I SA/Sz 859/25

I SA/Sz 859/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2026-02-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par 1 pkt, par 3, art. 3 par 2, par 2a, par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2025 poz 132
art. 110 par 1 i 8
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 20 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. [...] z siedzibą w [...] na czynność Inne w przedmiocie zarządu nieruchomością p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W piśmie z 20 października 2025 r. F. GmbH z siedzibą
w Niemczech (zwana dalej: skarżącą) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę. Powołując się na przepisy art. 933 § 1, art. 937 § 1 oraz art. 13 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego skarżąca wniosła o:
- uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Drawsku Pomorskim z 18 czerwca 2021 r. o ustanowieniu zarządu nieruchomością położoną
w Z., nr księgi wieczystej [...] poprzez powierzenie zarządu P. Sp. z o.o. – nieposiadającej zarządu, prezesa ani kuratora;
- stwierdzenie nieważności czynności dokonanych w ramach tego zarządu;
- ustanowienie zarządu właścicielskiego, tj. powierzenie zarządu tej nieruchomości właścicielowi – F. GmbH;
- zasądzenie od organu egzekucyjnego na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła organowi egzekucyjnemu:
- błędne powierzenie w 2021 r. zarządu spółce P. , która w 2011 r. utraciła prawo własności nieruchomości;
- naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego - art. 933 § 1, art. 937 § 1 oraz 940 §1 Kodeksu postępowania cywilnego (powierzenie zarządu spółce A. bez jednoczesnego odebrania go P. );
- naruszenie praw właściciela - poinformowała, że właściciel został pozbawiony możliwości wykonywania prawa własności (prowadzenie inwestycji, utrzymania obiektu w należytym stanie, uzyskania dostępu do nieruchomości), wskazała
na naruszenie art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Skarżąca dodała, że jako właściciel nieruchomości ma bezpośredni interes prawny w doprowadzeniu do usunięcia wadliwego zarządu, ustanowienia zarządu właścicielskiego i odzyskania faktycznej możliwości korzystania z nieruchomości.
W związku ze zobowiązaniem do złożenia odpowiedzi na ww. skargę, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Drawsku Pomorskim wskazał, że czynność organu egzekucyjnego dotyczy ustanowienia zobowiązanego, tj. P. Sp. z o.o. zarządcą nieruchomości. Dalej organ wyjaśnił, że zarząd powierzono pismem z 18 czerwca
2021 r. nr 3204-SEE.711.78.2021.DW. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wobec spółki P. (dłużnik główny). W sprawie F. GmbH jest dłużnikiem rzeczowym i aktualnym właścicielem nieruchomości. Organ dodał,
że w postępowaniu występuje też dzierżawca nieruchomości spółka A. z siedzibą w S..
Następnie organ podał, że postępowanie egzekucyjne z nieruchomości prowadzone jest na podstawie 5 tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w Drawsku Pomorskim z 9 kwietnia 2021 r. Wierzyciel ten
13 kwietnia 2021 r. wniósł o egzekucję z ww. nieruchomości. Zajęcie nieruchomości zostało dokonane pismem z 18 czerwca 2021 r. nr 3204-SEE.711.ZN.14.2021.DW. Tego samego dnia organ egzekucyjny drugim pismem nr 3204-SEE.711.78.2021.DW "przekazał zarząd" nad zajętą nieruchomością zobowiązanemu tj. P. Sp. z o.o. "Powierzenie zarządu" nastąpiło w formie pisma, które zostało przesłane
do zobowiązanego (P. Sp. z o.o.) oraz do wiadomości dłużnikowi rzeczowemu, tj. F. GmbH.
Organ wyjaśnił, że dłużnikiem głównym Naczelnika Urzędu Skarbowego
w Drawsku Pomorskim jest P. sp. z o.o., która była właścicielem nieruchomości, położonej w Z. , dla której prowadzona jest przez sąd księga wieczysta KW [...], powiązana kapitałowo i osobowo z dłużnikiem rzeczowym. W dniu 13 grudnia 2011 r. ww. nieruchomość nabyła F. GmbH z siedzibą w Niemczech. Wierzyciel zdecydował się skierować pozew o zapłatę przeciwko F. GmbH (dłużnik rzeczowy).
Po wydaniu przez Sąd Okręgowy w Koszalinie wyroku z 21 listopada 2019 r. sygn. akt [...] uwzględniającego powództwo o zapłatę, a tym samym możliwości dochodzenia zaległości wobec dłużnika rzeczowego, 13 kwietnia 2021 r. pismem nr 3204-SEW.720.430.2021 wierzyciel wystąpił z wnioskiem o wszczęcie egzekucji
z nieruchomości. W dniu 18 czerwca 2021 r. na wniosek wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego w Drawsku Pomorskim organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego w Drawsku Pomorskim pismem nr 3204-SEE.711.78.2021.DW dokonał zajęcia przedmiotowej nieruchomości. Dalej organ wskazał, że stosownie do art. 110g § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm. - zwanej dalej: u.p.e.a.) w dniu 18 czerwca 2021 r. pismem organ egzekucyjny pozostawił zarząd nad zajętą nieruchomością P. Sp. z o.o. W dniu powierzenia zarządu spółka posiadała zarząd oraz prezesa.
Sytuacja ta uległa zmianie 30 kwietnia 2025 r., kiedy to prezes został wykreślony z urzędu przez Sąd Rejonowy w Koszalinie IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z funkcji pełnienia prezesa zarządu spółki, gdyż został skazany za przestępstwo określone w przepisach kodeksu spółek handlowych. Wspólnicy spółki nie powołali nowego zarządu ani nie podjęli działań do tego zmierzających. Spółka obecnie nie posiada więc osoby jej reprezentującej – te dane organ egzekucyjny powziął
z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, pobranej 3 października 2025 r.
W związku z tym w późniejszym czasie organ egzekucyjny, aby zapewnić ciągłość i prawidłowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, złożył wniosek o ustanowienie kuratora (31 października 2025 r.) do Sądu Rejonowego w Koszalinie, IX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego. Przy czym organ zastrzegł, że do dnia sporządzenia pisma, organ egzekucyjny nie odebrał formalnie zarządu zobowiązanemu. Sytuacja ulegnie zmianie, gdy formalnie zostanie przekazany zarząd innemu podmiotowi i zostanie on przyjęty. Wówczas zarząd zostanie odebrany zobowiązanej.
Organ wskazał, że zajęta nieruchomość jest od 2014 r. dzierżawiona (umowa dzierżawy z 1 lipca 2014 r. pomiędzy F. GmbH a A. Sp. z o.o.).
Z uwagi na fakt, iż dzierżawca nieruchomości przebywa na terenie zajętej nieruchomości i prowadzi tam działalność gospodarczą, organ stwierdził, że to właśnie A. Sp. z o.o. będzie odpowiednim podmiotem do sprawowania funkcji zarządcy
i dlatego 24 listopada 2024 r. wydał postanowienie nr 3204-SEE.7112.257.2024.KW przekazujące zarząd spółce A. . W postanowieniu tym nie odebrano zarządu spółce P. ani też nie zostało skierowane odrębne pismo odbierające zarząd. Postanowienie ustanawiające A. Sp. z o.o. nie uprawomocniło się, gdyż podmiot ten 27 grudnia 2024 r. złożył zażalenie, w którym odmówił zgody na objęcie zarządu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie 28 stycznia 2025 r. sygn. akt
3204-IEE[l].7192.4.2025.2 wydał rozstrzygnięcie, w którym uchylił postanowienie
z 24 listopada 2024 r. i A. Sp. z o.o. nie została zarządcą nieruchomości.
Wobec powyższego organ za błędne uznał twierdzenie skarżącej, że doszło do sytuacji powstania dwóch równoległych zarządów, gdyż dopiero prawomocne postanowienie ustanawiające zarząd ma moc prawną. W przypadku wskazanym wyżej nie doszło do sytuacji uprawomocnienia się postanowienia ustanawiającego A. sp. z o.o. zarządcą, a więc nigdy ona nim nie była.
Organ zauważył również, że skarżąca wnosi o uchylenie postanowienia
o ustanowieniu zarządcą nieruchomości zobowiązaną spółkę P. , ale takie postanowienie nie zostało nigdy wydane. Wszelkie czynności związane z prowadzoną egzekucją z nieruchomości zostały dokonane na podstawie bezwzględnie obowiązujących norm prawnych, a pismo powierzające zarząd zobowiązanemu wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga na czynność organu egzekucyjnego w przedmiocie pozostawienia zajętej nieruchomości w zarządzie zobowiązanego podlega odrzuceniu przez sąd.
Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedza badanie dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz
gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Na mocy art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Zakres kognicji sądu administracyjnego ustawodawca określił w art. 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ustawodawca określił również na jakie akty i czynności służy skarga do sądu, stanowiąc w art. 3 § 2 p.p.s.a., że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę
co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820
i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie
w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także
w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach,
w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że sąd sprawuje kontrolę aktów
i czynności tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2, § 2a p.p.s.a., ewentualnie
w sprawach, w których wniesiono skargę na podstawie przepisów szczególnych. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych
w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego.
Odnosząc treść przywołanych przepisów do okoliczności zaistniałych
w rozpoznawanej sprawie, należy stwierdzić, że skarga nie została złożona na akt lub czynność spośród wymienionych we wspomnianych przepisach, a zatem sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że – jak wynika z analizy akt administracyjnych - skarżąca przedmiotem skargi uczyniła pismo organu egzekucyjnego z 18 czerwca 2021 r. znak 3204-SEE.711.78.2021.DW, którego adresatem była zobowiązana, tj. P. Sp. z o.o. Pismo o tożsamej treści zostało również skierowane do skarżącej spółki F. GmbH (będącej wówczas właścicielem nieruchomości), ale jedynie "do wiadomości".
Przedmiotem skargi nie jest zatem – jak twierdzi skarżąca – postanowienie organu egzekucyjnego z 18 czerwca 2021 r. o ustanowieniu zarządu
ww. nieruchomości. Po pierwsze: organ egzekucyjny nie wydał żadnego
orzeczenia w dniu 18 czerwca 2021 r.; po drugie: pismo z 18 czerwca 2021 r. znak 3204-SEE.711.78.2021.DW dotyczy pozostawienia w zarządzie zobowiązanej zajętej nieruchomości, a pismo z 18 czerwca 2021 r. znak 3204-SEE.711.ZN.14.2021.DW stanowi wezwanie zobowiązanej do zapłaty należności pieniężnych wraz z odsetkami,
a zatem żadne pismo z 18 czerwca 2021 r. nie dotyczy ustanowienia zarządu.
W piśmie z 18 czerwca 2021 r. znak 3204-SEE.711.78.2021.DW (przekazanym skarżącej do wiadomości) organ egzekucyjny poinformował skarżącą spółkę
o pozostawieniu zarządu nad zajętą nieruchomością spółce P. , którą to pouczył również o uprawnieniach i obowiązkach związanych z wykonywaniem zarządu nad nieruchomością. Jako podstawę prawną zwrócenia się z powyższym pismem do spółki P. (będącej adresatem), organ podał art. 110g § 1 u.p.e.a.
W § 110g u.p.e.a. ustawodawca reguluje kwestie związane z zarządem nieruchomością. Dodać wypada, że zarząd taki ma na celu zabezpieczenie prawidłowego biegu egzekucji i uchronienie nieruchomości przed utratą wartości,
a także atrakcyjności dla potencjalnych nabywców licytacyjnych. Dla niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma § 1 i § 8 tego przepisu.
Na podstawie art. 110g § 1 u.p.e.a. zajętą nieruchomość pozostawia się
w zarządzie zobowiązanego, do którego stosuje się wówczas przepisy o zarządcy. Zgodnie zaś z art. 110g § 8 organ egzekucyjny wydaje w sprawach dotyczących ustanowienia bądź odebrania zarządu postanowienie, na które przysługuje zażalenie.
W doktrynie wskazuje się, że pozostawienie nieruchomości w zarządzie zobowiązanego następuje z mocy prawa i nie wymaga wydania postanowienia przez organ egzekucyjny (P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2025, art. 110g). W literaturze przedmiotu zaznacza się także, że jeżeli prawidłowe sprawowanie zarządu tego wymaga, organ egzekucyjny odbiera zobowiązanemu zarząd i ustanawia innego zarządcę. Organ egzekucyjny jednak postanowieniem odbiera zobowiązanemu zarząd i ustanawia innego zarządcę
(W. Grześkiewicz (w:) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 110g).
Rekapitulując, wskazać zatem należy, że organ egzekucyjny działał prawidłowo
i zgodnie z obowiązującą regulacją prawną. Mianowicie: powołując się na art. 110g § 1 u.p.e.a., wysłał do zobowiązanej spółki (P. ) pismo z informacją o pozostawieniu w jej zarządzenie zajętą nieruchomość. Jednocześnie pouczył ją o związanych z tym prawach i obowiązkach. Prawidłowo również pismo o identycznej treści przekazał skarżącej spółce tylko do wiadomości, co wynika z akt administracyjnych sprawy.
Przy czym, z całą mocą należy podkreślić, że w świetle obowiązujących przepisów prawa, organ nie był zobligowany do pozostawienia zajętej nieruchomości
w zarządzie zobowiązanej w drodze postanowienia. Ustawodawca wymóg wydania postanowienia wprowadził tylko co do ustanowienia lub odebrania zarządu. I na to postanowienie służy zażalenie, o czym ustawodawca expressis verbis postanowił
w art. 110g § 8 u.p.e.a.
Mając na względzie racjonalność ustawodawcy, przyjąć trzeba, że gdyby jego wolą było wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie pozostawienia w zarządzie zobowiązanego zajętą nieruchomość to wówczas uregulowałby to wprost w art. 110g § 1 u.p.e.a. (analogicznie jak w art. 110g § 8 u.p.e.a.). Skoro ustawodawca nie wprowadził w art. 110g § 1 u.p.e.a. możliwości wydania przez organ postanowienia, na które przysługiwałoby zażalenie, to stwierdzić należy, że organ prawidłowo skierował do zobowiązanej spółki (a skarżącej
do wiadomości) pismo, na które nie służy żaden środek zaskarżenia.
W dalszej kolejności stwierdzić należy, że na pismo organu z 18 czerwca 2021 r. w świetle przytoczonej powyżej regulacji prawnej - nie służy stronie skarga
do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Pismo to jako nie podlegające kognicji sądów administracyjnych – należało odrzucić. Skarga okazała się tym samym niedopuszczalna.
Dodatkowo wskazać należy, że jeśli skarżąca, będąca właścicielem nieruchomości, nie jest zadowolona ze sprawowanego zarządu, to może zwrócić się do organu ze stosownym wnioskiem o zmianę zarządcy. Wówczas, po wydaniu przez organ postanowienia w przedmiocie odebrania lub ustanowienia nowego zarządu, będzie skarżącej przysługiwało zażalenie, a w konsekwencji przy braku przez stronę akceptacji rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, służyć będzie stosownie do art. 2 pkt 3 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co obligowało sąd
do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.,
o czym orzeczono w sentencji postanowienia.