I SA/Sz 812/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-02-09
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościAMWSkarb Państwaumowa najmupodatnikposiadacz zależnyorzecznictwo NSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji w sprawie podatku od nieruchomości, uznając, że skarżący nie był podatnikiem, a obowiązek spoczywał na Agencji Mienia Wojskowego.

Sprawa dotyczyła ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2017 r. dla skarżącego, który posiadał nieruchomości na podstawie umów najmu z Agencją Mienia Wojskowego (AMW). Organy podatkowe uznały skarżącego za podatnika, podczas gdy skarżący twierdził, że podatnikiem powinna być AMW. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego, uchylając decyzje organów obu instancji i umarzając postępowanie, argumentując, że AMW, jako odrębny podmiot prawny od Skarbu Państwa, jest podatnikiem w stosunku do powierzonego jej mienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2017 r. Spór dotyczył tego, czy skarżący, będący przedsiębiorcą i posiadaczem nieruchomości na podstawie umów najmu z Agencją Mienia Wojskowego (AMW), był podatnikiem podatku od nieruchomości. Organy podatkowe uznały, że skarżący jest podatnikiem na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), ponieważ posiadał nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa na podstawie umowy z AMW. Sąd administracyjny, powołując się na ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że AMW, jako państwowa osoba prawna i odrębny podmiot od Skarbu Państwa, jest podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do mienia powierzonego jej przez Skarb Państwa. W konsekwencji, umowy najmu zawarte przez skarżącego z AMW nie przenosiły obowiązku podatkowego na skarżącego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na brak podstaw do jego wszczęcia wobec skarżącego, a także zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Podatnikiem podatku od nieruchomości jest Agencja Mienia Wojskowego (AMW), a nie osoba fizyczna (skarżący) posiadająca te nieruchomości na podstawie umowy najmu z AMW.

Uzasadnienie

AMW jest państwową osobą prawną, odrębnym podmiotem od Skarbu Państwa, któremu powierzono mienie. W stosunkach zewnętrznych AMW występuje jako właściciel i jest wyłącznym podmiotem powierzonych jej praw, co implikuje jej status jako podatnika w stosunkach publicznoprawnych. Umowy najmu zawarte przez skarżącego z AMW nie przenoszą obowiązku podatkowego na skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

u.p.o.l. art. 3 § 1 pkt 4 lit.a

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Przepis określający, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości w przypadku posiadania nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na podstawie umowy z właścicielem.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 6 § 1 i 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Dotyczy obowiązku składania informacji o nieruchomościach.

u.a.m.w. art. 6 § 1 i 2

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego

Określa zasady powierzania AMW wykonywania praw Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości.

O.p. art. 21 § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe.

O.p. art. 68 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe.

O.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza zależnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Agencja Mienia Wojskowego (AMW) jest odrębnym podmiotem prawnym od Skarbu Państwa i jako taka jest podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do mienia powierzonego jej przez Skarb Państwa. Umowy najmu zawarte przez skarżącego z AMW nie przenoszą obowiązku podatkowego na skarżącego, gdyż nie są to umowy zawarte bezpośrednio ze Skarbem Państwa.

Godne uwagi sformułowania

AMW należy do kategorii jednostek organizacyjnych określanych jako państwowe osoby prawne. Występowanie przez powiernika w stosunkach zewnętrznych jako wyłącznego podmiotu powierzonych mu praw implikuje jego postrzeganie oraz jego status prawny zarówno w stosunkach prywatnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Skoro powiernik jest podmiotem praw i obowiązków cywilnych (dokonuje we własnym imieniu czynności prawnych), to również jest on podatnikiem.

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Dziel

sędzia

Jolanta Kwiecińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu podatnika podatku od nieruchomości w przypadku posiadania mienia Skarbu Państwa na podstawie umów z Agencją Mienia Wojskowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej AMW i jej relacji ze Skarbem Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z interpretacją przepisów dotyczących podatku od nieruchomości i statusu prawnego Agencji Mienia Wojskowego, co jest istotne dla podmiotów współpracujących z AMW.

Kto płaci podatek od nieruchomości Skarbu Państwa? Sąd rozstrzyga spór z Agencją Mienia Wojskowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 812/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
1. Uchylono decyzję I i II instancji 2. umorzono postępowanie podatkowe
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135, art. 145 § 3, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2014 poz 849
art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1456
(jt. z systemu, nie było nowszych) art. 6 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] lutego 2023 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. S. kwotę [...]([...]) tysiące złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 21 września 2022 r., nr SKO/HM/400/2070/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z 24 lutego 2021 r. nr WPiOL111.3120.18.2021.KB w przedmiocie ustalenia S. S. (dalej "skarżący") wymiaru podatku od nieruchomości za 2017 r.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej "O.p.") w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3, art.2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 4 i art. 6 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 2849 ze zm.; dalej "u.p.o.l.").
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ podatkowy I instancji ustalił skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie [...]zł.
Organ I instancji przedstawił w tabeli sposób wyliczenia wysokości zobowiązania podatkowego od poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Organ I instancji wskazał, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział w S. [później Agencja Mienia Wojskowego - następca prawnym WAM – dopisek Sądu] zawarła ze skarżącym, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "P. H.- U. i T. S. S., w latach 2004 – 2017- umowy najmu: lokalu użytkowego U1, położnego w budynku 22 o pow. użytkowej 50 m2 wraz
z terenem o pow. 2.163 m2, stanowiącego część działki gruntu nr [...] z obrębu [...]; lokalu użytkowego U1, położonego w budynku [...] o pow. użytkowej 140 m2; lokalu użytkowego U2, położonego w budynku [...] o pow. użytkowej 248 m2; nieruchomości gruntowej o pow. 228 m2, stanowiącej część działki nr [...] z obrębu [...] nieruchomości gruntowej o pow. 50 m2, stanowiącej część działki nr [...] z obrębu [...].
Organ I instancji podał, że wzywał skarżącego do złożenia informacji IN-1, lecz podatnik tego nie uczynił. Organ I instancji wydał wobec skarżącego postanowienie w dniu 7 stycznia 2021 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w celu ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2017. Organ I instancji przytoczył treść art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 2 ust. 1 u.p.o.l. oraz art. 21 § 5, art. 68 § 2 O.p.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego procesowego. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy nie ustalił czy WAM, wynajmując mu ww. nieruchomości działała w imieniu Skarbu Państwa jako posiadacz zależny.
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie skarżącego, przedstawił stan faktyczny podkreślił, że jest on osobą fizyczną. Tym samym zobowiązanie podatkowe
w podatku od nieruchomości powstaje w jego przypadku z mocy decyzji ustalającej to zobowiązanie, a dana osoba zobowiązana jest do złożenia informacji o gruntach
i obiektach budowlanych, o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l.
Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie złożył w organie I instancji informacji o nieruchomościach za 2017 r. w związku z posiadaniem nieruchomości na podstawie umów najmu zawartych z WAM. Tym samym, według organu odwoławczego, zaktualizował się obowiązek organu do wydania decyzji ustalającej zgodnie z art. 21 O.p. w zw. z art. 68 § 1 i 2 O.p.
Organ odwoławczy przywołał treść art. 3 ust. 1 u.p.o.l. oraz art. 6 ust. 1 ustawy
z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (AMW) (Dz. U. z 2021 r. poz. 303, dalej "u.a.m.w.") i wskazał, że AMW wykonuje uprawnienia Skarbu Państwa, co oznacza, iż podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą tego mienia w stosunkach cywilnoprawnych jest nadal Skarb Państwa. Konsekwencją zawartych przez AMW umów jest fakt przeniesienia obowiązku podatkowego na inne podmioty, z którymi AMW zawarła umowy najmu (dzierżawy) nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa. Zdaniem organu odwoławczego, umowy najmu (dzierżawy) nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa zawarte przez AMW z innymi podmiotami należy traktować jako umowy zawarte z właścicielem - Skarbem Państwa.
Wobec powyższego, według organu odwoławczego, w niniejszej sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości od przedmiotów, objętych ww. umowami najmu jest skarżący na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący jest przedsiębiorcą i wykorzystuje przedmioty najmu w swojej działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania, opierając decyzję o dowody zawarte w aktach, które były wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji i umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zarzucił organowi naruszenie:
- art. 3 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1, 6 i 7 u.p.o.l., przez nieprawidłowe uznanie, że skarżący w okresie objętym postępowaniem był podatnikiem podatku od nieruchomości, podczas gdy z treści spornej decyzji nie wynika, aby to skarżący był faktycznie podatnikiem podatku od nieruchomości, albowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem to Wojskowa Agencja Mienia Wojskowego powinna być podatnikiem ww. podatku. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, aby strona zobowiązana była do zapłaty podatku od nieruchomości za rok 2017 r.;
- art. 6 ust. 6 u.p.o.l., przez uznanie, że skarżący zobowiązany był do złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, podczas, gdy z treści spornej decyzji nie wynika, aby skarżący w 2017 r. był podatnikiem podatku od nieruchomości, a tym samym uznać należy, że nie był zobowiązany do złożenia przedmiotowej informacji;
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p., przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji podczas gdy organ przeprowadził przedmiotowe postępowanie podatkowe w sposób rażąco naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych przejawiające się przede wszystkim tym, że Prezydent Miasta S. nie wykazał w treści spornej decyzji, aby skarżący w 2017 r. był podatnikiem podatku od nieruchomości. W świetle tych okoliczności Kolegium zobowiązane było do uchylenia spornej decyzji i umorzenia postępowania;
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 O.p., wobec utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji w zakresie ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku nieruchomości, podczas gdy w niniejszej sprawie organ podatkowy w sposób nieprawidłowy przyjął, iż to skarżący jest podatnikiem ww. podatku, a nie Wojskowa Agencja Mienia Wojskowego. W tych okolicznościach faktycznych Kolegium zobowiązane było do uchylenia spornej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie;
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 122 i art. 125 § 1 O.p., przez utrzymanie przez Kolegium spornej decyzji w mocy podczas gdy organ pierwszej instancji nie ustalił prawdy obiektywnej sprawy;
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. art. 210 § 4 w zw. z art. 124 O.p., przez utrzymanie przez organ drugiej instancji spornej decyzji w mocy, podczas gdy Prezydent Miasta S. w sposób wadliwy uzasadnił sporne rozstrzygnięcie polegające na tym, że organ pierwszej instancji nie wskazał i nie wyjaśnił treści przepisu, na podstawie którego przyjął, że w 2017 r. skarżący był podatnikiem podatku nieruchomości. Jednocześnie Kolegium w sposób nieprawidłowy przyjęło, iż to skarżący winien być w sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości. W tych okolicznościach faktycznych sporna decyzja nie spełnia wymagań ustawowych.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy uznania skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości w związku posiadaniem przez niego przedmiotowych nieruchomości na podstawie zawartych z Agencją Mienia Wojskowego umów najmu.
Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości jest AMW.
W sprawie nie było sporu co do przedmiotów, objętych opodatkowaniem, ani faktu, że skarżący jest przedsiębiorca i wykorzystuje przedmiotowe nieruchomości
w swojej działalności gospodarczej.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarżący zawarł najwcześniejsze umowy najmu
z Wojskową Agencją Mieszkaniową, której następcą prawnym jest Agencja Mienia Wojskowego (dalej "AMW").
AMW jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.), nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej. AMW działa na podstawie ustawy i statutu (art. 5 ust. 1
i 2 u.a.m.w.).
Zgodnie z art.120 ust. 1 u.a.m.w., z dniem 1 października 2015 r. łączy się:
1) Wojskową Agencję Mieszkaniową utworzoną na podstawie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
2) Agencję Mienia Wojskowego utworzoną na podstawie ustawy z dnia 30 maja
1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz
o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 712 oraz z 2014 r. poz.1146).
Połączenie agencji, o których mowa w ust.1, następuje przez przejęcie Agencji Mienia Wojskowego przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (ust. 2). Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, w związku z przejęciem Agencji Mienia Wojskowego wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki Agencji Mienia Wojskowego, w tym wynikające z koncesji, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają (ust. 3).
Na podstawie art. 121 u.a.m.w., Wojskowa Agencja Mieszkaniowa po połączeniu agencji, o których mowa w art. 120 ust. 1, z dniem 1 października 2015 r. otrzymuje nazwę - Agencja Mienia Wojskowego.
Stosownie do art. 1 u.a.m.w. określa:
1) zadania, zasady działalności oraz organizację AMW;
2) zasady i tryb gospodarowania mieniem Skarbu Państwa powierzonym AMW, w tym mieniem:
a) będącym do dnia jego przekazania AMW w trwałym zarządzie jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez nich nadzorowanych, a także innym mieniem będącym we władaniu tych jednostek oraz dobrami niematerialnymi o charakterze majątkowym, niewykorzystywanym do realizacji ich zadań,
b) przekazanym pozostałym po likwidacji państwowych osób prawnych, dla których organem założycielskim lub organem nadzoru był Minister Obrony Narodowej albo minister właściwy do spraw wewnętrznych;
3) zasady i tryb gospodarowania mieniem Skarbu Państwa przekazanym Agencji na podstawie umowy użyczenia lub decyzji właściwego ministra;
4) zasady gospodarki mieszkaniowej i internatowej oraz przebudowy i remontów zasobów mieszkaniowych i internatowych, o których mowa w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
5) zadania realizowane przez Agencję w zakresie obrotu towarami, technologiami
i usługami oznaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa na zasadach
i w trybie określonych w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami oznaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa;
6) zasady i tryb gospodarowania niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa bez pośrednictwa AMW.
Na podstawie art. 6 ust. 1 u.a.m.w., Skarb Państwa powierza Agencji wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do:
1) nieruchomości stanowiących jego własność:
a) wykorzystywanych do zakwaterowania żołnierzy zawodowych,
b) zajętych pod budowle i urządzenia związane z nieruchomościami, o których mowa w lit.a,
c) uznanych za zbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, jeżeli przedstawiona przez Agencję propozycja wykorzystania tych nieruchomości uzasadnia ich przekazanie w celu realizacji zadań Agencji;
2) innego niż określone w pkt 1 mienia przekazanego Agencji;
3) mienia Skarbu Państwa:
a) będącego do dnia przekazania Agencji w trwałym zarządzie jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez nich nadzorowanych, niewykorzystywanego do realizacji ich zadań,
b) przekazanego pozostałego po likwidacji państwowych osób prawnych, dla których organem założycielskim lub organem nadzoru był Minister Obrony Narodowej albo minister właściwy do spraw wewnętrznych.
Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Agencję przysługuje prawo własności lub inne prawa uzyskane z tytułu zbycia lub obciążenia prawem rzeczowym lub innym prawem mienia, o którym mowa w art.1 pkt 2 (art. 6 ust. 2).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l., gdyż jest posiadaczem przedmiotowych nieruchomości na podstawie umów zawartych z AMW, która reprezentuje Skarb Państwa. Według organu odwoławczego, umowy zawarte przez skarżącego należy traktować na podstawie ww. przepisu jako umowy zawarte ze Skarbem Państwa.
Podkreślić należy, że sądy administracyjnie obecnie prezentują jednolity pogląd na kwestię statusu prawnego AMW, w tym sposobu opodatkowania tej jednostki
w zakresie podatku od nieruchomości (por. wyrok NSA: z 20 kwietnia 2022 r.
o sygn. akt III FSK 4084/21; z 4 marca 2021 r. o sygn. III FSK 895/21 – 899/21; z 16 czerwca 2021 r. o sygn. III FSK 25/21 i III FSK 60/21, z 6 października 2021 r. o sygn. III FSK 4056/21; z 3 grudnia 2021 r. o sygn. III FSK 4421/21; z 13 kwietnia 2022 r.
o sygn. III FSK 1888/21; z 12 maja 2022 r. o sygn. III FSK 2952/21).
AMW należy do kategorii jednostek organizacyjnych określanych jako państwowe osoby prawne.
W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że AMW występuje jako instytucja powiernicza Skarbu Państwa. AMW należy do kategorii jednostek organizacyjnych określanych jako państwowe osoby prawne. Przyznanie jej osobowości cywilnoprawnej oznacza, że jest ona odrębnym od Skarbu Państwa podmiotem prawa, działającym przez własne organy. AMW nie należy zatem utożsamiać ze Skarbem Państwa. Występuje ona w obrocie prawnym samodzielnie, jako odrębny od Skarbu Państwa podmiot, któremu ustawa o AMW przyznała osobowość prawną. Stosunek powiernictwa tworzy specyficzne relacje pomiędzy powiernikiem, a powierzającym. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r. o sygn. akt
II FSK 1005/14, NSA wyjaśnił, że stosunek powierniczy oparty jest na elemencie rozporządzania mieniem powierniczym na rzecz powiernika oraz elemencie zobowiązania powiernika wobec powierzającego do określonego zachowania, przy czym w stosunkach zewnętrznych (wobec osób trzecich) powiernik występuje jako właściciel i jest wyłącznym podmiotem powierzonych mu praw, natomiast jego zobowiązanie do korzystania z majątku powierniczego w sposób wynikający z celu ustanowienia stosunku powierniczego ogranicza jego prawa w stosunkach wewnętrznych (wobec powierzającego). Dlatego też, występowanie przez powiernika w stosunkach zewnętrznych jako wyłącznego podmiotu powierzonych mu praw implikuje jego postrzeganie oraz jego status prawny zarówno w stosunkach prywatnoprawnych, jak i publicznoprawnych. W szczególności, skoro powiernik jest podmiotem praw i obowiązków cywilnych (dokonuje we własnym imieniu czynności prawnych), to również jest on podatnikiem. Skoro bowiem powiernik działa we własnym imieniu i w stosunkach zewnętrznych jest wyłącznym podmiotem powierzonych mu praw, wynikający z realizacji tych praw obowiązek podatkowy nie może być przerzucany na powierzającego, czyli Skarb Państwa. Występowanie przez powiernika w stosunkach zewnętrznych, jako wyłącznego podmiotu powierzonych mu praw, faktyczne władanie nieruchomościami przekazanymi i rzeczywiste działanie
w ramach prawa własności we własnym imieniu przemawia za przyjęciem, że skarżąca jawi się jako posiadacz przekazanych jej nieruchomości. Takie postrzeganie
w stosunkach zewnętrznych skarżącej, to jest jak właściciela i wykonywanie przez nią praw w sposób, jaki przysługują właścicielowi, implikuje też jej status w stosunkach publicznoprawnych.
Zgodnie także z art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo,
z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Posiadanie jest stanem faktycznym przejawiającym się we władztwie nad rzeczą, jednak takim władztwie, które jest wyrazem woli posiadania. Z tego punktu widzenia należy odróżnić pojęcie władztwa nad rzeczą (corpus) i wolę posiadania (animus). Przy wykładni przepisów u.p.o.l. należy posłużyć się definicją posiadania obowiązującą na gruncie prawa cywilnego (wyroki NSA z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt II FSK 917/14 i sygn. akt II FSK 509/14). Posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel. Rozstrzygające znaczenie ma więc zakres władania rzeczą, na wzór prawa własności, chociażby nawet niepoparty przysługującym posiadaczowi prawem własności. Posiadacz zależny, to m.in. użytkownik, zastawnik, najemca lub dzierżawca, czyli osoba mająca określone władztwo nad cudzą rzeczą. Zasadniczo, podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel gruntu (gdy tytuł własności i stan faktycznego posiadania związane są z tym samym podmiotem), natomiast w sytuacji, gdy występują dwa podmioty - właściciel i posiadacz - podatnikiem jest posiadacz. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l., podatnikiem podatku od nieruchomości będzie osoba: fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna, która objęła w posiadanie nieruchomość bezpośrednio od właściciela, tj. w sprawie, od Skarbu Państwa. Takie uregulowanie oznacza, że podatnikiem będzie osoba, której właściciel przekazał nieruchomość
w posiadanie na podstawie umowy albo innego tytułu prawnego.
Z uwagi na powyższe, Sąd mając na uwadze jednolitą linię orzeczniczą przyjął, że to AMW jest podatnikiem podatku od nieruchomości, także w zakresie mienia,
w stosunku do którego Skarb Państwa powierzył jej wykonywanie prawa własności
i innych praw rzeczowych. W niniejszej sprawie, AMW jest zatem jednostką, która objęła w posiadanie przedmiotowe nieruchomości od Skarbu Państwa na podstawie innego tytułu (tj. przepisów ustawy) w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l.
Zdaniem Sądu, stanowisko zaprezentowane w wydanym wyroku jest kompatybilne z wyrokami sądów administracyjnych, w tym wyżej wskazanymi wyrokami NSA, zawierającymi rozważania na temat uznania AMW za przedsiębiorcę na tle przepisów u.p.o.l. w zakresie posiadanego mienia. W orzecznictwie przyjęto, że organ podatkowy nie może zastosować stawki podatku od nieruchomości w wysokości przyjętej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą od wszystkich składników mienia, będących w posiadaniu przez AMW. Organ podatkowy musi badać, czy dany składnik majątku AMW jest wykorzystywany przez AMW do prowadzenia działalności gospodarczej.
Umowy najmu, które zawarła AMW ze skarżącym nie przenoszą zatem obowiązku podatkowego na skarżącego, gdyż skarżący nie zawarł ich ze Skarbem Państwa, lecz z AMW, która jest podmiotem (osobą prawną) odrębnym od Skarbu Państwa.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie w stosunku do skarżącego nie znajduje zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l., brak jest zatem podstaw do uznania skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości odnośnie przedmiotowego mienia.
Podkreślić należy, że status prawnym AMW jest inny niż Lasów Państwowych, które mimo, że są państwową jednostką organizacyjną to nie posiadają osobowości prawnej, choć reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia (art. 32 ust. 1 ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach- Dz. U. z 2022 r. poz.672). Brak jest zatem podstaw do przeniesienia na grunt niniejszej sprawy stanowiska NSA zawartego w uchwale z 19 sierpnia 1996 r. o sygn. FPK 9/96, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości spoczywa na posiadaczu zależnym nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, a będącej w zarządzie Lasów Państwowych, która została mu przekazana na podstawie umowy zawartej z Lasami Państwowymi. Także w wyrok NSA z dnia 16 maja 2019 r. o sygn. akt II FSK 1797/17 dotyczył innej sytuacji, gdzie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad oddał
w użyczenie nieruchomości innym podmiotom. NSA wskazał, że Generalny Dyrektor Krajowych i Autostrad jest organem administracji rządowej, reprezentującym Skarb Państwa w odniesieniu do powierzonego mu mienia w zakresie zadań jego urzędu.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej "p.p.s.a."), uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji. Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne, uznając, że brak było podstaw do jego wszczęcia
w stosunku do skarżącego.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. § 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 lit.e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego
w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).
Na rzecz skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...]zł, na którą składa się [...] zł tytułem wpisu sądowego i [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI