I SA/Sz 781/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi M. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2011 r. Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność faktur VAT wystawionych przez skarżącą oraz otrzymanych przez nią, uznając, że nie dokumentują one rzeczywistych transakcji budowlanych związanych z budową hali produkcyjno-usługowej. Stwierdzono, że prace zostały faktycznie wykonane przez inwestora, M. O., a wystawione faktury tworzyły fikcyjny łańcuch transakcji. W konsekwencji organ I instancji określił skarżącej prawidłowe kwoty podatku, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków, dokumentacji budowy oraz zdjęć, uznał skargę za nieuzasadnioną. Potwierdził, że przedawnienie zobowiązań nie nastąpiło, a ustalenia faktyczne organów podatkowych dotyczące nierzetelności faktur i braku rzeczywistego wykonania prac przez skarżącą są prawidłowe. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje, a także zasadnie nałożono na nią obowiązek zapłaty podatku z wystawionych faktur na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasad odpowiedzialności za nierzetelne faktury VAT, brak prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku fikcyjnych transakcji, zastosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. oraz kwestie przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z budową hali i złożonym łańcuchem faktur, jednak przedstawione zasady interpretacji przepisów VAT są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (5)
Czy faktury VAT dokumentujące prace budowlane, wystawione przez skarżącą oraz otrzymane przez nią, odzwierciedlają rzeczywiste transakcje, czy też są nierzetelne i fikcyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Faktury VAT nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji. Prace budowlane nie zostały wykonane w 2011 r. przez skarżącą ani przez jej kontrahentów w sposób udokumentowany fakturami.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zeznaniach świadków, dokumentacji budowy, zdjęciach i analizie materiału dowodowego, które wykazały, że prace budowlane rozpoczęły się w 2012 r. i były wykonywane przez inwestora, a nie przez podmioty wskazane na fakturach.
Czy skarżąca miała prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest powiązane z rzeczywistym wykonaniem świadczenia. Faktury dokumentujące fikcyjne transakcje nie mogą stanowić podstawy do odliczenia.
Czy skarżąca jest zobowiązana do zapłaty podatku wykazanego na fakturach wystawionych przez nią, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżąca jest zobowiązana do zapłaty podatku wykazanego na wystawionych przez nią fakturach, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nakłada obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze, niezależnie od tego, czy transakcja faktycznie miała miejsce, w celu eliminacji ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych.
Czy doszło do naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe w zakresie gromadzenia i oceny dowodów?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, zapewniając skarżącej czynny udział w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do zarzutów procesowych skarżącej, uznając, że organy nie naruszyły zasad prawdy materialnej, kompletności materiału dowodowego ani czynnego udziału strony. Wnioski dowodowe zostały rozpatrzone zgodnie z przepisami.
Czy zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zostały spełnione warunki wymagane przez art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c Ordynacji podatkowej, skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Przepisy (8)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku, osoba prawna, jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna jest obowiązana do jego zapłaty, niezależnie od tego, czy transakcja faktycznie miała miejsce.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu różnicy podatku lub podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
O.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
O.p. art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony.
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
u.p.t.u. art. 8 § 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury VAT nie dokumentują rzeczywistych transakcji budowlanych. • Prace budowlane nie zostały wykonane w 2011 r. przez skarżącą ani jej kontrahentów. • Skarżąca nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje. • Skarżąca jest zobowiązana do zapłaty podatku z wystawionych faktur na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. • Zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe. • Zarzuty dotyczące błędnej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego. • Zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. • Zarzuty dotyczące braku zastosowania art. 8 ust. 2a u.p.t.u. (refakturowanie). • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie oceny dowodów i postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
faktury VAT wystawione przez podmioty [...] 2 -> [...] 1 -> [...] sp. j. —> [...] 2 • W wyniku stworzenia takiego łańcucha faktur VAT [...] 2 M. O. wykazał w deklaracjach [...] podatek należny wynikający z faktur wystawionych na rzecz [...] 1 M. O. oraz podatek naliczony z faktur wystawionych przez [...], który zakupił te usługi od [...] 1. • Z tego wynika, że [...] 2 był własnym podwykonawcą świadczonych usług. • Podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, że nabywając towar uczestniczył w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa w podatku od wartości dodanej, dla celów dyrektywy VAT powinien zostać uznany za osobę biorącą udział w tym oszustwie, bez względu na to, czy czerpie on korzyści z odsprzedaży dóbr. • W rzeczywistości w takiej sytuacji podatnik pomaga sprawcom oszustwa i staje się w konsekwencji jego współsprawcą.
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący
Bolesław Stachura
sprawozdawca
Elżbieta Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad odpowiedzialności za nierzetelne faktury VAT, brak prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku fikcyjnych transakcji, zastosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. oraz kwestie przedawnienia zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z budową hali i złożonym łańcuchem faktur, jednak przedstawione zasady interpretacji przepisów VAT są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak złożone schematy faktur mogą być wykorzystywane do oszustw podatkowych i jak sądy podchodzą do weryfikacji rzeczywistości transakcji gospodarczych, co jest kluczowe dla każdego przedsiębiorcy.
“Fikcyjne faktury budowlane: jak sąd rozliczył podatniczkę za pusty łańcuch transakcji?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.