonaną przez sąd wykładnię przepisów prawa oraz dokona ponownej, wszechstronnej oceny sprawy i w zależności od tej oceny podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
O kosztach postępowania sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200, art. 209, art. 205 § 4 w związku z § 2 i § 3 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się: wpis od skarg w wysokości [...] zł ([...] zł od każdej skargi), pobrane od skarżącego na podstawie § 2 ust.1 pkt rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.); koszty zastępstwa procesowego doradcy podatkowego w kwocie [...] zł, ustalone zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687) oraz kwota [...] zł ([...] zł od każdego pełnomocnictwa) z tytułu opłaconego pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. Nr 225 poz. 1635 ze zm.). Wobec tego, że sprawy połączono, brak było podstaw prawnych do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w sprawie, w której umorzono postępowanie