I SA/Sz 821/20

I SA/Sz 821/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 506/21 - Wyrok NSA z 2025-02-11
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 869
art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a, ust. 9 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1431
art. 9 ust. 1 pkt 2, pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36
Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi S.-P. Przedsiębiorstwa K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz S.-P. Przedsiębiorstwa K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2017 r. S. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (zwana dalej "beneficjentem" lub "spółką") zawarła z Zarządem Województwa, który pełnił rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. 2014 - 2020 (zwany dalej: "IZ RPO WZ", "organ"), umowę o dofinansowanie nr [...] (zwana dalej "umową’) na realizację projektu: "[...]" (zwany dalej "projektem"), Oś Priorytetowa 2 "Gospodarka niskoemisyjna", Działanie 2.2 "Zrównoważona multimodalna mobilność miejska i działania adaptacyjne łagodzące zmiany klimatu w ramach Strategii ZIT dla [...] [...]" oraz później aneksy do umowy.
W dniach [...] grudnia 2019 r. w siedzibie beneficjenta przeprowadzono kontrolę planową projektu. W toku czynności kontrolnych stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 1303/2013").
Zespół kontrolujący dokonał weryfikacji prawidłowości przeprowadzonego postępowania ofertowego pn. "Zakup taboru autobusowego niskoemisyjnego - pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu" (zwane dalej "zamówieniem" lub "postępowaniem ofertowym"). W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że zaproszenie do złożenia oferty z dnia [...] kwietnia 2017 r. (zwane dalej "zapytaniem ofertowym"), które beneficjent umieścił na swojej stronie internetowej,
a także wysłał do trzech potencjalnych wykonawców, nie zawierało precyzyjnego opisu przedmiotu zamówienia oraz określonego terminu jego realizacji, co spowodowało, że złożone oferty przez wykonawców były nieporównywalne.
W związku z powyższym naruszeniem, wszystkie wydatki objęte umową nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. zawartą z jednym z wykonawców, do których skierowano zapytanie ofertowe zostały uznane za niekwalifikowalne.
Beneficjent pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. wniósł zastrzeżenia do protokołu
z przeprowadzonej kontroli, w których ustosunkował się do wyników kontroli.
IZ RPO WZ pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. (doręczonym w dniu [...] stycznia 2020 r.) wezwała beneficjenta do zwrotu środków wysokości [...] zł wraz
z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od otrzymania pisma. Jednocześnie poinformowano beneficjenta, że pierwotnie zaakceptowana, wnioskowana kwota do wypłaty ujęta we wniosku o płatność końcową zostanie pomniejszona o kwotę korekty finansowej w wysokości [...] zł nałożonej na wydatki, dla których dofinansowanie nie zostało jeszcze wypłacone.
Wobec bezskutecznego upływu terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty,
w dniu [...] stycznia 2020 r. IZ RPO WZ wszczęła wobec beneficjenta postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych na podstawie Umowy
w związku z wykorzystaniem ich z naruszeniem procedur obowiązujących w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014 - 2020 (zwanego dalej "RPO WZ").
IZ RPO WZ wydała w dniu [...] maja 2020 r. decyzję nr [...], na podstawie art. 9 ust 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit.a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431ze zm. – dalej "u.p.s."), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust 2a i ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 8691 ze zm.- dalej "u.f.p."), art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2 a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r.
o samorządzie województwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 512), w której orzeczono zwrot od beneficjenta środków otrzymanych w ramach RPO WZ w kwocie [...]zł wraz
z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w tym:
- kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od dnia [...] grudnia 2017 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej,
- kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od dnia [...] marca 2018 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej,
- kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od dnia [...] maja 2018 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej,
- kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od dnia [...] października 2018 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej,
- kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od dnia [...] grudnia 2018 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej,
- kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od dnia [...] marca 2019 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej,
- kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od dnia [...] czerwca 2019 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej
na rachunek bankowy IZ RPO WZ w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.
W uzasadnieniu IZ RPO WZ podała, że w ramach przedmiotowej umowy, określone zostały szczegółowe zasady dofinansowania projektu oraz prawa
i obowiązki beneficjenta z tym związane. IZ RPO WZ, zgodnie z zapisami umowy zobowiązała się do dofinansowania części wydatków kwalifikowalnych poniesionych na realizację projektu na podstawie zweryfikowanego przez IZ RPO WZ poprawnego wniosku o płatność. Beneficjent natomiast zobowiązał się do realizacji projektu
z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasad optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego, Regulaminem naboru projektów w ramach RPO WZ, wytycznymi oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu, a także osiągnięcie jego celów oraz wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie (§ 7 ust. 9 umowy). Zgodnie z § 19 ust. 1 umowy oraz
art. 44 ust. 3 u.f.p., beneficjent winien dokonywać wydatków w oparciu o przepisy u.f.p. w zakresie wydatkowania środków publicznych, w szczególności w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku; w sposób umożliwiający terminową realizację projektu; w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Jednocześnie beneficjent na podstawie § 19 ust. 3 umowy miał obowiązek przygotować i przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia zgodnie z procedurami określonymi w "Zasadach w zakresie udzielania zamówień w projektach realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014 - 2020" (zwanych dalej "zasadami RPO WZ"), stanowiących załącznik nr [...] do umowy. Z kolei w myśl ust. 6 przywołanej wyżej regulacji szczegółowe zasady przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenia zamówienia, a także pozostałe warunki i procedury określają, m.in. przepisy ustawy wdrożeniowej, Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków
w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 (zwane dalej "Wytycznymi") oraz zasady RPO WZ.
IZ RPO WZ przywołała treść art. 207 ust. 1 u.f.p. i wskazała, że w ramach kontroli planowej przeanalizowano dokumentację związaną z zamówieniem,
w szczególności zaproszenie do złożenia oferty z dnia [...] kwietnia 2017 r. Przedmiotowe zapytanie ofertowe zawierało datę, godzinę i sposób przesłania oferty, dane osoby wskazanej do kontaktu, zastrzeżenie do unieważnienia procedury wyłonienia oferenta, nazwę zamówienia, a także wskazanie, że oferta musi zawierać wszystkie koszty wykonawcy związane z realizacją zamówienia, które powinny być wyrażone w walucie polskiej z wyraźnym zaznaczeniem kwoty netto oraz wysokości podatku VAT. Beneficjent upublicznił zapytanie ofertowe na swojej stronie internetowej, a także wysłał je do trzech potencjalnych wykonawców. W wyniku przeprowadzonej oceny poprawności procedury wyboru Inżyniera Kontraktu, IZ RPO WZ stwierdziła, iż zapytanie ofertowe wysłane do trzech potencjalnych wykonawców
i zamieszczone na stronie internetowej beneficjenta nie zawierało precyzyjnego opisu przedmiotu zamówienia oraz określonego terminu jego realizacji. Do przedmiotowego zapytania ofertowego nie zostały dołączone żadne dokumenty,
z których mógłby wynikać zakres przedmiotu zamówienia czy też termin jego realizacji. Beneficjent w zapytaniu ofertowym nie zawarł również przedmiotowych zadań jakie miałby wykonać Inżynier Kontraktu. Do zapytania ofertowego nie załączono także wzoru umowy, która później została zawarta z wykonawcą.
IZ RPO WZ uznała, że potencjalni wykonawcy nie mieli możliwości zapoznania się ze wskazanymi w umowie zadaniami oraz nie mogli rzetelnie wycenić swojej usługi. Fakt, że wszyscy potencjalni wykonawcy, złożyli zbliżone oferty cenowe, nie oznaczało, iż przeprowadzone postępowanie ofertowe było zgodne z obowiązującym prawem i zasadami RPO WZ. Brak opisu przedmiotu zamówienia i terminu jego realizacji mogły doprowadzić do tego, iż wszyscy potencjalni wykonawcy złożyli zawyżone oferty cenowe, bowiem nie byli oni w stanie rzetelnie wycenić oferowanych przez siebie usług. Zdaniem IZ RPO WZ, w niniejszym postępowaniu ofertowym beneficjent naruszył zasadę uczciwej konkurencji oraz równego traktowania, a także zasadę jawności i przejrzystości.
IZ RPO WZ stwierdziła, że beneficjent z uwagi na wartość zamówienia, zobowiązany był do jego udzielenia poprzez przeprowadzenie procedury rozeznania rynku. Korekty finansowe wynikające z Taryfikatora, IZ RPO WZ może nałożyć na beneficjentów w przypadkach wystąpienia naruszenia zasady konkurencyjności oraz naruszeń przepisów stawy o zamówieniach publicznych (p.z.p.), których
w przedmiotowej sprawie, z uwagi na wartość udzielanego zamówienia, beneficjent nie miał obowiązku stosować, co wynika z interpretacji zapisów rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie warunków obniżenia wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2016 r. poz. 200 ze zm.), dalej "rozporządzenie 2016 r." IZ RPO WZ podała, że
w związku z naruszeniem zapisów zasad RPO WZ, a także art. 44 ust. 3 u.f.p. beneficjent dopuścił się nieprawidłowości indywidualnej, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.
IZ RPO WZ stwierdziła, że nastąpiło naruszenie procedur (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.), a wszystkie wydatki objęte umową zostały uznane za niekwalifikowalne. I tak w ramach projektu, pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu, przy wysokości faktycznych poniesionych wydatków wynoszących [...] zł, wysokość wydatków uznanych za niekwalifikowalne, przy kwocie dofinansowania ze środków UE w wysokości 67% -wynosi [...] zł, ([...] zł x [...]% = [...] zł). Powyższa kwota zawiera należność główną wymaganą do zwrotu, tj. [...] zł, którą należy powiększyć o odsetki jak dla zaległości podatkowych (liczone od dnia przekazania poszczególnych środków do dnia zwrotu) oraz kwotę korekty finansowej, o którą zostanie pomniejszona płatność końcowa, tj. [...] zł. Kwota [...]zł dotyczy wysokości wydatków uznanych za niekwalifikowalne, które zostały nałożone na wydatki ujęte we wniosku o płatność końcową, dla której środki nie zostały jeszcze wypłacone. W przypadku wykrycia nieprawidłowości i ustalenia korekty finansowej, gdy środki dofinansowania nie zostały jeszcze przekazane beneficjentowi, IZ RPO WZ dokonuje pomniejszenia płatności przekazywanej w formie refundacji o kwotę ustalonej korekty. Decyzja
o zwrocie środków obejmuje tę część korekty finansowej, dotyczącej wydatków, dla których dofinansowanie zostało już wypłacone, tj. [...] zł [...] zł – [...] zł) wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i wskazała, że nie naruszyła zasad RPO WZ.
IZ RPO WZ wydała w dniu [...] sierpnia 2020 r. decyzję nr [...], w której utrzymała własną decyzję z dnia [...] maja 2020 r.
IZ RPO WZ przedstawiła stan faktyczny w sprawie i wskazała, że przystąpienie beneficjenta do ubiegania się o dofinansowanie oznacza m in. akceptację obowiązujących zasad oraz innych norm wynikających z dokumentacji konkursowej oraz przepisów prawa powszechnie obowiązującego. IZ RPO WZ wskazała, że niewypełnienie postanowień umowy oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, powoduje konieczność odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa
w przepisach u.f.p. Tym samym w przypadku gdy projekt realizowany jest niezgodnie z przepisami prawa, a także postanowieniami RPO WZ, IZ RPO WZ ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zakwestionować prawidłowość przyznania dofinansowania
i w takim przypadku jest zobowiązana przepisami prawa do stosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. IZ RPO WZ podała, że beneficjent, podpisując umowę zobowiązał się do stosowania zasad RPO WZ w zakresie udzielania zamówień w projektach realizowanych w ramach RPO WZ (§ 19 ust. 3 umowy). W rozpoznawanej sprawie, wartość udzielonego przez beneficjenta zamówienia, była wyższa niż 20 tys. zł netto, ale nie przekraczała 50 tys. zł netto, w związku z czym zobowiązany był on do uwzględnienia w trakcie udzielanego zamówienia zasady rozeznania rynku (Rozdział 3.3 pkt 1 zasad RPO WZ). IZ RPO WZ podała, że cena rynkowa ustalana jest przez zamawiającego za pomocą określonej procedury, w następstwie której powinien on zebrać oferty z rynku i na tej podstawie wyłonić wykonawcę usługi. Rozeznanie rynku nie może zostać uznane za prawidłowe w sytuacji, kiedy potencjalny wykonawca nie zna przedmiotu zamówienia. IZ RPO WZ wskazała, że z uwagi na wartość udzielanego przez Beneficjenta zamówienia, tj. poniżej 50 tys. zł netto, do przeprowadzonego przez niego postępowania, a w konsekwencji do rozpoznania niniejszej sprawy nie mają zastosowania przepisy ustawy p.z.p. oraz warunki opisane w załączniku nr 1.1. do zasad RPO WZ w stosunku do zamówień o wartości przekraczającej 50 tys. zł. netto. Powyższe wyłączenie nie oznaczało jednak, że beneficjent mógł dokonać opisu przedmiotu zamówienia w sposób całkowicie dowolny. Sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia stanowi jedną
z najistotniejszych czynności zamawiającego, która determinuje cały przebieg postępowania i może wywrzeć wpływ na jego wynik. Istotne jest zatem, by wykonawca na etapie sporządzania oferty miał pełną świadomość zakresu zobowiązania, które na siebie przyjmuje. Brak tej świadomości, według IZ RPO WZ, uniemożliwia prawidłowe sporządzenie oferty, co w każdym wypadku powodować będzie szkodę dla zamawiającego. Opis przedmiotu zamówienia musi być jasny, zrozumiały, zawierający wszystkie elementy niezbędne do prawidłowego sporządzenia oferty. Tylko takie opisanie przedmiotu zamówienia może prowadzić do wypośrodkowania sprzecznych interesów wykonawcy i zamawiającego i wykonanie zamówienia w sposób rzetelny i prawidłowy, które jednocześnie przyniesie wykonawcy godziwy zysk. IZ RPO WZ wskazał, że zaproszenie do złożenia oferty zawierało datę, godzinę i sposób przesłania oferty, dane osoby wskazanej do kontaktu, zastrzeżenie do unieważnienia procedury wyłonienia oferenta, nazwę zamówienia, a także wskazanie, że oferta musi zawierać wszystkie koszty wykonawcy związane z realizacją zamówienia, które powinny być wyrażone
w walucie polskiej z wyraźnym zaznaczeniem kwoty netto oraz wysokości podatku VAT. Według IZ RPO WZ, zapytanie ofertowe beneficjenta nie zawierało precyzyjnego opisu przedmiotu Zamówienia oraz dodatkowo nie określało terminu jego realizacji. Do przedmiotowego zapytania ofertowego nie zostały dołączone żadne dokumenty, z których mógłby wynikać zakres przedmiotu zamówienia, czy też termin jego realizacji. Opis przedmiotu zamówienia był w związku z tym nieprecyzyjny, gdyż potencjalni wykonawcy nie znali zakresu i rozmiaru zamówienia, w tym zakresu obowiązków wymaganych od osoby pełniącej funkcję Inżyniera Kontraktu, a więc okoliczności mających wpływ na cenę oferty. Zadania, jakie miał wykonywać Inżynier Kontraktu, ujęte zostały dopiero w umowie z dnia [...] maja 2017 r. zawartej pomiędzy beneficjentem, a wybranym wykonawcą zamówienia. Beneficjent w zapytaniu ofertowym wysłanym do trzech potencjalnych wykonawców
i opublikowanym na stronie internetowej nie zawarł uprzednio przedmiotowych zadań, jakie miałby wykonać Inżynier Kontraktu, jak również nie dołączył do przedmiotowej oferty w formie załącznika umowy, która zostanie podpisania
z wybranym wykonawcą. IZ RPO WZ uznała, że postanowienia oferty zostały ukształtowane w tym przypadku w sposób niedający wykonawcy pewności, co do treści przyszłego stosunku zobowiązaniowego, w szczególności co do zakresu obowiązków. Nadto, prócz braku wskazania przez beneficjenta w zapytaniu ofertowym zakresu obowiązków Inżyniera Kontaktu, oferta nie zawierała terminu realizacji zamówienia. Tym bardziej w związku z tym zapytanie ofertowe wystosowane przez beneficjenta, stwarzało niejasne reguły postępowania dla potencjalnych wykonawców, gdyż brak wskazania terminu wykonania zamówienia mogło powodować niepewność wykonania usługi przez potencjalnego wykonawcę zamówienia, z uwagi na obowiązek rozliczenia się z innych zobowiązań przez niego powziętych.
IZ RPO WZ podała, że instytucja Inżyniera Kontraktu nie jest przewidziana
w polskim prawie. Pojawiła się ona w momencie realizowania przez zamawiających inwestycji współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej i ma ona głownie zastosowanie w zamówieniach na roboty budowalne. Przy czym pojęcie i funkcja inżyniera kontraktu nie wynika z zapisów Prawa budowlanego, ale została wprowadzona przez Międzynarodową Federację Inżynierów-Konsultantów (Federation internationale des ingenieurs-conseils, w skrócie FIDIC). Zakres praw i obowiązków inżyniera kontraktu jako uczestnika procesu budowlanego powinien wynikać z Ogólnych Warunków Kontraktu FIDIC, z uwagi na precyzyjność określonych tam regulacji. Zaznaczyć należy jednak, iż dotyczy to wyłącznie zamówień na roboty budowlane. IZ RPO WZ wskazała, że w sprawie występuje zamówienie na usługi, co oznacza, iż zakres praw i obowiązków Inżyniera Kontraktu powinien zostać określony przez zamawiającego, jako że nie wynikają one z żadnych zewnętrznych regulacji (jak ma to w przypadku robót budowlanych). Zakres ten powinien zatem znaleźć się już w zapytaniu ofertowym i w opisie przedmiotu zamówienia.
IZ RPO WZ stwierdziła, że nawet brak ujęcia wśród procedur obowiązujących beneficjenta, w związku z udzielanym zamówieniem, regulacji i wytycznych przywołanych przez beneficjenta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
tj. określonych w art. 29 ustawy p.z.p. i załączniku nr 1.1 do zasad RPO WZ dla zamówień o wartości przekraczającej 50 tys. zł. netto, nie zwalniało beneficjenta od powinności opisu przedmiotu zamówienia w sposób precyzyjny. Swobody zamawiającego w opisie przedmiotu zamówienia, nie można utożsamiać
z dowolnością. Brak omawianej precyzyjności spowodował bowiem finalnie, że
w niniejszej sprawie wyłączona została możliwość złożenia przez wykonawców porównywalnych ofert, w konsekwencji czego beneficjent naruszył zasadę uczciwej konkurencji oraz równego traktowania, a także zasadę jawności i przejrzystości.
Ustosunkowując się do zarzutu spółki, IZ RPO WZ stwierdziła, że w każdym przypadku rozpowszechnienie zapytania ofertowego z nieprecyzyjnym opisem przedmiotu zamówienia, czy to w formie wysłania zapytania do konkretnego wykonawcy, czy upublicznienia zapytania na stronie internetowej, prowadzi do zawężenia potencjalnego grona wykonawców zainteresowanych daną ofertą.
IZ RPO WZ wskazała, że z Rozdziału 2 pkt 7 zasad RPO WZ wynikały zasady: uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, jawności i przejrzystości.
IZ RPO WZ uznała, że beneficjent w następstwie opisu przedmiotu zamówienia
w sposób nieprecyzyjny oraz wobec braku określenia terminu realizacji zamówienia doprowadził do sytuacji, w której wyeliminowani zostali z udziału w postępowaniu potencjalni wykonawcy zdolni do zaoferowania produktu spełniającego usprawiedliwione potrzeby zamawiającego. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, iż potencjalni wykonawcy, będący w stanie zaoferować najkorzystniejszą ofertę, zrezygnowali z udziału w niniejszym postępowaniu ofertowym, właśnie z uwagi na niepewność co do treści przyszłego stosunku zobowiązanego, spowodowaną brakiem informacji odnośnie zakresu obowiązków wymaganych przez beneficjenta.
IZ RPO WZ odniosła się również do zarzutu spółki, że wynagrodzenie Inżyniera Kontraktu miało charakter ryczałtowy, bez odniesienia się do czasu pracy, czy też kosztów wykonawcy. IZ RPO WZ wskazała, że kwestie te zostały uszczegółowione dopiero w umowie z dnia [...] maja 2017 r. zawartej pomiędzy z beneficjentem, a wyłonionym wykonawcą zamówienia. Informacje te, nie były zatem powszechnie dostępne na etapie zapraszania potencjalnych wykonawców do składania ofert, lecz zastrzeżone wyłącznie dla wykonawcy, którego oferta została wybrana przez beneficjenta. Potencjalni wykonawcy nie mogli w związku z tym rzetelnie wycenić swoich usług. Beneficjent podał, że w prowadzonym przez niego postępowaniu nie było wymagane zawarcie pisemnej umowy z wykonawcą, a wystarczającym było potwierdzenie poniesienia wydatku w oparciu o fakturę, rachunek lub inny dokument księgowy, lecz zawarł umowę z wykonawcą, celem uniknięcia ewentualnych sporów. IZ RPO WZ zgodził się z beneficjentem, lecz podał, że nie zmieniło to stanowiska organu zamówienie ofertowe nie zawierało istotnych informacji. Brak załączenia przedmiotowego wzoru umowy do zapytania ofertowego, wobec jej treści, uniemożliwiło wykonawcom rzetelną wycenę oferowanych usług oraz doprowadziło do wyeliminowania z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia potencjalnych wykonawców, którzy mogliby złożyć swoje oferty, gdyby beneficjent łącznie z zapytaniem ofertowym udostępnił inne wytworzone przez niego dokumenty, zawierające informacje odnoszące się do przedmiotu zamówienia. Przedmiotowy zarzut beneficjenta mógłby zostać uznany za zasadny w sytuacji, w której wzór umowy podpisanej z wybranym wykonawcą, zawierałby zapisy odzwierciedlające wiernie informacje zawarte w zapytaniu ofertowym. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia na gruncie niniejsze sprawy. Skoro zatem beneficjent zdecydował o zawarciu w umowie, podpisanej następnie z wybranym wykonawcą, informacji bezpośrednio odnoszących się do przedmiotu zamówienia, a których nie ujął w zapytaniu ofertowym, to oba te dokumenty, jako wzajemnie korespondujące ze sobą, winny składać się na treść zapytania ofertowego, upublicznionego dla wszystkich potencjalnych wykonawców. IZ RPO WZ wskazał, że fakt niekwestionowania zasadności ponoszonych w projekcie wydatków kwalifikowalnych na etapie rozliczania projektu nie przesądza o tym, że w projekcie nie wystąpiła nieprawidłowość. Kwalifikowalność wydatków może być bowiem oceniana na każdym etapie realizacji projektu, tj. zarówno, na etapie oceny i wyboru wniosku o dofinansowanie projektu, po podpisaniu umowy o dofinansowanie na etapie weryfikacji wniosku beneficjenta o płatność (pośrednią oraz końcową), jak również na etapie kontroli rzeczowo - finansowej realizacji projektu, a także nawet w okresie trwałości projektu (wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2796/15). Zgodnie z § 6 pkt 2 umowy, ocena kwalifikowalności wydatków dokonywana jest przez IZ RPO WZ w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie, jak również w trakcie rozliczania i kontroli projektu, po jego zakończeniu, w tym w okresie trwałości projektu. Na etapie oceny wniosku o dofinansowanie weryfikacji podlega potencjalna kwalifikowalność wydatków ujętych we wniosku o dofinansowanie. Przy czym skierowanie projektu do dofinansowania oraz podpisanie z beneficjentem umowy nie oznacza, że wszystkie wydatki ujęte we wniosku o dofinansowanie oraz przedstawione do poświadczenia we wnioskach o płatność zostaną uznane za kwalifikowalne. IZ RPO WZ podała, że stwierdzone uchybienia, a opisane powyżej mieszczą się w pojęciu "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i w konsekwencji musiały skutkować nałożeniem określonych w zaskarżonej decyzji sankcji finansowych. Przez nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 26 rozporządzenia nr 1303/2013 należy rozumieć: każde naruszenie przepisu prawa unijnego lub krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub może powodować szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez jego obciążenie nieuzasadnionym wydatkiem. Z zapisu tego wynika, że przy ocenie nieprawidłowości szkoda nie musi być konkretną stratą finansową. Wystarczy samo tylko wykazanie, że określone nieprawidłowości, powstałe wskutek zachowania się Beneficjenta, mogły jedynie (choć wcale nie musiały) narazić ogólny budżet Unii Europejskiej na uszczerbek, nawet bliżej niewykazany ("potencjalny").
IZ RPO WZ wskazała, że z uwagi na możliwość poniesienia wydatków
w sposób nieoszczędny i niezachowanie zasady uzyskiwania najlepszych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku beneficjent dopuścił się naruszenia art. 44 ust. 3 u.f.p. W niniejszej sprawie, w ocenie IZ RPO WZ, wystąpiła szkoda potencjalna, gdyż doszło do sfinansowania przez IZ RPO WZ wydatku, który gdyby zamawiający przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób prawidłowy mógłby być niższy. Powyższe mogło doprowadzić do sytuacji, w której działania podjęte
w trakcie udzielania zamówienia spowodowały wyeliminowanie potencjalnego wykonawcy zamówienia, oferującego zrealizowanie jego przedmiotu po cenie niższej od zaoferowanej przez wybrany podmiot. Nie jest wykluczona sytuacja, że gdyby postępowanie o udzielenie zamówienia zostało przeprowadzone prawidłowo to pojawiliby się potencjalni oferenci, którzy mogliby złożyć oferty korzystniejsze od tej ostatecznie wybranej. Jednocześnie powyższe mogło spowodować, że potencjalni wykonawcy, którzy w odpowiedzi na wysłane przez beneficjenta zapytanie ofertowe zaproponowali w swoich ofertach wyższą cenę wykonania zamówienia, niż gdyby znali precyzyjny zakres czynności objętych zamówieniem, a także termin wykonania zamówienia. IZ RPO WZ podała, że w niniejszej sprawie brak było możliwości zastosowania rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2017 r. poz. 615 ze zm.).
Spółka złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2020 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.- dalej "k.p.a."), przez pobieżne wyjaśnienie stanu faktycznego, nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, oceniając materiał w sposób dowolny, a nie swobodny. Organ błędnie ustalił, że skarżąca nie wypełniła postanowień, wynikających
z załącznika nr 5 do umowy o dofinansowanie nr [...]
z dnia [...] marca 2017 r., uznając tym samym całkowicie bezpodstawnie za niekwalifikowalne wydatki objęte umową nr [...] Skarżąca wypełniła wszystkie wymagania wynikające zarówno z ww. umowy oraz załączonych do niej dokumentów. Organ również, nie przeprowadzając żadnego postępowania dowodowego, bezpodstawnie uznał, że opis przedmiotu zamówienia był nieprecyzyjny oraz że wykonawcy z całą pewnością przy innym opisie przedmiotu zamówienia złożyliby oferty opiewające na niższe kwoty oraz w związku
z nieprecyzyjnym opisem zamówienia świadczyliby usługi niedokładnie, posługując się zasobem osobowym bez należytego doświadczenia. W ocenie skarżącej, brak jest jakichkolwiek podstaw do wyciągnięcia tak dalece idących wniosków wyłącznie na podstawie treści zapytania ofertowego oraz przesłanych ofert, co potwierdza naruszenie przywołanych przepisów postępowania administracyjnego;
2. art. 6 k.p.a, przez działanie bez podstawy prawnej wyrażające się w rozszerzającej
wykładni postanowień umowy, przejawiającej się w oczekiwaniu od skarżącej spełnienia szerszego zakresu obowiązków, niż wynikający z postanowień umowy oraz powszechnie obowiązujących przepisów prawa, bez podania podstawy żądania określonego zachowania od skarżącej. Organ, nie wskazując żadnej podstawy prawnej, oczekuje od skarżącej posługiwania się opisem zamówienia zgodnego
z przewidywaniami organu, które w żaden sposób nie zostały sprecyzowane, ani unormowane;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej po ponownym rozpoznaniu pomimo, że uchybienia proceduralne w zakresie ustalenia stanu faktycznego powinny skutkować uchyleniem skarżonej decyzji w całości oraz umorzeniem postępowania w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.;
4. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p., przez błędne uznanie, że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, pomimo, że skarżąca postąpiła zgodnie z procedurami dotyczącymi rozeznania rynku wynikającymi z załącznika nr [...] do umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. zatytułowanego "Zasady
w zakresie udzielania zamówień w projektach realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020" (dalej: "załącznik nr 5"). Organ utrzymał w mocy decyzję orzekającą zwrot rzekomo niekwalifikowanych środków opierając się wyłącznie na twierdzeniach, nie wskazując żadnej podstawy faktycznej, ani prawnej, potwierdzającej stanowisko organu w przedmiotowej sprawie. Skarżący obszernie wykazał oraz uargumentował przestrzeganie procedur dotyczących wydatków ze środków pochodzących
z budżetu Unii Europejskiej, w szczególności wynikających z załącznika nr 5, co organ bezpodstawnie uznał za niewystarczające, czym w ocenie skarżącej dopuścił się naruszenia przywołanych przepisów;
5. art. 2 pkt 14 u.p.s., przez jego błędną interpretację oraz uznanie, że doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 320 z późn. zm.) (dalej: "rozporządzenie nr 1303/2013"). Organ błędnie uznał, że doszło do wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej, pomimo zachowania przez skarżącą wszystkich procedur wynikających
z powszechnie obowiązującego prawa krajowego, wspólnotowego oraz
z postanowień umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., w tym z załącznika nr 5;
6. art. § 5 ust. 1 - 2 w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2018 r. poz. 971 z późn. zm.) w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 4 rozdziału 4 załącznika nr 5, przez jego błędną interpretację wyrażającą się na przyjęciu, że naruszone przepisy nie znajdują zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym, pomimo ich obligatoryjnego zastosowania w sytuacji wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej. Organ bezpodstawnie przyjął, że nie znajdują zastosowania naruszone przepisy z uwagi na brak konieczności stosowania przepisów ustawy
z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 z późn. zm.) z uwagi na wartość udzielanego zamówienia, pomimo obowiązku ich stosowania, który wynika z rozdziału 4 ust. 4 załącznika nr 5, bez względu na wartość zamówienia lub stosowania innych przepisów powszechnie obowiązujących, którego postanowienia strony postępowania są zobowiązane stosować w związku
z przepisem art. 184 ust. 1 u.f.p.
W odpowiedzi na skargę, IZ RPO WZ wniosła o jej oddalenie i wskazał, że
w stosunku do skarżącej nie można zastosować korekt finansowych wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków obniżenia wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień z dnia 22 czerwca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1264) z uwagi na brzmienie § 2, który nakazuje do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosować przepisy dotychczasowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Spór dotyczy zwrotu części środków finansowych otrzymanych przez spółkę na realizację przedmiotowego projektu w związku zakwestionowaniem przez organ wydatków na wynagrodzenie Inżyniera Kontraktu z uwagi na nieprawidłowe określenie zamówienia ofertowego.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Stosownie do art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów
i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Bezsporne jest, że niniejsze zamówienie ofertowe mieściło się w granicach powyżej 20.000 zł do 50.000 zł netto, w związku z tym nie znajdują zastosowania przepisy p.z.p. oraz że w umowie z dnia [...] marca 2017 r. zawartej pomiędzy IZ RPO WZ a skarżącą (dalej "umowa"), skarżąca zobowiązała się do przestrzegania załącznika nr 5 "Zasady w zakresie udzielania zamówień w projektach realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020", dalej "Zasady".
Zgodnie z art. 4 pkt 8 p.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia umowy, ustawy (p.z.p.) nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30.000 euro.
Stosownie do art. 89 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2020), ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 21843), utraciła moc. Do postępowań o udzielenie zamówienia, o których mowa w ustawie uchylanej w art. 89, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 90). Do umów w sprawie zamówienia publicznego oraz umów ramowych, o których mowa w ustawie uchylanej w art. 89, zawartych przed dniem 1 stycznia 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 91 ust. 1 pkt 1). Do postępowań odwoławczych i postępowań toczących się wskutek wniesienia skargi do sądu, o których mowa w ustawie uchylanej w art. 89, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2021 r., oraz właściwości sądów w sprawach skarg wniesionych przed dniem 1 stycznia 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 92 ust. 1).
Wskazać należy, że rozporządzenie z 2016 r. wydane zostało na podstawie art. 24 ust. 13 p.z.p., zatem nie ma ono zastosowania do postępowań, do których nie stosuje się p.z.p.
Zapytanie ofertowe to tryb udzielenia zamówienia publicznego stosowany zgodnie z uregulowaniami wewnętrznymi zamawiającego, w którym w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie opublikowane np. na stronie internetowej zamawiającego, oferty mogą składać wszyscy zainteresowani.
Zamówienia, których wartość szacunkowa jest niższa niż próg przetargowy, czyli 30.000 euro (wartość netto, bez VAT), powinny być dokonywane zgodnie
z wewnętrzną procedurą zamawiającego oraz ustawą o finansach publicznych.
Wobec czego treść zapytania ofertowego winna być regulowana na podstawie wewnętrznej procedury zamawiającego oraz zapisów procedury związanej
z projektem dofinansowanym w ramach RPO WZ.
W niniejszej sprawie w § 9 umowy skarżąca zobowiązała się do przestrzegania Zasad.
W niniejszej sprawie w Zasadach, część kompendium, m.in. wskazano, że niniejszy dokument opisuje zasady udzielania zamówień w projektach RPO WZ przez podmioty nie zobowiązane do stosowania p.z.p. jak i zobowiązane do stosowania p.z.p. oraz sposób przeprowadzenia i dokumentowania procedury związanej z udzieleniem zamówienia. Wybór sposobu udzielania zamówienia uzależniony jest od typu beneficjenta oraz wartości zamówienia. Udzielenie zamówienia w ramach projektu w przypadku zamówień o wartości od 20.000 zł do 50.000 zł netto następuje zgodnie z rozeznaniem rynku.
Schemat realizacji ww. zamówienia przedstawiono w pkt 5 kompendium (str. 53v akt sądowych- str. 6 Zasad). Wynika z niego, że upublicznienie zapytania ofertowego następuje za pośrednictwem sieci internet (własna strona beneficjenta) lub wysłanie zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje co najmniej trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia. Następnie beneficjent powinien w sytuacji otrzymania ważnych ofert konkurencyjnych (minimum dwie) dokonać wyboru oferty najkorzystniejszej cenowo. W sytuacji braku ważnych ofert beneficjent powinien udokumentować wartość rynkową danej usługi, dostawy lub roboty budowlanej, np. przez wydruki ze stron internetowych z opisem przedmiotu zamówienia, wydruki maili z informacją na temat ceny za określony przedmiot zamówienia lub za pomocą innego dokumentu. Przedstawione dokumenty muszą potwierdzać ceny za dany przedmiot zamówienia od m.in. dwóch konkurujących za sobą na rynku wykonawców.
Celem Zasad jest uszczegółowienie i zobrazowanie zagadnienia udzielania zamówień w ramach RPO WZ przez wszystkich beneficjentów ze szczególnym uwzględnieniem zamówień nieobjętych p.z.p (1.2.1.). W założeniu IZ RPO WZ, stosowanie procedur opisanych w zasadach miało ułatwić beneficjentom rozliczanie otrzymanego dofinansowania, a także monitorowanie prawidłowości przebiegu projektów na różnych etapach ich realizacji. Stworzenie jednolitych i transparentnych zasad dokonywania wydatków miało zapewnić efektywne i skuteczne zarządzanie finansami publicznymi oraz równouprawnienie w dostępie do środków finansowych (1.2.2.).
W rozdziale 2 Zasad przedstawiono zasady obowiązujące przy wydatkowaniu środków publicznych przez beneficjentów. W pkt 7 tego rozdziału (str. 55v akt sądowych – str. 10 Zasad) podano, że do najważniejszych zasad wydatkowania
ww. środków należą:
a) zasada uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, która służy temu aby zarówno na etapie przygotowania, jak i przeprowadzenia postępowania
o udzielenie zamówienia nie eliminować z udziału w postępowaniu określonej grupy wykonawców bądź nie stwarzać określonej grupie wykonawców uprzywilejowanej pozycji. Zasada ta zobowiązuje również do czuwania nad tym, aby wykonawcy postępowali wobec siebie uczciwie, zgodnie z zasadami obrotu gospodarczego
i obowiązującym porządkiem prawnym.
b) zasada jawności i przejrzystości gwarantująca, że postępowanie o udzielenie zamówienia zawiera jasne reguły i istnieją środki do weryfikacji prawidłowości ich stosowania, a zamawiający podejmuje przewidywalne decyzje na podstawie wcześniej ustalonych kryteriów, które zapewniają zachowanie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Celem tej zasady jest również zapewnienie wszystkim zainteresowanym zapoznania się z informacją o zamówieniu,
jak i zagwarantowanie, że osoby występujące po stronie zamawiającego są bezstronne i obiektywne w czasie przygotowania i prowadzenia postępowania.
c) zasada celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych, która zapewnić ma uzyskanie jak najlepszych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku.
Jest to uregulowanie ogólne, które doznaje modyfikacji w zależności od wartości zamówienia ofertowego, jak wynikało z innych zapisów Zasad.
Należy bowiem pamiętać, że zasada konkurencyjności dotyczy zamówień powyżej 50.000 zł netto, co wynikało z kompendium zasad pkt 3.2., a takie zamówienie nie było przedmiotem niniejszego postępowania.
Rozdział 3 dotyczy udzielania zamówień w ramach projektu, zaś w pkt. 3.1.2. wskazano, że wydatki w ramach projektu muszą być ponoszone w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, zaś spełnienie ww. wymogów w przypadku zamówień o wartości od 20.000 zł do 50.000 zł netto następuje wyłącznie w drodze przeprowadzania i udokumentowania rozeznania rynku.
Według organu, skarżąca naruszyła zasady, wymienione w 2.7 Zasad, co doprowadziło do orzeczenia zwrotu całości środków pieniężnych wydatkowanych na sfinansowanie zamówienia – zatrudnienie Inżyniera Kontraktu. Organ wskazał, że ww. zamówienie nie podlegało p.z.p., zatem nie było możliwości zastosowania rozporządzenia z 2016 r. zgodnie z pkt. 3.1.12. Zasad, tj. dokonania korekty procentowej uzależnionej od rodzaju i stopnia naruszenia przepisów.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie skarżąca na własnej stronie internetowej ogłosiła w dniu [...] stycznia 2017 r., że przyjmuje oferty trybie przetargu nieograniczonego o wartości zamówienia powyżej kwot określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 p.z.p. na zakup 5 szt. [...], zaś w dniu [...] kwietnia 2017 r., że zaprasza do złożenia oferty na wykonywanie funkcji Inżyniera Kontraktu w ramach ww. oferty na zakup [...]. (te dwie oferty na stronie internetowej skarżącej występują bezpośrednio po sobie). W zapytaniu ofertowym dotyczącym Inżyniera Kontraktu, wskazała termin, sposób oraz miejsce składania ofert. Oferta miała zawierać wszystkie koszty wykonawcy związane z realizacją zamówienia i być wyrażona w walucie polskiej z wyraźnym zaznaczeniem wartości netto oraz wysokości podatku vat. Skarżąca zastrzegła sobie prawo do unieważnienia ww. procedury bez podania przyczyny na każdym etapie jej realizacji. Skarżąca wskazała osobę, z jej strony, odpowiedzialnej do udzielania odpowiedzi w zakresie ww. zapytania. Ponadto wysłała zapytanie do trzech podmiotów. Wysłane zapytanie ofertowe było identyczne w treści, jak zapytanie ogłoszone na stronie internetowej.
Jak wyżej opisano, skarżąca zgodnie ze schematem Zasad w zapytaniu ofertowym miała przestrzegać zasady rozeznania rynku, tj. mogła zamieścić zapytanie ofertowe na swojej stronie internetowej lub wysłać je do trzech potencjalnych oferentów. Skarżąca zrobiła obie te rzeczy. W ocenie Sądu, nie można skarżącej zarzucić naruszenia Zasad. Przestrzeganie zasady konkurencyjności zgodnie z zapisami punkt 3.2 kompendium i punkt 5 - schemat realizacji zamówienia oraz punkt 3.4 Zasad było obowiązkowe jedynie dla beneficjentów, których wartość zamówienia była powyżej 50.000 zł netto. Takiego zamówienia ofertowego skarżąca nie realizowała. Podkreślić należy, że organ nie zakwestionował wartości przedmiotowego zamówienia ofertowego. Ponadto w Zasadach nie określono treści zamówienia ofertowego w zakresie od 20.000 do 50.000 zł netto, zatem nie sposób twierdzić, że upublicznione przez nią zamówienie nie posiadało istotnych elementów, które powinno mieć, według organu. Z treści Zasad – 3.4. wynika, że jedynie dla zamówień powyżej 50.000 zł netto, do których stosuje się zasadę konkurencyjności, organ zawarł szczegółowe zasady dotyczące zapytania ofertowego (punkt 3.4.8
i dalsze). Dla takiego zamówienia organ przygotował również wzór zapytania ofertowego, stanowiący załącznik nr 1.1 do Zasad (punkt 3.4.8.a, str. 58 akt sadowych- str.17 Zasad).
Zdaniem Sądu, skoro skarżąca do zapytania ofertowego w celu realizacji zasady rozeznania rynku mogła wysłać ww. zamówienie do trzech oferentów, co uczyniła, spełniła ona zatem wymagania, określone w Zasadach. Podkreślić należy, że trzej oferenci otrzymali ww. zamówienie w jednakowej treści, nie wzbudziło ono
w nich żadnych wątpliwości, co do przedmiotu oferty, zaś przygotowane przez nich oferty były zbliżone nie tylko w cenie ([...] zł; [...] zł; [...] zł - kwoty netto), lecz również opisu ewentualnych działań. W ocenie Sądu, w przedmiotowym postępowaniu ofertowym nie doszło do naruszenia zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, zasady jawności i przejrzystości oraz zasady celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych (punkt 2.7.b.c. Zasad). Wszyscy trzej oferenci, jak i osoby, które zaznajomiły się z treścią zamówienia na stronie internetowej skarżącej miały identyczne szanse
w postępowaniu ofertowym.
Zdaniem Sądu, skoro organ zobowiązuje stronę umowy do przestrzegania Zasad winien szczegółowo uregulować w przyjętej procedurze wszystkie kwestie związane z zamówieniami ofertowymi o różnych wartościach.
Wobec braku naruszenia przez skarżącą Zasad, określonych przez organ nie doszło zatem do naruszenia procedur na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p., zaś wszczęcie procedury o zwrot pobranych środków względem skarżącej było niezasadne.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i § 3 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a", uchylił decyzje organu, wydane w obu instancjach oraz umorzył postępowanie administracyjne.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit.a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na rzecz skarżącej zasądzono od organu kwotę [...]zł tytułem kosztów postępowania sądowego, w tym [...] zł tytułem wpisu, [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i [...] zł tytułem opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa.