I SA/Sz 85/23

I SA/Sz 85/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-04-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 938/23 - Wyrok NSA z 2025-11-25
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 par. 1 pkt 4, art. 149 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami za 2020 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
M. S. (zwany dalej "skarżącym") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowienie Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w Szczecinie (zwanego dalej "organem odwoławczym") z 22 grudnia 2022 r.,
nr 9016-2022-126/M/2020-65120 utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (zwanego dalej "organem I instancji") z 8 listopada 2022 r., odmawiające skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 prowadzonego z wniosku A. K.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., zwanej dalej "K.p.a.").
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, [...] maja 2022 r. wpłynął do organu I instancji wniosek skarżącego z [...] maja 2022 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, które toczyło się w wyniku wniosku A. K. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 w zakresie płatności do działek stanowiących jego własność, tj. działki nr [...] (obręb Ś. , gmina Z.) oraz nr [...] (obręb N. W. , gmina Z.), których jest jedynym użytkownikiem. Skarżący wskazał, że jako właściciel i jedyny użytkownik powinien mieć status strony w tym postępowaniu, a mimo to nie poinformowano go o tym postępowaniu i nie mógł w nim brać udziału. Wnioskodawca wskazał również, iż z jego wiedzy wynika, że postępowanie prawdopodobnie zakończyło się już ostateczną decyzją, ale nie ma co do tego pewności. W treści wniosku opisał dodatkowo kwestie związane z użytkowaniem spornych działek.
Wymienionym postanowieniem z [...] listopada 2022 r. organ I instancji odmówił skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 prowadzonego z wniosku A. K. . Organ wyjaśnił, że skarżący oraz A. K. składając indywidualnie wnioski o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za 2020 rok, na podstawie których wszczęto odrębne postępowania, stali się stronami postępowań ("indywidualnych postępowań"). Dalej organ wskazał, że skoro przedmiotem tego postępowania nie jest wniosek M. S., tylko wniosek A. K. , to jest oczywistym, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony, co stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.
W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że jako rolnik i właściciel działek rolnych, a przede wszystkim ich posiadacz samoistny i zarazem osoba, która je użytkuje rolniczo (działka nr [...], obręb Ś., gmina Z. oraz działka nr [...], obręb N. W., gmina Z.), który złożył indywidualne wnioski do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 na te działki, nie ma interesu prawnego w rozstrzyganiu postępowania o przyznanie tych samych płatności na te same działki za ten sam rok złożonego przez innego rolnika, podającego się za dzierżawcę tych działek, tj. A. K. – [...] (tj. sytuacji tzw. "konfliktu krzyżowego"), a tym samym, że nie jest stroną tego postępowania o przyznanie płatności wszczętego na wniosek innego rolnika.
Skarżący wniósł w zażaleniu o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania w sprawie.
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 22 grudnia 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy przywołał treść przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 K.p.a., 148 § 1 K.p.a., 150 § 1 K.p.a.), wskazał na etapy postępowania w sprawie wznowienia oraz właściwość organów do wydania orzeczeń w sprawie wznowienia postępowania. Wyjaśnił dalej, że odmowa wznowienia postępowania następuje, gdy podanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie. Przywoławszy treść przepisu art. 28 K.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do pojęć "strona", "interes prawny" sądowego, wyjaśnił, że argumenty skarżącego podniesione w zażaleniu przemawiają za tym, iż skarżący ma jedynie interes faktyczny we wznowieniu przedmiotowego postępowania. Podniesiona argumentacja nie świadczy o posiadaniu przez niego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Powyższe bezspornie dowodzi, jak wskazał organ, że skarżący nie posiada statusu strony postępowania w sprawie wniosku A. K. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 ani we wznowieniu tego postępowania.
W skierowanej do sądu skardze na opisane wyżej postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżyła w całości postanowienie organu odwoławczego, zarzucając:
1) nieważność polegającą na wydaniu go (jak i poprzedzającego postanowienia organu I instancji) z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 §1 pkt 1 k.p.a.) w zw. z art. 150 §2 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 4. k.p.a. - w sytuacji gdy podstawą wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. było to, że na skutek jego zawinionego zaniechania, stronniczości i braku obiektywizmu, nie został skarżący dopuszczony do udziału w charakterze strony i tym samym bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.), organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wznowienie postępowania winien być na podstawie art. 150 §2 k.p.a. - organ wyższego stopnia, tj. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w I Instancji, a w II instancji - Prezes ARIMR, ponieważ przyczyną wniosku o wznowienie jest działalność (zaniechanie) organu, który wydał decyzję , tj. Kierownik BP ARIMR; skarżący wskazał, że tak postąpił organ w analogicznym wniosku za rok 2019 r. i dołączył do skargi dokumenty z tego postępowania (k. 13-24);
2) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 28 K.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że jako rolnik i właściciel działek rolnych, a przede wszystkim ich posiadacz samoistny i zarazem osoba, która je użytkuje rolniczo (działka nr [...], obręb Ś., gmina O. oraz działka nr [...], obręb N. W., gmina O.), który to złożył indywidualne wnioski do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 r. na te działki skarżący nie ma interesu prawnego w rozstrzygnięciu postępowania o przyznanie tych samych płatności na te same działki za ten sam rok złożonego przez innego rolnika, podającego się za dzierżawcę tych działek, tj. A. K. (tj. sytuacji tzw. "konfliktu krzyżowego"), a tym samym - nie jest stroną tegoż postępowania o przyznanie płatności wszczętego na wniosek tego innego rolnika;
3) niedokonanie przez organy oceny posiadania przez skarżącego interesu prawnego w udziale w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, podczas gdy decyzja administracyjna o przyznaniu płatności innemu rolnikowi na jego działki ingeruje w jego prawa majątkowe do otrzymania dopłat, a interes prawny Skarżącego wynika z przepisów - art. 44, 53, 55, 553,140, 252, 336 Kodeksu cywilnego oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami": § ust. 1, § 2 ust. 2, ust.3, ust.6 oraz art. 20 ust. 1,2,3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 w zw. z art. 6,7,8,9 K.p.a.;
4) nie wzięcie przez organy pod uwagę, że w obiegu prawnym pozostaje decyzja wydana z wniosku o płatności złożonego przez innego rolnika - A. K. [...] do gruntów stanowiących Skarżącego własność, podczas gdy jego wniosek dotyczących tych samych gruntów i tego samego okresu (rok 2020) pozostawał, w momencie złożenia przez Skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, od wielu lat nie rozpatrzony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
5) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie przepisów Wspólnot Europejskich dotyczących kryteriów dla rozstrzygania tzw. konfliktów krzyżowych, w tym szczególności Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzanie Parlamentu Europejskiego o Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, a w szczególności art. 7 ust. 1 pkt a) powyższego Rozporządzenia Komisji (WE);
6) naruszenie art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez faktyczne naruszenie skarżącego prawa własności spornych działek i prawa majątkowego, tj. prawa do uzyskania dopłat na działki stanowiącej skarżącego własność:
co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do uznania, że podanie o wznowienie postępowania administracyjnego nie pochodzi od strony i tym samym do odmowy wznowienia postępowania (art. 147 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 149 §3 k.p.a.).
W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentacje mająca popierać przedstawione wyżej zarzuty.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., a w razie nieuwzględniania zarzutu nieważności, zawnioskowało o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
- uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji,
- stwierdzenie, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowo – administracyjnego;
- zobowiązanie organu do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za rok 2020, które toczyło się z wniosku A. K. z udziałem skarżącego jako strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór w sprawie dotyczy oceny prawidłowości odmowy skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za 2020 rok prowadzonego z wniosku A. K. . Skarżący powołał się na podstawę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a organ prezentował w toku postępowania stanowisko odmawiające skarżącemu przymiotu strony postępowania.
Wyjaśnić na wstępie należy, że zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. wniosek o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stosownie natomiast do art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (por. W. Dawidowicz: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Warszawa 1983, 242). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych została określona przepisami art. 145 - 152 K.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.
Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega zatem na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania w drodze postanowienia (art. 149 § 3 K.p.a.) następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym, w tym nie dochowano terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały (powołane we wniosku o wznowienie) podstawy wznowienia postępowania.
Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, z powodu określonego w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., konieczne jest ustalenie czy wnioskodawca jest stroną takiego postępowania. W przypadku bowiem ustalenia, że stroną nie jest również możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.(por. m.in. wyrok NSA z 6 października 2022 r. II OSK 1414/21).
Według sądu w analizowanej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Skarżący domaga się bowiem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, która toczyła się z wniosku A. K. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za 2020 rok.
Skarżący w postępowaniu prowadzonym z wniosku A. K. o przyznanie jej płatności ONW nie posiada statusu strony. Kwestia "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postepowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K. Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz.2422) – dalej: "u.w.r.o.w. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 22 u.w.r.o.w. pomoc jest przyznawana na wniosek o jej przyznanie, z wyłączeniem działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2. Rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy powinno nastąpić w terminie nie dłuższym niż niezbędny do należytego wyjaśnienia sprawy, w tym do przeprowadzenia kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu oraz innych kontroli podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy przeprowadzanych przez podmiot wdrażający na podstawie ustawy (art. 24 u.w.r.o.w.). .Z kolei stosownie do art. 27 ust. 1 organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast stosownie do ust. 2 tego artykułu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z treści powyższych przepisów wynika, że organ działa co do zasady na podstawie przepisów K.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy m.in. brak związania przepisem art. 7 i 77 K.p.a.
Bliższe zasady przyznawania płatności ONW określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków
i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów
z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2015.364 ze zm.; dalej "rozporządzenie ONW") wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej
w art. 45 ust. 1 pkt. 1 u.w.r.o.w. Stosownie do § 2 rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli spełnia określone przepisami rozporządzenia warunki. Wskazać należy, że jednym z warunków otrzymania płatności jest posiadanie działek rolnych
o określonej powierzchni (§ 2 ust. 3 rozporządzenia ONW). Posiadanie gruntów należy przy tym rozumieć jako faktyczne ich użytkowanie, co oznacza, że aby zostać beneficjentem płatności rolnych dla określonych działek rolnych należy je również rolniczo użytkować (por. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 19 maja 2021 r. I SA/Sz 169/21).
Ze wskazanych powyżej przepisów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że w aspekcie podmiotowym w postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich organ ma obowiązek zbadać, czy płatność należy się wnioskującemu rolnikowi, tj. czy wnioskujący rolnik spełnia określone prawem warunki do przyznania tej płatności. Organ rozstrzyga zatem wyłącznie w zakresie interesu prawnego tego rolnika, przyznając bądź też odmawiając przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi we wskazanym w decyzji zakresie. Nie jest tak, jak wskazuje się we wniosku o wznowienie postepowania, że organ mógł w ramach jednego postępowania przyznać płatności jednemu rolnikowi, a drugiemu odmówić. W postępowaniu z wniosku A. K. organ mógł jedynie odmówić bądź przyznać płatność tej właśnie osobie. Nie mógł natomiast jednocześnie przyznać płatności skarżącemu. W ramach prowadzonego postepowania, w toku którego organ może dokonywać kontroli i przesłuchiwać świadków, możliwe jest ustalenie przez organ, że płatność ta w istocie należy się innemu rolnikowi, co będzie skutkować odmową przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi. Podkreślić bowiem należy, że jeżeli organ ustali, że płatność przysługuje np. przesłuchanemu w charakterze świadka rolnikowi, to nie sprawia, że świadek ten staje się stroną toczącego się postepowania z wniosku innego rolnika. Może on być stroną jedynie w postępowaniu, w którym sam ubiega się o określoną płatność. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których występuje tzw. konflikt krzyżowy, tj. złożono więcej niż jeden wniosek o tę samą płatność w stosunku do tożsamych działek. W tym wypadku organ rozpoznaje osobno wniosek każdego z rolników w drodze decyzji indywidualnej, której zgodność z prawem, w wyniku wniesienia skargi, może zbadać sąd administracyjny. Kwestia wzięcia pod uwagę stanowiska rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność dotyczy zatem prawidłowego przeprowadzenia przez organ postepowania wyjaśniającego, a nie posiadania statusu strony w tym postępowaniu przez innego rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność.
Zwrócić należy uwagę, że skarżący powinien być w pełni świadomy takiego pojęcia "strony" w postępowaniu o przyznanie płatności. Ilekroć bowiem skarżący sam wnioskował o przyznanie mu płatności (ONW, płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, płatności ekologicznej) w stosunku do działek nr [...] (obręb Ś. , gmina Z.) oraz nr [...] (obręb N. W. , gmina Z.), otrzymywał indywidualne decyzje w zakresie przyznania mu wnioskowanych płatności, które w przypadku decyzji odmownych zaskarżał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (w odniesieniu do płatności ONW wskazać należy na wyrok z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 296/20). Należy bowiem zwrócić uwagę, że w odniesieniu do spornych działek oraz posiadania uprawnienia do ubiegania się o płatności trwa wieloletni konflikt pomiędzy skarżącym, który jest właścicielem spornych gruntów a A. K. która jest ich dzierżawcą. Każdorazowo jednak w odniesieniu do wniosków o płatności składanych przez skarżącego bądź też A. K. , organy rozstrzygają w drodze odrębnych, indywidualnych decyzji, w których danemu wnioskującemu przyznają, bądź też odmawiają przyznania konkretnej płatności.
Sąd wskazuje zatem, że skarżący w postepowaniu wynikłym z wniosku A. K. o przyznanie jej płatności ONW na 2020 r. ze względów oczywistych nie posiada statusu strony. Kwestia bycia właścicielem spornych działek czy "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postepowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K. o przyznanie jej płatności ONW.
Odnosząc się natomiast do zarzutu nieważności postępowania wskazać należy, że z treści wniosku o wznowienie postępowania jednoznacznie wynikało, że jest on oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W sprawie, w której wniosek ten został złożony decyzję ostateczną wydał Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., organ ten zatem był właściwy na podstawie art. 159 § 1 k.p.a.
Podkreślić także należy, że skarżący wnosząc zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, nie negował prawidłowości kwalifikacji jego wniosku jako opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący dopiero na etapie skargi do sądu próbuje zmienić uprzedni zakres swojego żądania, wskazując że był to wniosek o wznowienie postępowania na skutek zaniechania, które miałoby polegać na nie dopuszczeniu do udziału w charakterze strony i tym samym bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, opisane ewentualne naruszenie jednak nadal odpowiada jednoznacznie przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a nie art. 150 § 2 k.p.a. Trudno również skutecznie twierdzić, że organ dopuścił się zaniechań względem osoby nie będącej stroną postępowania.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie przepisów Wspólnot Europejskich dotyczących kryteriów dla rozstrzygania tzw. konfliktów krzyżowych, w tym szczególności Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzanie Parlamentu Europejskiego o Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, a w szczególności art. 7 ust. 1 pkt a) powyższego Rozporządzenia Komisji (WE), organ bowiem w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie rozstrzygał merytorycznie konfliktu krzyżowego, przywołana natomiast przez skarżącego regulacja dotyczy identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności.
Podobnie nie można skutecznie twierdzić o naruszeniu przez organy przepisów Konstytucji RP dotyczących ochrony własności, odmowa wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie płatności z tego powodu, że wnioskujący o wznowienie postępowania nie ma statusu strony nie może być zakwalifikowana jako działanie mające na celu naruszenie własności.
Z tego względu skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl.