I SA/Sz 83/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie zaszły przesłanki do umorzenia, w tym całkowitej nieściągalności długu.
Skarżący domagał się umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Prezes ZUS odmówił umorzenia, argumentując, że nie zaszła całkowita nieściągalność należności, a postępowanie egzekucyjne jest w toku, co zawiesza bieg terminu przedawnienia. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem ZUS, podkreślając, że sytuacja skarżącego nie ma charakteru trwałego ubóstwa i nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia w przyszłości.
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz odsetek za zwłokę. Skarżący wnioskował o umorzenie całości zadłużenia, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz naruszenie jego praw. ZUS odmówił umorzenia, stwierdzając, że nie zaszły przesłanki do umorzenia, w tym całkowita nieściągalność należności, ponieważ postępowanie egzekucyjne było w toku, co zawieszało bieg terminu przedawnienia. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał, że ZUS prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że sytuacja materialna skarżącego, choć trudna, nie ma charakteru trwałego ubóstwa i nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia w przyszłości, zwłaszcza że skarżący jest w wieku produkcyjnym i rozważa wznowienie działalności gospodarczej lub podjęcie zatrudnienia. Sąd stwierdził również, że nie zaszły przesłanki umorzenia wynikające z przepisów prawa, takie jak klęska żywiołowa czy przewlekła choroba uniemożliwiająca uzyskanie dochodu. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie postępowania egzekucyjnego zawiesza bieg terminu przedawnienia i wyklucza stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że bieg terminu przedawnienia jest zawieszony z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne, co zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. Dopóki postępowanie egzekucyjne trwa, nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. 3 § ust. 1
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 24
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2 § art. 15zzs4 ust. 3
K.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie egzekucyjne zawiesza bieg terminu przedawnienia, co wyklucza stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności. Trudna sytuacja materialna skarżącego nie ma charakteru trwałego ubóstwa i nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia w przyszłości. Brak jest przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek wynikających z przepisów prawa (np. klęska żywiołowa, przewlekła choroba uniemożliwiająca uzyskanie dochodu). Umorzenie należności następuje w ramach uznania administracyjnego, które wymaga analizy, ale nie nakazuje pozytywnego rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego o całkowitej nieściągalności należności z uwagi na bezskuteczność postępowania egzekucyjnego. Argumentacja skarżącego o konieczności umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Godne uwagi sformułowania
bieg terminu przedawnienia został zawieszony prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, które jest w toku sytuacja materialna strony choć trudna to nie nosi znamion trwałego ubóstwa okresowy brak dochodu przesądza automatycznie o ziszczeniu się przesłanki z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Chwilowo ograniczone możliwości płatnicze nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia zaległości. umorzenie należności naruszałoby interes publiczny poprzez przyznanie nieuzasadnionej preferencji względem innych podmiotów gospodarczych sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy celem postępowania umorzeniowego nie jest weryfikacja czynności egzekucyjnych organ administracji rozpatrując wniosek o umorzenie należności działa w ramach uznania administracyjnego trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Wojciechowska
sędzia
Marzena Kowalewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania należności z tytułu składek ZUS, w szczególności w kontekście trwającego postępowania egzekucyjnego i oceny sytuacji materialnej dłużnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przesłanek umorzenia określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzeniu wykonawczym. Uznanie administracyjne oznacza, że każda sprawa jest oceniana indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność procedur umarzania długów ZUS i pokazuje, jak sąd interpretuje przesłanki takie jak całkowita nieściągalność czy trudna sytuacja materialna, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy dług ZUS można umorzyć, gdy trwa egzekucja? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 83/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2022-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Anna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Wojciechowska Marzena Kowalewska Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane I GSK 1870/22 - Wyrok NSA z 2024-01-17 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 423 art. 24, art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 28 ust. 3a Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365 par 3 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją 17 grudnia 2021 r. nr 2817/2021 Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 i w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423) zwanej dalej "u.s.u.s." oraz § 3 [...] rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem" odmówił A. S. umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, w tym na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres [...]. Stan sprawy przedstawia się następująco. A. S. (dalej: "Wnioskodawca", "Zobowiązany", "Strona", "Skarżący") w dniu 22 stycznia 2019 r. wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Zakład", "ZUS", "Organ") wniosek o umorzenie całości zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. We wniosku wnioskodawca zwrócił się o umorzenie zaległości w całości. Wniósł o "skuteczną naprawę prawa oraz naprawę naruszonych dóbr osobistych i praw obywatelskich" oraz o "zaprzestanie stosowania złych praktyk represyjnych oraz opresyjnych prawnych z udziałem rażących wad i błędów sądowych oraz działań z przemocy sądowej i pozasądowej oraz innej instytucyjnej uporczywej i uciążliwej". Zdaniem Wnioskodawcy, naruszono prawa jego i jego rodziny, naruszając zasady praworządności i ładu konstytucyjnego. Wniósł o "realizację jego praw i dóbr rodziny w pełnym zakresie prawnym w celu eliminacji złych praktyk prawnych i trywializacji prawa oraz innych szkód prawnych prowadzonych na szkodę interesu życiowo-bytowego rodziny 2+2". Decyzją nr 565/2019 r. z 25 marca 2019 r. Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Wskutek wystąpienia o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład decyzją UP - 602/2019 z 5 sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję nr 565/2019 z 25 marca 2019 r. Wyrokiem z 26 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 771/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, wskazując na konieczność ponownej oceny zebranego materiału dowodowego oraz odniesienie się do kwestii przedawnienia należności. Wyrokiem z 21 lipca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Ponownie rozpoznając sprawę, Zakład zwrócił się do Zobowiązanego o dokumenty potwierdzające aktualną sytuację materialno-bytową. Zobowiązany uaktualnił informacje odnośnie swojej sytuacji finansowej i rodzinnej dostarczając: "Oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości"; dokumenty dotyczące pomocy publicznej; pismo z 13 września 2021 r.; decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z 12 kwietnia 2021 r. przyznającą świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" od 1 kwietnia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. w kwocie 250,00 zł miesięcznie; decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z 12 kwietnia 2021 r. przyznającą zasiłek celowy w kwocie [...] zł jednorazowo z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych; decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z 2 czerwca 2021 r. przyznającą zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu leków do wysokości [...] zł; decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z 9 lipca 2021 r. przyznającą zasiłek okresowy z powodu bezrobocia od 1 lipca 2021 r. do 30 września 2021 r. w kwocie [...] zł miesięcznie; - decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z 9 lipca 2021 r. przyznającą zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu leków do wysokości [...] zł. Zakład zgromadził również dokumenty dotyczące sytuacji zdrowotnej, a także dane wygenerowane z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Zakład, na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalił, że Zobowiązany prowadził działalność gospodarczą do 30 czerwca 2018 r. Z dniem 1 lipca 2018 r. działalność zawiesił. W okresie prowadzenia działalności nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek. W ten sposób został dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który naliczył odsetki od nieopłaconych w terminie należności. Zakład przeanalizował sprawę w kwestii przedawnienia należności w oparciu o uregulowania zawarte w art. 24 u.s.u.s. Wskazał, że zgodnie z zapisami ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie od 24 listopada 1998 r. do 31 grudnia 2011 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. W związku z uchwaleniem ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, której przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostały wprowadzone zmiany dotyczące m.in. skrócenia okresu przedawniania należności z tytułu składek do 5 lat. Zakład stwierdził, że w świetle powołanego przepisu dochodzone należności ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Zakład wskazał, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego za okresy zadłużenia: 04.2010-10.2015 - od 23 marca 2016 r. tj. daty odbioru tytułów egzekucyjnych; 11.2015-03.2016 - od 24 maja 2019 r. tj. daty odbioru tytułów egzekucyjnych; 04.2016-10.2016 - od 21 października 2017 r. tj. daty odbioru tytułów egzekucyjnych; 11.2016-06.2018 - od 24 maja 2019 r. tj. daty odbioru tytułów egzekucyjnych; i sukcesywne kierowanie należności do egzekucji spowodowało, iż bieg terminu przedawnienia należności uległ zawieszeniu i pozostanie zawieszony do zakończenia egzekucji. Wskazanych okresów trwania tego postępowania nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu przedawnienia. Zdaniem Zakładu, w związku z powyższym dochodzone należności nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne. Następnie Zakład, na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, przedstawił sytuację materialno-bytową Strony. Wskazał, że Zobowiązany jest rozwiedziony i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Od 8 marca 2019 r. jest zgłoszony do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Aktualnie nie jest nigdzie zatrudniony, jednak jest zgłoszony od 24 kwietnia 2020 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Zakład ustalił także, że Zobowiązany korzysta z pomocy finansowej MOPS w wysokości [...] zł miesięcznie, a także że ponosi stałe, miesięczne wydatki z tytułu utrzymania: opłaty eksploatacyjne -[...] zł (ze środków pomocy przyznanej przez MOPS); ochrona zdrowia - [...] zł (przekazywane przez MOPS bezpośrednio do apteki za zakup leków). Ponadto, Zakład podał, że Strona wskazała, iż nie posiada zobowiązań pieniężnych wobec innych wierzycieli oraz oświadczyła, że nie posiada pojazdów, co zostało potwierdzona w CEPiK. Zakład zauważył, że Zobowiązany wykazał, że jest właścicielem domu o powierzchni [...]. Natomiast, z bazy Danych Ksiąg Wieczystych wynika, że Zobowiązany jest współwłaścicielem (w 1/2 części) nieruchomości gruntowej zabudowanej o pow. [...] ha, położonej w S. przy ul. [...], nr KW [...] Budynek mieszkalny ma powierzchnię [...] m2. Inni wierzyciele zabezpieczyli swoje należności wpisem hipoteki. Jako inne składniki mienia ruchomego Strona wskazała sprzęt AGD i RTV o łącznej wartości [...] zł, a także, że nie posiada wierzytelności. Następnie Zakład rozpatrzył wniosek w oparciu o art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. W ocenie organu, w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 ustawy u.s.u.s., stąd umorzenie należności na ich podstawie jest niemożliwe. I tak, badając przesłanki określone art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zakład stwierdził, że w stosunku do Zobowiązanego (jego działalności) nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne, więc nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. Zakład nie stwierdził także podstaw do zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s., wskazując, że zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie stwierdził również przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. Co do przesłanki całkowitej nieściągalności wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy stwierdzono, iż nie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż Strona jedynie zawiesiła działalność gospodarczą, nadal posiadając status przedsiębiorcy. Dalej Zakład wskazał, że od 2 marca 2016 r. należności były przez Dyrektora Oddziału ZUS w S. sukcesywnie kierowane do przymusowego dochodzenia w trybie egzekucji administracyjnej. Zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A. oraz 19 lutego 2018 r. w postaci zajęcia wierzytelności w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w S.. Pomimo, iż zastosowane środki egzekucyjne nie doprowadziły do odzyskania należności to postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Zdaniem Zakładu, dopóki postępowanie toczy się nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Wskazano, że nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto, Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z 5 grudnia 2018 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie świadczy o braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zdaniem Organu, nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 lub 6 u.s.u.s. Przechodząc do przesłanek umorzenia określonych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanym na tej podstawie rozporządzeniu, Zakład na wstępie wskazał, że zadeklarowany przez Stronę stan materialny może aktualnie utrudniać zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (żywność, środki czystości itp.), jednak podkreślenia wymaga fakt, iż jest w wieku aktywności zawodowej (57 lat). Zawieszenie zaś działalności wskazuje, że pomimo wskazanych problemów zdrowotnych, Strona bierze pod uwagę możliwość dalszego jej prowadzenia. W ocenie Zakładu, pomimo, iż od 8 marca 2019 r. Zobowiązany jest zgłoszony do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego to jednak od 24 kwietnia 2020 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, co oznacza, że wyraża gotowość do podjęcia zatrudnienia. Wykazywanie postawy aktywnej pod względem zawodowym, nie przemawia za zastosowaniem ulgi ze strony ZUS w postaci umorzenia należności z tytułu składek. Według Organu, zatem zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia trwałego ubóstwa oraz uznania, że sytuacja materialna Strony ma charakter definitywny. Okresowy brak dochodu przesądza automatycznie o ziszczeniu się przesłanki z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Chwilowo ograniczone możliwości płatnicze nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia zaległości. Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów musi zostać udowodniona. Zdaniem Organu, umorzenie należności naruszałoby interes publiczny poprzez przyznanie nieuzasadnionej preferencji względem innych podmiotów gospodarczych, które ponosiły ciążące na nich obowiązki wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ zauważył, że z akt sprawy nie wynika, by konieczność spłaty jakichkolwiek innych zobowiązań była przeszkodą do podjęcia spłaty należności z tytułu składek np. w ramach układu ratalnego, oczywiście po wznowieniu działalności lub uzyskaniu innego źródła dochodów (np. zatrudnienia na podstawie umowy). Odnosząc się do problemów zdrowotnych Strony i konieczności ponoszenia pewnych wydatków Zakład wskazał, że wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanego lub członka jej rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego spłatę zadłużenia. W omawianej sprawie sytuacja taka nie występuje, gdyż Zobowiązany posiada potencjalne źródło dochodu w postaci działalności gospodarczej. W aktach sprawy brak informacji na temat przyczyn takiego stanu rzeczy. Brak likwidacji działalności i utrzymywanie jej zawieszenia przez tak długi okres czasu może oznaczać, że Strona bierze pod uwagę możliwość jej wznowienia. Zakład stwierdził, że Zobowiązany nie udowodnił, że problemy zdrowotne całkowicie ograniczają możliwość uzyskiwania dochodów i dalsze perspektywy zawodowe. Zapowiedź powrotu do aktywności zawodowej, o zakończeniu leczenia, skutkuje realną szansą poprawy sytuacji materialnej przy odpowiednim własnym zaangażowaniu i w określonej perspektywie czasowej, a co za tym idzie pozyskania środków na spłatę zadłużenia i regulowania bieżących należności. W opinii Zakładu zastosowanie umorzenia należności byłoby działaniem przedwczesnym i nieuzasadnionym. W konsekwencji, Zakład stanął na stanowisku, iż sytuacja, w jakiej się znajduje Strona nie jest przesłanką do umorzenia należności z tytułu składek, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. W ocenie Zakładu, w sprawie nie zachodzi także przesłanka poniesionych start z powodu klęski żywiołowej, lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić możliwości dalszego prowadzenia działalności. Oceniając zasadność umorzenia należnych składek w kontekście art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia Zakład stwierdził, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty nie potwierdzają istnienia przesłanki umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dalej Zakład wskazał, że odmówił uwzględnienia wniosku Strony przedkładając interes społeczny jako nadrzędny, ze względu na to, że sytuacja materialna strony choć trudna to nie nosi znamion trwałego ubóstwa, a także na fakt, że ZUS będąc dysponentem zasobów funduszu ubezpieczeń społecznych ma obowiązek podejmowania decyzji z ograniczeniem negatywnych dla społeczeństwa skutków prawnych. Zwrócił uwagę także na publicznoprawny, solidarny charakter ubezpieczeń społecznych, cel ich przeznaczenia, powszechność obowiązku oraz zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Zauważył także, że na koncie Zobowiązanego pozostają nieopłacone składki finansowane przez ubezpieczonych, zaś nie wywiązywanie się z obowiązków płatnika nie może być premiowane umorzeniem należności. Reasumując, po dokładnym przeanalizowaniu sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu sugestii Sądu, Zakład nie znalazł podstaw do umorzenia należności. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o umorzenie w całości należności składkowych zgodnie z wyrokiem WSA i NSA. Zakład, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z dnia 7 lipca 2022 r. ustanowiony dla Skarżącego pełnomocnik z urzędu poparł skargę. W piśmie tym wskazał, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, gdyż toczące się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania chociażby części należności, jest ono bezskuteczne i niecelowe a jego koszty tylko powiększają zadłużenie Skarżącego. Jego sytuacja majątkowa nie pozwala na uregulowanie zobowiązań i w przyszłości również się to nie poprawi. Zdaniem Skarżącego ma miejsce całkowita nieściągalność należności. Wskazano także, że uznanie administracyjne w ramach którego organ orzeka o umorzeniu, nie oznacza dowolności co do rozstrzygnięcia. Organ jest zobowiązany przy wydawaniu decyzji do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia czy zaistniały przesłanki określone w przepisach prawa. Negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności z tytułu składek powinno być przekonująco i jasno uzasadnione , zarówno co do faktów jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i zbadane. Powołano orzeczenia sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Zastępca Przewodniczącej Wydziału I zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2022 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, gdyż brak było zgody wszystkich stron postępowania na rozpoznanie sprawy na rozprawie odmiejscowionej. Ponadto wyjaśnić należy, że na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość działania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), może dotyczyć między innymi decyzji administracyjnych. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając wniesioną skargę w granicach tak zakreślonych kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do oceny zgodności z prawem decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że powyższa decyzja została wydana w warunkach związania prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie z 26 lutego 2020 r., I SA/Sz 771/19, którym tutejszy Sąd uchylił poprzednią decyzję ZUS z dnia 5 sierpnia 2019 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarga kasacyjna na ten wyrok, wniesiona przez organ, została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 646/20 oddalona. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak podkreśla się w literaturze (por. Bogusław Dauter, Komentarz do art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyd. WK, publ. w systemie informacji prawnej LEX) "Ocena prawna zawarta w wyroku traci moc wiążącą w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2014 r., III SA/Gl 889/14, CBOSA)." Przyczyną uchylenia poprzedniej decyzji wyrokiem WSA w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 771/19 był fakt braku odniesienia się Organu do kwestii przedawnienia należności składkowych objętych wnioskiem o umorzenie. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, Organ sprostał tym wytycznym, realizując przy tym treść art. 153 p.p.s.a. Uwzględniając bowiem zmiany regulacji ustawowych dotyczących kwestii przedawnienia należności składkowych, zawarte w art. 24 u.s.u.s., Organ w zaskarżonej decyzji dokonał zestawienia należności na ubezpieczenia społeczne, za poszczególne okresy zadłużenia, ze wskazaniem dat doręczenia tytułów wykonawczych, stwierdzając, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, które jest w toku oraz że termin przedawnienia pozostanie zawieszony do zakończenia egzekucji, oraz zauważając, iż okresów trwania postępowania nie wlicza się przy obliczaniu terminu przedawnienia. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych, tj. Informacji o stanie należności z tytułu składek od 01.01.1999 r., z której wynika, iż ujęte na koncie Skarżącego należności składkowe za okresy od 04/2010 do 06/2018 objęte są postępowaniem egzekucyjnym. W tym miejscu Sąd zauważa, iż przedmiot obecnego postępowania stanowi kwestia ewentualnego umorzenia w części lub w całości ciążących na Skarżącym zaległości składkowych. Wprawdzie w ramach tego postępowania brana jest też pod uwagę okoliczność istnienia samego przedmiotu tego postępowania, a zatem określonych zaległości składkowych, na dzień podejmowania decyzji, jednakże postępowanie to nie ma na celu weryfikacji prawidłowości prowadzonych postępowań egzekucyjnych i kontroli podejmowanych w ich ramach środków prawnych. Należy również pamiętać, że celem postępowania umorzeniowego nie jest weryfikacja czynności egzekucyjnych, co do których istnieje odrębny tryb ich weryfikacji i zaskarżenia, w ramach np. zarzutów egzekucyjnych, skarg na czynności egzekucyjne czy też wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Sam Skarżący na etapie poprzednio zawisłego przed tut. Sądem postępowania ze skargi na decyzję Organu odmawiającą mu umorzenia zaległości składkowych, nie wskazywał na jakiekolwiek podejmowane przez siebie środki prawne wnoszone w toku postępowania egzekucyjnego, w tym wskazujące na bezprzedmiotowość egzekucji z uwagi na upływ okresu przedawnienia którejkolwiek z należności składających się na zaległość objętą jego wnioskiem o umorzenie. Podzielić zatem należy stanowisko Organu, że należności będące przedmiotem sprawy są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Bieg terminu przedawnienia został zawieszony z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne i postępowanie dotyczące ustalenia wymiaru składek, stosownie do art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Prowadząc ponowne postępowanie administracyjne Organ uwzględnił wywody Sądu i wyeliminował dotychczasowe uchybienia, dając w uzasadnieniu jasny i pełny obraz sprawy. Przechodząc do kwestii merytorycznych, a więc zasadności odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek, Sąd wskazuje, że organ administracji rozpatrując wniosek o umorzenie należności działa w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r" sygn. akt II GSK 321/07). Wydanie aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2494/13). Sądowa kontrola legalności takich decyzji jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd me może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, nie oznacza jednak dowolności (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2012 r. sygn. II GSK 1545/11). Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wybór kierunku rozstrzygnięcia winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem i czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie. Sąd nie ma też kompetencji aby samodzielnie rozpoznawać wniosek o umorzenie należności składkowych. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, że należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia, jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tych należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być one w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały enumeratywnie wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tzn. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wskazać także należy na przesłanki umorzenia, określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie ZUS prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego trafnej oceny prawnej, pod katem wystąpienia ww. przesłanek umorzenia. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, co Organ wyjaśnił szczegółowo w uzasadnieniu decyzji, że nie zachodzi całkowita nieściągalność składek w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Ustalenia i wnioski Organu odnośnie do braku całkowitej nieściągalności składek są słuszne i prawidłowo uzasadnione. Bezspornie przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych, a przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b i 4c nie zachodzą, ponieważ nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałyby okoliczności tam wskazane. Brak jest też podstaw do zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 3, skoro nie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przez Skarżącego (a tylko jej zawieszenie), podobnie jak nie występuje sytuacja, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (ww. pkt 6). Nie wystąpiła również przesłanka określona w pkt 5 art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W tym względzie zasadnie zwrócono uwagę, że do wypełnienia hipotezy powyższej normy dochodzi jedynie wtedy, gdy podjęta przez organ egzekucyjny czynność (wydane orzeczenie) stwierdza brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Tym samym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego musi być orzeczeniem, które oprócz formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego stwierdza równocześnie brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 6 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 315/21). Czasowe stwierdzenie bezskuteczności egzekucji nie jest tożsame z trwałym brakiem majątku przez dłużnika. Ponownie podkreślić należy, że zaległości figurujące na koncie Zobowiązanego zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym, prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS i postępowanie jest w toku. Sąd w pełni zatem podziela stanowisko Organu, że w aktualnym stanie sprawy wobec Skarżącego nie zachodzi żaden z przypadków całkowitej nieściągalności, enumeratywnie wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W tej sytuacji, w ocenie Sądu uprawnione jest stanowisko Organu, że istnieją możliwości dalszego chociażby częściowego uregulowania przez Stronę zaległych składek i że na obecnym etapie nie da się stwierdzić, że w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie odzyska się w przyszłości całości bądź części zobowiązania składkowego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zatem w sytuacji, gdy Organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Zgodzić się przy tym należy z Organem, że okoliczność, iż egzekucja należności z tytułu składek jest w toku (prowadzone jest postępowanie egzekucyjne odnośnie do tych należności), wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. Dopóki bowiem postępowanie to jest w toku nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczność egzekucji (por. wyrok WSA w Łodzi z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 1061/21). Słusznie też Organ dostrzega możliwości ewentualnej spłaty, jeśli nie całości, to przynajmniej część z zaległości, w oparciu o wniosek strony o rozłożenie należności na raty. Za prawidłową Sąd uznaje również dokonaną przez Zakład analizę stanu faktycznego i wyprowadzoną na jego tle ocenę prawną przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia. Zauważyć w tym względzie należy, że przy ocenie przesłanek wskazanych w ww. przepisie należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym czasie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubrania, leki itp.) i czy ewentualne problemy finansowe mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się. W orzecznictwie na gruncie omawianego przepisu podkreśla się, że umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskiwanie dochodów nie jest możliwe wywiązywanie się ze zobowiązań wobec ZUS. W związku z tym trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu. Prawidłowo Organ przeanalizował zgromadzone dowody pod kątem wystąpienia przesłanki związanej z możliwością pozbawienia Skarżącego - w wyniku opłacenia należności z tytułu składek - zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Organ uzasadnił swoje stanowisko wskazując, że wprawdzie aktualny stan materialny Skarżącego może utrudniać zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, gdyż Skarżący nie pracuje, ma problemy zdrowotne, korzysta z pomocy społecznej, jednakże sytuacja jest przejściowa i może ulec zmianie, gdyż jednocześnie jest w wieku aktywności zawodowej ([...]) oraz planuje podjąć zawieszoną działalność gospodarczą lub zatrudnienie (zrejestrował się jako osoba poszukująca pracy). Brak stałych dochodów oraz oświadczenie o wysokości ponoszonych wydatków, nie potwierdza na tyle trudnej sytuacji materialnej, uzasadniającej automatycznie umorzenie należności z tytułu składek. Zasadnie stwierdził Organ, że wskazywane wyżej okoliczności nie świadczą o trwałym ubóstwie Zobowiązanego. Zauważyć też trzeba, że prowadzenie każdej działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem, spoczywa na przedsiębiorcy i nie może być przerzucane na budżet Państwa. Decydując się bowiem na założenie działalności gospodarczej Skarżący powinien być świadomy, że zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy, w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet strat, czy też pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności problemów. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek a brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd nie neguje, że sytuacja finansowa Skarżącego w związku z narosłym zadłużeniem jest trudna, zauważa jednak, że ograniczone obecnie możliwości płatnicze są wynikiem samodzielnych decyzji Strony. Organ, nie negując trudnego położenia Wnioskodawcy, prawidłowo zatem akcentował, że sytuacja Strony nie ma charakteru definitywnego i nieodwracalnego. W zaskarżonej decyzji Organ słusznie też zwrócił uwagę, że Skarżący nie wykazał innych zaległości. Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie. Przedstawione okoliczności potwierdzają, że w sprawie doszło do rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Zakład przy ocenie stanu sprawy, z punktu widzenia przesłanki opisanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wziął pod uwagę sytuację finansową i życiową Skarżącego wykazaną przez niego na poszczególnych etapach rozpatrywania jego wniosku. Materiał dowodowy w tym zakresie był uzupełniany o aktualne dokumenty dotyczące sytuacji materialnej Strony w toku ponownie prowadzonego postępowania. Prawidłowe jest również stanowisko Organu o niewystąpieniu w sprawie przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (tj. klęski żywiołowej lub innych nadzwyczajnych zdarzeń), a także z punktu 3 tego przepisu, czyli przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Dla analizy istnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia istotne jest prowadzenie przez zobowiązanego działalności gospodarczej. Jak wynika z ustaleń Organu, Skarżący zawiesił działalność gospodarczą. Nie wskazywał przy tym, że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Skarżący wskazał wprawdzie na problemy zdrowotne, jednakże nie przedłożył orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność lub niezdolność do pracy. Tym samym nie wykazał, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy występującymi schorzeniami, a niemożnością uzyskania dochodu pozwalającego na opłacenie zaległych należności składkowych. Podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby, a jedynie stan majątkowy będący efektem choroby. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, skoro Skarżący jedynie zawiesił działalność gospodarczą, a jej nie zakończył, zatem nie można go traktować jak osoby trwale niezdolnej do pracy. Nie wskazywał również, że zachodzi sytuacja sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Oceniając zatem na podstawie akt sprawy poczynione przez Organ ustalenia, stwierdzić należy, że w sposób wyczerpujący zebrał on dostępny mu materiał dowodowy i dokonał jego oceny, wyprowadzając zasadnie z tej oceny wniosek, iż brak jest okoliczności dostatecznie wskazujących na konieczność umorzenia zaległości strony. Jednocześnie, jak podkreślono, Sąd nie może ingerować w dokonany przez organ wybór sposobu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, nie może kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Jeśli zatem Sąd nie dopatrzy się uchybień organu w sposobie procedowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji), to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu ustalenia, które poczynił Organ były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. W realiach tej sprawy nie można bowiem zarzucić dowolności stanowisku Organu o braku podstaw do zastosowania wobec Skarżącego najdalej idącej ulgi w spłacie zadłużenia w postaci umorzenia w całości kwoty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W ocenie Sądu, Organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył także, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. Stosownie do art. 107 § 1 i 3 K.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Z istoty uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ, wydając dane orzeczenie, a więc powinno wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Te wymogi w niezbędnym zakresie spełniło uzasadnienie zaskarżonej decyzji, gdyż zawierało przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły Organ do wydania decyzji, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu pozwoliła w istotnych kwestiach odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania Organu. Końcowo podkreślić należy, że wniosek o umorzenie należności składkowych na rzecz ZUS nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a więc może być ponawiany w przypadku zmiany stanu faktycznego lub po uzyskaniu nowych dowodów. Stąd też Skarżący może wystąpić do Organu rentowego z nowym wnioskiem, wskazując na nowe okoliczności sprawy, o ile takowe zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji, a ich charakter wskazywałby na pogorszenie sytuacji życiowej, będącej podstawą dotychczas podjętej przez Organ negatywnej decyzji. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - [...]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI