I SA/SZ 832/21

I SA/Sz 832/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Jolanta Kwiecińska
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 312/22 - Wyrok NSA z 2022-10-12
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 152
par. 10 ust. 2, ust. 2a pkt 1 i ust. 3, par. 12 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 8, art. 9, art.10, art. 78 par. 1, art. 79a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi "T." spółki cywilnej W. D., M. W. w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec i kwiecień 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] .
Uzasadnienie
Spółka cywilna [...], dnia 7 maja 2021 r. złożyła do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w S. na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa o COVID-19") w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 1 i ust. 2/2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 i 713) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, ze zm.), decyzją z dnia 18 czerwca 2021 r. nr [...]
Odmówił Spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.
W uzasadnieniu Organ wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii [...], płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyska; w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.
Zgodnie zaś z § 11 pkt 4 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności
z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.
Organ wskazał, że Kod PKD podany na wniosku Spółki tj.: [...] - "restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne" został potwierdzony w Głównym Urzędzie Statystycznym jako kod przeważającej działalności na dzień 31 marca 2021r. Jednocześnie Spółka oświadczyła, że przychód z działalności uzyskany w marcu 2021r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w lutym 2020 r. Dalej Organ podał, że według stanu na dzień 29 lutego 2020 r. w bazie GUS wskazany na wniosku kod PKD nie figurował jako kod przeważający oraz w kodach pozostałych wykonywanej działalności. Z uwagi na fakt, że na 29 lutego 2020 r Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej oznaczonej kodem wskazanym we wniosku, nie można było określić spadku przychodu w stosunku do [...].
W związku z powyższym, Organ uznał, że Spółce nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i analizie dokumentów w sprawie ustalono, że we wniosku Spółka podała kod przeważającej działalności PKD [...] tj. restauracje i placówki gastronomiczne (na dzień 31 marca 2021r.)- co zostało potwierdzone w Głównym Urzędzie Statystycznym. Według stanu na dzień 29 lutego 2020r. w bazie GUS wskazany na wniosku kod PKD nie figurował jako kod przeważający oraz w kodach pozostałych wykonywanej działalności. Z uwagi na fakt, że na 29 lutego 2020r. płatnik nie prowadził działalności gospodarczej oznaczonej kodem wskazanym we wniosku, nie można było określić spadku przychodu w stosunku do lutego 2020r. Mając na uwadze powyższe Organ stwierdził, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 w związku § 10 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 za okres od dnia 1 marca 2021r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych.
W skardze na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w B. z dnia 31 sierpnia 2021 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia 18 czerwca 2021 roku znak: [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 marca 2017 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. Skarżąca Spółka zarzuciła:
1. naruszenie art. 31zy ustawy o COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zwanej dalej ustawą o Covid-19 w zw. z art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 toku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii Covid- 19, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie pandemii Covid-19 poprzez błędne uznanie, iż podatnicy na dzień 29 lutego 2020 roku nie prowadzili działalności gospodarczej podlegającej zwolnieniu z tytułu opłacania składek, podczas gdy podatnicy nieprzerwanie od 2002 roku prowadzą działalność restauracyjną - pizzerie- restaurację "[...]" w G., która oznaczona jest kodami PKD podlegającymi zwolnieniu PKD [...] oraz PKD [...], przy czym w dniu 22 lutego 2021 roku ujawnili w rejestrze PKD [...], a do czasu ujawnienia zmiany w rejestrze podlegali zwolnieniu z uwagi na PICD [...];
2. naruszenie art. 31zy ustawy o COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zwanej dalej ustawą o Covid-19 w zw. z art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii Covid- 19, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie pandemii Covid-19, poprzez odmowę prawa do zwolnienia z opłacania składek ze względu na ustalenie przez organ, że przeważający rodzaj działalności skarżących, ujawniony w CEIDG i GUS, czyli PKD [...] nie był tożsamy na dzień 29 lutego 2020 roku i 31 marca 2021 roku, podczas gdy wskazane przepisy prawa nie wskazują na konieczność ujawnienia w rejestrach tożsamych kodów PKD określających przeważającą działalność gospodarczą, lecz wymagają jedynie faktycznego prowadzenia przeważającej działalności określonej kodami wymienionymi w art. 10 rozporządzenia w sprawie pandemii Covid-19, przy czym od 2002 roku skarżący nieprzerwanie prowadzą działalność restauracyjną określoną kodami [...] oraz [...];
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego z pominięciem faktycznego zakresu prowadzonej działalności w tym, w szczególności' wykonywanych czynności w ramach prowadzonej działalności, zatrudniania pracowników, kształcenia pracowników w celu przygotowania zawodowego do zawodu kucharza i opłacania z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wyłącznie w ramach przedmiotu działalności oznaczonej kodem PKD [...] i [...] od 2002 roku, a także błędnego uznania, iż niemożliwe jest określenie spadku przychodu podatników z uwagi na zmianę kodu PKD we właściwymi rejestrze, podczas gdy niezależnie od ujawnionego w rejestrze kodu skarżący prowadzą wciąż tę samą działalność gospodarczą, która podlega zwolnieniu na podstawie przepisów ustawy i rozporządzenia i z której niezależnie od określonego kodu PKD, uzyskują tożsamy, niepodzielny przychód.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnosimy o uchylenie decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.
Ze względu na brak zgody wszystkich stron postępowania sądowoadministracyjnego na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 9 listopada 2021 r. sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony poinformowano o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącego przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r., w szczególności zaś przesłanki prowadzenia na dzień 29 luty 2020 r. działalności objętej kodem PKD, uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia.
W ocenie organu, w przypadku Skarżącej kod PKD przeważającej działalności w rejestrze REGON nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, natomiast - według Skarżącej - wpis w rejestrze REGON był wadliwy, gdyż prowadził działalność oznaczą kodem [...] który to wpis był uporządkowaniem poprzedniego wpisu [...] Oba kody działalności uprawniały do ubiegania się do zwolnienia z opłacania składek.
Mając na uwadze tak zarysowany spór, wskazać należy, że na podstawie art. 15ggb ust. 1, art. 15zt ust. 1, art. 15zze5 ust. 1 oraz art. 31zy ust. 1 ustawy o [...] - wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii [...] (Dz.U. z 2021 r. poz. 152, dalej : " rozporządzenie RM"), w którego § 10 ust. 2a pkt 1 postanowiono, że płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 79.12.2, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.
Nadto, w § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia przewidziano, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.
Na gruncie ww. uregulowania, dla wyjaśnienia sprawy, konieczne jest poprawne zinterpretowanie terminu "przeważającej działalności".
Na podstawie § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia RM, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 1, ust. 2 i 2a płatnik składek przekazuje do organu nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r. We wniosku tym płatnik:
1) zawiera elementy, o których mowa w art. 31zp ust. 2 pkt 1, 2b, 2c, 3 i 4 ustawy COVID, z uwzględnieniem pkt 2;
2) zamiast treści oświadczeń, o których mowa w art. 31zp ust. 2 pkt 2b i 2c ustawy COVID, zawiera odpowiednio informacje o rodzaju przeważającej działalności,
o której mowa odpowiednio w § 10 ust. 1 pkt 1 albo 2 lub ust. 2, lub ust. 2a oraz
o uzyskaniu w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku przychodu niższego co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego
w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r.
Jak wynikało z akt w rejestrze Regon Spółki na dzień 31 marca 2021 r. widniał kod PKD [...] W dniu 22 lutego 2021 r. na podstawie wniosku Spółki z dnia 16 lutego 2021 r. dokonano zmiany w rejestrze Regon z kodu [...] na kod PKD [...] z datą zaistnienia zmiany – 22 lutego 2021 r. Oznacza to, że zmiana w rejestrze Regon spółki ujawniona została przed wydaniem przez organ obu decyzji.
Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r. poz. 443, dalej "u.o.s.p."). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny (deklaratoryjny) i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r. II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Informacje podlegające wpisowi do rejestru określa art. 42 ust. 3 u.o.s.p., zalicza się do nich nimi m.in. dane dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności (pkt 4).
Zgodnie z art. 42 ust. 6 u.o.s.p., wniosek o wpis do rejestru podmiotów składa się w urzędzie statystycznym województwa właściwym dla siedziby albo miejsca zamieszkania podmiotu - w terminie 14 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających wpis, a wniosek o zmianę cech objętych wpisem oraz wniosek o skreślenie – w terminie 7 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających zmianę lub skreślenie. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem albo skreślenie.
Z powyższego wynika, że już 7 dni przed złożeniem wniosku o zmianę danych w rejestrze Regon, kodem właściwym dla przeważającej działalności spółki, według jej twierdzeń, był kod PKD [...] Powyższe ustalenie nie zmienia jednak stanowiska Sądu, wyrażonego już wielokrotnie na tle przepisów ustawy COVID o znaczeniu kodu PKD, który należy odnieść do rzeczywiście wykonywanej przez podmiot przeważającej działalności. Według Sądu, zawarte w § 10 ust. 3 rozporządzenia RM sformułowanie o prowadzeniu działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaju przeważającej działalności należy rozumieć też jako faktycznie (rzeczywiście) prowadzoną działalność gospodarczą przez płatnika przedmiotowych składek. Zatem nie tyle istotny jest kod PKD ujawniony w rejestrze Regon, lecz kod PKD działalności realnie prowadzonej przez podmiot.
Wskazać należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID, ani rozporządzenie RM nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. 2015 poz. 2009) W § 9 ww. rozporządzenia, nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji § 10 ust. 2a rozporządzenia RM nie można pomiąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON.
W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 2a rozporządzenia RM, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności, określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 2a rozporządzenia RM, jeżeli rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.
Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy COVID i rozporządzenia RM wydanego na ich podstawie, mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020 r., a następnie był dookreślany w późniejszych przepisach. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i n. przepisów u.s.u.s.). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanej kolejnymi rozporządzeniami nie były wprost określane odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miały zasadniczo charakter opisowy (por. np. § 6 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020 r.- Dz. U. poz. 1758 ze zm.).
Dlatego też w ocenie Sądu, rozwiązania prawnego określonego w § 10 ust. 3 rozporządzenia RM, nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez organ wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjny.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ skutecznie nie podważył stanowiska spółki, że na dzień 29 lutego 2020 r. jej przeważająca działalność mieściła się w ramach kodu PKD [...], uprawniającą ją do otrzymania przedmiotowego zwolnienia.
W przypadku gdy organ ma wątpliwości co do wskazanego przez spółkę kodu PKD powinien podjąć stosowne czynności wyjaśniające, np. zwrócić się do strony o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie jej twierdzeń na podstawie art. 79a K.p.a.
Zgodnie z art. 79a § 1 K.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.
W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 K.p.a.).
Powyższy przepis stanowi uszczegółowienie zawartej w art. 10 K.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a konkretnie wynikającego z niej obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Na organ nałożony został dodatkowy obowiązek polegający na wskazaniu stronie zależnych od niej przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem. Jak wynika z uzasadnienia do ustawy wprowadzającej komentowany przepis, jego celem jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości. Może to zapobiec wydaniu negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie oraz zaskarżeniu decyzji przez stronę i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Przepis także nie ogranicza norm określonych w art. 8 – 10 oraz art. 77 K.p.a., lecz stanowi ich uzupełnienie. Pomimo wprowadzenia dodatkowego obowiązku dla organu nadal aktualne pozostają zawarte w art. 10 § 2 i 3 K.p.a. regulacje dotyczące odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Oznacza to, że organ nie będzie obowiązany do jego wykonania w sprawie, w której w ogóle odstąpi od stosowania przedmiotowej zasady, jednakże winien wówczas w decyzji uzasadnić swoje postępowanie w tym względzie. Przedłożenie dodatkowych dowodów celem wykazania spełnienia przesłanek nastąpić powinno w terminie wyznaczonym stronie przez organ na wypowiedzenie się przez nią co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Termin ten może zostać przedłużony na zasadach ogólnych (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hausera Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2020 do art. 79a).
Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, inicjującej postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 K.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 K.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru podmiotów REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i 78 § 1 K.p.a.
Z podanych względów Sąd ocenił kontrolowaną decyzję za wadliwą, wydaną przedwcześnie, z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych powyżej, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ nie tylko nie poczynił wskazanych ustaleń ale także pominął w tych ustaleniach wyjaśnienia Spółki, że od początku swojej działalności przez przeszło 20 lat rodzaj przeważającej działalności według PKD oznaczony był kodem [...] – przygotowanie i podawanie napojów. Porządkujący wpis w dniu 16 lutego 2021 r. do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej wnioskiem o zmianie cech objętych wpisem - jako przeważający rodzaj działalności wpisany został kod [...] – rejestracje i inne stałe placówki gastronomiczne z datą zaistnienia zmiany od 22 lutego 2021 r. zachowując jednocześnie PKD [...] w pozostałych rodzajach działalności. Jak wynika to z oświadczenia Spółki zmiana ta wynikała wyłącznie z uporządkowania treści wpisu. Co istotne działalność objęta kodem PKD [...] jak i [...] ze względu na charakter działalności upoważniała do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ zobowiązany jest uwzględnić wskazania Sądu przedstawione powyżej.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), uchylił decyzje organu wydane w obu instancjach.