I SA/Sz 83/18

I SA/Sz 83/18 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2018-04-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Woźniak /przewodniczący/
Ewa Wojtysiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 2520/18 - Wyrok NSA z 2019-01-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 15 par. 1 art. 59 par. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 20 października 2017 r. nr [...] II. umarza postępowanie egzekucyjne w sprawie, III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia 08.12.2017 r., znak: [...] – wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm. – dalej "u.p.e.a") – w wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanego Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S. (dalej także "Zobowiązany", "Skarżący") - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 20.10.2017 r., znak: [...], w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20.12.2016 r. o nr [...], wystawionego przez B. P. (wierzyciela) w związku z decyzją o nieodpłatnym nabyciu przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 01.01.2016 r. mienia [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S..
Wyżej opisane zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym sprawy.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. (organ egzekucyjny I instancji) wszczął – jak wynika z akt, po uprzednim doręczeniu Zobowiązanemu w dniu 20.07.2017 r. przez Urząd Miejski w P. Wydział Finansowo-Budżetowy upomnienia o nr [...] z dnia 15.07.2016 r., podpisanego przez głównego specjalistę A. N., którym wezwano Zobowiązanego do uregulowania w terminie 7 dni należności z tytułu podatku od nieruchomości osoby prawnej w łącznej kwocie [...]zł wraz z dalszymi odsetkami za zwłokę od dnia 16.05.2017 r. do dnia zapłaty pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20.12.2016 r. [...], wystawionego przez wierzyciela - B. P., obejmującego zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2000-2015 w związku z decyzją o nieodpłatnym nabyciu przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 01.01.2016 r. mienia [...] Spółki z o.o. z siedzibą w S.. Egzekwowana należność, stwierdzona ww. tytułem wykonawczym, została zabezpieczona hipoteką przymusową ustanowioną na nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] (oznaczonej księgą wieczystą nr [...]).
Zawiadomieniem z dnia 28.12.2016 r., znak: [...] [...] [...] – jak wynika z akt, skierowanym do Urzędu Miasta S. jako "zobowiązanego" - organ egzekucyjny dokonał zajęcia przedmiotowej nieruchomości, doręczając Zobowiązanemu w dniu 28.12.2016 r. wezwanie do zapłaty, o którym mowa w art. 110c § 2 u.p.e.a. wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego.
Zobowiązany, pismem z dnia 19.06.2017 r. wystąpił do organu egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 4 i 7 u.p.e.a. z wnioskiem o:
1) umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 20.12.2016 r. nr [...], z uwagi na:i
- wygaśnięcie obowiązku stanowiącego podstawę dochodzonych należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym;
- określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego;
- błędne oznaczenie osoby zobowiązanej;
- brak doręczenia upomnienia zobowiązanemu ze strony wierzyciela, pomimo istnienia tego obowiązku;
2) o uchylenie dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych.
W uzasadnieniu wniosku o umorzenie egzekucji Zobowiązany wyjaśnił, że na podstawie art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r., Nr 121, poz.770 ze zm. - dalej w skrócie "ustawa o KRS"), Skarb Państwa nabył z dniem 01.01.2016 r. mienie po [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., która była właścicielem nieruchomości zabudowanej działki [...], położonej przy ul. [...] w [...]. Spółka ta była dłużnikiem Burmistrza Miasta P. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2000-2015. Zgodnie z art. 9 ust. 2j ustawy o KRS, w postępowaniach dotyczących mienia i zobowiązań oraz innych sprawach dotyczących gospodarowania tym mieniem, Skarb Państwa jest reprezentowany przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, właściwego ze względu na ostatnią siedzibę podmiotu, o którym mowa w ust. 2a, przy czym odpowiedzialność za zobowiązania tych podmiotów ponoszona jest jedynie z nabytego mienia (art. 9 ust. 2b). Tak więc, organem reprezentującym Skarb Państwa w postępowaniach z zakresu mienia i zobowiązań Spółki [...], jest Prezydent Miasta S..
Odnośnie do zarzutu wygaśnięcia obowiązku Zobowiązany wskazał, że Burmistrz Miasta P. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20.12.2016 r. zmierza do wyegzekwowania od Skarbu Państwa należności wynikających z niezapłaconego przez [...] Sp. z o.o. podatku od nieruchomości za lata 2000 – 2015, które są zabezpieczone hipotekami przymusowymi wpisanymi do księgi wieczystej nr [...] Zdaniem Zobowiązanego, egzekwowane zobowiązania, mimo hipotecznego zabezpieczenia, uległy przedawnieniu z uwagi na niekonstytucyjność normy zawartej w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Wskazany przepis jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji, a stanowisko to podziela zarówno Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, jak i Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt V CSK 377/15, a także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2791/14. W tej sytuacji Burmistrz Miasta P., jako organ podatkowy, mógłby dochodzić należności z tytułu podatku od nieruchomości jedynie za lata 2011-2016. Wcześniejsze zobowiązania podatkowe, tj. od 2000 r. do 2010 r., uległy przedawnieniu. W związku z powyższym, znaczna część wierzytelności wynikająca z tytułu wykonawczego o nr [...], jako przedawniona nie powinna być dochodzona.
Natomiast odnośnie zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego Zobowiązany wskazał na zainicjowany przez stronę tryb nadzwyczajny postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego - Burmistrza Miasta P., którą określono [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. podatek od nieruchomości za lata 2012-2015.
Odnosząc się zaś do zarzutu co do błędu w oznaczeniu osoby zobowiązanej wskazano, że z uwagi na błędne adresowanie przesyłek (zawierających zajęcie nieruchomości z dnia 23.11.2016 r. wraz tytułem wykonawczy zaadresowanym na Gminę Miasto S. oraz zajęcie z dnia 28.12.2016 r. wraz tytułem wykonawczym zaadresowanym na Urząd Miasta S.) oraz nieprawidłowe wskazanie zobowiązanego, nie doszło do prawidłowego doręczenia dokumentów, a tym samym do nieskutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wskazano także na błędy co do odsetek popełnione w tytule wykonawczym. Postępowanie więc powinno być umorzone.
Odnośnie zarzutu co do braku doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, Zobowiązany wskazał na okoliczności związane z uprzednio prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie wystawionego przez B. P. tytułu wykonawczego z dnia 11.10.2016 r. o nr [...], które następnie zostało umorzone w wyniku uwzględnienia zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej. Zarzucono wystawienie przez B. P. w dniu 20.12.2016 r. nowego tytułu wykonawczego nr [...], które nie zostało poprzedzone doręczeniem Zobowiązanemu kolejnego upomnienia. Nadto, zakwestionowano nieprawidłowy sposób wystawienia upomnienia z dnia 15.07.2016 r. wskazując, że dokument ten wystosowano w imieniu Urzędu Miejskiego w P., a nie w imieniu uprawnionego organu jakim jest Burmistrz.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 20.10.2017 r., znak: [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S.:
1. umorzył postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej kwoty [...]zł tytułem nienależnie naliczonych odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2000-2010 w okresie od daty upływu terminu przedawnienia zobowiązania ( podatkowego do dnia wystawienia tytułu wykonawczego, tj. do 20.12.2016 r.
2. w pozostałym zakresie odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem w zakresie, w jakim odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego, pismem z dnia 31.10.2017 r., Zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, wnosząc o jego uchylenie w pkt 2.
Natomiast w piśmie z 17.11.2017 r., stanowiącym uzupełnienie zażalenia Zobowiązany podtrzymał wcześniejszą argumentację, podnosząc zarzuty: braku doręczenia upomnienia, błędne oznaczenie osoby zobowiązanej i brak należytej staranności, przedawnienie wierzytelności oraz niezgodność egzekwowanego obowiązku z rzeczywistym stanem prawnym.
W zakresie pierwszego zarzutu wskazano, iż z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Urząd Miejski w P. przesłał Zobowiązanemu upomnienie nr: [...] [...], z dnia 15 lipca 2016 r., podpisane przez głównego specjalistę A. N., w którym wezwano adresata do uregulowania zaległości dotyczącej raty 01/2000- [...], która wraz z odsetkami (w wysokości 8% rocznie) wynosiła łącznie [...] zł. Na podstawie ww. upomnienia wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy o numerze [...], co do którego postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 20.01.2017 r., znak: [...] [...] Spodziewając się takiego rozstrzygnięcia, Burmistrz Gminy P. wystawił w dniu 20.12.2016 r. nowy tytuł wykonawczy o nr [...], nie doręczając uprzednio nowego upomnienia. Zobowiązany uważa, że Burmistrz Gminy P. nie wypełnił należycie obowiązku wynikającego z art. 15 § 1 u.p.e.a. z uwagi na doręczenie nieprawidłowego upomnienia z dnia 15.07.2016 r. oraz brak doręczenia kolejnego upomnienia - po rozpatrzeniu skargi Zobowiązanego, czym naruszył art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
Także kolejny zarzut wywiedziono z nieprawidłowego doręczenia korespondencji Zobowiązanemu wskazując, że błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wtedy, gdy egzekucja jest kierowana do podmiotu nie będącego adresatem egzekwowanego obowiązku. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., pierwotne zajęcie nieruchomości z dnia 23.11.2016 r., znak: [...], wraz z tytułem wykonawczym o nr [...], zaadresował na Gminę Miasto S., a kolejne zajęcie nieruchomości z dnia 28.12.2016 r. wraz z tytułem wykonawczym o nr [...], na Urząd Miasta S.. Zatem, jako podmiot zobowiązany wskazana została najpierw Gmina Miasto S., a następnie Urząd Miasta S., które niewątpliwie nie odpowiadają za zadłużenie wskazane w przedmiotowym tytule wykonawczym oraz w zajęciu nieruchomości. W rezultacie należy uznać, że Skarbowi Państwa nigdy nie zostało prawidłowo doręczone zajęcie nieruchomości, jak i tytuł wykonawczy. Skarżący podkreślił, że ze względu na umieszczenie dwóch dokumentów skierowanych do różnych podmiotów w jednej kopercie i błędne zaadresowanie przesyłki oraz nieprawidłowe wskazanie zobowiązanego, nie doszło do prawidłowego doręczenia dokumentów, co w konsekwencji skutkuje uznaniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego za nieskuteczne. Postępowanie to nie powinno być kontynuowane i należy je umorzyć.
Natomiast w kwestii błędów w tytule wykonawczym w zakresie naliczenia odsetek Zobowiązany zgodził się z organem I instancji, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373, ze zm.) odsetki za zwłokę od zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym są naliczane do dnia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, włącznie z tym dniem. Niemniej, w przypadku upływu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, z uwagi na akcesoryjny charakter, dochodzi do ustania bytu związanych z nimi odsetek podatkowych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 198/09). W związku z powyższym, w przypadku ustalenia, że skutecznie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia tytułem wykonawczym z dnia 28.12.2016 r., odsetki podatkowe naliczane mogą być co najwyżej od zobowiązań podatkowych powstałych od 2011 r. łącznie.
Zdaniem Zobowiązanego, wątpliwości budzi też zmiana podmiotu zobowiązanego, dokonana postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18 stycznia 2017 r., znak: [...] [...], w związku z uwzględnieniem skargi i usunięciem wadliwości zaskarżonej czynności przez zmianę osoby zobowiązanej oraz wskazanie w aktualizacji zawiadomienia o zajęciu nieruchomości Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta S.. W opinii Zobowiązanego, tak istotny błąd, dotyczący nieprawidłowego wskazania osoby zobowiązanej, kwalifikuje się do zastosowania przez organ egzekucyjny kompetencji zawartej w zdaniu pierwszym przepisu art. 54 § 5a u.p.e.a., czyli uchylenie zakwestionowanej czynności egzekucyjnej.
Zobowiązany ocenił też, że czynności podejmowane przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., w ramach postępowania egzekucyjnego, prowadzone były w sposób chaotyczny, a wręcz naruszający obowiązujące normy prawne. Sposób działania organu egzekucyjnego związany jest najprawdopodobniej z wynikających z treści art. 9 ust. 2c ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym terminów, w jakich skutecznie można podjąć czynności egzekucyjne wobec Skarbu Państwa, jako następcy podmiotów, które nie dokonały obowiązku przerejestrowania się do KRS. Podkreślono, że w myśl powołanego przepisu roszczenia wierzycieli ww. podmiotów wygasają, jeżeli nie będą dochodzone przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa (tj. od dnia 01.01.2016 r.) W związku z powyższym, w celu uniknięcia niekorzystnych skutków i odzyskania zadłużenia, należało w terminie do 31.12.2016 r. poprawnie doręczyć tytuł wykonawczy bezpośrednio do Zobowiązanego, czyli Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S..
W kwestii przedawnienia wierzytelności Zobowiązany ponownie powtórzył, że zaległość z tytułu podatku od nieruchomości objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym, pomimo tego, że została zabezpieczona hipoteką, uległa przedawnieniu na podstawie art. 70 § 1 O.p. Wynika to z niekonstytucyjności normy zawartej w art. 70 § 8 O.p., w myśl której nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym. Stanowisko, że przepis ten jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji, podzielone jest zarówno przez Trybunał Konstytucyjny, Sąd Najwyższy, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem Zobowiązanego, pomimo braku zainicjowania stosownej procedury przez ustawodawcę, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że norma zawarta w art. 70 § 8 O.p., uprzednio uznana przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczną z Konstytucją, wyklucza stosownie ww. przepisu. W świetle przedstawionych wywodów Zobowiązany zwrócił uwagę, że na podstawie art. 70 § 1 O.p., zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Mając na względzie art. 70 § 4 O.p. oraz przyjmując za skuteczne doręczenie zawiadomienia o zajęciu nieruchomości 28.12.2016 r., co wnioskodawca (Zobowiązany) neguje, bieg terminu przedawnienia mógł zostać przerwany najwcześniej właśnie 28.12.2016 r. Tak więc, Burmistrz Miasta P., jako organ podatkowy, mógłby dochodzić należności z tytułu podatku od nieruchomości jedynie za lata 2011-2016. Wcześniejsze zobowiązania podatkowe, tj. od 2000 do 2010 r., bezsprzecznie uległy przedawnieniu.
W zakresie zarzutu niezgodności egzekwowanego obowiązku z rzeczywistym stanem prawnym Zobowiązany wskazał, że dnia 13.07.2017 r. Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta S., złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 21.06.2017 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta P. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2012-2015. W opinii Prezydenta Miasta S., przedmiotowe decyzje powinny zostać wyeliminowane z obiegu prawnego ze względu na swoją oczywistą wadliwość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienia i odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji uznając, że nabycie mienia przez Skarb Państwa ustawą o KRS, nie jest równoznaczne z wstąpieniem przez Skarb Państwa we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki po wykreślonym podmiocie i Prezydent Miast S. nie może być uznany za stronę postępowania w rozumieniu art. 133 § 1 O.p.
Postanowieniem z dnia 08.12.2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej także "organ odwoławczy", "organ egzekucyjny II instancji), w wyniku rozpatrzenia zarzutów zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji z dnia 20.10.2017 r.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanej "K.p.a.").
Następnie, po przywołaniu przepisu art. 138 § 1 K.p.a., organ odwoławczy przytoczył art. 59 § 1 u.p.e.a., który określa przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, po czym wskazał, że w jego ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na stwierdzenie wystąpienia w sprawie przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego
Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia wierzytelności, jako najdalej idącego tutejszy organ odwoławczy wyjaśnił, że przytoczony przez Zobowiązanego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, dotyczy wyłącznie zakwestionowanego przepisu art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 01.01.1998 r. do 31.12.2002 r. Jak dalej wskazał, wprawdzie po nowelizacji ustawy - Ordynacja podatkowa, dosłowna treść art. 70 § 6 przypisana została art. 70 § 8 tej ustawy, jednak nie zmienia to faktu, iż Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyroku nie badał zgodności z Konstytucją RP obowiązującego art. 70 § 8 O.p. Trybunał Konstytucyjny w końcowej części wyroku stwierdził jedynie, że uzasadnia on konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach jego realizacji pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego aktualnie obowiązującego art. 70 § 8 O.p. Powołany wyrok TK dotyczy zatem wyłącznie stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.1998 r. do 31.12.2002 r. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Trybunał Konstytucyjny dostrzegając potrzebę podjęcia "pilnych działań" w celu wyeliminowania przepisu z obrotu prawnego, zawarł w uzasadnieniu wyroku delegację wyłącznie dla ustawodawcy do wyeliminowania z systemu prawnego nadal obowiązującego art. 70 § 8 O.p.
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że organ administracji publicznej jest obowiązany działać na podstawie i w granicach przepisów prawa, to - wydając w konkretnej sprawie administracyjnej decyzję - musi przy tym stosować przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydawania. Tylko tego rodzaju postępowanie może bowiem być uznane za legalne. Organ odwoławczy zauważył także, że niekonstytucyjność art. 70 § 6 O.p., którego odpowiednikiem w obowiązującym stanie prawnym jest art. 70 § 8 tej ustawy, nie wywołuje skutku w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Przyczynę tę stanowi także przedawnienie, które wiąże się z działaniem czasu. Przedawnienie zobowiązań podatkowych regulują przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Na podstawie art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Istniejący wpis hipoteki przymusowej korzysta zatem z domniemania z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r . Nr 124, poz. 1361, z późn. zm.). Ustanowienie hipoteki przymusowej, przed upływem przedawnienia, rodzi skutek w postaci możliwości egzekwowania zobowiązania, które ta hipoteka zabezpiecza, nawet pomimo późniejszego upływu terminu przedawnienia. Wynika to z normy art. 77 ww. ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który stanowi, że przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej.
Zatem – jak dalej wskazał organ odwoławczy - dla dochodzenia należności wierzyciela hipotecznego wynikającej z ostatecznej decyzji, może być prowadzona egzekucja, przy czym ograniczać się musi ona tylko i wyłącznie do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką w toku egzekucji z nieruchomości. Wskazany przepis art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece daje wprost organowi możliwość prowadzenia egzekucji, z ograniczeniem do nieruchomości obciążonej.
Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem co do błędnego oznaczenia osoby zobowiązanej. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma bowiem wątpliwości, że w tytule wykonawczym z dnia 20.12.2016 r. o nr [...], jak i we wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, podmiot przeciwko któremu skierowano egzekucję został prawidłowo określony jako Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta S.. W tej sytuacji nie można uznawać, że zachodzi błąd co do strony postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., bowiem zarzut ten byłby zasadny jedynie w przypadku wadliwego wypełnienia odpowiedniej pozycji tytułu wykonawczego w zakresie oznaczenia zobowiązanego, co jednak nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Podkreślono przy tym, że wada zajęcia egzekucyjnego dotycząca wskazania w zawiadomieniu o zajęciu z dnia 28.12.2016 r. jako zobowiązanego - Urzędu Miasta S. - nie ma wpływu na prowadzenie egzekucji. Wadliwość czynności organu egzekucyjnego w związku z wniesieniem skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., była przedmiotem oceny w odrębnym trybie. Postępowanie to zostało ostatecznie zakończone postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18.01.2017 r., znak: [...] [...], a stwierdzona wada czynności egzekucyjnej, na mocy 54 § 5a u.p.e.a. została usunięta przez aktualizację zajęcia nieruchomości. Jak bowiem wskazał organ odwoławczy, umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje tylko wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że bez znaczenia dla sprawy jest natomiast ocena Zobowiązanego, że wprowadzony w art. 9 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym termin zawity do dochodzenia roszczeń (31.12.2016 r.) spowodował pośpiech i chaotyczne działania organu egzekucyjnego. W świetle art. 9 ust. 2c ww. ustawy o KRS, niezbędne (wystarczające dla zachowania terminu) jest skierowanie wniosku o wszczęcie egzekucji w terminie roku od chwili nabycia mienia Skarbu Państwa, co w niniejszej sprawie zostało dochowane przez wierzyciela. Zatem, nie można wywodzić z brzmienia tego przepisu warunku doręczenia tytułu wykonawczego bezpośrednio Skarbowi Państwa, reprezentowanego przez starostę (tutaj, Prezydenta Miasta S.). Organ odwoławczy zauważył także, że datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela jest data doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym.
Odnosząc się do zarzutu co do nieprawidłowego naliczenia odsetek, gdzie Zobowiązany zakwestionował podanie jednej stawki odsetkowej bez uwzględnienia zmian, rozbieżności w kwotach naliczonych odsetek w zawiadomieniach o zajęciach i tytułach wykonawczych, organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego wyrażonym w zaskarżonym postanowienie, że wzór tytułu wykonawczego umożliwia wskazanie tylko jednej stawki odsetek, obowiązującej w trakcie wystawiania tytułu wykonawczego. Z kolei wskazane różnice w kwotach odsetek wynikają z różnych dat ich naliczania. Zatem, sposób ustalenia kwot odsetek za zwłokę, w ocenie organu odwoławczego, nie budzi zastrzeżeń. Podkreślono przy tym, że Prezydent Miasta S. jest jednocześnie organem podatkowym i stawki odsetek za zwłokę oraz okresy ich obowiązywania w latach 2000-2015 powinny być mu znane z urzędu.
Z kolei odnosząc się do zarzutu co do braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, organ odwoławczy wyraził pogląd, że jeżeli wierzyciel upomniał zobowiązanego, a wszczęte postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, to w przypadku składania kolejnego wniosku o jego wszczęcie wierzyciel nie musi ponawiać upomnienia, o ile egzekucja dotyczy tego samego obowiązku i tego samego zobowiązanego. Upomnienie przesyła się nie przed każdorazowym wystawieniem tytułu wykonawczego w tym samym przedmiocie, ale po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, co uzasadnia skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy przypomniał przy tym, że aktualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne ma na celu realizację tytułu wykonawczego [...], który zastąpił poprzednio wystawiony tytuł wykonawczy [...], a potrzeba ponownego wystawienia tytułu wykonawczego wynikała jedynie z błędnego oznaczenia podmiotu reprezentującego Skarb Państwa.
W ocenie organu odwoławczego, nie ma znaczenia fakt, że w nagłówku wspomnianego upomnienia z dnia 15.07.2016 r. widnieje pieczęć Urzędu Miejskiego w P.. Z uwagi na rodzaj zobowiązania podatkowego, którego dotyczy upomnienie (podatek od nieruchomości) nie powinno budzić wątpliwości, kto jest wierzycielem - w tym przypadku B. P.. Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy. Urzędy gminy (urzędy miejskie) nie są zatem organami administracyjnymi, nie mają bowiem żadnych uprawnień władczych, zapewniają jedynie techniczną i administracyjną obsługę. Z załączonego do akt sprawy upomnienia wynika, iż zostało ono skierowane do właściwego podmiotu - Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S. i prawidłowo doręczone.
Organ odwoławczy uznał za niezasadny również zarzut niezgodności egzekwowanego obowiązku z rzeczywistym stanem prawnym, niezależnie od tego, że nie stanowi on przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał organ odwoławczy, stwierdzona tytułem wykonawczym należność powstała z mocy prawa w związku z ostateczną decyzją administracyjną z dnia 03.11.2016 r. orzekającą o nieodpłatnym nabyciu przez Skarb Państwa z dniem 01.01.2016 r. mienia [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S.. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność wyłącznie z nabytego mienia za nieprzedawnione zobowiązania podmiotu, który do dnia 31.12.2015 r. nie złożył wniosku o wpis do KRS. Ten obowiązek nabywcy mienia ograniczony jest do znoszenia egzekucji z nabytej nieruchomości, nie przekładając się na obowiązek wykonania zobowiązania podatkowego za pierwotnego dłużnika. Zdaniem odwoławczego, skoro w obrocie prawnym obowiązują aktualnie decyzje określające Spółce [...] wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, zabezpieczonych hipotecznie na nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa, to dopóki decyzje te nie zostaną uchylone, czy zmienione w trybie nadzwyczajnym, mogą stanowić podstawę egzekucji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Zobowiązany, tj. Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta S., na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 08.12.2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 20.10.2017 r., którym odmówiono umorzenia postepowania egzekucyjnego - wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 59 pkt 9 oraz art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 8 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej "O.p.") przez ich błędną wykładnię, polegające na przyjęciu, że zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulega przedawnieniu,
b) art. 94 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (dalej "ustawa o księgach wieczystych i hipotece") przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie przyjęcie, że ustanowione na nieruchomości hipoteki obejmujące należność za lata 2000 - 2010 wygasły, pomimo wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką,
c) art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszym postępowaniu możliwe jest prowadzenie egzekucji z nieruchomości zabezpieczonej hipotecznie, podczas gdy przedawnienie wierzytelności spowodowało wygaśnięcie zobowiązania, wobec czego prowadzenie egzekucji z tym zakresie nie jest zgodne z prawem
II. przepisów naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku wygaśnięcia zobowiązania podatkowego za lata 2000 - 2010 w wskutek przedawnienia,
b) art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. przez jego niezastosowane i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo jego niedopuszczalności, jak również pomimo niedoręczenia upomnienia,
c) art. 6 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie i nie poddanie analizie wszystkich regulacji prawnych mających wpływ na ocenę przedmiotowej kwestii, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu władzy publicznej,
d) art. 11 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie i niedostateczne uzasadnienie prawne wydanych postanowień, a tym samym naruszenie zasady przekonywania,
e) § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30.10.2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia przez nieskierowanie do Skarżącego upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego opartego na tytule wykonawczym, którego dotyczy postępowanie, pomimo niespełnienia przesłanek określonych w tym rozporządzeniu.
Nadto, Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z wydruku księgi wieczystej nr [...] - na okoliczność: należności objętych hipoteką, w tym okresu którego dotyczą, ujawnienia w treści KW informacji o egzekucji z nieruchomości.
Uzasadniając zarzuty skargi, Skarżący przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy wskazując, że Urząd Miejski w P. przesłał do Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S., upomnienie z dnia 15.07.2016 r. nr: [...], podpisane przez głównego specjalistę A. N., w którym wezwano adresata do uregulowania zaległości dotyczącej raty [...], która wraz z odsetkami (w wysokości 8 %) wynosiła łącznie [...] zł. Burmistrz Miasta P. wystawił w dniu 11.10.2016 r. tytuł wykonawczy [...], wskazując jako podmiot zobowiązany Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta S., który to tytuł organ egzekucyjny przesłał wraz z zawiadomieniem z dnia 23.11.2016 r., znak: [...] [...], o zajęciu nieruchomości zabudowanej, położonej przy w [...] ul. [...], zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wyegzekwowania kwoty [...]zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł, naliczonymi na dzień 23.11.2016 r. W zajęciu nieruchomości, jako podmiot zobowiązany, została wskazana Gmina Miasto S. i tak zaadresowana przesyłka z ww. dokumentami doręczona została dnia 24.11.2016 r., na adres siedziby gminy, tj. Plac [...], [...].
Pismem z dnia 29.11.2016 r. Gmina Miasto S. wniosła zarzuty na zajęcie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], wskazując błąd co do osoby zobowiązanej w wystawionym wezwaniu z dnia 23.11.2016 r. W ich uzasadnieniu wskazano, że podmiotem zobowiązanym, w związku z dochodzoną należnością przez Burmistrza Miasta P., nie jest Gmina Miasto S., lecz Skarb Państwa. Fakt ten wynika z brzmienia art. 9 ust. 2b ustawy o KRS, który jednoznacznie stanowi, że z dniem 01.01.2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a przytaczanego artykułu. B. P. - jako wierzyciel, zajął stanowisko w sprawie zarzutu Zobowiązanego w postanowieniu z dnia 19.12.2016 r., które zostało doręczone Gminie Miasto S. w dniu 23.12.2016 r.
Organ egzekucyjny uznał złożony zarzut za uzasadniony i postanowieniem z dnia 20.01.2017 r., doręczonym Gminie Miasto S. w dniu 26 stycznia 2016 r., umorzył postępowanie egzekucyjne.
Następnie na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 20 grudnia 2016 r., wystawionego przez Burmistrza Miasta P. na rzecz Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S., organ egzekucyjny, doręczył w dniu 28.12.2016 r. zawiadomienie, znak: [...] [...], o zajęciu nieruchomości zabudowanej przy ul. [...] w [...] wraz z ww. tytułem wykonawczym. Pomimo uprzedniej korespondencji i wskazania w zarzutach z dnia 29.11.2016 r. przez Prezydenta Miasta S., reprezentującego Gminę Miasto S., że podmiotem zobowiązanym jest Skarb Państwa, w kolejnym zajęciu nieruchomości, znak: [...] [...], jako podmiot zobowiązany wskazany został Urząd Miasta S.. Przesyłka z ww. dokumentami została zaadresowana na adres siedziby jednostki, tj. Plac [...], [...].
Urząd Miasta S., reprezentowany przez Prezydenta Miasta S., z siedzibą przy [...] w S., w dniu 10.01.br. wniósł skargę na zajęcie zabudowanej nieruchomości przy ul. [...] w [...], ze względu na błędne oznaczenie zobowiązanego. Uzasadniając swoją skargę Skarżący ponownie podniósł, że następcą prawnym praw do ww. nieruchomości nie jest Urząd Miasta S., lecz Skarb Państwa.
Postanowieniem z dnia 18.01.2017 r., znak: [...] [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., uwzględnił ww. skargę i usunął wadliwość zaskarżonej czynności przez zmianę osoby zobowiązanej w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości, wskazując Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta S..
Pismem z dnia 19.06.2017 r. Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta S., złożył wniosek do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] Postanowieniem z dnia 20.10.2017 r. organ I instancji umorzył przedmiotowe postępowanie w części, tj. w zakresie odsetek.
Skarżący wniósł zażalenie na pkt 2 postanowienia tj. na odmowę umorzenia postępowania w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 08.12.2017 r., doręczone Skarżącemu w dniu 11.12.2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do jego umorzenia. Z tym stanowiskiem Skarżąca się nie zgodziła.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 8 O.p. oraz art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a., Skarżąca podniosła, co następuje.
Zgodnie z art. 59 §1 pkt 9 O.p., zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynosi 5 lat i liczony jest od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 §1 O.p.). Przedawnienie zobowiązania podatkowego oznacza, że po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa - z mocy prawa łącznie z odsetkami za zwłokę, bez potrzeby wydawania odrębnych decyzji. Organ podatkowy po upływie terminu przedawnienia nie może skutecznie żądać zapłaty należności, zaś dobrowolna zapłata podatku po tym terminie skutkuje powstaniem nadpłaty podlegającej zwrotowi. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego stanowi obligatoryjną przesłankę umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
W niniejszej sprawie Skarżący zauważył, że po pierwsze - zakres jego odpowiedzialności ograniczony jest do odpowiedzialność z nabytego mienia, zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o KRS. Oznacza to, że Skarżący ponosi odpowiedzialność z nieruchomości stanowiącej dz. gruntu nr [...], położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy S. - P. w S. W. X. Z. K. W. z siedzibą w P. prowadzi KW nr [...] W dziale IV księgi wieczystej wpisane zostały na rzecz Gminy P. hipoteki przymusowe/kaucyjne. Hipoteki te zabezpieczają należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2000 – 2015, na dowód czego załączono do skargi - wydruk z KW [...]
Następnie Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Przepis ten stanowi dosłowne powtórzenie regulacji zawartej uprzednio w art. 70 § 6 O.p., w stosunku do której wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. Trybunał Konstytucyjny (SK 40/12) orzekł o niezgodności art. 70 § 6 O.p. z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Zdaniem opiniującego, wprawdzie stwierdzona niekonstytucyjność dotyczy art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jednak analogiczna treść tego przepisu z art. 70 § 8 O.p. powoduje niekonstytucyjność wtórną tego ostatniego. Przepis oceniony jako niekonstytucyjny, nie może zostać uznany za zgodną z prawem podstawę rozstrzygnięcia spraw podatkowych oraz podstawę ich kontroli przez sądy administracyjne; ponadto - nie może stanowić podstawy prawnej wszczynania i kontynuowania postępowań podatkowych. Powyższa argumentacja została przedstawiona również w wyżej przywołanym orzeczeniu TK: "(...) zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 ordynacji podatkowej. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej), lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku. Z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji niniejszego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 ordynacji podatkowej z przyczyn wskazanych wyżej.".
Powtórzenie w art. 70 § 8 O.p. normy prawnej zawartej w niekonstytucyjnym art. 70 § 6 O.p., w ocenie opiniującego skutkuje niemożnością uznania, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu; tak zabezpieczone zobowiązania w ocenie opiniującego przedawniają się na ogólnych zasadach określonych w art. 70 § 1 - 7 O.p. Odnośnie zobowiązania podatkowego za okres od czerwca do października 2000 r. postanowienia cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego mają bezpośrednie zastosowanie. W konsekwencji również art. 70 § 8 O.p. nie powinien być stosowany z uwagi na jego niezgodność z Konstytucją, na co Skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych tj. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.08.2017 r., II FSK 2048/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 20.09.2017 r., I SA/Łd 657/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 20.09.2017 r., I SA/Łd 657/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27.06.2017 r., III SA/G1 327/17, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25.07.2017 r., I SA/Gd 656/17.
Zdaniem Skarżącej, powołując się na przepis art. 70 § 8 O.p., jako podstawę prawną stwierdzenia braku przedawnienia zobowiązani podatkowego, organ dopuścił się obrazy przepisu prawa materialnego. Prawidłowa ocena przez organ w toku ponownego postępowania, czy nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, także zabezpieczonego hipoteką przymusową, powinna nastąpić wyłącznie przez pryzmat art. 70 § 1 - 7 O.p., ustalających zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Z uwagi na akcesoryjność hipoteki jako ograniczonego prawa rzeczowego i uzależnienie dalszego istnienia zabezpieczenia hipotecznego od istnienia wierzytelności, którą zabezpiecza, wygaśniecie zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką spowodowało wygaśniecie hipoteki (art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), a zatem zwolnienie Skarżącego z odpowiedzialności przedmiotem obciążonym hipoteką. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, uznać należy, że wygasło zobowiązanie do zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2000 - 2010. Zatem, wbrew stanowisku organu, nie znajdzie zastosowania w sprawie w tym zakresie art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, co winno skutkować powinno umorzeniem postępowania egzekucyjnego w tym zakresie w oparciu o art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a.
Jednocześnie Skarżący wskazał, że na żadnym etapie postępowania toczącego się przed organami nie zostały podniesione przez organy okoliczności mające świadczyć o tym, iż doszło do przerwania bądź zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wobec czego przyjąć należy, że zdarzenia takie nie miały miejsca. Ponadto, Skarżący wskazał, że jedyne ostrzeżenie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z nieruchomości zostało ujawnione w treści KW prowadzonej dla nieruchomości dopiero w związku z wszczęciem egzekucji na podstawie tytułu nr [...] [...] i nastąpiło z dniem 09.06.2017 r., na dowód czego załączono do skargi - wydruk z KW [...]
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., Skarżący przytoczył art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Skarżący przy tym wskazał, że w wyroku z dnia 10.01.213 r. (brak dokładnego oznaczenia wyroku) tutejszy Sąd uznał, iż w sytuacji gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów formalnych - stosownie do art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) - organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Skoro organ ten nie zwrócił tytułu wykonawczego wierzycielowi, oznacza to, że prowadzona egzekucja jest niedopuszczalna, a zatem postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone przez organ egzekucyjny na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
Jak dalej wskazał Skarżący, obowiązki formalne, które spełniać powinien tytułu wykonawczy określono w art. 27 u.p.e.a. Jednym z elementów obligatoryjnych tytułu wykonawczego jest wskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, zaś w przypadku należności pieniężnej określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Tymczasem w treści tytułu wykonawczego nie wskazano, że obowiązek jest wymagalny. Ponadto, w bloku E, pozycja 7, wskazano stawkę procentową - [...]. Tymczasem, jak wynika z bloku E1, poz. 5 i 6, należność dotyczy okresu 01.06.2000 - 31.12.2015 r. Tymczasem analiza art. 56 O.p. prowadzi do wniosku, że w ww. okresie wysokość odsetek za zwłokę ulegała wielokrotnie zmianom. Wobec powyższego nie jest prawidłowym wskazanie w tytule wykonawczym jednej tylko stawki w wysokości 8 %. Tytuł wykonawczy powinien umożliwiać organowi egzekucyjnemu jego weryfikację w zakresie żądanych przez wierzyciela kwot. Zatem, organ egzekucyjny powinien móc na jego podstawie w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, jakich kwot i z jakiego tytułu wierzyciel się domaga. W zakresie tym mieście się również weryfikacja żądanych odsetek w tym ich kwoty. Nie budzi bowiem wątpliwości, że z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wynika, że tytuł wykonawczy powinien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, a ponieważ odsetki stanowią taki obowiązek, konieczne jest ich wskazanie w tytule wykonawczym i precyzyjne określenie ich wysokości, aby wierzyciel nie uzyskał należności w wyższej kwocie niż należna (...) Organ egzekucyjny, egzekwując należność pieniężną, musi znać jej wysokość - w tytule egzekucyjnym muszą zatem być podane wszelkie dane pozwalające na jej ustalenie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.04.2017 r., III SA/Wa 1071/16). Warunek ustawowy jest zatem spełniony, jeżeli wskazano zarówno kwotę odsetek, jak i ich stawkę. Ewentualnie spełnienie warunki następuje również wskazane są parametry pozwalające określić wysokość odsetek. Podkreślenia wymaga, że wzór tytułu egzekucyjnego nie stanowi załącznika do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie załącznik do rozporządzenia MF (wyrok NSA z dnia 14.05.2014 r., II FSK 1408/12).
Skarżący podniósł, że określenie wysokości odsetek ma na celu również umożliwienie weryfikacji poprawności naliczonych kwot dłużnikowi. Tymczasem na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego nie jest to możliwe bez wykonania przez dłużnika dodatkowych pracochłonnych wyliczeń polegających na rozbijaniu kwot na poszczególne okresy i następnie dopasowywaniu odpowiedniej stawki odsetek. Przy czym wykonanie tych operacji nie jest możliwe bez posłużenia się specjalną wiedzą w zakresie prawa podatkowego i zachodzących zmian w przepisach. Zdaniem Skarżącego, nie taka zaś jest idea tytułu wykonawczego.
Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie, zasadnym byłoby wystawienie odrębnych tytułów wykonawczych za należności za każdy rok ewentualnie możliwe byłoby połączenie należności z kilu lat w jeden tytułu wykonawczy, pod warunkiem i dotyczyłby on okresu, w którym obowiązywała ta sama stawka odsetek. Jak bowiem wynika z powyższego, to na wierzycielu, nie na dłużniku, ciąży obowiązek prawidłowego określenia stawki odsetek. Obowiązek takiego ustalenia nie spoczywa również na organie egzekucyjnym. Co więcej, w przedmiotowej sprawie nic nie stało na stanowisku (chyba "przeszkodzie"), by wystawić kilka odrębnych tytułów wykonawczych. Powyższe okoliczności stanowią podstawę umorzenia postępowania z uwagi na niedopuszczalność egzekucji w myśl art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
Skarżący podniósł również, że nie doręczono mu prawidłowego upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z treścią art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W przedmiotowej sprawie upomnienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 20.07.2016 r. Jednakże, jak wskazał Skarżący, w upomnieniu tym nie wskazano prawidłowo wierzyciela, który domaga się zapłaty. W treści upomnienia brak stwierdzenia, iż jest to B. P.. W miejsce to wskazano jedynie Urząd Miejski.
Jak wskazał Skarżący, zgodnie z art. 1c ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat unormowanych w tej ustawie (tj. także podatku od nieruchomości) jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zgodnie zaś z art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej zobowiązań podatkowych, wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, jest właściwy do orzekania organ I instancji. Ponadto, jak wskazano wyżej, z treści art. 15 wynika, że to wierzyciel powinien wezwać dłużnika upomnieć. W konsekwencji zaś z treści upomnienia powinno wynikać, kto jest wierzycielem domagającym się spełnienia obowiązku. Dłużnik nie powinien się tej okoliczności domyślać. To na wierzycielu spoczywa obowiązek zachowania należytej staranności w sporządzanych przez niego dokumentach. Wobec tego, nie sposób przyjąć, iż skarżącemu doręczono prawidłowe upomnienie, co zaś uzasadnia umorzenie postępowania.
Nadto, Skarżący wskazał, że przed doręczeniem pozwanemu tytułu wykonawczego, nie zostało ponownie doręczone upomnienie. Skarżący nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez organ, iż nie było to konieczne z uwagi na to, że tytuł ten zastąpił poprzedni tytuł. Przypadki, w których w egzekucji należności pieniężnych nie jest konieczne ponowne doręczenie upomnienia, reguluje § 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. W sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji określonych w tym przepisie. W szczególności wskazać należy, że podstawą egzekucji nie są decyzje określające wysokość zobowiązania albowiem takie nie zostały wskazane w tytule wykonawczym (pkt 2 § 2), jak również nie zachodzą okoliczności z pkt 3 tegoż paragrafu, albowiem nie doszło do ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, o której mowa w art. 61 O.p. Ponieważ, jak stwierdzono wyżej, w sprawie nie zachodzi żaden z ww. przypadków, to organ przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego powinien był doręczyć Skarżącemu upomnienie. Brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania skutkować powinno jego umorzeniem.
Odnosząc się natomiast do zarzutu co do naruszenia art. 6, art. 8 § 1 oraz art. 11 K.p.a. w zw. z art. 18 K.p.a., Skarżący wskazał, że na podstawie art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Tymczasem, organ w sprawie oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 70 § 8 O.p., obarczonego wadą niekonstytucyjności, co zostało wykazane wyżej, czym naruszył tę zasadę postępowania.
Skarżący przy tym wskazał, że zgodnie z art. 8 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z kolei art. 11 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Tymczasem, w zaskarżonym postanowieniu organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący dlaczego sposób naliczenia odsetek nie budzi wątpliwości, pomimo przedstawionych w zażaleniu argumentów. Przede wszystkim jednak za nieuprawnione uznać należy twierdzenie organu, że: "Prezydent Miasta S. jest jednocześnie organem podatkowym i stawki odsetek za zwłokę oraz okresy ich obowiązywania w latach 2000 - 2015 powinny być mu znane z urzędu" (s. 11, akapit 2 postanowienia). Takie stanowisko organu stanowi naruszenie przywołanych zasad postępowania administracyjnego. W analizowanej sprawie bowiem Prezydent Miasta S. nie występuje jako organ podatkowym, ale jako przedstawiciel Skarbu Państwa. Wobec tego brak podstaw do powoływania się na ewentualną wiedzę Prezydenta Miasta S. z urzędu, albowiem Skarb Państwa w taki postępowaniu winien być traktowany jak każdy inny dłużnik. Wobec tego, zdaniem Skarżącego, organ powinien dążyć do wyjaśnienia mu wszelkich okoliczności sprawy. Nadto, Skarżący zauważył, że Skarb Państwa, a więc dłużnik, nie jest wierzycielem podatku od nieruchomości, gdyż podatek ten stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego i to właśnie ten podmiot, a nie Gmina Miasto S., reprezentowany jest w sprawie przez Prezydenta Miasta S..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skargę należało uwzględnić, gdyż Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co ustawodawca w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2017 r, poz. 1369 z późn. zm. – zwanej w skrócie "p.p.s.a.") wiąże z koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, zaś stosownie do art. 145 § 3 p.p.s.a., gdy sąd stwierdzi również podstawę umorzenia postępowania, umarza jednocześnie to postępowanie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (tutaj postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 p.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 19.06.2017 r. skierowanym do Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. (wpływ w dniu 21.06.2017 r.) Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z dnia 20.12.2016 r. z uwagi na: wygaśnięcie obowiązku stanowiącego podstawę dochodzonych należności objętych niniejszym postępowaniem egzekucyjnym, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego, błędne oznaczenie osoby zobowiązanej, brak doręczenia upomnienia, przy czym w pkt 2 tego wniosku wniósł o uchylenie dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych.
Zaskarżonym w całości postanowieniem z dnia 08.12.2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 20.10.2017 r., którym w pkt 1 - umorzono postępowanie egzekucyjne w części, tj. do kwoty [...]zł, stanowiącej odsetki od podatku od nieruchomości za lata 2000-2010, zaś w pkt 2 - odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W skardze Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 59 pkt 9, art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 8 O.p., art. 94 i art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), jak i naruszenia przepisów postępowania dotyczących działań organów, egzekucyjnych i wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., art. 6, 7 K.p.a., art.11 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30.10.2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia).
A zatem. w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów proceduralnych, gdyż do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy Sąd dojdzie do przekonania, że ustalenia organu zostały dokonane z zachowaniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenia te nie były wadliwe albo nie zostały skutecznie podważone.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, najdalej idący w skutkach prawnych zarzut skargi jest zarzut co do naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez brak przesłania przez wierzyciela upomnienia do Skarżącego jako zobowiązanego, stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15.07.2016 r. Urząd Miejski w P. wystawił upomnienie nr. [...], podpisane przez głównego specjalistę A. N., które przesłał Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Prezydenta Miasta S., jako zobowiązanemu do uregulowania zaległości w łącznej kwocie na dzień 15.07.2016 r. [...] zł, obejmującej: ratę [...] w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami z tytułu zwłoki, liczonymi od dnia 18.06.2000 r., przy czym kwota odsetek naliczonych na dzień 15.07.2016 r. wynosiła [...] zł, oraz koszty upomnienia w kwocie [...]zł (okoliczność niesporna).
Z akt również wynika, że postępowanie egzekucyjne w rozpoznawanej sprawie prowadzone jest przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z dnia 20.12.2016 r., wystawionego przez B. P. (jako wierzyciela) wobec zobowiązanego Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S. oraz na podstawie wniosku B. P. z dnia 20.12.2016 r. o wszczęcie egzekucji z nieruchomości położonej w [...], ul. [...], dla której Sąd Rejonowy S.-P. i Z. w S. XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą P. prowadzi księgę wieczystą o nr [...] Tytuł ten wraz dokumentem "Zajęcie nieruchomości" z dnia 28.12.2016 r., wystawionym przez Burmistrza Miasta i Gminy P. jako wierzyciela, doręczono Urzędowi Miasta S. jako zobowiązanemu w dniu 28.12.2016 r. Okoliczności te nie są kwestionowane.
Nieruchomość ta - jak wynika z akt sprawy – stanowiła wcześniej własność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., która była dłużnikiem Burmistrza Miasta P. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2000-2015, przy czym te zobowiązania podatkowe zostały zabezpieczone hipotekami przymusowymi ustanowionymi na ww. nieruchomości w [...] (KW nr. [...]). W związku z tym, że nieruchomość Spółki [...], na mocy ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 03.11.2016 r. (wydanej na podstawie art. 9 ust. 2a, 2b, 2i oraz 2j ustawy o KRS), została z dniem 01.01.2016 r. nieodpłatnie nabyta z mocy prawa przez Skarżącego, tj. Skarb Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S. (decyzji tej w aktach sprawy brak - okoliczność ta wynika z akt sprawy), tym samym Skarb Państwa, stosownie do art. 9 ust. 2b ustawy o KRS, ponosi odpowiedzialność z nabytej nieruchomości za zobowiązania ww. [...] Sp. z o.o., tutaj, za zobowiązania zabezpieczone ww. hipotekami przymusowymi ustanowionymi na nabytej nieruchomości. Jest to również okoliczność niesporna.
W myśl art. 9 ust.2b ustawy o KRS, z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a (podkreślenie własne). Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru.
Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 2c ustawy o KRS, roszczenia wierzycieli podmiotów, o których mowa w ust. 2a, wygasają, jeżeli nie będą dochodzone przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa (podkreślenie własne). Oznacza to, że od dnia 01.01.2016 r., tj. od dnia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa nieruchomości w [...] (co zostało stwierdzone decyzją Starosty [...] z dnia 03.11.2016 r.), Skarb Państwa jako dłużnik rzeczowy ponosił odpowiedzialność za zobowiązania [...] Sp. o.o. zabezpieczone hipoteką przymusową na nabytym mieniu.
Zgodnie zaś z art. 9 ust. 2f ustawy o KRS, wierzyciel któremu przysługuje należność podlegająca egzekucji administracyjnej, w tym Skarb Państwa, wystawia tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa. Jeżeli tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko podmiotowi, o którym mowa w ust. 2a, wierzyciel wystawia nowy tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa i kieruje go do organu egzekucyjnego bez potrzeby dołączania dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko Skarbowi Państwa stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu, o którym mowa w ust. 2a, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy.
Z akt sprawy nie wynika, by B. P. wystawił tytuł wykonawczy przeciwko [...] Sp. z o.o. z tytułu zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2000-2015 i na jego podstawie dochodził w stosunku do tej Spółki ww. roszczeń.
Z przytoczonych zatem przepisów art. 9 ust. 2b, ust. 2c i ust. 2f ustawy o KRS wprost wynika, że B. P. od dnia 01.01.2016 r. stał się wierzycielem hipotecznym Skarbu Państwa, reprezentowanym przez Prezydenta Miasta S., z tytułu hipotek przymusowych ustanowionych na przejętej (wydanej) na mocy decyzji z dnia 03.11.2016 r. przez Skarżącego (Skarb Państwa) nieruchomości w [...] (zabezpieczających zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2010-2015), natomiast Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta S., od dnia 01.01.2016 r. stał się dłużnikiem rzeczowym B. P., gdyż ponosił odpowiedzialność za zobowiązania z nabytej nieruchomości w [...], a tym samym od tego dnia B. P. był uprawniony dochodzić roszczeń w stosunku do Skarbu Państwa z tejże nieruchomości.
Jednak, jak wynika z akt, już w dniu 11.10.2016 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia 03.11.2016 r. dotyczącej nabycia mienia [...] Sp. z o.o. przez Skarżącego, Burmistrz Miasta i Gminy P. jako wierzyciel wystawił w stosunku do Skarżącego jako zobowiązanego (tj. Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S.) tytuł wykonawczy nr [...], który doręczył Gminie Miasto S. wraz z zawiadomieniem z dnia 23.11.2016 r. o zajęciu ww. nieruchomości w [...], w którym to zajęciu wskazano "Gminę Miasto S." jako zobowiązanego. W wyniku złożonych przez Gminę Miasto S. zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego co do osoby zobowiązanego, postanowieniem z dnia 20.01.2017 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. uznał zarzuty za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne. W dniu 20.12.2016 r. B. P. wystawił w tej samej sprawie kolejny tytuł wykonawczy o nr [...]
Nie jest sporne, że wyżej opisane postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 20.12.2016 r., będące przedmiotem kontroli sądowej, jest prowadzone w oparciu o przesłane Skarżącemu przez Urząd Miejski w P. wyżej wskazane upomnienie z dnia 15.07.2016 r., nr [...], w którym wezwano Skarb Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S. do uregulowania zaległości w łącznej kwocie na dzień 15.07.2016 r. [...] zł – chociaż Skarb Państwa jeszcze w tej dacie, tj. w dniu 15.07.2016 r., nie był formalnie nabywcą z mocy prawa mienia [...] Sp. z o.o., z którego od dnia 01.01.2016 r. ponosił odpowiedzialność za jej zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2000-2015, lecz dopiero na mocy decyzji Starosty [...] z dnia 03.11.2016 r.
Przechodząc zatem do oceny okoliczności faktycznych występujących w rozpoznawanej sprawie, w pierwszej kolejności należy odnieść się do spornego upomnienia z dnia 15.07.2016 r., przesądzenie tej bowiem okoliczności będzie miało znaczenie, czy zachodzi konieczność oceny pozostałych zarzutów skargi.
W myśl art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Tymi przepisami szczególnymi, o jakich mowa w art. 15 § 1 zd. pierwsze in fine u.p.e.a., są obowiązujące od dnia 01.11.2014 r. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2017 r., poz. 131 – dalej w skrócie "rozporządzenia z 2014 r.") .
Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2014 r., egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy:
1) należności pieniężnych, w przypadku których, na podstawie przepisów szczególnych, przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu zostało doręczone wezwanie do zapłaty;
2) należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu;
3) należności pieniężnych wynikających z orzeczeń, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności;
4) należności pieniężnych dochodzonych w ponownie wszczętej egzekucji administracyjnej w przypadku, o którym mowa w art. 61 ustawy;
5) należności pieniężnych państw członkowskich Unii Europejskiej/Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu dochodzonych na podstawie art. 84 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, tom 5, str. 72);
6) kosztów upomnienia;
7) kosztów egzekucyjnych;
8) grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym;
9) odszkodowań orzeczonych w sprawach o naprawienie szkód wyrządzonych przez skazanych w mieniu zakładów karnych i aresztów śledczych.
W ocenie Sądu, żadna z enumeratywnie wskazanych w tym przepisie sytuacji nie wystąpiła w badanej sprawie.
Co prawda, do należności pieniężnych powstających z mocy prawa bez wątpienia zalicza się zobowiązanie hipoteczne (tutaj bowiem hipoteki przymusowe, ustanowione na nieruchomości w [...], zabezpieczają oznaczone wierzytelności pieniężne - art. 68 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), niemniej jednak zwolnienie z obowiązku doręczenia upomnienia dodatkowo prawodawca ograniczył przesłanką określenia wysokości należności w ostatecznym orzeczeniu. Zaś w samej ustawie o KRS brak jest szczególnego przepisu, pozwalającego na określenie wysokości zobowiązania (za które Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia) w ostatecznym orzeczeniu.
Oznacza to więc, że w niniejszej sprawie wierzyciel nie był zwolniony z obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji, z wszelkimi skutkami zaniechania tego obowiązku. Kwestia ta jednak, co do konieczności doręczenia upomnienia, nie budziła sporu między stronami niniejszego postępowania.
Wskazać zatem należy, że upomnienie, o jakim mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., winno zawierać wezwanie wierzyciela przesłane do zobowiązanego do wykonania konkretnie oznaczonego obowiązku (tutaj, należności wierzyciela hipotecznego w stosunku do dłużnika hipotecznego), czego nie spełnia sporne upomnienie, gdyż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, w sytuacji gdy Skarb Państwa jest jedynie dłużnikiem rzeczowym z tytułu hipotek przymusowych, ustanowionych na nabytej nieruchomości w [...], na poczet zabezpieczenia spłaty zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2000-2015 i ponosi wyłącznie odpowiedzialność z tej nieruchomości za zobowiązania poprzednika prawnego tej nieruchomości, nie było prawidłowe wskazanie jako wierzyciela "Urząd Miejski w P.", a także nie było wystarczające wskazanie "podatek od nieruchomości osoby prawnej". Konieczne było opisanie dochodzonego wobec Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta [...], obowiązku. Nie budzi wątpliwości, że Skarb Państwa w niniejszej sprawie nie ma statusu "podatnika z tytułu podatku od nieruchomości", jest bowiem dłużnikiem rzeczowym (hipotecznym), zaś B. P. nie ma tutaj statusu "organu podatkowego", lecz jest wierzycielem hipotecznym (a nie Urząd Miejski w P.).
Podkreślić przy tym także należy, że dane wynikające ze spornego upomnienia (w którym wskazano: rata [...] -[...] za okres od 2000-2015 w kwocie [...]zł) nie korespondują z należnością wynikająca z tytułu wykonawczego z dnia 20.12.2016 r. w zakresie daty powstania należności.
Zgodnie zaś z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu.
Przepis art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wymienia trzy przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego, a mianowicie: niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu.
W świetle przytoczonej regulacji prawnej nie budzi zatem wątpliwości, że brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia stanowi wymienioną w art. 59 § 1 u.p.e.a expressis verbis przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że jeżeli organ egzekucyjny stwierdzi wystąpienie takiej przesłanki (brak przesłania przez wierzyciela upomnienia), jest wówczas zobowiązany umorzyć postępowanie egzekucyjne.
Niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, skutkuje naruszeniem zasady zagrożenia (upomnienia). Upomnienie, tj. wezwanie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku w zakreślonym ustawą terminie, pod rygorem skierowania sprawy na drogę przymusowego egzekwowania obowiązku, ma na celu przypomnienie o istnieniu wymagalnego obowiązku (tutaj, o charakterze pieniężnym) i uprzedzeniu zobowiązanego, że w przypadku jego niewykonania zostanie wszczęta egzekucja administracyjna. Nieskuteczne doręczenie pisma zawierającego upomnienie jest równoznaczne z brakiem wykonania tej czynności przez wierzyciela. Wszczęcie zatem egzekucji administracyjnej, bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu przez wierzyciela upomnienia - w sytuacji gdy przepisy prawa tego wymagają - zawierającego wezwanie wierzyciela do wykonania obowiązku, jest sprzeczne z art. 15 § 1 u.p.e.a. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Sąd w składzie orzekającym nie podzielił poglądu organu odwoławczego, że nie ma znaczenia fakt, iż w nagłówku upomnienia z dnia 15.07.2012016 r. widnieje pieczęć Urzędu Miejskiego w P., gdyż rodzaj zobowiązania podatkowego, którego dotyczy upomnienie (podatek od nieruchomości), nie powinno budzić wątpliwości, kto jest wierzycielem – w tym przypadku B. P. (czy Burmistrz Miasta i Gminy P. – patrz zajęcie nieruchomości z dnia 28.12.2016 r.). Analogicznie bowiem oceniając tę kwestię wskazać należy, że przecież organem egzekucyjnym nie jest Pierwszy Urząd Skarbowy w S., lecz Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S.. Jak trafnie zresztą organ odwoławczy podniósł, opierając się na przepisach ustawy o samorządzie gminnym, że wójt gminy (tutaj, burmistrz) wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy. Urzędy gminy (urzędy miejskie) nie są organami administracyjnymi, nie mają zatem żadnych uprawnień władczych, zapewniają jedynie techniczną i administracyjna obsługę.
Skoro ustawodawca wprost wyartykułował w art. 15 § 1 u.p.e.a., że to wierzyciel ma przesłać upomnienie do zobowiązanego, to oznacza, że tylko podmiot o statusie "wierzyciela" jest uprawniony skierować do zobowiązanego upomnienie.
Legalna definicja terminu "wierzyciel" na potrzeby ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawarta jest w jej art. 1a pkt 13, zgodnie z którą przez "wierzyciela" rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
W badanej sprawie niespornie takim podmiotem jest B. P., który jednak niekonsekwentnie używa oznaczenia w zakresie statusu wierzyciela, raz jako B. P., innym razem jako "Burmistrz Miasta i Gminy P." (por. tytuł wykonawczy z dnia 20.12.2016 r. i zajęcie nieruchomości z dnia 28.12.2016 r.). Organ administracji publicznej powinien stosować jednolite nazewnictwo czy oznaczenie nadane mu przepisami prawa.
W myśl art. 6 K.p.a., organy są zobowiązane działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Zasady te – zdaniem Sądu - zostały w sposób rażący naruszone w niniejszej sprawie. Ustalenie bowiem, kto posiada status wierzyciela, z jakiego tytułu i w jakim wymiarze, kto posiada status zobowiązanego, i kto posiada status organu egzekucyjnego, stanowią podstawy prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tym natomiast zasadom organ uchybił.
W badanej sprawie – jak już wyżej wskazano – nie jest sporne, że wierzyciel przed wszczęciem niniejszej egzekucji powinien skierować do Skarżącego jako zobowiązanego upomnienie. Poza sporem jest także, że Urząd Miejski w P. nie jest wierzycielem w kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym, a potwierdzają to kluczowe dokumenty wystawione w niniejszej sprawie egzekucyjnej, tj. wniosek B. P. z dnia 20.12.2016 r. o wszczęcie egzekucji z nieruchomości i przez niego podpisany (chociaż w nagłówku nieprawidłowo wskazano "Urząd Miejski w P.), tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia 20.12.2016 r., wystawiony przez B. P. jako wierzyciela.
Zgodzić się należało przy tym z organem, że w przypadku składnia kolejnego wniosku o wszczęcie egzekucji, wierzyciel nie musi ponownie przesyłać zobowiązanemu upomnienia, jednakże - zdaniem Sądu - tylko pod warunkiem, że upomnienie to było prawidłowe, a więc tutaj, zgodnie z prawem (art. 15 § 1 u.p.e.a.) zostało to upomnienie należycie sporządzone i przesłane przez wierzyciela do zobowiązanego, wskazujące tytuł istnienia obowiązku i jego wymiar. Tylko wówczas zachodziłaby podstawa do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia upomnienia zobowiązanemu.
Istotne jest jednak w badanej sprawie, o czym wyżej mowa, że Skarżący (Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta S.) jeszcze w dacie sporządzenia spornego upomnienia, tj. w dniu 15.07.2016 r., nie był formalnym nabywcą z mocy prawa mienia [...] Sp. z o.o., a więc w tej dacie formalnie nie ponosił jeszcze odpowiedzialności za jej zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2000-2015, lecz dopiero od dnia orzeczenia decyzją Starosty [...] z dnia 03.11.2016 r. Tym samym już z tego powodu uznać należało, że sporne upomnienie nie było skuteczne.
Skoro nie budzi wątpliwości, że nie było skutecznego upomnienia wobec Skarżącego przed wszczęciem egzekucji w badanej sprawie, a także, że to nie wierzyciel skierował sporne upomnienie do Skarżącego jako zobowiązanego, zaistniała tym samym obligatoryjna przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Stąd Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 3 p.p.s.a., uchylił postanowienia organów egzekucyjnych obu instancji i jednocześnie umorzył postępowanie egzekucyjne w kontrolowanej sprawie egzekucyjnej, uznając że stwierdzona wada (brak upomnienia) w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym jest nieusuwalna, tzn. nie może być konwalidowana.
W tej sytuacji, ocena pozostałych zarzutów skargi, w tym co do naruszenia przepisów prawa materialnego, była bezprzedmiotowa.
Na marginesie przypomnieć należy, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), a także przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.).
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednio zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o egzekucji w administracji nie reguluje zagadnienia związanego z funkcjonowaniem w obrocie prawnym ponownie wystawionych tytułów wykonawczych, wydanych na podstawie tego samego orzeczenia. A zatem odwołać się należy do przepisów K.p.a.
Stosownie zaś do przepisu art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję (postanowienie) o umorzeniu postępowania.
Momentem rozpoczynającym postępowanie egzekucyjne jest dzień złożenia w organie egzekucyjnym wniosku wraz tytułami wykonawczymi wystawionymi przez wierzyciela, o ile nie jest on organem egzekucyjnym lub moment wystawienia tytułu wykonawczego, o ile wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 61 § 1 i § 3 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.).
Natomiast egzekucja administracyjna zostaje wszczęta z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a., tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Pamiętać przy tym należy, że wszczęcie to musi być poprzedzone upomnieniem skierowanym przez wierzyciela do zobowiązanego w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a., chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią (o czym wyżej mowa). Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Organ odwoławczy zaakceptował stanowisko Organu I instancji.
Na podstawie jednak analizy akt administracyjnych sprawy, zdaniem Sądu, zaistniała podstawa do uznania, że w rozpoznawanej sprawie wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20.12.2016 r., bez skutecznego doręczenia przez wierzyciela upomnienia, skutkowało taką nieusuwalną wadą w tym postępowaniu egzekucyjnym, że postępowanie to należało umorzyć, stosownie do art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. wobec wystąpienia obligatoryjnej przesłanki umorzenia przewidzianej w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze prowadzenie egzekucji. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Nie wszystkie jednak przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego są faktycznie trwałymi przeszkodami w jego prowadzeniu. Jako przesłankę umorzenia kwalifikuje się istotne wady postępowania egzekucyjnego, których nie sposób sanować w tym samym postępowaniu (np. brak upomnienia zobowiązanego, mimo że taki obowiązek ciążył na wierzycielu). Trudno tu mówić o trwałości przeszkody w postępowaniu. W takim przypadku umorzenie nie stoi na przeszkodzie ponownemu wszczęciu postępowania egzekucyjnego, oczywiście na podstawie tego samego tytułu wykonawczego (oryginału), chyba że wystąpiły inne przeszkody uniemożliwiające dochodzenie roszczenia (np. przedawnienie).
Wskazać także należy, że co do zasady organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego tylko jeden raz tytułu wykonawczego (oryginału). Wystawienie zaś kolejnych tytułów wykonawczych w stosunku tej samej należności jest niedopuszczalne, gdyż narusza gwarancje ochrony praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym (chroni przed kilkakrotnym dochodzeniem jednej i tej samej należności) i wierzyciel jest zobowiązany wyeliminować takie tytuły wykonawcze z obrotu prawnego jako wadliwej czynności materialno-prawnej. Konieczność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela (tutaj, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym) w stosunku do strony zobowiązanej w celu wyegzekwowania należności, która była już przedmiotem egzekucji, która została umorzona wobec jej nieskuteczności, może ponownie nastąpić, jednakże na podstawie tylko jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego (oryginału).
Wyjątki od zasady co do jednego tytułu wykonawczego w jednej sprawie (dotyczącej tej samej należności) ustawodawca przewidział w art. 26c i art. 26d u.p.e.a., a dotyczą tylko wystawienia dalszego tytułu wykonawczego (w sytuacjach określonych przepisem art. 26 c) oraz utraty tytułu wykonawczego (art. 26d), zaś w art. 28b u.p.e.a. przewiduje zmianę tytułu wykonawczego, ale tylko w zakresie określonym tym przepisem (por. wyroki NSA z dnia 11.01.2017 r. II OSK 146/06; z dnia 21.02.2012 r, II OSK 2307/10; z dnia 23.11.2017 r., II GSK 306/16).
Natomiast odnosząc się końcowo do wniosku dowodowego Skarżącego wskazać należało, że wobec uchylenia postanowień organów obu instancji i jednoczesnego umorzenia postępowania egzekucyjnego w badanej sprawie egzekucyjnej, okoliczności, które miały być przedmiotem dowodzenia, nie miały już wpływu na wynik niniejszej sprawy. Zdaniem sądu, mogłyby one mieć znaczenie w przypadku, gdyby istniała możliwość kontynuowania dochodzenia przez wierzyciela roszczenia. Jednakże z uwagi na upływ rocznego terminu przewidzianego w art. 9 ust. 2c ustawy KRS, w niniejszej sprawie wierzyciel utracił takie uprawnienie do dalszego egzekwowania swoich roszczeń z majątku nabytego przez Skarżącego (Skarb Państwa), niezależnie od istniejących hipotek przymusowych ustanowionych na nabytym mieniu. Przepisy ustawy o KRS są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów generalnie regulujących materię przymusowego egzekwowania roszczeń, a więc w stosunku do przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Oba akty prawne są aktami rangi ustawy. Znajduje tu zatem zastosowanie zasada prawna lex specialis derogat legi generali, w myśl której ustawa szczególna uchyla ustawę powszechną, tzn. przepisy szczególne mają pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi. U podstaw tej dyrektywy leży podział prawa na powszechne i szczególne. Prawo powszechne (lex generalis) - to prawo regulujące sytuacje typowe, tutaj w zakresie dochodzenia roszczeń w administracji (u.p.e.a.), zaś prawo szczególne (lex specialis) - odnosi się do sytuacji, w których występują jakieś szczególne sytuacje, które znamionują istotne z prawnego punktu widzenia okoliczności jako dodatkowe w porównaniu z sytuacjami typowymi.
Skoro więc przepisy ustawy o KRS wprowadziły szczególny tryb dochodzenia przez wierzycieli roszczeń z nabytego mienia z tytułu odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania podmiotów, o jakich mowa w art. 9 ust. 2a ustawy o KRS, ograniczając to uprawnienie wierzycieli czasowo do jednego roku od dnia nabycia z mocy prawa tego mienia przez Skarb Państwa (od dnia 01.01.2016 r.), to w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zaistniała podstawa do stwierdzenia, że roszczenie wierzyciela [...] " Sp. z o.o. w zakresie dochodzenia roszczeń w stosunku do Skarżącego (Skarbu Państwa), jako ponoszącego odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania tej Spółki, wygasło wraz z upływem dnia 31.12.2016 r., licząc upływ jednego roku od dnia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa mienia [...] Sp. z o.o., tj. od dnia 01.01.2016 r.
Stąd, Sąd uznał, że bezprzedmiotowe było odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, w tym co do przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2000-2015, wobec upływu rocznego terminu, o jakim mowa w art. 9 ust. 2c ustawy KRS, co skutkowało wygaśnięciem prawa wierzyciela do dochodzenia roszczenia w stosunku do Skarżącej z nabytej nieruchomości w [...] przy ulicy [...]. Sąd zatem nie badał w niniejszej sprawie zarzutu co do istnienia obowiązku Skarżącego i jego wymiaru (przedawnienie) z uwagi uznanie zarzutu skargi co do braku doręczenia upomnienia Zobowiązanemu jako najdalej idącego w skutkach prawnych zarzutu skargi uzasadniającego umorzenie egzekucji w badanej sprawie.
W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł o uchyleniu postanowień Organów obu instancji wobec uznania, że zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym z uwagi na brak możliwości konwalidacji wady postępowania egzekucyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20.12.20116 r. o nr [...], Sąd doszedł do przekonania, że wystąpiła obligatoryjna przesłanka przewidziana w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. przez brak skutecznego doręczenia zobowiązanemu przez wierzyciela upomnienia, co było wbrew takiemu obowiązkowi wierzyciela przewidzianemu w art. 15 § 1 u.p.e.a., i spowodowało wadliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do Skarżącego, tj. zobowiązanego Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S., a w konsekwencji uzasadniało konieczność umorzenia tego postępowania w tej sprawie.
Na podstawie zaś art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Skarżącego - Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta S. - zwrot kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie [...]zł, która obejmuje uiszczony wpis stały od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego Skarżącego (radcy prawnego) w kwocie [...]zł z tytułu zastępstwa procesowego w niniejszym postępowaniu sądowym, stosownie o do art. 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U., poz. 1804 z późn. zm.).
Wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl