I SA/SZ 799/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka z o.o. Sp. k. złożyła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z lutego 2025 r. w przedmiocie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Spółka argumentowała, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów KPA i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ponieważ skierowano je do ubezpieczonych, a nie do płatnika składek, który jest zobowiązany do rozliczania i opłacania składek. Organ poinformował spółkę pismem z marca 2025 r., że wniosek jest nieuzasadniony, ponieważ nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności, a decyzje wobec ubezpieczonych wydaje się na podstawie odmiennych stanów faktycznych. Spółka zaskarżyła to pismo do WSA w Szczecinie, uznając je za "quasi-decyzję" i zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym art. 156 § 1 pkt 4 (skierowanie do podmiotu niebędącego stroną), art. 62 (niezasadne wszczęcie odrębnych postępowań) oraz art. 158 § 1 (niepodjęcie rozstrzygnięcia w formie decyzji). WSA w Szczecinie, po zmianie kwalifikacji przedmiotu zaskarżenia przez NSA, stwierdził bezskuteczność czynności Prezesa ZUS. Sąd uznał, że organ nie wydał decyzji administracyjnej ani postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a jedynie pismo, które nie spełnia wymogów formalnych decyzji. W związku z tym, sąd uznał, że organ nie przeprowadził właściwego postępowania administracyjnego, a zarzuty dotyczące podstaw nieważności były przedwczesne. Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem stanowiska sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów KPA dotyczących formy rozstrzygnięć organów administracji publicznej oraz postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wydania decyzji administracyjnej przez organ.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pismo organu administracji publicznej, które nie zawiera obligatoryjnych elementów decyzji administracyjnej, może być uznane za skuteczne rozstrzygnięcie sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo organu, które nie spełnia wymogów formalnych decyzji administracyjnej, nie może być uznane za skuteczne rozstrzygnięcie i powinno być traktowane jako czynność bezskuteczna lub naruszająca prawa strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pismo Prezesa ZUS z dnia 13 marca 2025 r. nie posiada cech decyzji administracyjnej ani nawet "quasi-decyzji", ponieważ nie zawiera obligatoryjnych elementów wskazanych w art. 107 § 1 KPA. Organ nie przeprowadził właściwego postępowania administracyjnego, a jedynie wydał pismo, które nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych dla decyzji.
Czy organ administracji publicznej, w odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, może wydać jedynie pismo informujące o braku podstaw do wszczęcia postępowania, zamiast postanowienia lub decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a KPA) lub, jeśli istnieją podstawy, wszcząć postępowanie i wydać decyzję merytoryczną.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności, organ powinien albo wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a KPA, albo wszcząć postępowanie i zakończyć je decyzją. Wydanie zwykłego pisma jest niezgodne z przepisami KPA.
Czy decyzje dotyczące wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne mogą być kierowane do ubezpieczonych zamiast do płatnika składek?
Odpowiedź sądu
Zgodnie z zarzutami skarżącej, decyzje dotyczące wymiaru składek powinny być kierowane do płatnika składek, który jest zobowiązany do ich obliczania i opłacania.
Uzasadnienie
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, uznając ją za przedwczesną w kontekście wadliwości postępowania organu. Jednakże, zarzut skarżącej dotyczył naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 KPA w zw. z art. 46 ust. 1 u.s.u.s. poprzez skierowanie decyzji do ubezpieczonych, a nie do płatnika składek.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4, § 3 § 1, § 3 § 2, 2a i 3, § 4 i § 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4-7 i 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 1, § 3 i 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 1 zd. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 4 § ust. 2 lit. a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 46 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wydał decyzji administracyjnej, a jedynie pismo, które nie spełnia wymogów formalnych. • Organ nie przeprowadził właściwego postępowania administracyjnego w odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie nieważności.
Godne uwagi sformułowania
"quasi-decyzja" • pismo o nieokreślonym charakterze prawnym • akt pozbawiony jakiegokolwiek skutku prawnego • swoistego zawieszenia postępowania w stanie faktycznej i prawnej niepewności
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący
Alicja Polańska
sprawozdawca
Bolesław Stachura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących formy rozstrzygnięć organów administracji publicznej oraz postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wydania decyzji administracyjnej przez organ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów przez organy administracji i jakie mogą być konsekwencje ich niedopełnienia dla stron postępowania. Podkreśla znaczenie decyzji administracyjnej jako podstawy ochrony prawnej.
“Organ wydał pismo zamiast decyzji? Sąd stwierdza bezskuteczność!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.