I SA/Sz 883/20

I SA/Sz 883/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-03-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel /przewodniczący/
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FSK 1289/21 - Wyrok NSA z 2022-11-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 240 § 1 pkt 11, art. 245 § 1 pkt 2, art. 179 § 1, art. 123 § 1, art. 200, art. 180 § 1, art. 181, art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r. po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r. znak [...], [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2020 r. znak: [...], [...]- [...] odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej i prawomocnej Dyrektora Izby z [...] grudnia 2018 r. znak: [...], [...], mocą której utrzymano w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. z [...] listopada 2017 r. znak: [...], [...] określającą G. K. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za:
styczeń 2014 r. w wysokości [...] zł,
luty 2014 r. w wysokości [...] zł,
marzec 2014 r. w wysokości [...] zł, kwiecień 2014 r. w wysokości [...] zł, maj 2014 r. w wysokości [...] zł, czerwiec 2014 r. w wysokości [...] zł, lipiec 2014 r. w wysokości [...] zł, sierpień 2014 r. w wysokości [...] zł, wrzesień 2014 r. w wysokości [...] zł, październik 2014 r. w wysokości [...] zł, listopad 2014 r. w wysokości [...] zł, grudzień 2014 r. w wysokości [...] zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2020.1325 j.t. ze zm.; dalej: "O.p.") oraz art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U.2016.1948 ze zm.).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na podstawie postanowienia z [...] lutego 2016 r. znak: [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. przeprowadził postępowanie kontrolne wobec Strony w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. Strona, przed wydaniem rozstrzygnięcia, została zawiadomiona o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się.
Decyzją z [...] listopada 2016 r. Dyrektor UKS określił Stronie zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. Decyzją z [...] lipca 2017 r. organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wymienioną decyzją z [...] listopada 2017 r. Naczelnik UCS określił Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. zaś decyzją z [...] grudnia 2018 r. Dyrektor Izby utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji . Z kolei prawomocnym wyrokiem z 9 października 2019 r., I SA/Sz 233/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Strony na ww. decyzję organu odwoławczego z [...] grudnia 2018 r.
Pismem z 19 grudnia 2019 r. Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną Dyrektora Izby z [...] grudnia 2018 r. - na podstawie przepisów art. 240 § 1 pkt 11) O.p., w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 października 2019 r. C-189/18 (Dz.U.UE z 16 grudnia 2019 r. 2019/C 423/09).
Wymienioną decyzją z [...] maja 2020 r. Dyrektor Izby odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Izby z [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2014 r.
Zaskarżoną do tutejszego Sądu ww. decyzją z [...] września 2020 r. Dyrektor Izby w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zainicjowanej odwołaniem Strony uznał za zasadne utrzymać w mocy swoją ww. decyzję z [...] maja 2020 r.
Organ podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie jest powtórnym merytorycznym rozpoznaniem sprawy, lecz jedynie badaniem, czy istnieje przesłanka wznowienia, oraz czy jest ona na tyle istotna, że ma wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Dyrektor Izby wyjaśnił, że żądanie Strony pozostaje w sprzeczności z tezą orzeczenia TSUE z 16 października 2019 r. C-189/18, które Strona wskazał jako przesłankę wznowienia w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Jak wskazał organ wyrok ten wyraźnie wskazuje, że zasadzie poszanowania prawa do obrony oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej nie sprzeciwiają się - przy spełnieniu określonych warunków - uregulowania lub praktyka danego państwa członkowskiego, zgodnie z którymi w trakcie weryfikacji wykonanego przez podatnika prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej (VAT) organ podatkowy jest związany ustaleniami faktycznymi i kwalifikacjami prawnymi dokonanymi już przez siebie w ramach powiązanych postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko dostawcom tego podatnika, na których zostały oparte decyzje, które stały się ostateczne, stwierdzające istnienie oszustwa związanego z VAT popełnionego przez dostawców. Tym samym, nie może być mowy o naruszeniu ww. praw w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie zwykłe (w efekcie którego została wydana ostateczna decyzja Dyrektora Izby z [...] grudnia 2018 r.) swoje ustalenia oparł m.in. na informacjach i dowodach zebranych w toku innych postępowań kontrolnych prowadzonych wobec podatnika, jego kontrahentów, uczestników obrotu paliwem, a także materiałów uzyskanych z postępowań prokuratorskich - spełniając przy tym zastrzeżenia, iż:
1) organ podatkowy prowadzący postępowanie zapoznał podatnika z dowodami (w tym z dowodami pochodzącymi z powiązanych postępowań), na podstawie których została wydana podważana decyzja ostateczna, dowodem na to są: protokół zapoznania Strony z dowodami i materiałami postępowania kontrolnego z 16 października 2017 r. oraz zawiadomienia organów podatkowych o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałem dowodnym z 14 listopada 2016 r., z 4 października 2017 r. oraz z 23 sierpnia 2018 r.; tym samym Strona nie została pozbawiona prawa do kwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niej postępowania, ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych wynikających z tych dowodów;
2) ograniczenie dostępu do dowodów zebranych w trakcie powiązanych postępowań administracyjnych polegające na gromadzeniu w sprawie dokumentów, których udostępnienie Stronie nie naruszało interesu ogólnego, było zdeterminowane koniecznością postępowania w zgodzie z normami obowiązującego prawa;
3) sąd rozpatrujący skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby z [...] grudnia 2018 r. skontrolował zarówno sposób pozyskania, kompletność jak i wartość dowodową informacji wykorzystanych przez organ, uznając zasadność wyprowadzonych na ich podstawie wniosków i ocen - wyrok z 9 października, I SA/Sz 233/19 jest prawomocny, Strona bowiem nie kwestionowała zawartych w nim wniosków, ocen i ustaleń.
Dyrektor Izby stwierdził, że zastosowana w sprawie praktyka organów jest w pełni uprawniona, a orzeczenie C-189/18 nie wywiera istotnego wpływu na treść ostatecznej ww. decyzji Dyrektora Izby z [...] grudnia 2018 r.
Według organu na treść ostatecznego rozstrzygnięcia nie ma też wpływu to, jakoby w pierwszoinstancyjnym postępowaniu wznowieniowym zostało pominięte, iż nie zapoznano Strony - w toku dwuinstancyjnego postępowania zwykłego - z całością materiałów z postępowań prowadzonych wobec kontrahentów Strony, co umożliwiłoby Stronie wybór dokumentów świadczących o jej niewinności. Zarzut ten nie może znaleźć uznania, gdyż - po pierwsze - analiza akt sprawy wskazuje, iż w postępowaniu zwykłym Strona została zapoznana ze wszystkimi dowodami, na podstawie których została wydana ostateczna ww. decyzja z [...] grudnia 2018 r., po drugie - Strona w toku całego dwuinstancyjnego postępowania zwykłego, nie złożyła żadnego wniosku o zapoznanie się z dowodami zgromadzonymi w trakcie postępowań prowadzonych wobec jego kontrahentów. Innymi słowy, Strona, w toku przeprowadzonego wobec niej postępowania zwykłego, nie spotkała się z odmową udostępnienia jej jakichkolwiek akt. Wszystkie zgromadzone dowody, w tym dokumenty urzędowe dotyczące kontrahentów Strony pozyskane zarówno z postępowań kontrolnych, podatkowych, prokuratorskich i karnych zostały poddane takiej samej ocenie, jak inne dowody zgromadzone w sprawie, a Strona miała możliwość zapoznania się z wszystkimi dowodami, na podstawie których organ podatkowy wydał rozstrzygnięcie kończące postępowanie prowadzone w zwykłym trybie. Ponadto Strona nie był stroną postępowań prowadzonych wobec jego kontrahentów. Tym samym miała prawo wglądu jedynie w akta postępowania, w którym sama posiadał status strony, Organy podatkowe nie mają prawa udostępniać osobom trzecim informacji, których jawność została ustawowo wyłączona. Zresztą Strona w toku całego postępowania zwykłego nie wnioskowała o zapoznanie z tymi aktami.
Jedyny wniosek dowodowy został wyprowadzony przez Stronę w odwołaniu z 11 grudnia 2017 r. i dotyczył dowodu z przesłuchania świadka - M. G. będącej pracownikiem B. E. Ltd., na okoliczność ustalenia siedziby i miejsca wykonywania działalności przez tę spółkę. Dyrektor Izby postanowieniem z 13 grudnia 2018 r. odmówił przeprowadzenia wskazanego przez Stronę dowodu, a WSA w Szczecinie w ww. prawomocnym wyroku z 9 października 2019 r., I SA/Sz 233/19 stwierdził, że zgormadzone przez organ dowody w sposób wystarczający przyczyniały się do ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie wskazanej przez Skarżącego tezy dowodowej.
W ocenie Dyrektora Izby TSUE w wyroku C-189/18 zanegował konkretnie wymienione zachowania organu, a nie odmowę przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadka na okoliczność ustalenia miejsca prowadzenia działalności przez kontrahenta p
ódatńika7
Wśkażany
wyrók traktuje onaruszeniu
polegającym" na permanentnej odmowie okazania dokumentów (w toku trwającego postępowania), na podstawie których powzięto decyzje. Natomiast domaganie się przez podatnika prawa wglądu w akta spraw swych partnerów gospodarczych dopiero na etapie postępowania wznowieniowego jest według organu nieuzasadnioną próbą wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w zwykłym trybie. Stan faktyczny sprawy zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Izby z [...] grudnia 2018 r., nie może zostać uznany za zbieżny ze stanem faktycznym sprawy rozstrzygniętej wyrokiem C-189/18.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu braku rozpoznania przez organ I instancji kwestii uchylenia przez WSA we Wrocławiu "części materiału dowodowego włączonego do sprawy p. K. ", albowiem na stronie 19 ww. decyzji z [...] maja 2020 r. wyjaśnił, że "jedyną decyzją administracyjną (podatkową) stanowiącą dowód w badanej sprawie (poza decyzją wydaną wobec podatnika za 2013 rok - k. 1519-1602, tom IV akt kontroli) jest wyciąg z decyzji nr [...] [...] dotyczącej kontrahenta firmy B. E. Ltd . Ustalenia w niej dokonane przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. zostały z kolei uznane za zasadne przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 09.09.2015 r. sygn. akt I SA/Wr 1143/15 oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego. Również Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 18.10.2017 r. sygn. akt I FSK 100/16 oddalił skargę kasacyjną".
Dyrektor Izby stwierdził, wyrok TSUE C-189/18 nie ma wpływu na treść ostatecznej ww. decyzji Dyrektora Izby z [...] grudnia 2018 r. O słuszności takiej oceny świadczą następujące okoliczności:
1. Podatnik został zapoznany ze wszystkimi dowodami (w tym z dowodami pochodzącymi z powiązanych postępowań), na podstawie których została wydana ostateczna decyzja z [...] grudnia 2018 r. Nie został zatem pozbawiony prawa do skutecznego kwestionowania w toku przeprowadzonego wobec niego postępowania ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych.
2. Dowody z akt spraw kontrahentów podatnika organy podatkowe gromadziły w sposób zgodny z przepisami rozdziału 3 i 10 działu IV O.p. oraz działu VII tej ustawy, a podatnik w toku zwykłego postępowania instancyjnego nie wnioskował o wgląd w akta spraw prowadzonych wobec jego partnerów biznesowych.
W opinii Dyrektora Izby słuszność tego stanowiska potwierdza dodatkowo treść uzasadnienia orzeczenia C-189/19, w którym Trybunał wskazał, że zasada poszanowania prawa do obrony nie ma bezwzględnego charakteru, lecz może podlegać ograniczeniom, pod warunkiem, że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego zamierzonym przez dany przepis i nie stanowią z punktu widzenia realizowanego celu nieproporcjonalnej oraz niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę zagwarantowanych w ten sposób praw.
Według Dyrektora Izby organy podatkowe działały w sprawie zgodnie z art. 180 § 1, art. 181 i art. 191 O.p.
Dyrektor Izby stwierdził, że słusznie postąpił organ I instancji wymieniając w decyzji z [...] maja 2020 r. materiał dowodowy, na podstawie którego organy podatkowe w postępowaniu zwykłym dokonały swych ustaleń. Organ za chybiony uznał również zarzut powoływania się na orzeczenia sądów administracyjnych wydane przed zapadnięciem wyroku C-189/18.
Strona zaskarżyła ww. decyzję organu odwoławczego z [...] września 2020 r. skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby z [...] maja 2020 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; rozpoznanie sprawy na rozprawie; zasądzenie kosztów procesu oraz zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:
(1) Naruszenie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. w zw. z wyrokiem TSUE C-189/18, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że praktyka procesowa organów, w zakresie postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie, była prawidłowa, a zapadłe rozstrzygnięcie TSUE nie dotyczy wydanej decyzji ostatecznej, a w szczególności naruszenia w praktyce postępowania organu przy merytorycznym rozpoznawaniu sprawy prawa do obrony poprzez:
brak możliwości zapoznania się strony ze wszystkimi dowodami z postępowań powiązanych tak aby podatnik mógł znaleźć tam również dowody niewinności, czyli dowody możliwe do wykorzystania przy wykonywaniu prawa do obrony - a jak się okazało decyzje ostateczne wobec M. O. wykazywały pełną prawidłowość sprzedaży, czyli do naszej sprawy prawidłowość zakupu przez podatnika;
brak możliwości skutecznego zakwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania wyżej wskazanych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych - ponieważ na żadnym etapie postępowania organ podatkowy (lub kontroli skarbowej) nie wskazywał na jaką okoliczność prowadzi dowód co powodowało realny i obiektywny stan dezinformacji u strony co do kierunku postępowania;
odmowę przeprowadzenia dowodów na tezę odmienną od tez organu w przypadku wniosku o przesłuchanie świadka M. G.;
brak zapoznania Strony z dokumentami, które nie służą bezpośrednio jako podstawa decyzji organu podatkowego, lecz mogą zostać wykorzystane przy wykonywaniu prawa do obrony, w szczególności do dowodów uniewinniających - co jak się okazało miało miejsce (częściowe umorzenie śledztwa wobec Strony z [...] sierpnia 2020 r. pod sygn. [...] przez Prokuraturę Krajową);
zapoznanie podatnika z dowodami w formie streszczenia i tylko z częścią tych dowodów, które organ ten wybrał według przyjętych przez siebie kryteriów, nad którymi podatnik nie mógł sprawować żadnej kontroli;
opieranie tez dowodowych na nieprawomocnych i nieostatecznych postępowaniach, a w tym na ustaleniach postępowania przygotowawczego, które ulegało zmianom, przy jednoczesnym braku dostępu podatnika do tych akt i niemożność wnioskowania o dowody niewinności - należy tu wskazać, że w postępowaniu przygotowawczym mamy zawsze materiał dowodowy niezweryfikowany, a w przedmiotowej sprawie jego weryfikacja po 4 latach zaowocowała umorzeniem części śledztwa, o czym była mowa wyżej;
(2) Naruszenie art. 245 § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nieuchylenie dotychczasowej decyzji ostatecznej w sprawie.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący powołał argumentacje celem jej poparcia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że pomimo wniosku Skarżącego sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych
oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia
niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie
wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie
dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 12 lutego 2021 r. w oparciu o § 1 ust. 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 26 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarem, na którym wystąpił stan epidemii. Informacja o powyższym zarządzeniu przekazana została do wiadomości Skarżącemu i Organowi.
Ponadto należy stwierdzić, że wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne w tym wyjątkowym okresie, z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, powodują niemożność uwzględnienia wniosku o rozpatrzenie sprawy na rozprawie, gdyż niemożliwy do przewidzenia jest termin, w którym mogłoby to nastąpić. Skarżący mają prawo oczekiwać, że ich sprawy będą rozpoznawane pomimo stanu epidemii. Tym bardziej, że regulacje ustawy o COVID-19 odnoszą się nie tylko do okresu trwania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii, ale także jeszcze roku od odwołania stanu epidemii.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ww. decyzji ostatecznej i prawomocnej Dyrektora Izby z [...] grudnia 2018 r. znak: [...] [...], [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika UCS z [...] listopada 2017 r. znak: [...], [...] określającą Skarżącemu zobowiązanie podatkowe za okres od stycznia do grudnia 2014 r. w podatku od towarów i usług, wobec stwierdzenia braku zaistnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 11) O.p. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. W rozpoznawanej sprawie jako przesłankę wznowienia postępowania Skarżący wskazał wyrok TSUE z 16 października 2019 r. C-189/18.
Na wstępie Sąd poczyni ogólne uwagi dotyczące wznowienia postępowania podatkowego, bowiem jak wynika z uzasadnienia skargi część sformułowanych w niej zarzutów jest efektem niezrozumienia charakteru prawnego tej instytucji.
Sąd wskazuje zatem, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego, jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 128 O.p., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w O.p. oraz ustawach podatkowych. Przyjęte rozwiązanie wyznacza granice pojęcia decyzji
ostatecznej oraz stanowi, że wydanie takiej decyzji jest ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji.
Ustawodawca dopuszcza jednak możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie można dokonać wyeliminowania rozstrzygnięć wadliwych. Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki wzruszeń decyzji ostatecznych. Zostały one enumeratywnie wymienione w O.p. Jednym z nich jest uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania podatkowego (art. 240-246 O.p.).
Postępowanie wznowieniowe jest jednakże postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Sąd szczególnie podkreśla, że jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach - jak tego de facto żąda Skarżący - a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., III SA 2367/01, niepubl., Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, komentarz LEX 2009, Komentarz do art.240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Ponadto Sąd podkreśla również, że ocena właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwyczajnym nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego (vide: wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 II FSK 933/08, publ. w LEX nr 579725).
Postępowanie to nie służy zatem do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie może być ono wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest ono bowiem kontynuacją postępowania zwykłego. Zasady rozpoznawania spraw w trybie nadzwyczajnym, a do takiego należy wznowienie postępowania, są odmiennie od postępowań zwykłych. Organ prowadzący postępowanie wznowione nie może też wyjść poza zakres podstawy wznowienia. Natomiast uchybienia procesowe, które nie wyczerpują przesłanek z art. 240 § 1 O.p., nie oddziałują na treść decyzji kończącej to postępowanie. W związku z tym postępowanie w ww. trybie nadzwyczajnym nie może dotyczyć powtórnego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Reasumując wskazać należy, że wyłącznym celem postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p. i w zależności od poczynionych ustaleń wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć przewidzianych w art. 245 § 1 O.p.
Stosownie bowiem do art. 245 § 1 O.p. organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie;
2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1;
3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz:
a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo
b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68, art. 70 lub art. 118, z zastrzeżeniem art. 70d.
Sąd wskazuje zatem, że w pierwszym etapie po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, organ zobowiązany jest do dokonania czynności wstępnych polegających na zbadaniu, czy żądanie pochodzi od strony postępowania, która uczestniczyła w postępowaniu zwykłym na prawach strony, czy strona ma zdolność do czynności prawnych, a żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, oraz czy w żądaniu wskazano podstawę wznowienia. Po spełnieniu ww. przesłanek formalnych organ właściwy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które otwiera etap postępowania wznowionego. Na drugim zaś etapie postępowania organ właściwy bada, czy zaistniały wskazane przez stronę podstawy wznowienia i tylko w tym zakresie prowadzi postępowanie. W przypadku zaś stwierdzenia przez organ, na skutek powyższego badania, że przesłanki te nie wystąpiły organ, na podstawie art. 245 § 1 pkt 2) O.p., wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części.
Rozgraniczenie zakresów postępowania zwykłego i nadzwyczajnego ma istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy. Jak bowiem powyżej wskazano instytucja wznowienia postępowania podatkowego nie może być wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. i w takim też zakresie rozstrzygnięcie organu podatkowego podlega kontroli sądowej. Pewne kategorie ewentualnych wad postępowania zwykłego zakończonego decyzją mogą być zwalczane przez podatnika wyłącznie w ramach przysługujących mu w tej kategorii postępowań środkami zaskarżenia, poprzez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji, a następnie poprzez wywiedzenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu odwoławczego. W tym też postępowaniu strona nie doznaje żadnych ograniczeń w zakresie formułowania zarzutów, które mogą dotyczyć zarówno naruszeń prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Natomiast postępowania nadzwyczajne są z woli ustawodawcy ograniczone do oceny zaistnienia w sprawie określonych przesłanek ustawowych bądź ich braku. Dlatego też nie wszystkie wady postępowania zakończonego decyzją objętą następnie postępowaniem wznowieniowym mogą stanowić podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 240 § 1 O.p.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wniosek złożyła strona postępowania, która uczestniczyła w postępowaniu zwykłym na prawach strony mająca zdolność do czynności prawnych jak i to, że żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostatecznym i prawomocnym rozstrzygnięciem, tj. decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w S. z [...] grudnia 2018 r. znak: [...] [...], [...], mocą której utrzymano w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. z [...] listopada 2017 r. znak: [...], [...] [...] określającą Skarżącemu w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za okres od stycznia do grudnia 2014 r. Bezsporne jest i to, że Skarżący powołał się na podstawę wznowienia określoną w art. 240 § 1 pkt 11) O.p.
Zasadnym zatem było wydanie przez Organ postanowienia z 8 stycznia 2020 r. o wznowieniu postępowania zakończonego ww. ostateczną i prawomocną decyzją z [...] grudnia 2018 r.
Zgodnie z powyższymi rozważaniami postanowienie to stanowiło zatem podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania, co do istnienia wskazanej przez Skarżącego przesłanki wznowienia postępowania.
Przechodząc zatem do kontroli drugiego z etapów postępowania wznowieniowego Sąd wskazuje, że we wniosku Skarżący powołał podstawy wznowienia postępowania wynikające z art. 240 § 1 pkt 11) O.p.
W ocenie Sądu dokonana przez organy podatkowe ocena braku zaistnienia w rozpoznawanej sprawie ww. wskazywanej przez Skarżącego przesłanki wznowieńiowej okazała się zasadna.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z przepisem art. 240 § 1 pkt 11) O.p., nie każde orzeczenie TSUE stanowi podstawę wznowienia postępowania. Orzeczenie to musi mieć bowiem wpływ na treść wydanej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2013 r., I FSK 152/12 stwierdził, że w przypadku tej podstawy wznowienia postępowania nie może zachodzić żaden automatyzm w jej stosowaniu, polegający jedynie na ustaleniu, czy norma prawna, stanowiąca podstawę prawną ostatecznej decyzji administracyjnej, była przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości. Należy przyjąć, że wpływ orzeczenia TSUE na decyzję podatkową w rozumieniu nadanym mu w art. 240 § 1 pkt 11) O.p. zachodzi wówczas, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że wymusza odmienne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej od przyjętego w decyzji ostatecznej.
Odnosząc się zatem do podstawowej w rozpoznawanej sprawie kwestii wpływu wyroku TSUE z 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18 Glencore na treść ww. decyzji ostatecznej i prawomocnej Dyrektora Izby Skarbowej należy najpierw zwrócić uwagę na kontekst prawny, w jakim wydawane było wspomniane orzeczenie. Trybunał oceniał gwarancje procesowe podatnika, w tym jego prawo do obrony na gruncie prawa węgierskiego, w którym organy podatkowe związane są ustaleniami faktycznymi i kwalifikacjami prawnymi zawartymi w ostatecznych decyzjach. Z tego powodu węgierski organ podatkowy uznał, że nie ma ponownego obowiązku przedstawienia dowodów oszustwa w postępowaniu toczonym przeciwko skarżącemu podatnikowi. Organ ten zapoznał podatnika w sposób pośredni tylko z częścią dowodów zgromadzonych w sprawie jego kontrahenta oraz przedstawił je podatnikowi w formie streszczenia. Taką praktykę organów podatkowych TSUE ocenił jako naruszającą m.in. zasadę poszanowania prawa do obrony i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Mając na uwadze prawne uwarunkowania wynikające z regulacji prawa węgierskiego TSUE stwierdził, że w przypadku, gdy organ podatkowy zamierza oprzeć swoją decyzję na dowodach uzyskanych, tak jak w postępowaniu głównym, w ramach powiązanych postępowań karnych i postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko dostawcom podatnika, zasada poszanowania prawa do obrony wymaga, aby podatnik ten miał możliwość dostępu w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania do wszystkich tych dowodów oraz dowodów, które mogą być wykorzystane w jego obronie, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu. Jednocześnie Trybunał wyjaśnił, że zasada poszanowania prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym, takim jak toczące się postępowanie główne, nie nakłada na organ podatkowy ogólnego obowiązku zapewnienia pełnego dostępu do akt będących w jego dyspozycji, lecz wymaga, aby podatnik miał możliwość uzyskania, na swój wniosek, informacji i dokumentów zawartych w aktach administracyjnych i uwzględnionych przez ten organ w celu wydania jego decyzji, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie dostępu do wspomnianych informacji i dokumentów. W tym ostatnim przypadku do organu podatkowego należy zbadanie, czy możliwy jest dostęp częściowy. Podobne stanowisko zajął Trybunał w wyroku z 9 listopada 2017 r., Ispas, C-298/16, EU:C:2017:843, pkt 32, 39, w którym stwierdził, że organy podatkowe nie mają ogólnego obowiązku zapewnienia pełnego dostępu do posiadanych przez nie akt ani okazania z urzędu dokumentów i informacji stanowiących podstawę planowanej decyzji, niemniej w krajowym postępowaniu administracyjnym dotyczącym kontroli i określenia podstawy opodatkowania VAT jednostka powinna mieć umożliwiony, na swój wniosek, dostęp do informacji i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej i uwzględnionych przez organ publiczny w celu wydania decyzji, chyba że względy interesu ogólnego uzasadniają ograniczenie dostępu do tych informacji i dokumentów.
W ocenie sądu na ocenę sposobu prowadzenia postępowania podatkowego i w konsekwencji na treść skarżonego rozstrzygnięcia nie wpływa stanowisko TSUE prezentowane w wyroku C-189/18 odnoszącym się do kwestii pozbawienia podatnika prawa do odliczenia VAT w sytuacji, gdy organ orzekający oparł stanowisko w całości na dokumentach pozyskanych w toku innych spraw, niedotyczących podatnika (z postępowań wobec innych podmiotów, u których stwierdzono uczestnictwo w oszustwie podatkowym VAT oraz niedochowywanie należytej staranności), a ustalenia odnoszące się do tych podmiotów zostały "przeniesione" wprost do decyzji podatnika, bez prowadzenia odrębnego postępowania dowodowego.
W kontrolowanej sprawie organy podatkowe włączyły do akt sprawy materiały zgromadzone w innych postępowaniach, w zakresie w jakim to było niezbędne do dokonania ustaleń dotyczących bezpośrednio Skarżącego i jego sytuacji prawnopodatkowej. Przeprowadziły więc wobec podatnika, inaczej niż w sprawie poddanej ocenie TSUE w powołanym wyroku z 16 października 2019 r., odrębne i samodzielne postępowanie dowodowe. Dokumenty włączone z innych postępowań nie były jedynymi dowodami branymi pod uwagę przy rozstrzygnięciu sprawy, zostały ocenione łącznie z innymi dowodami w ramach swobodnej oceny dowodów. Zgromadzono materiał z kontroli podatkowej przeprowadzonej wobec podatnika, danych z KRS, zeznań świadków, w tym osób dokonujących transport paliwa, kontrahentów Skarżącego i ich pracowników, zeznania i wyjaśnienia podmiotów, które wg dokumentów mogły dostarczać paliwo kontrahentom Skarżącego, dowodach przedłożonych przez Stronę.
Dowody pozyskane z akt innych postępowań mogą w świetle art. 180 § 1 oraz art. 181 O.p. zostać wykorzystane w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe, bowiem w postępowaniu podatkowym (kontrolnym) obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Niemniej jednak podkreślenia wymaga, że takie dowody w niniejszej sprawie zostały, jak to już sygnalizowano, poddane autonomicznej ocenie łącznie z pozostałymi dowodami zebranymi w aktach sprawy a Skarżący w toku postępowania podatkowego miał możliwość zapoznania się z nimi jak i odniesienia się do nich.
W tym miejscu należy podkreślić, że na gruncie Ordynacji podatkowej stronie przysługuje prawo do zapoznania się i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, zgodnie z art. 123 § 1 i art. 200 O.p. Prawo strony w tym zakresie nie jest ograniczone, tak jak w sprawie będącej przedmiotem omawianego rozstrzygnięcia TSUE do zapoznania się ze streszczeniem określonych dowodów. Powołane przepisy art. 123 § 1 O.p. oraz będący jego rozwinięciem
art. 200 O.p. zapewniają podatnikowi prawo do bezpośredniego zapoznania się z całością akt sprawy, a więc i dowodami zgromadzonymi w jego toku przez organy podatkowe, a następnie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, której uchylenia po wznowieniu postępowania Skarżący żąda, organy obu instancji wyznaczały Skarżącemu termin do wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego. Dowodami na to są - co zasadnie wskazywały organy w rozpoznawanej sprawie - protokół zapoznania Strony z dowodami i materiałami postępowania kontrolnego z dnia 16.10.2017 r. oraz zawiadomienia organów podatkowych o możliwości zapoznania ze zgromadzonym materiałem dowodowym z dnia 14 listopada 2016 r., z dnia 4 października 2017 r. oraz z dnia 23 sierpnia 2018 r. Skarżącemu nie ograniczono też możliwości składania wniosków dowodowych w toku postępowania podatkowego. Tym samym zasadnie uznały organy, że Skarżący nie został pozbawiony prawa do zapoznania się i kwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania zwykłego, ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych wynikających ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego. Sąd podkreśla, że Skarżącemu nie ograniczono też możliwości składania wniosków dowodowych w toku postępowania podatkowego.
Sąd odnosząc wskazania i wytyczne wynikające ze stanowiska TSUE w sprawie C-189/18 Glencore do modelu postępowania funkcjonującego w porządku krajowym, nie podziela zapatrywania Skarżącego co do tego, że organy podatkowe są obowiązane do zapewnienia mu wglądu do pełnych akt z wszystkich postępowań toczących się wobec innych podatników, występujących na wcześniejszych, etapach obrotu. Podatnik powinien mieć możliwość dostępu do wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy, także tych zaczerpniętych z odrębnych postępowań, na których organ podatkowy zamierza oprzeć swoją decyzję, a więc tych które będą stanowiły podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. W pozostałym zakresie, podatnik ma prawo do wglądu do innych dowodów, na swój wniosek, o ile należycie uzasadni to żądanie, co oczywiście podlega weryfikacji przez organ, a ewentualnie także kontroli sądowej pod względem zapewnienia Skarżącemu prawa do obrony wywodzonego z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. W przeciwnym razie, przy przyjęciu, że prawo to nie podlega w istocie rzeczy żadnym ograniczeniom wykraczając poza niezbędny zakres z punktu widzenia okoliczności i specyfiki danej sprawy, przy instrumentalnym traktowaniu dochodziłoby do paraliżowania toku postępowania i prowadziłoby do jego przewlekania.
Sąd zauważa, że oceny tej nie zmienia nawet okoliczność podjęcia postanowienia z powołaniem się na interes publiczny, o którym mowa w art. 179 § 1 O.p. - wyłączenia z akt sprawy części dokumentów. Zgodnie bowiem z art. 179 § 1 O.p., przepisów art. 178 (przewidujących prawo strony do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz kopii) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Pod pojęciem interesu publicznego, o którym mowa w tym przepisie należy rozumieć ochronę danych identyfikujących, danych o charakterze osobistym, rodzinnym czy też danych dotyczących rozliczeń finansowych innych osób czy też podmiotów gospodarczych, niezwiązanych ze sprawą, których dotyczyły wyłączone dokumenty, a których ochrona bezprawnego naruszenia prawa do prywatności, poprzez ich ujawnienie jest obowiązkiem organów państwa (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r., II FSK 1876/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 marca 2020 r., I SA/Lu 731/19). Sąd podziela powyższe stanowisko. Wskazuje się też w orzecznictwie, że w pojęciu interesu publicznego w rozumieniu art. 179 O.p. mieści się również ochrona pewnych danych i tym samym wyłączenie ich z akt ze względu na dobro prowadzonego postępowania, które to nakłada na organy podatkowe obowiązek przestrzegania tajemnicy skarbowej, w szczególności w odniesieniu do osób trzecich, w taki sposób, aby pewne fakty i informacje, nie zostały ujawnione przedwcześnie, doprowadzając do zniweczenia celów postępowania kontrolnego (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2019 r., I FSK 1106/18 i wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 marca 2020 r., I SA/Lu 731/19). W ocenie Sądu, zaprezentowanemu rozumieniu art. 179 O.p. nie przeczy treść wyroku TSUE z dnia 16 października 2019 r. W wyroku TSUE uznał bowiem, że podatnik powinien mieć na swój wniosek możliwość dostępu w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania do wszystkich tych dowodów oraz dowodów, które mogą być wykorzystane w jego obronie, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu. Zatem, prawo do obrony nie ma charakteru absolutnego, a podlega ograniczeniom z uwagi na np. ochronę poufności lub tajemnicy zawodowej, życia prywatnego osób trzecich, ich danych osobowych lub skuteczności działania represyjnego, które winny mieć umocowania w prawie krajowym jak np. art. 179 O.p.
Odmiennie niż w stanie faktycznym stwierdzonym w wyroku TSUE C-189/18, organy w wydanych decyzjach oparły się nie na streszczeniach części dowodów, lecz na wyciągach z dokumentów. Wyciągi z tych dokumentów zostały sporządzone w sposób niebudzący wątpliwości, co do źródła ich pochodzenia oraz autentyczności. Ponadto Skarżący w toku postępowania podatkowego został zapoznany ze wszystkimi dokumentami na podstawie których wydana została ww. ostateczna i prawomocna decyzja, której wzruszenia Skarżący domaga się w rozpoznawanej sprawie. Sąd podkreśla również, że jak zasadnie wskazały organy, Skarżący w toku postępowania podatkowego nie złożył żadnego wniosku o zapoznanie się z dowodami zgromadzonymi w trakcie postępowań prowadzonych wobec Jego kontrahentów. A zatem Skarżący w toku postępowania zwykłego nie spotkał się z odmową udostępnienia mu jakichkolwiek akt.
Skarżący nie wykazał ani nie uprawdopodobnił, aby materiały, na których oparto się w zaskarżonej decyzji były zbierane w sposób naruszający jego prawa. Nadto, Skarżący w trakcie postępowania podatkowego nie zgłaszał zastrzeżeń do materiału dowodowego włączonego do akt sprawy z innych postępowań oraz co do faktu czy zakresu jego anonimizacji, nie domagał się także wglądu do oryginalnych dokumentów. Tymczasem TSUE w wyroku C-189/18 wyjaśnił, że integralną częścią poszanowania prawa do obrony jest prawo do bycia wysłuchanym, które gwarantuje każdej osobie możliwość użytecznego i skutecznego przedstawienia swego stanowiska w trakcie postępowania administracyjnego przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji, która mogłaby negatywnie wpłynąć na jej interesy - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Odnosząc się zaś do odmowy przesłuchania w postępowaniu podatkowym świadka M. G. będącej pracownikiem B. E. Ltd, na okoliczność ustalenia siedziby i miejsca wykonywania działalności przez te spółkę Sąd wskazuje, że - jak zasadnie wskazały organy - postanowieniem z 13 grudnia 2018 r. wydanym w postępowaniu podatkowym organ odmówił przeprowadzenia tego dowodu zaś ocena właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwyczajnym nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego (vide: wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009, II FSK 933/08, publ. w LEX nr 579725). Sąd podkreśla ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który prawomocnym wyrokiem z 9 października 2019 r., I SA/Sz 233/19 oddalił skargę Skarżącego na ww. ostateczną decyzję z dnia 15 grudnia 2018 r., nie zakwestionował zgodności z prawem ww. postanowienia.
Zdaniem Sądu domaganie się przez Skarżącego dopiero na etapie postępowania wznowieniowego prawa do wglądu w akta spraw swych partnerów gospodarczych oznacza, że w istocie rzeczy Skarżący oczekuje w toku postępowania wznowieniowego ponownego rozpoznania sprawy. Przy czym Sąd ponownie wskazuje, że Skarżący wniosków takich nie składał w postępowaniu podatkowym pomimo braku ograniczeń ze strony organów. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż organy naruszyły wskazane w zarzutach skargi przepisy postępowania, przede wszystkim poprzez brak zebrania pełnego materiału dowodowego i brak jego analizy.
Reasumując, Sąd ponownie podkreśla, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania wznowieniowego, które jest postępowaniem nadzwyczajnym toczącym się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, jak tego w istocie żądał Skarżący, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. oraz czy są one tyle istotne, że mają wpływ na odmienne rozstrzygnięcie. Postępowanie to nie służy też gromadzeniu materiałów uzasadniających ewentualność zainicjowania innych postępowań w trybach nadzwyczajnych. Brak stwierdzenia powyższych okoliczności obliguje organy podatkowe do odmowy wzruszenia decyzji ostatecznej, co nie stanowi naruszenia wskazanych w zarzutach skargi ww. przepisów. W konsekwencji powyższego organy, zgodnie z dyspozycją art. 245 § 1 pkt 2) O.p. prawidłowo odmówiły Skarżącemu uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p.
W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w wyroku dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, ttp://orzeczenia. nsa.gov.pl/.
-----------------------
Sygn. akt I SA/Sz 883/20
#