I SA/SZ 87/22

I SA/Sz 87/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel /przewodniczący/
Ewa Wojtysiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1475/22 - Wyrok NSA z 2025-04-29
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 217
art.21
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Dz.U. 2022 poz 329
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją nr 9016-2021-004106-69120 z dnia 07 grudnia 2021 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., w wyniku rozpatrzenia odwołania L. L. (dalej: "Strona"," Wnioskodawca" bądź "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję nr 0300-2021-001534 Kierownika Biura Powiatu D. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z siedzibą w Z., z dnia 29 kwietnia 2021r., którą przyznano Stronie, płatność rolnośrodowiskową na rok 2016 w pomniejszonej wysokości.
Powyższą zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej "K.p.a.") oraz § 2, § 4 ust, 2 pkt 3, § 18, § 38 § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm. – dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe") oraz w oparciu o następujące ustalenia w sprawie.
W dniu 15 czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR, wpłynął wniosek Strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie wsparcia z tytułu realizacji wariantów:
- 2.1 Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na areale 36,83 ha,
- 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 4,39 ha,
- 3.1.2 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarze 4,39 ha,
- 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarach Natura 2000 na areale 69,53 ha,
- 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych na powierzchni 4,06 ha.
W okresie od 26 stycznia - 14 marca 2017 r. przeprowadzono u Wnioskodawcy, kontrolę na miejscu, podczas której, stwierdzono różnice w deklaracji działek rolnych oraz nieprawidłowości w zakresie wykaszanych powierzchni (szczegółowo wykazane przez organ w ujęciu tabelarycznym). Na okoliczność przeprowadzonej kontroli, sporządzony został protokół z kontroli oraz dokumentacja zdjęciowa wraz ze szkicami z pomiaru działek. Kopia protokołu z kontroli po korektach, została przekazana Stronie przesyłką pocztową w dniu 08 sierpnia 2017 r.
W dniu 18 sierpnia 2017 r., wpłynął wniosek Strony o zawieszenie postępowania do czasu przedłożenia organowi, sporządzonej analizy zawierającej ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2017 r., zawieszono postępowanie.
W dniu 18 sierpnia 2020 r. wpłynął wniosek Strony o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2020 podjęto zawieszone postępowanie.
W dniu 24 listopada 2020 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR z siedzibą w Z. wydał decyzję nr 0300-2020-002688, na mocy której przyznał Stronie wsparcie. Decyzja została skutecznie doręczona Stronie w dniu 25 listopada 2020 r.
W dniu 09 grudnia 2020 r. do Biura Powiatu D. o ARiMR wpłynęło, odwołanie od powyższej decyzji.
Dnia 08 lutego 2021 r., Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S. wydał decyzję nr 9016-2021-000020-69120 o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzja została skutecznie doręczona Stronie, w dniu 23 lutego 2021 r.
W dniu 29 kwietnia 2021 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR z siedzibą w Z. wydał decyzję nr 0300-2021-001534, na mocy której przyznał Stronie, wsparcie z tytułu realizacji wariantów:
1. 2.1 na powierzchni 35,72 ha, wobec zadeklarowanych 36,83 ha,
2. 2.3 na obszarze 4,04 ha, wobec zadeklarowanych 4,39 ha,
3. 3.1.2 na areale 4,04 ha, wobec zadeklarowanych 4,39 ha,
4. 5.1 na powierzchni 64,41 ha wobec zadeklarowanych 69,53 ha,
5. 6.1 na obszarze 3,85 ha wobec zadeklarowanych 4,06 ha.
Dodatkowo dla wariantów 3.1.2 i 5.1 zastosował dodatkowe sankcje wynikające ze stwierdzonych nieprawidłowości w ramach wykoszonych powierzchni.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że do obliczenia płatności przyjął powierzchnię ustaloną w kontroli na miejscu oraz w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. Decyzja została skutecznie doręczona Stronie w dniu 30 kwietnia 2021 r.
W dniu 17 maja 2021 r. wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji.
Po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2021r., Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S., utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.
Nakreślając ramy prawne sprawy, Organ odwoławczy wskazał, że płatność została Stronie pomniejszona ze względu na fakt, pomniejszenia sumy powierzchni zadeklarowanej we wniosku do powierzchni stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz powierzchni stwierdzonych w zakresie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.
Odnosząc się do twierdzeń Strony zawartych w treści odwołania, organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej oceny zgromadzonego materiału dowodowego (zdjęć, szkiców z pomiaru) stwierdza, że zasadnie organ I instancji wydał decyzję, w której przyznał płatności do powierzchni ustalonej po weryfikacji przeprowadzonej w dniach od 26 stycznia 2017 r. do 14 marca 2017 r. kontroli działek.
Odnosząc się do powierzchni stwierdzonych na działkach rolnych Ż - 0,67 ha, AD - 5,68 ha, AU - 8,30 ha, AZ - 5,78 ha, AZZ - 1,66 ha, AT - 1,42 ha, ATT - 3,20 ha, ATTT - 3,20 ha, BB - 9,97 ha, BC - 3,29 ha, BD - 2,42 ha, organ odwoławczy wskazał, że powierzchnie tych działek, wynikały bezpośrednio z raportu z czynności kontrolnych. Kontrolerzy stwierdzili różnicę w deklaracji i udokumentowali ich zasadność, poprzez szkic z pomiaru, kody nieprawidłowości oraz dokumentację zdjęciową obrazującą stan faktyczny na działce. Powierzchnie tych działek, w ocenie organu odwoławczego zostały prawidłowo ustalone.
Organ odwoławczy wskazał, że Organ I instancji zasadnie wskazał powierzchnię kwalifikowaną do płatności dla działek rolnych Y - 0,64 ha, Z - 0,87 ha, AB - 1,21 ha, jak również te części gruntów, które w wyniku dokonanego pomiaru nie zostały uwzględnione, ze względu na brak deklaracji tych części we wniosku. Kwestia różnicy między powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu a powierzchnią zakwalifikowaną do płatności, w powiązaniu z wykonanymi szkicami poszczególnych działek rolnych, dokumentacją zdjęciową oraz zastosowaniem kodu DR50 ("Granice uprawy wykraczają poza działkę referencyjną"') w raporcie z kontroli, w sposób jednoznaczny wskazuje na zasadność uwzględnienia do płatności, jedynie obszarów znajdujących się w granicach deklarowanych działek ewidencyjnych. I tak, na działce Y zadeklarowanej na działce ew. nr [...] - 0,64 ha oraz na działkach Z i AB zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] - 2,08 ha. Dodatkowo, z uwagi na fakt, iż łączna powierzchnia działek Z i AB, po zastosowanym kodzie DR50 wynosiła 2,08 ha, zasadnie organ I instancji uznał na podstawie analizy szkicu z pomiaru, iż powierzchnia w granicach działki rolnej Z wynosi 0,87 ha, natomiast działki rolnej AB 1,21 ha, co stanowiło łączną powierzchnię w granicach działki ewidencyjnej nr [...], tj. 2,08 ha.
Zdaniem Organu odwoławczego, zasadnie również Organ I instancji ustalił powierzchnię działek rolnych X - 1,62 ha oraz AA - 1,07 ha, mimo wykazanych w raporcie z kontroli, innych powierzchni tych działek. Z raportu z czynności kontrolnych wynikało, iż dokonano pomiaru łącznie działek nr: X, AA i Ź, których łączna powierzchnia wynosiła 3,27 ha, a którym przypisano kolejno w raporcie powierzchnie 1,22 ha, 1,51 ha i 0,54 ha. Z analizy szkicu z pomiaru wynikało jednak, iż powierzchnia działek X i AA jest inna od ustalonej w raporcie. Zarówno ze szkicu z pomiaru jak również z dokonanego pomiaru powierzchni w systemie lACSplus (zgodnego z przepisami art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013) wynikało, iż powierzchnia działki rolnej X zadeklarowanej na działce nr [...] wynosiła jednak 1,62 ha. W przypadku działek rolnych Ż i AA zadeklarowanych na działce nr [...], uwzględniając szkic z pomiaru, dokumentację zdjęciową jak również pomiar powierzchni w systemie IACSplus, organ I instancji zasadnie stwierdził łączną powierzchnie tych działek jako 1,61 ha.
Zasadnie również uznano, że z dokumentacji zdjęciowej tego obszaru wynika, że stan faktyczny na gruncie jest zbliżony zarówno co do obszaru trwałego użytku zielonego deklarowanego na działce AA oraz traw na gruntach ornych na działce Ź. Tym samym, uznając w granicach działki ewidencyjnej nr [...] powierzchnię uprawnioną do płatności 1,61 ha, zasadnie stwierdzono zgodność deklaracji na działce rolnej Ż - 0,54 ha oraz przypisano pozostałą powierzchnię powierzchni działki rolnej AA - 1,07 ha.
W ocenie Organu odwoławczego, zasadnie również Organ I instancji ustalił powierzchnię działek rolnych AF - 3,37 ha oraz AG - 0,48 ha, mimo wykazanych w raporcie z kontroli innych powierzchni tych działek. Z raportu z czynności kontrolnych wynikało, iż dokonano pomiaru łącznie działek nr AF i AG, a którym przypisano kolejno powierzchnie 3,58 ha i 0,48 ha, co dało łącznie powierzchnię 4,06 ha. Z analizy szkicu z pomiaru wynikało jednak, iż powierzchnia działek jest inna od ustalonej w raporcie. Zarówno ze szkicu z pomiaru jak również z dokonanego pomiaru powierzchni w systemie IACSplus wynikało, iż powierzchnia działek została pomierzona w trzech częściach tj. 2,58 ha, 0,49 ha i 0,78 ha, których łączna powierzchnia wynosiła 3,85 ha, a nie 4,06 ha. Uwzględniając więc szkic z pomiaru, dokumentację zdjęciową jak również pomiar powierzchni w systemie IACSplus, Organ I instancji zasadnie stwierdził łączną powierzchnie tych działek jako 3,85 ha. Tym samym, prawidłowo uznano powierzchnię działki rolnej AG - 0,48 ha (zgodnej z deklaracją) oraz działki rolnej AF - 3,37 ha, co dało łącznie powierzchnię zgodną z pomiarem na szkicu tj. 3,85 ha.
W ocenie Organu II instancji, zasadnie również, uznano nieprawidłowości w zakresie niewłaściwie wykonanych wykoszeń, czy to względem pozostawienia powierzchni niekoszonych lub wykoszenia działek, czy też wykoszenia całych działek. Jak wskazał organ odwoławczy, powyższe nieprawidłowości wynikały bezpośrednio z raportu z czynności kontrolnych, szkiców z pomiaru jak również szerokiej dokumentacji zdjęciowej obrazującej stan faktyczny na gruncie. Biorąc powyższe pod uwagę, zasadnie dokonano pomniejszenia działek, w ramach poszczególnych wariantów.
Następnie Organ odwoławczy dokonał szczegółowych wyliczeń płatności dotyczących poszczególnych wariantów.
I tak, odnośnie płatności do wariantu Wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wynosiła 36,83 ha. Powierzchnia stwierdzona zaś, wynosiła 35,72 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 3,11%. Powołując następnie treść art. 19 ust,1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/214 oraz szczegółowo opisując sposób wyliczenia, płatność do tego wariantu wyliczono na kwotę 26.465 zł.
Odnośnie płatności do wariantu Wariant: 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach tego wariantu wynosiła 4,39 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosiła zaś 4,04 h. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 8,66%, wobec czego, płatność do wariantu 2.3 wyliczono na kwotę 868,40 zł.
Odnośnie płatności do wariantu Wariant: 3.1.2 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach tego wariantu wynosiła 4,39 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosiła zaś 4,04 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną wynosiła zatem 8,66%. Nadto, w czasie przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono brak przestrzegania opisanych szczegółowo, wymogów wykoszenia.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku stwierdzenia braku przestrzegania wymogu zmniejsza się kwotę płatności. Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia. Następnie organ odwoławczy wskazał na sposób wyliczenia zmniejszeń w odniesieniu do działek rolnych Y, AA, AB, AC, AH na łączną kwotę 889 zł. Płatność do wariantu 3.1.2. wyliczono zatem na kwotę 781 zł.
Odnośnie płatności do wariantu Wariant: 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach tego wariantu wynosiła 69,53 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wynosiła 64,41 ha, co przedstawiono w ujęciu tabelarycznym. Organ wyliczył, iż procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 7,95 % , opisując sposób tego wyliczenia. Oprócz powyższego, jak wskazał organ odwoławczy, w czasie przeprowadzonej kontroli na miejscu, stwierdzono brak przestrzegania wymogów wykoszenia w odniesieniu do działek rolnych C, AU,AZ, AZZ, AT, ATT, ATTT, BB, BC. Opisując następnie sposób wyliczenia zmniejszeń w odniesieniu do poszczególnych działek organ wskazał, że płatność w ramach tego wariantu, została zmniejszona o łączną kwotę w wysokości 38.948,42 zł, zaś płatność (z uwzględnieniem wskazanego pomniejszenia), obliczono na kwotę 35.261,48 zł.
Odnośnie płatności wariantu Wariant: 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych, Organ odwoławczy wskazał, że jak ustalono, powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach tego wariantu wynosiła 4,06 h, zaś stwierdzona 3,85 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną wynosiła zatem 5,45 %. Powołując następnie treść art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014, płatność do wariantu 6.1 została wyliczona na kwotę 1.955,10 zł.
Mając powyższe na uwadze, Organ II instancji stwierdził, że nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych, w tym naruszenia przepisów art. 21 ust. 2 ustawy PROW oraz przepisów art. 7, 77, 80,107 k.p.a., gdyż organy ARiMR dokonały oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia 07.12.2021 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie w części objętej zaskarżeniem oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:
1. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w związku z, art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy, przejawiającą się w uznaniu przez organ I instancji, iż na części deklarowanych użytków rolnych nie była prowadzona działalność rolnicza, gdy w rzeczywistości powierzchnia użytków rolnych zgodna była z deklaracją;
2. przepisu art. 78 § 1 K.p.a., polegające na oddaleniu wniosku dowodowego z opinii biegłego na okoliczność określenia prawidłowości określenia powierzchni użytków rolnych przez osoby przeprowadzające kontrolę na miejscu i z wykorzystaniem powierzchni PEG.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił swoją argumentację na poparcie zasadności zarzutów w niej podniesionych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest niezasadna, Sąd bowiem, w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, nie stwierdził by Organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonego aktu ustawodawca wymaga w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - w skrócie "P.p.s.a."). Tym samym Sąd nie miał usprawiedliwionych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Nadto, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (przepis art. 57a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie).
Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli, jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia 7 grudnia 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu D. ARiMR z siedzibą w Z., którą przyznano Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2016 rok w pomniejszonej wysokości.
U podstaw wydania zaskarżonej decyzji były udokumentowane ustalenia Organu co do powierzchni zadeklarowanej we wniosku a powierzchni stwierdzonych w toku przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz powierzchni stwierdzonych w zakresie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru. Według Organu, płatność została Skarżącemu pomniejszona ze względu na pomniejszenie sumy powierzchni zadeklarowanej we wniosku do powierzchni stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz powierzchni stwierdzonych w zakresie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Organ II instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności raportu z czynności kontrolnych, zdjęć, szkiców z pomiaru, zasadnie Organ I instancji wydał decyzję, w której przyznał płatności do powierzchni ustalonej po weryfikacji działek w toku kontroli przeprowadzonej w dniach od 26 stycznia 2017 r. do 14 marca 2017 r. W ocenie Organu II instancji, zasadnie również uznano nieprawidłowości w zakresie niewłaściwie wykonanych wykoszeń, czy to względem pozostawienia powierzchni niekoszonych lub wykoszenia działek, czy też wykoszenia całych działek. Jak wskazał Organ II instancji, nieprawidłowości te wynikają bezpośrednio z raportu z czynności kontrolnych, szkiców z pomiaru, jak również szerokiej dokumentacji zdjęciowej obrazującej stan faktyczny na gruncie, co w efekcie skutkowało dokonaniem pomniejszenia działek w ramach poszczególnych wariantów, po czym Organ II instancji szczegółowo wyjaśnił powody przyznania pomocy w zmniejszonej wysokości do poszczególnych wariantów, przedstawiając przy tym sposób wyliczenia poszczególnych płatności w oparciu o wskazane przepisy prawa krajowego i unijnego.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie, art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej w skrócie "ustawa PROW") w związku z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy, przejawiającą się w uznaniu przez Organ I instancji, że na części deklarowanych użytków rolnych nie była prowadzona działalność rolnicza, gdy w rzeczywistości powierzchnia użytków rolnych zgodna była z deklaracją. Nadto, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 78 § 1 K.p.a. przez oddaleniu wniosku dowodowego z opinii biegłego na okoliczność określenia prawidłowości określenia powierzchni użytków rolnych przez osoby przeprowadzające kontrolę na miejscu i z wykorzystaniem powierzchni PEG. Zdaniem Skarżącego, Organ II instancji dokonał błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również bezpodstawnie odmówił przyznania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Zatem, istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy Organy w sposób uprawniony przyznały Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową (PROW 2007-2013) na rok 2016 w zmniejszonej wysokości.
Jak wynika z akt badanej sprawy, w dniu 15.06.2016 r. wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2016. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie wsparcia z tytułu realizacji wariantów:
1. 2.1 Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na areale 36,83 ha,
2. 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 4,39 ha,
3.1.2 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarze 4,39 ha,
4. 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarach Natura 2000 na areale 69,53 ha,
5. 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych na powierzchni 4,06 ha.
W okresie od 26 stycznia do 14 marca 2017 r. przeprowadzono w gospodarstwie rolnym Skarżącego kontrolę na miejscu w ramach działania Program rolnośrodowiskowy, objęty PROW na lata 2007-2013, w którym uczestniczył Skarżący. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono różnice w powierzchni zadeklarowanych działek rolnych oraz nieprawidłowości w zakresie wykaszanych powierzchni. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono raport z czynności kontrolnych o Nr [...] oraz dokumentację zdjęciową wraz ze szkicami z pomiaru działek. Kopia raportu z kontroli po korektach została przekazana Skarżącemu przesyłką pocztową w dniu 08.08.2017 r. - co do którego Skarżący, wobec stwierdzenia, że kopie tego raportu są ze sobą sprzeczne, pismem z dnia 17.08.2017 r. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu przedłożenia Organowi sporządzonej przez podmiot posiadający wiedzę specjalistyczną analizy, zawierającej ocenę sporządzonej przy raporcie dokumentacji źródłowej, które to postępowanie w niniejszej sprawie zawieszono na podstawie postanowienia z dnia 21.08.2017 r., natomiast podjęto z zawieszenia postanowieniem z dnia 26.08.2020 r. na wniosek Skarżącego z dnia 17.08.2020 r., w którym wskazano jedynie podstawę prawną złożenia tego wniosku (art. 98 § 2 K.p.a.). W wyniku zaś przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości opisane w tabeli przedstawionej na str. 2-4 zaskarżonej decyzji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek odwołania, ww. decyzją z dnia 29.04.2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Skarżącemu w pomniejszonej wysokości wsparcie z tytułu realizacji wariantów:
2.1 na powierzchni 35,72 ha, wobec zadeklarowanych 36,83 ha,
2.3 na obszarze 4,04 ha, wobec zadeklarowanych 4,39 ha,
3.1.2 na areale 4,04 ha, wobec zadeklarowanych 4,39 ha,
5.1 na powierzchni 64,41 ha wobec zadeklarowanych 69,53 ha,
6.1 na obszarze 3,85 ha wobec zadeklarowanych 4,06 ha.
Dodatkowo dla wariantów 3.1.2 i 5.1 zastosowano dodatkowe sankcje wynikające ze stwierdzonych nieprawidłowości w ramach wykoszonych powierzchni. W uzasadnieniu Organ wskazał, że do obliczenia płatności przyjął powierzchnię ustaloną w kontroli na miejscu oraz w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013.
W takim stanie sprawy słusznie Organ II instancji zaakceptował powyższą decyzję Organu I instancji, przy czym błędnie odniósł do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 217 – dalej w skrócie "ustawa PROW 2014-2020"), zamiast prawidłowo do art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2020 r., poz. 217 – dalej w skrócie "ustawa PROW 2007-2013"), gdyż to ta ustawa PROW 2007-2013 stanowiła podstawę wydania decyzji Organu I instancji, zaś przepis art. 21 tej ustawy PROW 2007-2013 był przedmiotem zarzutu odwołania. Uchybienie to jednak zdaniem Sądu nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż unormowanie przewidziane w art. 27 ustawy PROW 2014-2020 w istocie w taki sam sposób normuje sposób prowadzenia postępowania dowodowego, jak przepis art. 21 ustawy PROW 2007-2013.
Przepis art. 21 ust. 1 – ust. 3 ustawy PROW 2007-2013 stanowi bowiem:
" 1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.".
W skardze Skarżący w istocie kwestionuje ustalenia Organu, które są poparte dowodami obejmującymi: raport z przeprowadzonej w okresie od 26.01.2017 r. do 14.03.2017 r. kontroli na miejscu, w toku której sporządzono szkice z pomiaru, a także dokumentację zdjęciową zadeklarowanych działek, jednak w celu potwierdzenia zasadności swojej tezy Skarżący nie wskazuje żadnych dowodów, do czego ustawodawca zobowiązał Skarżącego w wyżej przytoczonym art. 21 ust. 3 ustawy PROW 2007-2013. W myśl tego przepisu, to właśnie Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, mają obowiązek przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar bowiem udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do zasady prawdy materialnej w postępowaniu o przyznanie płatności do działek rolnych, w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r., I GSK 964/21, słusznie wskazał, że: "Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny. Z drugiej jednak strony, mimo oddania inicjatywy dowodowej na rzecz strony postępowania, nie oznacza to, że organ został zupełnie zwolniony z przeprowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych.".
W świetle przedstawionej wyżej regulacji prawnej nie budzi więc wątpliwości, że organy prowadzące postępowanie w sprawach o przyznanie płatności do działek rolnych nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów za ubiegającego się o pomoc beneficjenta na poparcie jego oświadczeń składanych we wniosku. Z przytoczonego wyżej art. 21 ustawy PROW 2007-2014 wprost wynika, że ustawodawca odstąpił od ogólnej przewidzianej w K.p.a. zasady przeprowadzania dowodów z urzędu i wprowadził tym przepisem istotne modyfikacje zasad procedowania w porównaniu z regułami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, co zresztą sam Skarżący podkreśla w skardze. Zatem, w tym postępowaniu Organ ARiMR nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, w tym powoływania biegłych. Ciężar dowodu – wbrew twierdzeniom Skarżącego – nie spoczywa na Organie, lecz na stronach oraz innych osobach uczestniczących w postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy PROW 2007-2013. Z przedstawionej wykładni art. 21 wyraźnie wynika, że obowiązki dowodowe organów ARiMR ograniczają się wyłącznie do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia, czy strona spełniła wszystkie warunki niezbędne do przyznania wnioskowanej płatności wykazania swoich twierdzeń, tutaj, Organ wykazał, że Skarżący nie spełnił wszystkich warunków wymaganych przepisami prawa (tutaj, określone w § 2 w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 – Dz. U. z 2013 r., poz. 361 z późn. zm.). Natomiast jeżeli Skarżący twierdzi, że ustalenia Organu są błędne, wówczas obowiązek dowodzenia przechodzi na drugą stronę postępowania, czyli tutaj na Skarżącego, którego obowiązkiem jest udowodnienie spełniania wymaganych przepisami prawa warunków do przyznania wnioskowanej płatności.
Wskazać przy tym należy, że we wniosku, Skarżący w części IX "Oświadczenia i Zobowiązania" w pkt 3, wprost oświadczył, że znane są Jemu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności, a przy tym zobowiązał się w pkt 3 m. in. do przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.
Skarga w zasadzie oparta jest na tezie, że Organ zaniechał ustalenia stanu faktycznego zgodnie z prawdą co do prowadzenia działalności rolniczej na części deklarowanych użytków rolnych oraz co do zgodności powierzchni z powierzchnią zadeklarowaną, a nadto, że oddalił Jego wniosek dowodowy z opinii biegłego. W żadnej jednak części skargi Skarżący nie popiera swojej tezy jakimkolwiek dowodem.
Z tego też powodu Sąd stwierdził, że w zaistniałym sporze brak jest podstaw do przyznania racji Skarżącemu. Skarżący w części IX "Oświadczenia i Zobowiązania" w pkt 3 wniosku wyraźnie oświadczył, że znane są Jemu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Tym samym obecnie nie może Skarżący zasłaniać się nieznajomością tych zasad, a w szczególności nieznajomością zasady obowiązującej w tym postępowaniu, która wynika z wyżej przytoczonego art. 21 ust. 3 ustawy PROW 2007-2013, w myśl którego, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem, skoro Skarżący w istocie skargi twierdzi, że ustalenia faktyczne Organu są błędne, to sam powinien się z tym zmierzyć dowodowo i wykazać, że ustalenia Organu nie odpowiadają rzeczywistości, czego w skardze zabrakło.
W niniejszej sprawie w sposób niepodważony stwierdzono nieprawidłowości w toku kontroli na miejscu, a mianowicie, że doszło pomniejszenia sumy powierzchni zadeklarowanej we wniosku do powierzchni stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz powierzchni stwierdzonych w zakresie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, a także brak przestrzegania wymogów w zakresie koszenia zadeklarowanych działek rolnych, co skutkowało uprawnionym zmniejszeniem płatności Skarżącemu
Poza tym, nie można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, że prymat przyznaje się wynikom z czynności kontrolnych. Czynności kontrolne stanowią jeden z elementów ustalenia powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, do którego zaliczany jest również system informacji graficznej, na podstawie którego wyniki te ulegają zmianie w stosunku do powierzchni stwierdzonych w toku przeprowadzonej kontroli administracyjnej. Przyjmując twierdzenie Skarżącego, należałoby przyznać płatność również do powierzchni wykraczających poza granice zadeklarowanej działki ewidencyjnej, co stwierdzono m. in. w niniejszej sprawie w toku kontroli na miejscu, stanowiące jednak nieprawidłowość skutkującą pomniejszeniem pomocy tylko do stwierdzonej powierzchni. Każdorazowo analizie poddawane są wyniki z czynności kontrolnych, względem systemu informacji graficznej, o której mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Końcowo, odnosząc się do zarzutu skargi co do naruszenia art. 78 § 1 K.p.a. przez oddalenie wniosku dowodowego z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości określenia powierzchni użytków rolnych przez osoby przeprowadzające kontrolę na miejscu i z wykorzystaniem powierzchni PEG, Sąd stwierdził, że z akt badanej sprawy nie wynika by Skarżący składał taki wniosek dowodowy w odwołaniu. Skarżący w odwołaniu z dnia 09.12.2020 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, ale na okoliczność prawidłowości ustalenia przez kontrolujących zakresu wykoszeń gruntów rolnych na działkach rolnych w roku 2016 w oparciu o dokumentacje z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 26.01.2017 r. – 14.03.2017 r. W tym zakresie zdaniem Sądu, zasadnie uznano nieprawidłowości w zakresie niewłaściwie wykonanych wykoszeń gruntów rolnych na działkach rolnych w roku 2016 w oparciu o dokumentacje z kontroli na miejscu przeprowadzonej w ww. okresie co do pozostawienia powierzchni niekoszonych lub wykoszenia działek, czy też wykoszenia całych działek, gdyż nieprawidłowości te wynikają wprost z raportu z czynności kontrolnych, szkiców z pomiaru, jak również szerokiej dokumentacji zdjęciowej obrazującej stan faktyczny na gruncie, których to ustaleń Skarżący także nie podważył.
Nadto, trafnie Organ zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę, że Skarżący wnosząc o zawieszenie postępowania, wskazał, że informacje zawarte w raportach oraz sporządzona do niej dokumentacja źródłowa są przedmiotem szczegółowej analizy przez podmiot posiadający wiedzę specjalistyczną, jednakże wnosząc o podjęcie zawieszonego postępowania, już takiej analizy Organom ARiMR nie przedstawił, co świadczy o braku stwierdzenia nieprawidłowości w spornym zakresie.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy Sąd stwierdził, że zarzuty skargi co do obrazy przepisów postępowania (art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PROW na lata 2014-2020, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 78 § 1 K.p.a.) są nieuzasadnione. Organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wystarczający dla podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, i na jego podstawie dokonał właściwej oceny w kontekście prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie, której Skarżący w żaden sposób nie podważył.
Tym samym Sąd uznał, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez Skarżącą zarzutów nie dają podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, a tym samym wskazują na niezasadność skargi.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 marca 2022 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), o czym poinformowano strony, wskazując na możliwość przedłożenia dodatkowego stanowiska w sprawie.
Powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl