I SA/SZ 8/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-04-13
NSApodatkoweWysokawsa
opłata za odpadygospodarowanie odpadamizużycie wodyuchwała rady gminymetoda naliczania opłatKonstytucja RPprawo unijnezasada zanieczyszczający płaci WSA Szczecinprawomocność

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję ustalającą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie zużycia wody, uznając metodę za zgodną z prawem.

Skarżący kwestionował decyzję ustalającą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, opartą na średnim zużyciu wody w roku poprzedzającym, zarzucając dyskryminację i niezgodność z prawem unijnym oraz Konstytucją. Sąd administracyjny oddalił skargę, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie, które uznało tę metodę za prawidłową i zgodną z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi G. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy K. określającą wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłata została naliczona na podstawie średniego zużycia wody w roku poprzedzającym złożenie deklaracji, zgodnie z uchwałą Rady Gminy K. Skarżący zarzucił, że taka metoda jest dyskryminująca, nielogiczna i niezgodna z Konstytucją RP oraz prawem unijnym, w szczególności z zasadą "zanieczyszczający płaci". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie z dnia 11 sierpnia 2021 r. (sygn. akt I SA/Sz 301/21), który już wcześniej rozpatrywał skargę na tę samą uchwałę Rady Gminy K. i uznał przyjętą metodę naliczania opłaty za zgodną z prawem, Konstytucją RP oraz prawem unijnym. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu wiąże w sprawie inne organy i sądy. Sąd odniósł się również do interpretacji zasady "zanieczyszczający płaci" przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że nie oznacza ona konieczności bezpośredniego powiązania opłaty z ilością faktycznie wytworzonych odpadów. Sąd uznał również, że brak szczegółowego odniesienia się organu do zarzutów skargi nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż zarzuty te były bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, metoda ta jest zgodna z prawem, Konstytucją RP i prawem unijnym.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie (I SA/Sz 301/21), który uznał tę metodę za prawidłową. Interpretacja zasady "zanieczyszczający płaci" przez TSUE dopuszcza opłaty niebezpośrednio powiązane z ilością wytworzonych odpadów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.c.p.g. art. 6k

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6j § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6c § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6j § ust. 2a

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6k § ust. 2a pkt 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 60 § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Metoda naliczania opłaty za odpady na podstawie zużycia wody jest zgodna z prawem krajowym, Konstytucją RP i prawem unijnym. Prawomocne orzeczenie WSA w Szczecinie (I SA/Sz 301/21) wiąże sąd w obecnej sprawie na podstawie art. 153 p.p.s.a. Zasada "zanieczyszczający płaci" nie wymaga bezpośredniego powiązania opłaty z ilością faktycznie wytworzonych odpadów.

Odrzucone argumenty

Metoda naliczania opłaty na podstawie zużycia wody jest dyskryminująca i nielogiczna. Metoda naliczania opłaty narusza Konstytucję RP (zasady równości, zakazu dyskryminacji). Metoda naliczania opłaty narusza prawo unijne i zasadę "zanieczyszczający płaci". Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów naruszenia praw konstytucyjnych i prawa unijnego.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] a także sądy zasada "zanieczyszczający płaci" nie może być utożsamiana z koniecznością wymiaru opłaty uwzględniającej ilości odpadów rzeczywiście wytworzonych brak szczegółowego odniesienia do podniesionych zarzutów może co prawda stanowić naruszenie przepisów postępowania, jednak wobec bezzasadności tych zarzutów w badanej sprawie – nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik postępowania.

Skład orzekający

Elżbieta Dziel

przewodniczący

Bolesław Stachura

sprawozdawca

Alicja Polańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości metody naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie zużycia wody, pomimo zarzutów o dyskryminację i niezgodność z prawem unijnym."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na wcześniejszym, prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie, co ogranicza jego nowość, ale wzmacnia jego moc jako precedensu w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za odpady i metody ich naliczania, co może być interesujące dla obywateli. Argumentacja skarżącego dotycząca dyskryminacji i niezgodności z prawem unijnym jest ciekawa, choć ostatecznie odrzucona przez sąd.

Czy opłata za śmieci zależna od zużycia wody to dyskryminacja? WSA w Szczecinie odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 8/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Bolesław Stachura /sprawozdawca/
Elżbieta Dziel /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2010
art. 6k, art. 6j ust. 1, art. 6c ust. 1, art. 6j ust. 2a, art. 6k ust. 2a pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Dz.U.UE.L 2008 nr 31 poz 312 art. 14 ust.1,art. 15
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca  niektóre dyrektywy
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi G. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie(dalej: "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej: "organ I instancji") z dnia 28 sierpnia 2022 r. określającą G. N. (dalej: "Strona", "Skarżący") wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł z nieruchomości jednorodzinnej położonej w miejscowości S. numer [...] za okres od 1.07.2020 r. do dnia 31.12.2020 r.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Decyzją z dnia 19 listopada 2021 r. organ podatkowy I instancji określił Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł z nieruchomości jednorodzinnej położonej w miejscowości S. numer [...] za okres od 1.07.2020 r. do dnia 31.12.2020 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie po rozpatrzeniu odwołania, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że w aktach sprawy przekazanych Kolegium wraz z odwołaniem brak jest deklaracji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dotyczącej nieruchomości położonej w miejscowości S. nr [...]. Nie ma także innego dokumentu, np. danych z ewidencji gruntów
i budynków, który wskazywałby na Skarżącego jako na właściciela
nieruchomości położonej w miejscowości S. nr [...]. Znajduje się za to wydruk załączony do wiadomości e-mail z dnia 4 sierpnia 2020 r. w temacie której wskazano "zestawienie zużycia wody mieszkańców 2019", w którym widnieje nazwisko R. Ł., przy którym zapisano - S. [...].
W ocenie organu odwoławczego w materiale dowodowym niniejszej sprawy nie było zatem dowodu na to, aby Skarżący był właścicielem (współwłaścicielem itd.) nieruchomości położonej w miejscowości S. nr [...], a tym samym podmiotem zobowiązanym do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie została wyjaśniona więc kwestia podmiotu, na którym ciąży obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości S. nr [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 22 sierpnia 2022 r. organ I instancji określił Stronie wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł z nieruchomości jednorodzinnej położonej w miejscowości S. numer [...] za okres od 1.07.2020 r. do dnia 31.12.2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego potwierdził, że Strona jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości i nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązującej od 1 lipca 2020 roku.
Dalej organ I instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 60 ust. 1 ustawy
z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U z 2019 poz. 2010) – dalej "u.c.p.g." w razie nie złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi Wójt określa, w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w oparciu o dostępne dane, właściwe dla wybranej przez Radę Gminy metody. Podał również, że zgodnie z § 1 i § 2 pkt. 1 uchwały nr [...] Rady Gminy K. , miesięczna kwota opłaty stanowi iloczyn średniego miesięcznego zużycia wody w roku kalendarzowym, poprzedzającym złożenie deklaracji, według wskazań wodomierzy stanowiących podstawę do rozliczeń z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym oraz pomniejszonej stawki opłaty, która wynosi 5 zł za 1 m3 zużytej wody w danej nieruchomości, dla posiadaczy kompostowników i 6 zł za 1 m3 zużytej wody, gdy gmina odbiera odpady zielone z nieruchomości.
Organ I instancji dalej podsumował, że na przedmiotowej nieruchomości zużycie wody w roku 2019 wynosiło 485 m3 (co wynika z danych przedłożonych przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji, dostarczający wodę terenie Gminy K.),
a zatem opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi obliczono na podstawie ilości zużytej wody, tj. odpowiednio za okres od lipca 2020 r. do grudnia 2020 r. w kwocie [...]zł za każdy miesiąc.
Na skutek złożonego odwołania, organ odwoławczy wydał decyzję z dnia 22 sierpnia 2022 r. którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że Strona jest właścicielem nieruchomości położonej w S. [...] i nie złożyła deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co w efekcie spowodowało wydanie decyzji w sprawie określenia jej wysokości. Do jej określenia przyjęto § 1 i § 2 pkt 1 Uchwały Rady Gminy K. nr [...] z dnia 19.06.2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty oraz stawki tej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarga na powyższą uchwałę wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt: I SA/Sz 30/21 została oddalona, a zatem organy są zobowiązane do jej stosowania przy określeniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił, że narusza ona konstytucyjne zasady równości podatkowej i prawa unijne. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o rozpatrzenie sprawy, celem unieważnienia decyzji jako niezgodnej
z Konstytucją i prawem unijnym oraz o nierozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym z uwagi na zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości i równości podatkowej oraz prawa unijnego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja oparta została na podstawie uchwały Rady Gminy K. nr [...], która mówi o naliczaniu miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami na podstawie zużycia średniego zużycia wody w roku kalendarzowym poprzedzającym złożenie deklaracji. Zarzucił, że takie obliczanie jest dla obywatela krzywdzące, ponieważ zakłada, iż osoby, które częściej się myją generują więcej odpadów, co jest jawną dyskryminacją. Dodatkowo obliczenie takie bazujące na zużyciu wody w roku poprzedzającym stanowi kolejną nieścisłość, gdyż nijak się ma do stanu faktycznego roku kolejnego.
Skarżący dodał, że od kilku lat opłata wynosiła [...] zł i przydzielone były
2 pojemniki o pojemności 120 i 240l. Taka pojemność w zupełności wystarczała, nie było dodatkowych odpadów poza pojemnikami. Wielkość pojemników nie zmieniła się również w okresie wskazanym przez decyzję, tj. od lipca 2020 do grudnia 2020. Przedmiotowa decyzja określa wysokość opłaty na [...] zł co oznacza podwyżkę
o 300 %. Opłata za odpady ma być zwrotem kosztów, ponoszonych przez gminę za ich wywóz. Wysokość powinna więc odpowiadać temu, co gmina rzeczywiście zapłaciła firmie zajmującej się utylizacją odpadów. Nie istnieje żadna logiczna zależność wskazująca na to, że zużycie wody jest wprost proporcjonalne do generowania odpadów.
Skarżący przywołał art. 32 Konstytucji, który zapewnia obywatelom równość wobec prawa i zakazuje dyskryminacji z jakiegokolwiek powodu. W ocenie Skarżącego osoby w podobnej sytuacji mogą raz płacić więcej a raz mniej - zależy to tylko od zużycia wody, a organ pominął ogólną zasadę konstytucyjną i unijną, że podatki są równe, a daniny publiczne ponosimy powszechnie. Zdaniem Skarżącego płacić ma producent śmieci. Szczególnie niesprawiedliwa jest opłata uzależniona od ilości zużytej, ponieważ nieproporcjonalnie obciąża ona osoby, które częściej np. częściej zażywają kąpieli niż inne, nie generując przy tym większej ilości odpadów.
W Unii Europejskiej za odpady ma płacić ten, kto je naprawdę wytworzył
i z naczelnych zasad ochrony środowiska na terenie całej Unii Europejskiej wynika zasada "zanieczyszczający płaci". W unijnym prawodawstwie dotyczącym gospodarki odpadami została ona rozwinięta i uszczegółowiona. W świetle dyrektywy 2008/98/WE (art. 14 ust. 1) oznacza ona, że koszty gospodarowania odpadami, w tym koszty związane z niezbędną infrastrukturą i jej eksploatacją, ponosi pierwotny wytwórca odpadów lub obecny lub poprzedni posiadacz odpadów.
W ocenie Skarżącego organ odwoławczy nie uwzględnił i nie odniósł się do zarzutów pogwałcenia praw konstytucyjnych Strony oraz dyskryminacji jej osoby oraz jej rodziny.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego artykułu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: "p.p.s.a.", wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór pomiędzy organami a Skarżącym sprowadza się do kwestii dopuszczalności określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na podstawie średniego zużycia wody w roku kalendarzowym poprzedzającym złożenie deklaracji. Strona podkreśla, że zaskarżona decyzja została oparta o uchwałę nr [...] Rady Gminy K. – w której przyjęto wyżej wskazaną metodę obliczania opłaty. Strona uważa tę metodę za dyskryminującą i nielogiczną, wskazując, że nie istnieje logiczna zależność między zużyciem wody a generowaniem odpadów, w związku z czym Strona uznaje ją za niezgodną z Konstytucją RP oraz prawem unijnym – które nakazuje płacić za odpady temu kto je rzeczywiście wytworzył.
W istocie więc wadliwości zaskarżonej decyzji Strona upatruje w zastosowaniu niedopuszczalnej w jej przekonaniu - bo niezgodnej z Konstytucją, prawem unijnym i dyskryminującej - metody obliczania opłaty przyjętej w uchwale nr [...], opartej o średnie zużycie wody w roku poprzednim (dodatkowo wskazując zarzut procesowy dotyczący braku ustosunkowania się przez organ do podniesionych zarzutów naruszenia praw konstytucyjnych Strony oraz jej dyskryminacji, a także naruszenia prawa unijnego).
Zatem w pierwszym rzędzie wskazać należy, że powyższa uchwała nr [...] Rady Gminy K., a w szczególności zawarta w niej, kwestionowana przez Stronę, zasada określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie zużycia średniego zużycia wody w roku kalendarzowym poprzedzającym złożenie deklaracji (w tym także w zakresie jej zgodności z Konstytucją RP) była przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 301/21 (organ odwoławczy błędnie wskazywał też sygnaturę sprawy jako I SA/Sz 30/21) oddalił skargę na powyższą uchwałę, uznając, że przyjęta wyżej metoda określania opłaty jest prawidłowa i zgodna z Konstytucją RP. Powyższy wyrok jest prawomocny, zatem w odniesieniu do oceny prawidłowości przyjętej w uchwale metody obliczania opłaty, wiąże on z mocy art. 153 p.p.s.a. również Sąd obecnie rozpoznający sprawę. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wskazać więc należy, że WSA wyjaśnił w powyższym wyroku, iż upoważnienie ustawowe dla ww. rodzaju uchwał przewiduje przepis art. 6k u.c.p.g. w brzmieniu z dnia podejmowania uchwał i na tej podstawie zostały one podjęte. Wyjaśniono, że na podstawie art. 6j ust. 1 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 (nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego oraz ustalonej stawki opłaty. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego (art. 6j ust. 2). Natomiast, zgodnie z art. 6j ust. 2a u.c.p.g., rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Z ww. regulacji wynika, że rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty.
Ponadto, zgodnie z art. 6k ust. 1 u.c.p.g., rada gminy jest obowiązana w drodze uchwały dokonać wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i ust. 2 oraz ustalić stawkę takiej opłaty, przy czym dopuszcza się stosowanie więcej, niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy, a ponadto obowiązana jest ustalić stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów na terenie nieruchomości.
W opinii Sądu wyrażonej w wyroku I SA/Sz 301/21, analiza przywołanych uregulowań prawnych uprawnia do wyprowadzenia wniosku, że upoważnienie ustawowe dla rady gminy do uchwalenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi obejmuje także metodę ustalania takiej opłaty, albo w oparciu o kryteria przewidziane w ustępie pierwszym art. 6j, które mogą stanowić: liczba mieszkańców, ilość zużytej wody lub powierzchnia lokalu mieszkalnego, albo w oparciu o przewidziane w ustępie 2 kryterium o charakterze ryczałtowym - od gospodarstwa domowego. Natomiast, na mocy ustępu 2a, rada gminy może różnicować stawki opłaty, stanowiące jej element kalkulacyjny, w oparciu o wymienione w tym przepisie kryteria, jak: powierzchnia lokalu, liczba mieszkańców, rodzaj terenu oraz rodzaj zabudowy. Jakkolwiek rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty, nie jest upoważniona do modyfikowania przewidzianych w ustawie metod ustalania opłaty; a zatem jeżeli wybrała metodę przewidziana w ustępie 1, nie może łączyć jej z metodą wybraną w ustępie 2. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2019 r. sygn. akt II FSK 3267/18).
Mając na uwadze przywołane uregulowania oraz ww. wyrok NSA, Sąd w wyroku I SA/Sz 301/21 uznał, że Rada Gminy K. podjęła uchwałę z dnia 15 maja 2020 r. [...] na podstawie upoważnienia ustawowego i nie przekroczyła delegacji ustawowej do uregulowania kwestii wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wyboru metody ustalania takiej opłaty, albowiem:
1. w zaskarżonej uchwale przyjęto w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych (§ 1 ust.1 uchwały) jedną z metod wymienionych w art. 6j ust. 1 u.c.p.g., tj. według ilości zużytej wody z danej nieruchomości (art. 6j ust. 1 pkt 2);
2. określono zasadę ustalania ilości zużytej wody na potrzeby ustalania wysokości opłaty według ilości m3 średniorocznego zużycia wody w roku kalendarzowym, poprzedzającym złożenie deklaracji, według wskazań wodomierzy stanowiących podstawę do rozliczeń z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym (§ 1 ust. 2 pkt 1 uchwały);
3. stawki opłaty dla nieruchomości zamieszkałych zostały ustalone w § 2 ust. 1 uchwały w wysokości 6,00 zł za 1 m3 zużytej wody.
Nadto przyjęta stawka wysokości 6,00 zł za 1 m3 zużytej wody nie narusza maksymalnej stawki opłaty określonej w art. 6k ust. 2a pkt 2 u.c.p.g., tj. 0,7% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za m3 zużytej wody.
Sąd w wyroku I SA/Sz 301/21 uznał również za nietrafną argumentację, iż metoda naliczania opłaty za odpady komunalne w oparciu o ilość zużytej wody jest niedokładna i nielogiczna społecznie, zaś sama uchwała szkodzi przeciwdziałaniu katastrofie klimatycznej oraz ochronie klimatu, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż sprzeczny jest on z doświadczeniem życiowym. W konsekwencji, za nietrafny uznano zarzut, że organ nie przyjął bardziej sprawiedliwej metody obliczania wysokości opłaty, według liczby mieszkańców, gdyż ta metoda podatna jest na nadużycia wynikające z podawania niezgodnej z rzeczywistością liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość, która to okoliczność jest także trudna do zweryfikowania.
Co szczególnie istotne dla obecnie rozpoznawanej sprawy, Sąd w wyroku I SA/Sz 301/21 uznał, że zarzuty naruszenia zaskarżoną uchwałą nr [...] przepisów rangi konstytucyjnej także nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż ani zasada demokratycznego państwa prawa i zasada sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), ani zasada równość wobec prawa i zakazu dyskryminacji jednostki (art. 32 Konstytucji RP), jak też obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych (art. 84 Konstytucji RP) w zaskarżonej uchwale - w zakresie poddanym kontroli sądu - nie naruszają tych zasad i regulacji. Przeciwnie - zaskarżona uchwała w części poddanej kontroli sądu znajduje podstawę i uzasadnienie w aktach prawnych wyżej powołanych.
Mając na uwadze wynikające z art. 153 p.p.s.a. związanie powyższą oceną i w pełni się z nią zgadzając, Sąd w składzie obecnie rozpoznającym sprawę, uznając że w badanej sprawie zarzuty dotyczące naruszenia zaskarżoną decyzją Konstytucji RP w istocie sprowadzają się do kwestionowania zgodności powyższych zapisów uchwały z Konstytucją RP - nie mógł uznać ich za zasadne.
Nie stanowiło bowiem dyskryminacji czy też naruszenia Konstytucji oparcie zaskarżonej decyzji na podstawie obowiązujących aktów prawnych wyżej powołanych, w tym uchwały [...] w której została uregulowana, metoda określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie średniego zużycia wody w roku kalendarzowym poprzedzającym złożenie deklaracji – która prawomocnym wyrokiem Sądu I SA/Sz 301/21 została uznana za prawidłową i zgodną z Konstytucją RP.
Nietrafny zdaniem Sądu jest również zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów unijnych, w tym zasady "zanieczyszczający płaci" zawartej w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U.UE.L 2008. 312.3) - Strona wskazuje tu na art. 14 ust.1 tej dyrektywy.
Wyjaśnić bowiem należy, że motyw 26 dyrektywy 2008/98/WE wskazuje, że zasada "zanieczyszczający płaci" jest wiodącą zasadą na szczeblu europejskim i międzynarodowym. Wytwórca odpadów i posiadacz odpadów powinni gospodarować odpadami w sposób, który gwarantuje wysoki poziom ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego. Z art. 14 ust. 1 dyrektywy wynika, że koszty gospodarowania odpadami muszą być ponoszone przez pierwotnego wytwórcę odpadów lub przez obecnego lub poprzednich posiadaczy odpadów. Z kolei w art. 15 ust. 1 postanowiono, że państwa członkowskie stosują niezbędne środki w celu zapewnienia, by każdy pierwotny wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów dokonywał przetwarzania odpadów samodzielnie lub zlecał przetwarzanie dealerowi, zakładowi lub przedsiębiorstwu wykonującemu czynności przetwarzania odpadów lub zlecił zorganizowanie przetwarzania prywatnemu lub publicznemu podmiotowi zajmującemu się zbieraniem odpadów zgodnie z art. 4 i 13.
Na tle unormowań poprzedniej dyrektywy dotyczącej odpadów (dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów), które z perspektywy sformułowanego zarzutu uznać należy za adekwatne, wypowiedział się TSUE w wyroku z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie C-254/08 stwierdzając, że art. 15 lit. a) Dyrektywy 2006/12WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odpadów (brzmienie tego przepisu jest zbieżne z art. 14 ust. 1 dyrektywy 2008/98/WE) winien być interpretowany w ten sposób, że przepisy krajowe, które przewidują w celu finansowania usług gospodarki odpadami miejskimi i ich unieszkodliwiania podatek obliczany na podstawie oceny objętości odpadów potencjalnie wytwarzanych przez użytkowników tych usług, a nie na podstawie ilości odpadów rzeczywiście przez nich wytworzonych i przekazanych do punktu zbioru, nie są w świetle obowiązującego prawa wspólnotowego sprzeczne z tym przepisem.
Tak więc na gruncie przepisów dotyczących zagospodarowania odpadów nie można zasady "zanieczyszczający płaci" utożsamiać z koniecznością wymiaru opłaty uwzględniającej ilości odpadów rzeczywiście wytworzonych na danej nieruchomości. Nietrudno sobie wyobrazić, że tego rodzaju postulat byłby trudny, jeżeli nie niemożliwy do zrealizowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 1906/15).
Co więcej, również zarzucany w skardze brak szczegółowego odniesienia się do zarzutów odwołania nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Jak bowiem już wskazywano, z przepisów p.p.s.a. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) wynika, że Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak szczegółowego odniesienia do podniesionych zarzutów może co prawda stanowić naruszenie przepisów postępowania, jednak wobec bezzasadności tych zarzutów w badanej sprawie – nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik postępowania. W związku z powyższym nie mógł stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.
Sąd zauważa końcowo, że Skarżący nie wskazywał na żadne inne wady zaskarżonej decyzji, Sąd zaś działając w zakresie art. 134 p.p.s.a. również nie dostrzegł innych jej nieprawidłowości.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane są w internetowej bazie orzeczeń NSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI