I SA/SZ 846/22

I SA/Sz 846/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1009
art. 28 ust. 2-3b, art. 24 ust. 4-5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
§ 3 ust. 1 pkt 1-3
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 209 i art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS na rzecz skarżącej M. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 7 października 2022 r. nr 390000/71/473188/1/2021, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., odmówił M. P. ("wnioskodawczyni", "skarżąca", "zobowiązana") umorzenia:
1) należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie [...]zł, w tym:
- ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie [...]n zł, w tym z tytułu: składek za okres 06/1999, 07/1999, 09/1999-12/1999, 02/2000-11/2000, 09/2013-12/2013, 03/2014-10/2015 -[...]; odsetek naliczonych na dzień przedawnienia oraz 22 czerwca 2021 r. w kwocie [...]zł przypadających od ww. składek; odsetek naliczonych na dzień przedawnienia oraz 22 czerwca 2021 r. w kwocie [...]zł przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 06/1999, 07/1999, 09/1999,10/1999, 03/2000-11/2000,
- ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: składek za okres 07/1999, 09/1999-11/2000, 09/2013-12/2013, 04/2014-10/2019 - [...] zł; odsetek naliczonych na dzień przedawnienia oraz 22 czerwca 2021r. w kwocie [...]zł przypadających od ww. składek; odsetek naliczonych na dzień przedawnienia oraz 22 czerwca 2021 r. w kwocie [...]zł przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 07/1999, 09/1999,10/1999, 03/2000-11/2000,
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: składek za okres 07/1999, 09/1999 -11/2000, 04/2015-10/2015 -1 684,41zł; odsetek naliczonych na dzień przedawnienia oraz 22 czerwca 2021r. w kwocie [...]zł przypadających od ww. składek,
2) należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym:
- ubezpieczenia społeczne - za okres 06/1999, 07/1999, 09/1999-12/1999, 02/2000- 11/2000, 09/2013-12/2013, 03/2014-10/2015 w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: składek-[...] zł, odsetek (naliczonych na dzień przedawnienia oraz 22 czerwca 2021 r.) -[...],
- ubezpieczenie zdrowotne - za okres [...], 09/1999-11/2000, 09/2013-12/2013, 04/2014-10/2019 w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: składek - [...] zł, odsetek (naliczonych na dzień przedawnienia oraz 22 czerwca 2021 r.) -[...] zł,
- Fundusz Pracy - za okres 07/1999, 09/1999 -11/2000, 04/2015-10/2015 w łącznej kwocie [...], w tym z tytułu: składek - [...] zł, odsetek (naliczonych na dzień przedawnienia oraz 22 czerwca 2021 r.) -[...].
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3, art. 28 ust. 3a oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 1009); dalej "s.u.s." oraz z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365); dalej "rozporządzenie wykonawcze".
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarżąca prowadziła działalność gospodarczą od 12 kwietnia 1999 r. do 17 października 2019 r. W związku z nieopłacaniem składek na jej koncie powstały zaległości.
Wnioskodawczyni zwróciła się o umorzenie w całości zaległych składek wraz z odsetkami. Opisała szczegółowo swoją sytuację osobistą i finansową. Poinformowała, że oprócz składek, posiada dodatkowo zadłużenie z tytułu podatku VAT za lata 2017,2018 (I i II kwartał) oraz za lipiec, sierpień i wrzesień 2019 r. oraz zaległość z tytułu podatku PIT za 2019 r. w wysokości [...] zł, a także, że złożyła wnioski o umorzenie tych zaległości. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest wdową od 2008 roku, mąż zmarł na raka i została sama z czwórką małoletnich wówczas dzieci. Po śmierci męża stan psychiczny wnioskodawczyni, wymagał leczenia u psychiatry i wsparcia terapeuty. Strona nie miała możliwości podjęcia pracy na podstawie umowy o pracę, a pracodawca wymusił założenie działalności gospodarczej. Pomimo starań wnioskodawczyni nie była w stanie utrzymać domu, miała zadłużenie w gazowni na [...] zł, w opłatach na mieszkanie na [...] zł oraz w Urzędzie Miasta z tytułu podatków od nieruchomości, które nie były opłacane latami. Strona nadmieniła, że wcześniej nie zajmowała się sprawami finansowymi, opiekowała się dziećmi i po śmierci męża skala problemów ją przerosła. Oznajmiła, że długi męża wobec ZUS i US stanowiły [...] zł i wnioskodawczyni nie była w stanie spłacić tych zadłużeń, utrzymać rodzinę, leczyć się i regulować bieżące zobowiązania podatkowe. W 2015 r. wnioskodawczyni dowiedziała się, że jest chora na nowotwór piersi i rozpoczęła leczenie, które trwa do dzisiaj. Wszystkie możliwe środki wykorzystywała na leczenie, głównie prywatne. Nadmieniła, że do choroby onkologicznej doszły problemy z sercem oraz zaburzenia równowagi. Jest w trakcie diagnozowania w kierunku raka jajnika i stan zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy. Wskazała, że pomagają i utrzymują ją dzieci. Jedyny dochód to renta rodzinna w wysokości [...] zł, z czego spłaca zobowiązania. Po potrąceniu zajęć komorniczych, pozostaje do wypłaty [...] zł. Poinformowała także, że mając długi w ZUS, złożyła wniosek o umorzenie zaległości w ramach abolicji, jednak nie spełniła warunków. Nadmieniła, że wówczas była w ostrym stadium choroby i nie była w stanie spełnić warunków do umorzenia zobowiązań. Oznajmiła, że nie jest w stanie uregulować zadłużenia z renty, spłata po około 300 zł miesięcznie nigdy nie pokryje zobowiązań.
Wnioskodawczyni oświadczyła, że czeka ją kolejna walka o zdrowie i nie ma siły na pracę. Poinformowała, że przez długi czas mieszkała sama, a obecnie mieszka z synem, który się nią opiekuje. Wnioskodawczyni obawia się ponownie zadłużyć mieszkanie, gdyż córka, która planuje ślub, nie będzie mogła za nią opłacać czynszu, ponieważ będzie miała swoją rodzinę.
Decyzją nr 2392/2021 z 14 października 2021 r. ZUS odmówił umorzenia należności z uwagi na brak spełnienia przesłanek z art. 28 ust. 3 oraz art. 28 ust. 3a s.u.s. w zw. z § 3 ust 1 pkt. 1-3 rozporządzenia wykonawczego.
Wyrokiem z 24 lutego 2022 r. I SA/Sz 943/21, WSA w Szczecinie uchylił decyzję ZUS z 14 października 2021 r., wskazując, że w przypadku złożenia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie zaległych składek, niezbędne jest ustalenie przez organ ich wymagalności na dzień wydania decyzji. Wprawdzie organ w zaskarżonej decyzji wymienił czynności, które zawiesiły bieg przedawnienia, jednakże do akt sprawy nie dołączył stosownych dokumentów (postanowień, decyzji, zawiadomień, dowodów doręczeń) potwierdzających wskazane czynności administracyjne (postanowienie o wszczęciu postępowania, wydanie decyzji i jej doręczenie) i czynności egzekucyjne (postanowienie o wszczęciu postępowania, doręczenie zawiadomienia o zajęciu, wpis hipoteki) na podstawie których sąd może dokonać kontroli okresów zawieszenia czy przerwania biegu terminu przedawnienia, czym dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. według sądu brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji polegający na pominięciu analizy zmieniających się regulacji dotyczących przedawnienia należności składkowych na przestrzeni blisko 23 lat od daty ich powstania, dowodził nieprawidłowego procesu stosowania prawa, poprzedzającego samo wydanie decyzji i stanowił naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zalecił, aby ZUS w prowadzonym ponownie postępowaniu ustalił najpierw, czy składki, o których umorzenie wnosiła skarżąca, uległy przedawnieniu czy też nie i dołączył do akt sprawy dokumenty, które będą obrazować wszystkie istotne w tej mierze okoliczności. Dopiero po ustaleniu, że określone zaległości skarżącej nie uległy przedawnieniu, organ miał rozważyć wystąpienie przesłanek do ich umorzenia.
ZUS przeprowadził ponowne postępowanie, podczas którego wnioskodawczyni złożyła oświadczenie majątkowe ponownie opisując swoją trudną sytuację osobistą, zdrowotną i finansową oraz zadłużenia.
Do akt sprawy została dołączona dokumentacja w zakresie sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, zadłużenia. Wykorzystano również dokumentację i ustalenia zgromadzone z urzędu, tj.:
- informację z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych (wg stanu na 17 czerwca 2022 r.),
- informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów (wg stanu na 17 czerwca 2022 r.),
- informację z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej,
- wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 943/21 z 24 lutego 2021 r.,
- decyzję ZUS O/Szczecin z 26 października 2017 r.
W wyniku zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym ZUS wydał zaskarżoną decyzję z 7 października 2022 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek.
ZUS wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie ustalił, iż strona otrzymuje rentę rodzinną w kwocie [...]zł brutto, [...] zł netto. Ze świadczenia są dokonywane potrącenia egzekucyjne w kwocie [...]zł i przekazywane do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S.. W zawiadomieniu z 11 lipca 2018 r. zostało wskazane, że świadczenie rentowe zajęte zostało przez pięć organów egzekucyjnych (Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., trzech komorników sądowych i ZUS).
Organ rentowy zauważył, że wnioskodawczyni nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej oraz że wsparcie finansowe od córek wynosi [...] zł miesięcznie. Wskazano, że strona jest wdową i oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.
Organ wskazał także na stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem, które wynoszą łączną kwotę 1.245 zł, w tym: z tytułu miesięcznych opłat – 445 zł; opłaty eksploatacyjne – 450 zł; koszty związane z leczeniem – 350 zł.
Organ rentowy wskazał następnie na sytuację zdrowotną, opisaną we wniosku i oświadczeniach oraz zobowiązania wnioskodawczyni. Odniósł się także do sytuacji majątkowej, wyjaśniając że w oświadczeniu strona wskazała, że posiada we współwłasności (w części) mieszkanie o powierzchni o powierzchni 39 m2, położone w S., przy ul. [...] (nr KW [...]). ZUS ustalił, na podstawie Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, że skarżąca figuruje jako współwłaściciel (w 4/8 części) ww. lokalu mieszkalnego o powierzchni 37,98 m2. Nieruchomość jest obciążona hipoteką umowną zwykłą na rzecz Skarbu Państwa -Rejonowy Urząd Pracy w S., hipoteką przymusową zwykłą na rzecz ZUS i Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S.. Ustalenia dokonane w Centralnej Ewidencji Pojazdów potwierdziły, że na stronę nie są zarejestrowane żadne pojazdy. Organ rentowy wskazał wykazane przez stronę składniki mienia ruchomego, tj.: -TV Samsung o wartości 300 zł, - laptop Asus o wartości 450 zł.
W decyzji wskazano także, że należności z tytułu składek są objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S..
ZUS dokonał ustaleń i oceny z punktu widzenia przesłanek prowadzących do przedawnienia, przeprowadzając na wstępie analizę zmian przepisów w powyższym zakresie, tj. art. 24 u.s.u.s. Organ rentowy stwierdził, że dla należności za okres 06-12.1999 r. upłynął bieg terminu przedawnienia i możliwe są do dochodzenia jedynie z przedmiotu hipoteki. Pozostałe zaległości – zdaniem organu - są wymagalne i nie uległ przedawnieniu. Na zawieszenie biegu terminu przedawnienia miały wpływ następujące czynności:
1) prowadzone postępowanie egzekucyjne, dla należności:
- 01- 09.2000 r. od 21.12.2000 r. do nadal,
-10 -11.2000 r. od 05.06.2001 r. do nadal,
- 09.2013 r. - 03.2018 r. od 05.07.2018 r. (doręczenia tytułów wykonawczych) do nadal, - 04.2018 r. - 01.2019 r. od 18.07.2019 r. (doręczenia tytułów wykonawczych) do nadal.
Organ przeanalizował powyższe okoliczności w kontekście przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia określonych w art. 24 ust. 5b u.s.u.s.
2) prowadzone postępowanie w sprawie wydania decyzji o zadłużeniu, dla należności: -09.2013 r. - 03.2018 r. od 13.02.2018 r. (doręczenie wszczęcia postępowania) do 04.06.2018 r. (uprawomocnienie decyzji),
- 04.2018 r. - 01.2019 r. od 17.01.2019 r. (doręczenie wszczęcia postępowania) do 03.04.2019 r. (uprawomocnienie decyzji),
- 02.2019 r. - 10.2019 r. od 14.07.2021 r. (doręczenie wszczęcia postępowania) do 14.10.2021 r. (uprawomocnienie decyzji),
ZUS przeanalizował powyższe okoliczności w kontekście przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia określonych w art. 24 ust. 5f u.s.u.s.
3) postępowanie w sprawie umorzenia należności na podstawie ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551) od 14 stycznia 2015 r. do 15 grudnia 2017 r.
Organ rentowy wskazał, że zgodnie z art. 1 ust 15 ww. ustawy bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6, 10 i 12, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13. Postępowanie do dnia wydania niniejszej decyzji nie zostało zakończone decyzją o której mowa w art. 1 ust 13.
4) hipoteka (wpis dokonany 18 listopada 2008 r. zabezpieczający należności za 06.1999 r. - 11.2000 r.).
ZUS wskazał na treść art. 24 ust 5 u.s.u.s. oraz na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 maja 2020 r. stwierdzający konstytucyjność ww. przepisu.
Dalej ZUS wskazał, powołując się na wyroku sądów administracyjnych, że przedawnienie nie jest przesłanką, której zaistnienie uzasadnia wniosek o umorzenie zaległości, a zatem nie mieści się ono w granicach sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.
W ocenie ZUS analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem należności. Wskazał, że skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości, na której ZUS dokonał zabezpieczenia swojej wierzytelności. Należności z tytułu składek są objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S.. Zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W sprawie nie zachodzą zatem przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 s.u.s.
Następnie organ rentowy ocenił sytuację wnioskodawczyni przez pryzmat art. 28 ust. 3a s.u.s. i w § 3 rozporządzenia wykonawczego, nie znajdując przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek figurujących na koncie. Organ wskazał, że skarżąca nie prowadzi już działalności gospodarczej. Z kolei wskazane problemy i wydatki związane z leczeniem są według ZUS dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności. Tym bardziej, że strona dysponuje źródłem utrzymania w postaci renty rodzinnej. Ponadto do akt sprawy nie dołączono żadnej aktualnej dokumentacji wskazującej, że wnioskodawczyni legitymuje się orzeczoną trwałą i całkowitą niezdolnością do pracy. W ocenie organu rentowego strona nie udowodniła, że nie może uzyskiwać dochodów ze względu na własny stan zdrowia lub w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny.
ZUS nie umorzył należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia przez stronę zadłużenia pozbawiałaby wnioskodawczynię i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego). Z otrzymywanej renty po potrąceniu egzekucyjnym wynoszącym 428,47 zł do wypłaty pozostaje kwota [...] zł netto. Przy czym postępowanie egzekucyjne prowadzi się zgodnie z zasadą poszanowania minimum egzystencji, co wyraża się w ograniczeniach, które mają na celu ochronę dłużnika w procesie dochodzenia należności, nie dyskwalifikując przy tym wierzyciela. Organ rentowy wskazał, że dochód wnioskodawczyni (przed dokonaniem potrąceń egzekucyjnych) jest wyższy niż minimum socjalne określone przez IPiSS (I kwartał 2022 r.) dla 1-osobowego gospodarstwa. W związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie występuje stan ubóstwa. Organ wziął pod uwagę, że strona nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej oraz wykazała comiesięczne wydatki (1.245 zł) oraz fakt posiadania wielu zobowiązań pieniężnych. Wyjaśnił, że spłata innych zadłużeń jest ważna, ale strona nie powinna przez to pomijać spłaty zadłużenia wobec ZUS. Dodatkowo ZUS zauważył, że strona wskazała, iż w ponoszeniu comiesięcznych opłat i spłacie zobowiązań wspomagają ją finansowo córki.
ZUS stwierdził, że nie kwestionuje trudnej sytuacji materialnej strony i podchodzi do niej ze zrozumieniem, dostrzegł także, że na jej obecny stan miało wpływ wiele czynników: śmierć męża, odziedziczone zobowiązania, samotne macierzyństwo, ale także i problemy zdrowotne i finansowe. Nie jest to jednak wystarczająca podstawa do podjęcia decyzji o umorzeniu, bowiem wnioskodawczyni dysponuje dochodem w postaci pobieranej renty rodzinnej. Ponadto do akt sprawy nie został dołączony żaden dokument potwierdzający zupełne wykluczenie z rynku pracy, np. orzeczenie o trwałej i całkowitej niezdolności do pracy. W ocenie ZUS, w tej sytuacji, podjęcie decyzji o umorzeniu zadłużenia byłoby przedwczesne i nieuzasadnione. Wskazał, że zasadą powinno pozostać płacenie składek, nie zaś ich umarzanie, gdyż umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni.
Ponadto ZUS zwrócił uwagę, że strona miała szansę na wyjście z zadłużenia, na podstawie ustawy z 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). Jednakże po wydaniu decyzji, w oparciu o ww. ustawę, strona nie spełniła warunków do skorzystania abolicji w łącznej kwocie [...]zł, gdyż nie spłaciła innych zaległości (decyzja z 17 czerwca 2016 r. nr 4974 i z 26 października 2017 r. nr 4974U).
Zakład stwierdził wreszcie, że choć strona nie jest w stanie dokonać jednorazowej spłaty zobowiązań, to art. 29 s.u.s. przewiduje możliwość - po złożeniu stosownego wniosku - udzielenia ulgi w formie układu ratalnego.
Strona zaskarżyła w całości decyzję ZUS z 7 października 2022 r. (omyłkowo wskazując że jest to decyzja z 14 października 2022 r.), wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez adwokata, zgodnie z właściwymi przepisami.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 13 pkt 1 s.u.s. przez jego niezastosowanie;
2. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania;
3. naruszenie artykułu 28 ust. 2 i ust. 3 s.u.s. poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy wniosek skarżącej nie był uzasadniony całkowitą nieściągalnością należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne;
4. naruszenie artykułu 28 ust. 3a s.u.s. poprzez niebranie pod uwagę tego przepisu przy rozstrzygnięciu sprawy, mimo że skarżąca uzasadniała wniosek przesłankami wymienionymi w tym przepisie, a w szczególności swoją trudną sytuacją życiową, w tym majątkową oraz zdrowotną;
5. naruszanie artykułu 28 ust. 3b s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przyjęcie, że przesłanki umorzenia należności z tytułu składek określa wyłącznie powyższy przepis rozporządzenia i przesłanki określone w tym przepisie mają charakter enumeratywny, a nie otwarty.
Skarżąca wskazała również, że zaskarżona decyzja narusza jej interes, gdyż wnosiła o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami, a wydanie decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą powoduje pogorszenie sytuacji majątkowej skarżącej.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Według skarżącej organ nieprawidłowo powołał się na treść art. 24 ust. 5b s.u.s. ustaloną ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1621) o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, która obowiązywała od 18 września 2021 roku. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 13 pkt 1) tej ustawy do egzekucji ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2022 r.: przepisy art 24 ust. 2 i 5b ustawy zmienianej w art. 1 oraz art. 140 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 2, art. 141 ust. 1 pkt 3 oraz art. 143 ustawy zmienianej w art. 3 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, co oznacza, że organ zastosował przepis nie mogący mieć zastosowania w sprawie skarżącej do okresów wymienionych w pierwszym tirecie na stronie 10 uzasadnienia decyzji. Zdaniem skarżącej, także co do okresów wymienionych w tiret 2 na stornie 10 decyzji organ powołał się na to, że do przerwania decyzji doszło na skutek doręczenia informacji o wszczęciu postępowania/uprawomocniania się decyzji powołując się na treść art. 24 ust. 5f u.s.u.s. obowiązującą od 18 września 2021 r. Także odnośnie możliwości egzekucji należności z przedmiotu hipoteki wpisanej 18 listopada 2008 r. organ stosuje w sposób nieprawidłowy przepisy prawa. Przede wszystkim wyrokiem z 26 maja 2010 r. w sprawie P 29/08 Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 24 ust. 7 u.s.u.s., określający 10 letni termin przedawnienia roszczeń ZUS jest niezgodny z art. 23 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast, czy przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego roszczenia ZUS z tytułu składek na dzień wpisu hipoteki byłyby przedawniona, czy nie. Dalej organ wskazał, że do przedawnienia składek za okres od 14 stycznia 2015 r. do 15 grudnia 2017 r. nie doszło z uwagi na złożenie przez skarżącą wniosku o umorzenie składek na podstawie ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu składek przez osoby prowadzące działalności gospodarczą i niezakończenia postępowania. W takiej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie na podstawie ar. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż wynik postępowania zależy od rozstrzygnięcia innego toczącego się postępowania.
Według skarżącej zapłacenie składek pociągałoby zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny, ponieważ bez pomocy rodziny musiałaby utrzymywać się za kwotę 1.131,16 zł miesięcznie. Akceptowanie przez organ władzy państwowej sytuacji, w której obywatel na skutek okoliczności od siebie niezależnych, a takimi w sytuacji skarżącej jest śmierć męża, konieczność samotnego wychowywania i utrzymywania czworga małoletnich dzieci oraz choroba nowotworowa, godziłoby w godność człowieka. Skarżąca wskazała, że jedynym wartościowym składnikiem jej majątku jest udział w 1/2 w niewielkim mieszkaniu, które jest jej niezbędne do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Zbycie tego składnika majątku jest zresztą iluzoryczne z uwagi na istniejącą współwłasność lokalu. Skarżąca zwróciła uwagę, że wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek dopiero w 2021 r., a przez wiele lat dokonywane były potrącenia z przyznanej jej renty rodzinnej, wskutek czego należności została już zaspokojona. Skarżąca zauważyła, że renta rodzinna została jej przyznana z powodu niezdolności do pracy.
W skardze wskazano także, że wprawdzie minimum socjalne wynosi 1.392,01 zł, ale skarżąca po dokonanych przez ZUS potrąceniach ma do dyspozycji kwotę 1.131,16 zł, czyli kwotę niższą od wskazywanego przez organ minimum socjalnego. W przypadku nieumorzenia skarżącej składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne sytuacja ta będzie się utrzymywać, a skarżąca będzie skazana na funkcjonowanie w społeczeństwie poniżej minimum socjalnego do końca swojego życia. Na koniec zaakcentowano, że w związku z podniesieniem przez NBP stóp procentowych egzekucja nie prowadzi do zmniejszenia zadłużenia skarżącej, ale jedynie do wolniejszego narastania odsetek i skazuje skarżącą na wykluczenie społeczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259; dalej "p.p.s.a.) na skutek wniosku pełnomocnika skarżącej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że wyrokiem z 24 lutego 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 943/21, WSA w Szczecinie uchylił decyzję organu rentowego o odmowie umorzenia skarżącej spornych należności z tytułu składek. Sąd wskazał, że zgromadzony przez organ materiał dowodowy nie pozwalał dokonać jednoznacznego ustalenia czy zaległości skarżącej istnieją, skoro brak jest dokumentów potwierdzających okoliczności ewentualnego przerwania biegu terminu przedawnienia czy jego zawieszenia. Nadto kwestie te nie zostały prawidłowo przeanalizowane przez organ w kontrolowanym rozstrzygnięciu. Sąd zobowiązał ZUS, aby w prowadzonym ponownie postępowaniu w pierwszym rzędzie ustalił, czy składki, o których umorzenie wnosiła skarżąca, uległy przedawnieniu czy też nie. W tym zakresie ZUS miał przeprowadzić analizę mających zastosowanie regulacji prawnych i dołączyć do akt sprawy dokumenty, które obrazują istotne w tej mierze okoliczności faktyczne i prawne. Dopiero po ustaleniu, że dane zaległości skarżącej nie uległy przedawnieniu, organ rozważyć miał wystąpienie przesłanek do ich umorzenia. Jednocześnie sąd za przedwczesną uznał kontrolę prawidłowości zastosowania przez organ uznania administracyjnego w ramach orzekania o odmowie umorzenia zaległych składek.
Zdaniem sądu ZUS w ponownie przeprowadzonym postepowaniu podołał obowiązkom nałożonym wyrokiem I SA/Sz 943/21 w zakresie zbadania kwestii przedawnienia spornych należności i przedstawił w tym zakresie szeroki i pełne uzasadnienie swego stanowiska, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, jak również wskazał precyzyjnie okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia i podstawy prawne. Organ dokonał przy tym szczegółowego omówienia zmieniających się w tym zakresie regulacji prawnych, w szczególności art. 24 ust. 4 i 5 s.u.s., co nie wzbudziło zastrzeżeń sądu. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a poprzez niezawieszenie postepowania z uwagi na złożenie przez skarżącą wniosku o umorzenie składek na podstawie przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Sąd nie dostrzegł bowiem istnienia pomiędzy oboma wnioskami zależności tego rodzaju, która stanowiłaby zagadnienie wstępne obligujące organ do zawieszenia postępowania. Zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a musi być bowiem tego rodzaju, że warunkuje samą możliwość wydania rozstrzygnięcia w sprawie, czego sąd w rozpoznawanej sprawie nie dostrzegł. Z kolei wskazany przez skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2010 r., sygn. akt P 29/08, odnosi się do niezgodności z ustawą zasadniczą art. 24 ust. 7 s.u.s, który stanowił, że zwrotu od Zakładu nienależnie opłaconych składek nie można dochodzić, jeżeli od daty ich opłacenia upłynęło 10 lat. Okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na rozpoznanie wniosku skarżącej o umorzenie należności z tytułu składek.
Istotą rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o umorzenia należności z tytułu składek jest przesądzenie o podstawach do umorzenia kwoty wynikającej z zaległości.
Stosownie do art. 28 ust. 1 s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2). W art. 28 ust. 3 określano katalog okoliczności, w których zachodzi całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2. Zgodnie z art. 28 ust. 3a należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych (art. 28 ust. 3b). Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (ust. 4).
Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Umorzenie zaległości lub odsetek od tych zaległości jest w świetle powyższych przepisów instytucją wyjątkową, obwarowaną spełnieniem przesłanki ważnego interesu osoby zobowiązanej oraz zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny. Użycie takich zwrotów należy uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłająca do ocen pozaprawnych. Ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ rentowy. Ustawodawca używa klauzul generalnych, przyjmując założenie, że ostatecznie judykatura (także sądownictwo administracyjne) doprecyzuje ich treść. Klauzule generalne uelastyczniają tekst przepisów, ale z tym uelastycznieniem wiążą się także zagrożenia w procesie stosowania prawa. Zawsze istnieje bowiem obawa, że klauzule generalne mogą być nadużywane przez organy stosujące prawo na niekorzyść obywatela.
Zawarty w omawianych przepisach zwrot "może" wskazuje na zastosowanie konstrukcji uznania administracyjnego. Wyraża się ono nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości wyboru jednego z dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięcia sprawy, w tym wydania rozstrzygnięcia negatywnego dla zobowiązanego, nawet w sytuacji zaistnienia przesłanek do umorzenia składek. Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Istnieją zatem pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy. Przekroczenie tych granic ma miejsce między innymi wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości i słuszności, wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych lub nieracjonalnych, względnie na podstawie przesłanek, które są nieprawdziwe. Organ, nie będąc na poziomie ustawy związany wyraźną regułą prawną, podlega zawsze normom o charakterze zasad prawa, kształtującym aksjologię porządku ponadustawowego. Przyjęcie innej koncepcji uznania, stanowiłoby w demokratycznym państwie prawa naruszenie zasady legalizmu, której nie można sprowadzać do formalistycznie pojętej zgodności z prawem. Jej pełna realizacja wymaga - również w przypadku rozstrzygnięć uznaniowych - wyważenia wartości i zasad prawnych, przewidzianych również przez ustawę zasadniczą oraz akty prawa międzynarodowego. Tak pojęta zgodność z prawem (legalność) pozostaje pod kontrolą sądów administracyjnych.
Słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji, powołując przy tym orzecznictwo sądów administracyjnych (w tym wyrok WSA w Łodzi z 4 kwietnia 2019 r. o sygn. akt III SA/Łd 33/19), że zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone. Ponadto należy porównać stwierdzoną sytuację materialną strony z wysokością zaległej należności z tytułu składek, zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami utrzymania jej, w celu ustalenia, czy jest w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez niedostatku. Analizie należy więc poddać określone na dany okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji. Wypada przy tym wskazać, że minimum socjalne jest kategorią wyznaczającą próg, poniżej którego istnieje obszar niedostatku czy ubóstwa: stanowi górną granicę tego obszaru. Z kolei minimum egzystencji, zwane także minimum biologicznym, wyznacza poziom zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych, poniżej którego występuje biologiczne zagrożenie życia i rozwoju psychofizycznego człowieka. Kategoria ta może być uznana za dolną granicę obszaru ubóstwa.
Dokonana w powyższym zakresie ocena organu jest według sądu nieprawidłowa. Organ posłużył się bowiem minimum socjalnym określonym przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (dane dostępne są na stronie ipiss.com.pl) w I kwartale 2022 r. Tymczasem w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. 7 października 2022 r., dostępne były już dane za II kwartał (datowane na 30 września 2022 r.), w którym minimum socjalne dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego wynosiło 1471,66 zł. Powyższe wskazywało na dynamiczny wzrost tego minimum, co z uwagi na wysoką inflację oraz toczącą się wojnę na Ukrainie, nie powinno budzić zdziwienia. Dynamiczny wzrost minimum socjalnego obserwowany był również w kolejnych kwartałach, co w gwałtownie zmieniających się realiach ekonomicznych uzasadnia konieczność posługiwania się danymi możliwie aktualnymi na dzień wydawania rozstrzygnięcia przez organ. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że minimum socjalne stanowi wzorzec podstawowych wydatków niezamożnych gospodarstw domowych. Chodzi więc o podstawowe wydatki w zakresie wyżywienia, zamieszkania, ochrony zdrowia, higieny itp. Ponieważ minimum socjalne określane jest przez pryzmat wydatków, to porównywać należy je do kwoty, którą dysponuje skarżąca po potrąceniach egzekucyjnych i która według ustaleń organu wynosiła 1131,16 zł.
Z powyższego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że organ niezasadnie ocenił, iż po stronie skarżącej nie występuje stan ubóstwa (s. 16 zaskarżonej decyzji) . Organ zwrócił co prawda uwagę, że postępowanie egzekucyjne prowadzi się z poszanowaniem minimum egzystencji, jednak, jak wyżej wskazano, minimum egzystencji wyznacza granicę, poniżej której występuje stan zagrożenia życia. Ze stanem ubóstwa mamy natomiast do czynienia już wtedy, kiedy kwota do zaspokojenia podstawowych potrzeb znajduje się poniżej minimum socjalnego, co w sprawie niewątpliwie miało miejsce. Powyższe przesądza, że opłacenie należności z tytułu składek istotnie pozbawia skarżącą (pozostającą według ustaleń organu w jednoosobowym gospodarstwie domowym) możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i przyczynia się do jej pozostawania w stanie ubóstwa. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniu ZUS, zaistniała przesłanka określona w z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, co umknęło organowi. Dodatkowo ZUS zaniechał porównania sytuacji materialnej skarżącej z wysokością zaległej należności (kilkadziesiąt tysięcy złotych) z tytułu składek. ZUS w istocie nie dokonał również analizy tego, czy trudności finansowe skarżącej mają charakter przejściowy, czy stały i pogłębiający się, choć w zaskarżonej decyzji sam wskazuje na potrzebę dokonania takiej analizy.
W zaskarżonej decyzji ZUS dostrzega, że na obecny stan zadłużenia skarżącej wpływ miało wiele czynników: śmierć męża, odziedziczone zobowiązanie, samotne macierzyństwo, problemy zdrowotne i finansowe. Według organu nie jest to jednak wystarczające podstawa do podjęcia decyzji o umorzeniu, bowiem skarżąca dysponuje dochodem w postaci pobieranej renty rodzinnej. Ponadto do akt sprawy nie został dołączony dokument potwierdzający zupełne wykluczenie z rynku pracy, np. orzeczenie o trwałej i całkowitej niezdolności do pracy.
Powyższą ocenę sąd uznaje za dokonaną z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. Przyczyną tego stanu rzeczy było nieprawidłowe ustalenie przez organ, że w sprawie nie występował po stronie skarżącej stan ubóstwa, co skutkowało podjęciem rozstrzygnięcia na podstawie przesłanki, która okazała się nieprawdziwa. Dodatkowo organ w sposób zbyt powierzchowny odniósł się do kwestii problemów zdrowotnych skarżącej i ich wpływu na jej zdolność do podjęcia pracy, niejako pomijając istotną okoliczność podnoszoną przez skarżącą, że bezterminowa renta rodzinna została jej przyznana właśnie z powodu niezdolności do pracy.
Według sądu ZUS ma rację, kiedy twierdzi, że umorzenie należności z tytułu składek w zakresie uznania administracyjnego powinno być sytuacją wyjątkową, nie zaś regułą stosowaną często i nadmiernie. Podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga jednak, by interes społeczny i ważny interes zobowiązanego zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanego, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania skutków w postaci stanu permanentnego ubóstwa zobowiązanego, jak również ewentualnego wypłacania środków w ramach systemu pomocy społecznej. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że od kwoty należności głównej naliczane są odsetki, co powoduje dalsze zwiększanie kwoty zobowiązania pomimo wdrożonego postępowania egzekucyjnego. W tym kontekście, jak również w kontekście dostrzeganych przez organ czynników, które doprowadziły do powstania zaległości po stronie skarżącej, trudno uznać za przekonujące wywody organu w zakresie niemożności przyznania skarżącej "przywileju", który miałby stać w sprzeczności ze sprawiedliwością społeczną. To, że skarżąca nie podołała warunkom umorzenia zadłużenia określonym w decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, nie uzasadnia braku poważnego rozważenia możliwości uwzględnienia ważnego interesu skarżącej.
Powyższe czyni zasadnym zarzut naruszenia przez organ art. 28 ust. 3a s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.
Niezasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 i ust. 3 s.u.s. poprzez ich zastosowanie. Okoliczność, że w sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności nie jest w sprawie sporna, jednak organ słusznie zbadał możliwość umorzenia należności również pod tym względem. W sprawie nie mogło również dojść do naruszenia art. 28 ust. 3b s.u.s., który stanowił ustawową delegację dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do wydania rozporządzenia wykonawczego. Słusznie natomiast skarżąca zwróciła uwagę na konieczność rozpatrzenia całości jej wniosku w kontekście przesłanych określonych w art. 28 ust. 3a s.u.s. i rozporządzenia wykonawczego.
Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżoną decyzję ZUS na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę, ZUS dokona niezbędnych ustaleń w zakresie pozostawania skarżącej w stanie ubóstwa, posługując się możliwie aktualnymi na dzień rozstrzygnięcia danymi dotyczącymi minimum socjalnego oraz minimum egzystencji, jak również porówna stwierdzoną sytuację materialną skarżącej z wysokością zaległej należności z tytułu składek i zestawi wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z niezbędnymi kosztami jej utrzymania, w celu ustalenia, czy skarżąca jest w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez niedostatku. Organ odniesie się również do kwestii sytuacji zdrowotnej skarżącej oraz jej faktycznej zdolności do podjęcia pracy. Dopiero w świetle prawidłowych ustaleń w powyższym zakresie organ dokona oceny, biorąc również pod uwagę ważny interes skarżącej, czy stwierdzone okoliczności sprawy pozwalają na podjęcie decyzji o choćby częściowym umorzeniu należności z tytułu składek i wyda stosowne rozstrzygnięcie w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego.
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200, art. 209 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.).
Wyroki sądów administracyjnych dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl