I SA/Sz 892/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę małżonki zobowiązanego na czynność egzekucyjną, uznając, że nie posiada ona legitymacji procesowej do jej wniesienia.
Sprawa dotyczyła skargi małżonki zobowiązanego na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi, uznając, że skarżąca nie jest stroną postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skarga na czynności egzekucyjne przysługuje wyłącznie zobowiązanemu, a małżonek zobowiązanego, mimo odpowiedzialności majątkiem wspólnym, nie posiada takich samych uprawnień procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Czynności te dotyczyły zajęcia nieruchomości położonej w S., stanowiącej majątek wspólny skarżącej i jej męża, w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec męża skarżącej z tytułu zaległości w podatku od środków transportowych. Organ egzekucyjny uznał, że skarżąca, jako małżonek zobowiązanego, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, ponieważ zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), takie uprawnienie przysługuje wyłącznie zobowiązanemu. Organ odwoławczy podzielił to stanowisko, wskazując, że choć tytuł wykonawczy obejmuje majątek wspólny, małżonek niebędący zobowiązanym nie ma takich samych praw procesowych jak zobowiązany. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że skoro skarżąca nie jest zobowiązanym w rozumieniu u.p.e.a., organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie jej skargi, uznając ją za osobę niebędącą stroną. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, małżonek zobowiązanego, który nie jest podatnikiem i nie jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, ponieważ takie uprawnienie przysługuje wyłącznie zobowiązanemu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skarga na czynności egzekucyjne przysługuje wyłącznie zobowiązanemu. Mimo że egzekucja może być prowadzona z majątku wspólnego, małżonek niebędący zobowiązanym nie ma takich samych uprawnień procesowych jak zobowiązany. W związku z tym, organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi złożonej przez małżonka zobowiązanego, uznając go za osobę niebędącą stroną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (41)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Kpa art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2018 poz 1314 art. 54 § par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2017 poz 1257 art. 61a § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 17 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § par.1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 110c § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Kpa art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 63 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 35 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 35 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 8 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 8 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 10 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 12 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 12 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 26
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 27
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 29 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.c. art. 7b
Ustawa z dnia 7 lutego 1989 r. Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 7 § par. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.r.i.o. art. 31 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.i.o. art. 31 § § 2
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.i.o. art. 33
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.i.o. art. 34
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca, jako małżonek zobowiązanego, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, gdyż takie uprawnienie przysługuje wyłącznie zobowiązanemu. Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi złożonej przez osobę niebędącą stroną postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, ordynacji podatkowej, kodeksu postępowania cywilnego, Konstytucji RP, kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Argumenty o przedwczesności zajęcia nieruchomości, niedopuszczalności egzekucji, zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynności egzekucyjne [...] przysługuje wyłącznie zobowiązanemu małżonek niebędący zobowiązanym nie ma takich samych uprawnień w postępowaniu egzekucyjnym jak osoba zobowiązana organ egzekucyjny prawidłowo uznał ją za osobę, która nie jest stroną w sprawie
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
sprawozdawca
Jolanta Kwiecińska
członek
Marzena Kowalewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że małżonek zobowiązanego niebędący podatnikiem nie ma legitymacji do wnoszenia skarg na czynności egzekucyjne, nawet jeśli egzekucja dotyczy majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki zagadnienia legitymacji procesowej w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.
“Czy małżonek może skarżyć zajęcie nieruchomości? Sąd wyjaśnia kluczową kwestię legitymacji procesowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 892/18 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2019-07-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-11-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/ Jolanta Kwiecińska Marzena Kowalewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 1632/21 - Wyrok NSA z 2022-11-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1314 art. 54 par. 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Dz.U. 2017 poz 1257 art. 61a par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska(spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...]; [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny) wydał w dniu [...] sierpnia 2018 r. postanowienie nr [...] na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej "Kpa"), w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej "u.p.e.a."), w którym odmówił B. K. (dalej "wnioskodawczyni") wszczęcia postępowania w sprawie jej wniosku z dnia [...] czerwca 2018 r., dotyczącego skargi na czynności egzekucyjne dokonane przez niego, tj. zajęcie nieruchomości położonej w S. w dniu [...] maja 2018 r. nr zajęcia: [...] w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta K.. Organ egzekucyjny podał, że wobec B. K. (mąż wnioskodawczyni) i wnioskodawczyni prowadzi postępowanie egzekucyjne - egzekucję z nieruchomości położonej w S. [...], na podstawie wystawionego przez Prezydenta Miasta K. tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], dotyczącego zaległości męża wnioskodawczyni wraz z odsetkami w podatku od środków transportowych osób fizycznych za okres od stycznia 2012 r. do czerwca 2017 r. Przedmiotowy tytuł wykonawczy wystawiony został przez Prezydenta Miasta K. na podstawie art. 27c u.p.e.a., w celu prowadzenia egzekucji z majątku odrębnego zobowiązanego – męża wnioskodawczyni oraz majątku wspólnego zobowiązanego i wnioskodawczyni. Organ egzekucyjny podał, że w dniu [...] maja .2018 r. zajął przedmiotową nieruchomość (zajęcie odebrane zostało przez wnioskodawczynię i jej męża w dniu [...] czerwca 2018r., a przez wierzyciela w dniu [...] maja 2018 r.). Jednocześnie w dniu [...] maja 2018 r., zgodnie z art. 110c § 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny złożył do Sądu Rejonowego w K. wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji z przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej nr [...] Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. zobowiązany – mąż wnioskodawczyni i wnioskodawczyni złożyli "skargę zobowiązanych na zajęcie nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r.". W przedmiotowym piśmie podniesiono: - naruszenie przepisów art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 6, pkt 7 u.p.e.a., - wniosek o uchylenie w całości czynności zajęcia nieruchomości dokonanych w dniu [...] maja 2018 r., - wniosek o uchylenie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].08.2018 r. (prawidłowa data [...].05.2018 r.) w całości ewentualnie wycofanie tytułu wykonawczego w całości, - wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości, - wniosek o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania niniejszych zarzutów. W uzasadnieniu wydanego postanowienia, organ egzekucyjny przywołał treść art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 61 § 1 i art. 61a § 1 Kpa. Organ egzekucyjny wskazał, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym można wyróżnić podmioty tego postępowania (organ egzekucyjny, wierzyciel, zobowiązany) oraz innych uczestników postępowania, którym prawo nie przyznaje pełni praw procesowych. Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a., skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przysługuje wyłącznie zobowiązanemu, tj. zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. - podmiotowi, który nie wykonał w terminie egzekwowanego obowiązku o charakterze pieniężnym (...). Przepis ten nie odnosi się w żaden sposób do przedmiotu egzekucji, z którego ma być zaspokojony egzekwowany obowiązek (wyrok NSA w Warszawie z .dnia 30 czerwca 2015 r. II FSK 1376/13). Zatem wniesienie wniosku przez osobę niebędącą zobowiązanym, powoduje, że pismo nie może być rozpatrzone (nie może zainicjować wszczęcia postępowania administracyjnego), zgodnie z art. 61a § 1 Kpa. Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na ww. postanowienie, w którym podtrzymała swoje stanowisko i zarzuciła organowi: 1. przedwczesność dokonania czynności zajęcia nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. w całości; 2. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym zajęcia nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. w całości; 3. zastosowanie zajęcia nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. jako zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego skierowanego wobec zobowiązanych; 4. naruszenie przepisów art. 59 par. 1 pkt. 2, 3, 4, 7 u.p.e.a.; 5. naruszenie przepisów art. 33 par. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 6, pkt 7 u.p.e.a.; 6. naruszenie przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 125 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; 7. naruszenie przepisów art. 7b ustawy Kodeks postępowania cywilnego; 8. naruszenie przepisów art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.; 9. naruszenie przepisów art. 35 par. 1, par. 2 Kpa; 10. naruszenie przepisów art. 8 par. 1, par. 2, art. 9, art. 10 par. 1, art. 11, art. 12 par. 1, par. 2 Kpa. Wnioskodawczyni domagała się: 1. uchylenia czynności zajęcia nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. w całości; 2. wycofania tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. wymienionego w zajęciu nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. w całości; 3. uchylenie postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] sierpnia 2018 r. w całości; 4. umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości; 5. zawieszenia czynności egzekucyjnych w całości do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia; 6. stwierdzenie niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości oraz unieważnienie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości; 7. stwierdzenie uchylenie czynności zajęcia nieruchomości z dnia [...] maja 2018r. w całości; 8. stwierdzenie umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości; 9. stwierdzenia wycofania tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2018 wymienionego w zajęciu nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. w całości. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał w dniu [...] września 2018 r. postanowienie nr [...], w którym utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] sierpnia 2018 r. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że w stosunku męża wnioskodawczyni postępowanie toczyło się odrębnie. Organ odwoławczy przywołał treść art.18 u.p.e.a., art. 138 § 1 i art. 144 Kpa, art. 61a § 1 Kpa i wskazał, że po wniesieniu przez osobę fizyczną żądania wszczęcia określonego postępowania administracyjnego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokonanie oceny formalnej i procesowej wniesionego podania. Przez ocenę formalną należy rozumieć sprawdzenie, czy podanie odpowiada wymaganiom formalnym dla tego rodzaju pisma, określonym w art. 63 § 1 Kpa. Natomiast przez ocenę procesową, należy rozumieć stwierdzenie istnienia przesłanek koniecznych do wszczęcia postępowania, w tym także ustalenie czy podanie pochodzi od podmiotu będącego stroną tegoż postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym można wyróżnić podmioty tego postępowania (organ egzekucyjny, wierzyciel, zobowiązany) oraz innych uczestników postępowania, którym prawo nie przyznaje pełni praw procesowych, a jedynie daje im niektóre uprawnienia. I tak stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora przysługuje wyłącznie zobowiązanemu, tj. - zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. - podmiotowi, który nie wykonał w terminie egzekwowanego obowiązku o charakterze pieniężnym (...). Nadto tytuł wykonawczy stanowiący podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego określa jednocześnie zakres tego postępowania, zarówno w wymiarze przedmiotowym (rodzaj egzekwowanego obowiązku), jak i podmiotowym (osobę zobowiązaną, wobec której można prowadzić egzekucję). Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy na podstawie którego dokonano zajęcia przedmiotowej nieruchomości został wystawiony na zobowiązanego – męża wnioskodawczyni oraz wnioskodawczynię - odpowiedzialną majątkiem wspólnym na podstawie art. 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej "o.p."). W ocenie organu odwoławczego, małżonek niebędący zobowiązanym wobec jego wyraźnego odróżnienia jego statusu od statusu zobowiązanego przez ustawodawcę, nie ma takich samych uprawnień w postępowaniu egzekucyjnym jak osoba zobowiązana. Skoro małżonek zobowiązanego ponosi tylko odpowiedzialność majątkiem wspólnym za cudze zobowiązanie, to tym samym nie można mu przyznać uprawnień do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, skoro uprawnienia te przysługują wyłącznie zobowiązanemu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.11.2012 r., sygn. akt III SA/Wa 339/12). Zdaniem organu odwoławczego, na tej samej zasadzie wnioskodawczyni, która nie jest zobowiązanym nie jest podmiotem legitymowanym do występowania ze skargą na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. Wnioskodawczyni złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i zarzuciła organowi: 1. naruszenie art. 26, art. 27, art. 29 par. 1 o.p.; 2. naruszenie art. 1a pkt 20, art. 27, art. 27c u.p.e.a.; 3. przedwczesność dokonania czynności zajęcia nieruchomości z dnia 29 maja 2018 r. w całości; 4. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym zajęcia nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. w całości; 5. zastosowanie zajęcia nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. jako zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego skierowanego wobec zobowiązanych; 6. naruszenie art. 59 par.1 pkt 2, 3, 4, 7 u.p.e.a.; 7. naruszenie art. 33 par. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 6, pkt 7 u.p.e.a.; 8. naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 par. 1, art. 124, art. 125 o.p.; 9. naruszenie art. 7b ustawy Kodeks postępowania cywilnego; 10. naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. 11. naruszenie art. 35 par. 1, par. 2 Kpa; 12. naruszenie art. 8 par. 1, par. 2 , art. 9 , art. 10 par. 1 , art. 11 , art. 12 par. 1, par. 2 Kpa. Skarżąca wniosła o : 1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego; 2. uchylenie czynności zajęcia nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. w całości 3. wycofanie w całości przedmiotowego tytułu wykonawczego na podstawie którego zajęto nieruchomość; 4. uchylenie postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] sierpnia 2018 r. w całości; 5. umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości; 6. zawieszenie czynności egzekucyjnych w całości do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia; 7. stwierdzenie niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości oraz unieważnienie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości; 8. stwierdzenie uchylenie czynności zajęcia nieruchomości z dnia [...] maja 2018 r. w całości; 9. stwierdzenie umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości; 10. stwierdzenie wycofania przedmiotowego tytułu na podstawie którego zajęto nieruchomość. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Sąd wydał w dniu [...] marca 2019 r. postanowienie o oddaleniu wniosku skarżącej o zawieszenie czynności egzekucyjnych. W dniu [...] czerwca 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącej z dnia [...] maja 2019 r., w którym podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto wniosła o: oddalenie w całości wniosków wniesionych przez organ odwoławczy; przeprowadzenie dowodu z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2019 r. o sygn. akt II FSK 908/17, z dnia 1 marca 2017 r. o sygn. akt II FSK 3597/15, z dnia 1 marca 2017 r. o sygn. akt II FSK 322/15; przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w K. [...] z dnia [...] marca 2017 r. o sygn. akt [...]- na okoliczność ustalenia zobowiązanego w zapłacie podatków od środków transportowych za okres od 2012 r. do 2017 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił wnioski dowodowe zawarte w ww. piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w s k a z a ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa w przedmiocie skargi na zajęcie nieruchomości z dnia [...] czerwca 2018 r. złożona przez męża skarżącej rozpatrywana jest osobno pod sygn. akt I SA/Sz 891/18. Ponadto wobec złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z przedmiotowym tytułem sprawa dotycząca skarżącej zarejestrowana jest pod sygn. akt I SA/Sz 135/19, zaś jej męża pod sygn. akt I SA/Sz 134/19. Wskazać należy, że przedmiotowy tytuł wystawiony przez wierzyciela w pkt A –dane zobowiązanego wskazywał dane jej męża. Dane skarżącej widnieją w pkt B- dane małżonka zobowiązanego (odpowiedzialnego majątkiem wspólnym) zgodnie z art. 27c u.p.e.a. Zaległości podatkowe objęte ww. tytułem dochodzone są przez wierzyciela w stosunku do podatnika (męża skarżącej), który jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1 pkt 20 u.p.e.a, tj. osobą, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym. Egzekucja administracyjna w stosunku do zobowiązanego prowadzona jest z odrębnego majątku zobowiązanego oraz z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, nawet gdy małżonek zobowiązanego nie był podatnikiem danego podatku, który dochodzony jest przez wierzyciela. Egzekucji administracyjnej za zaległości podatkowe zobowiązanego nie prowadzi się z majątku odrębnego małżonka zobowiązanego. Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz.682 ze zm.- dalej "k.r.i.o."), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Składniki majątku wspólnego i majątku osobistego przykładowo wymienione są w art. 31 § 2, art. 33, art. 34 k.r.i.o. Wobec faktu pozostawania zobowiązanego w związku małżeńskim ze skarżącą, wierzyciel zobligowany był do wskazania w przedmiotowym tytule danych skarżącej jako małżonki zobowiązanego. Wspólność ustawowa małżeńska jest rodzajem współwłasności łącznej, co oznacza, że żaden z małżonków nie ma określonego w ułamku udziału w majątku wspólnym, czyli dopóki ona trwa, nie jest możliwe wydzielenie udziałów małżonków. Ponadto do chwili ustania lub zniesienia wspólności małżeńskiej żaden ze współmałżonków nie może rozporządzać udziałem w majątku, który by mu przypadł (umowa o podział i rozporządzenie są nieważne). Współmałżonek odpowiadający za zaległość podatkową małżonka będącego podatnikiem nie jest zobowiązany jako podatnik i nie odpowiada za zobowiązanie podatkowe. Jego zobowiązanie wynika z długu małżonka-podatnika i ograniczone jest do odpowiedzialności z majątku wspólnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 maja 2008 r. o sygn. akt I SA/Gd 1115/07). Wierzyciel zobligowany był do skierowaniu przedmiotowego tytułu do skarżącej jako małżonki zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2006 r. o sygn. akt II FSK 146/05). Z przepisu art. 27c u.p.e.a. wynika, że jeżeli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, to tytuł wykonawczy powinien być wystawiony na oboje małżonków. Do wpisu hipoteki przymusowej, której przedmiotem jest taka nieruchomość, konieczne jest istnienie tytułu wykonawczego wystawionego na oboje małżonków (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2005 r. o sygn. akt II CK 416/04, LEX nr 277087; zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2010 r. o sygn. akt III CZP 27/10, LEX nr 590606). W wyroku z dnia 27 sierpnia 2008 r. o sygn. akt II CSK 130/08 (LEX nr 465606), Sąd Najwyższy przyjął, w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe obejmuje odrębny majątek podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka, przy czym skutki prawne ograniczenia, zniesienia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań powstałych przed dniem zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej umownie lub sądownie. Jak słusznie wskazał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 15 października 2004 r. o sygn. akt I SA/Łd 412/0, jeśli ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 27c wyraźnie różnicuje zobowiązanego i jego małżonka, traktując tylko jednego z małżonków jako zobowiązanego, wówczas - przynajmniej w zakresie egzekucji należności stanowiących zobowiązania podatkowe - musi to oznaczać, że wymieniony przepis ma zastosowanie właśnie wtedy, gdy tylko jeden z małżonków jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy, a drugi takiego statusu nie ma, a jedynie zachodzi podstawa do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka. Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2007 r. o sygn. akt II FSK 145/06 dokonał wyraźnego rozróżnienie zobowiązanego i podstaw odpowiedzialności jego małżonka. NSA wskazał, że współmałżonek odpowiadający za zaległość podatkową małżonka będącego podatnikiem nie jest zobowiązanym jako podatnik i nie odpowiada za zobowiązanie podatkowe. Jego zobowiązanie wynika z długu małżonka-podatnika i ograniczone jest do odpowiedzialności z majątku wspólnego. Tezę tę potwierdza także wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 maja 2010 r. o sygn. akt I SA/Bd 363/10, wskazujący wprost, że z mocy prawa powstaje odpowiedzialność małżonka podatnika za dług podatnika, ograniczona jednak do majątku wspólnego małżonków. Małżonek ten nie staje się jednak z mocy tego przepisu odpowiedzialnym za zobowiązanie podatkowe. Nie jest on więc zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. W wyroku tym wskazano również, że obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków w przypadku kierowania egzekucji obowiązków ciążących na jednym z nich do majątku wspólnego nie oznacza jednak, iż małżonek niebędący zobowiązanym, przy wyraźnym odróżnieniu jego statusu od statusu zobowiązanego przez ustawodawcę, ma takie same uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym jak małżonek będący zobowiązanym. Jeżeli więc małżonek zobowiązanego ponosi tylko odpowiedzialność majątkiem wspólnym za cudze zobowiązanie, to tym samym nie można mu przyznać uprawnień wynikających z art. 27 § 1 pkt 8 u.p.e.a. do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, skoro uprawnienia te przysługują wyłącznie zobowiązanemu. Pogląd taki wyraził wcześniej NSA w wyroku z dnia 6 stycznia 2010r. o sygn. akt II FSK 2100/08, stwierdzając, że jeżeli małżonek zobowiązanego ponosi tylko odpowiedzialność majątkiem wspólnym za cudze zobowiązanie, to tym samym nie można mu przyznać uprawnień wynikających z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, skoro uprawnienia te, jak wynika wprost z tego przepisu przysługują wyłącznie zobowiązanemu. Z powyższego wynika, że skarżąca w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym za zaległości podatkowe jej męża ma status prawny małżonki zobowiązanego. Oznacza to, że środki prawne przysługujące na podstawie konkretnych przepisów u.p.e.a. zobowiązanemu nie przysługują automatycznie małżonkowi zobowiązanego, lecz tylko w sytuacji, gdy dany przepis tak stanowi. Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia nieruchomości złożyła skarżąca i jej mąż. Jak wyżej wskazano sprawa męża skarżącej rozpatrywana jest odrębnie, zaś w stosunku do skarżącej organ egzekucyjny wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kpa. Zgodnie z art. 18 u.pe.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kpa. Na podstawie art. 17 § 1 u.p.e.a., o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Stosownie do art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem Sadu, organy w niniejszej sprawie postąpiły prawidłowo. Skoro zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. wniesienie skargi na czynności organu egzekucyjnego przysługuje wyłącznie zobowiązanemu (w realiach tej sprawy- mężowi skarżącej) to nie można było przyjąć, że takie uprawnienie służy małżonkowi zobowiązanemu, tj. skarżącej. Zatem jeżeli skarżąca nie ma uprawnienia do złożenia tej skargi na podstawie przepisów u.p.e.a. to na gruncie przepisów Kpa to organ egzekucyjny prawidłowo uznał ją za osobę, która nie jest stroną w sprawie i wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie złożonej przez nią skargi. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w piśmie skarżącej z dnia 28 maja 2019 r. z uwagi, że nie miały one znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Sądowi znane są z urzędu wyroki NSA przywołane przez skarżącą, dotyczą one określenia zobowiązań podatkowych z tytułu środków transportowych za dane lata. O wyroku Sądu Okręgowego wiadomo Sądowi z postępowań toczących się przed nim w sprawach dotyczących określenia ww. zobowiązań podatkowych. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI