I SA/SZ 780/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-03-05
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowasuszaszkody rolniczeARiMRproducent rolnyrozporządzenieprotokół oszacowania szkódkalkulacja szkódsądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę producenta rolnego na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej z powodu niespełnienia wymogu posiadania protokołu oszacowania szkód, a jedynie kalkulacji.

Producent rolny R. F. zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą mu pomocy finansowej z powodu szkód w uprawach spowodowanych suszą. Skarżący argumentował, że spełnił warunki, ale organ uznał, że dołączył jedynie kalkulację, a nie wymagany protokół oszacowania szkód, co wynikało z faktu, że szkody nie przekroczyły 30% średniej produkcji roślinnej. WSA w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że brak protokołu jest podstawą do odmowy przyznania pomocy, a przepisy rozporządzenia są jasne w tym zakresie.

Skarżący R. F. domagał się przyznania pomocy finansowej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach spowodowane suszą w 2023 r. Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy odmówiły przyznania pomocy, wskazując, że skarżący dołączył do wniosku jedynie kalkulację oszacowania szkód, a nie wymagany protokół oszacowania szkód. Wynikało to z faktu, że oszacowane szkody nie przekroczyły 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania protokołu. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. oraz rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z § 13zzd ust. 1, 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., warunkiem udzielenia pomocy jest dołączenie protokołu oszacowania szkód, a nie jedynie kalkulacji. Kalkulacja jest generowana automatycznie, gdy szkody nie przekraczają 30% średniej produkcji roślinnej, co oznacza, że podstawowy warunek do uzyskania pomocy nie został spełniony. Sąd wskazał również, że przepisy K.p.a. dotyczące postępowania dowodowego nie miały zastosowania w tym zakresie, a ciężar udowodnienia faktów spoczywał na skarżącym. WSA uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dołączona kalkulacja oszacowania szkód nie jest wystarczająca do przyznania pomocy finansowej, jeśli nie została spełniona przesłanka posiadania protokołu oszacowania szkód, wynikająca z przekroczenia 30% średniej rocznej produkcji roślinnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia jasno rozróżniają protokół oszacowania szkód od kalkulacji. Protokół jest wymagany do przyznania pomocy, a jego brak, wynikający z niespełnienia progu 30% szkody, oznacza niespełnienie warunku dofinansowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Dz.U. 2015 poz 187 § § 13zze ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa warunki udzielania pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, w tym szkody spowodowane suszą.

Dz.U. 2015 poz 187 § § 13zzd ust. 14

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Dotyczy sytuacji, gdy procentowa wysokość szkód ustalona zgodnie z ust. 13 różni się od procentowej wysokości szkód oszacowanej przez komisję.

Dz.U. 2015 poz 187 § § 13zzd ust. 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa, że w przypadku gdy szkody wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji roślinnej, za pomocą publicznej aplikacji generowana jest automatycznie kalkulacja oszacowania szkód.

Dz.U. 2015 poz 187 § § 13zzd ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa warunki udzielania pomocy finansowej na wznowienie produkcji, w tym wymóg szkód powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej.

Dz.U. 2015 poz 187 § § 13zzd ust. 5

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Warunek udzielenia pomocy: dołączenie protokołu oszacowania szkód lub uwierzytelnionego wydruku tego protokołu.

Dz.U. 2015 poz 187 § § 13zzd ust. 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Protokół oszacowania szkód jest generowany automatycznie, jeżeli szkody wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy jest bezzasadna.

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Wyłączenie stosowania niektórych przepisów K.p.a. w postępowaniach o udzielenie pomocy finansowej.

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1a

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Obowiązki organu administracji publicznej w postępowaniach o udzielenie pomocy finansowej.

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1b

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Pomocnicze

Dz.U. 2015 poz 187 § § 13zzd ust. 10

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Termin składania wniosku o oszacowanie szkód za pomocą publicznej aplikacji.

Dz.U. 2015 poz 187 § § 13zzd ust. 15

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Termin zgłaszania wystąpienia szkód w celu umożliwienia ich oszacowania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (nie miał zastosowania w tym postępowaniu).

P.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada praworządności (nie miał zastosowania w tym postępowaniu).

P.p.s.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia dowodów (nie miał zastosowania w tym postępowaniu).

u.p.p.p. art. 37 § ust. 5

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. o pomocy publicznej

Informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak protokołu oszacowania szkód, a jedynie kalkulacja, jest podstawą do odmowy przyznania pomocy finansowej. Przepisy rozporządzenia jasno określają wymóg posiadania protokołu oszacowania szkód, a nie kalkulacji. W postępowaniu o udzielenie pomocy finansowej nie stosuje się niektórych przepisów K.p.a., w tym dotyczących obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Skarżący spełnił wszystkie warunki wymagane przez prawo dla uzyskania pomocy finansowej. Organy błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia, co doprowadziło do pokrzywdzenia producenta rolnego. Organ naruszył przepisy K.p.a. poprzez nieuwzględnienie dokumentów przedstawionych przez skarżącego i niezebranie kompletnego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Spór skarżącego z organem zasadniczo sprowadzał się do zagadnienia, czy organ był uprawniony do pominięcia kalkulacji oszacowania szkód, wygenerowanej automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, którą skarżący dołączył do wniosku o udzielenie pomocy finansowej związanej z suszą w jego gospodarstwie rolnym. Wobec tego producent rolny ma obowiązek przedstawić organowi w sposób rzetelny wszystkie niezbędne informacje i dokumenty istotne z punktu widzenia wnioskowanej pomocy finansowej. W świetle powyższego, jeśli producent rolny chciał podważać kalkulację oszacowania szkód, którą uzyskał za pomocą publicznej aplikacji, miał obowiązek na etapie składania wniosku konkretnie wykazać swoje ewentualne błędy bądź ewentualne błędy dotyczące przebiegu generowania wydruku za pomocą publicznej aplikacji, gdyż protokół oszacowania szkód jest koniecznym wymogiem prawidłowego wniosku o udzielenie omawianej pomocy finansowej.

Skład orzekający

Wiesława Achrymowicz

przewodniczący sprawozdawca

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sędzia

Bolesław Stachura

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla producentów rolnych w przypadku szkód spowodowanych suszą, w szczególności wymogu posiadania protokołu oszacowania szkód."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia z 2015 r. i procedury ARiMR. Może być mniej relewantne po zmianach przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla rolników tematu pomocy finansowej po klęskach żywiołowych, ale rozstrzygnięcie opiera się na formalnym wymogu proceduralnym (protokół vs kalkulacja), co czyni je mniej interesującym dla szerszej publiczności.

Rolniku, czy wiesz, że kalkulacja szkód to za mało, by dostać pomoc? WSA wyjaśnia kluczowy wymóg.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 780/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
§ 13zze ust. 1, § 13zzd ust. 14, §13zzd ust. 7, § 13zze , § 13zzd ust. 7, § 13zzd ust. 1 pkt 2, ust. 5, ust. 6, § 13zzd ust. 10, ust. 15,
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151 ,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1 , art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2024 r. nr 9016-2024-306/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] (organ I instancji) z [...] kwietnia 2024 r. odmawiającą R. F. (wnioskodawca) udzielenia pomocy finansowej przewidzianej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
U podstaw tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że R. F. [...] marca 2024 r. wystąpił do organu I instancji o udzielenie pomocy finansowej przewidzianej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Do wniosku R. F. dołączył kalkulację z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w 2023 r., raport z szacowania szkód, polisę ubezpieczenia oraz odwołanie od kalkulacji z aplikacji suszowej skierowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego.
W tych okolicznościach organ w całości zgodził się z organem I instancji. Tłumaczył, że szkody w uprawach rolnych wnioskodawcy, wynikające z przedstawionej kalkulacji z oszacowania zakresu i wysokości szkód w jego gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w 2023 r., wyniosły [...] % średniej produkcji roślinnej. Oznacza to, że nie został spełniony warunek przyznania omawianej pomocy w postaci wysokości szkody powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy.
Organ zwrócił uwagę na § 13zze ust. 1, § 13zzd ust. 14 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2015.187 ze zm. - rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r.). Na kanwie tych regulacji prawnych motywował, że na wysokość szkód ma wpływ nie tylko procentowa wysokość szkód w poszczególnych uprawach, ale również wysokość przychodów z poszczególnych upraw, w tym przychodów z upraw, w których nie jest szacowana szkoda.
Dodatkowo organ zaznaczył, że wydruk kalkulacji oszacowania szkód, o której mówi §13zzd ust. 7 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., generowany jest automatycznie w przypadku, gdy szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w rozumieniu ust. 6 § 13zzd rozporządzenia.
W podsumowaniu organ stwierdził, że brak protokołu oszacowania szkód wykluczał uwzględnienie wniosku o udzielenie rozpatrywanej pomocy finansowej.
Dodatkowo organ odnotował, że powyższe stanowisko prawne zostało przedstawione również w piśmie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2024 r., skierowanym do R. F..
R. F. (skarżący) złożył skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 - K.p.a.) przez: - nieuwzględnienie dokumentów, które przedstawił skarżący; - niezebranie kompletnego materiału dowodowego; - nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie;
- § 13zze ust. 1, § 13zzd ust. 13, ust. 14 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., co doprowadziło do odmowy udzielenia pomocy finansowej wnioskowanej przez skarżącego.
W następstwie formułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu wraz z decyzją organu I instancji z [...] kwietnia 2024 r. i o uwzględnienie wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W przekonaniu skarżącego, spełnił wszystkie warunki wymagane przez prawo dla uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej przewidzianej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
Dokumenty, które złożył uzasadniały uwzględnienie jego wniosku o udzielenie pomocy finansowej, na podstawie § 13zzd ust. 13, ust. 14 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r..
W ocenie skarżącego, stanowisko organów ma u podstaw błędną wykładnię rozszerzającą przepisów rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., która doprowadziła do pokrzywdzenia producenta rolnego.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu jest zgodna z prawem.
Spór skarżącego z organem zasadniczo sprowadzał się do zagadnienia, czy organ był uprawniony do pominięcia kalkulacji oszacowania szkód, wygenerowanej automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, którą skarżący dołączył do wniosku o udzielenie pomocy finansowej związanej z suszą w jego gospodarstwie rolnym.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do § 13zzd rozporządzenia 27 stycznia 2015 r. w 2023 i 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na wznowienie produkcji, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody;
3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym, średnim albo dużym przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472 (ust. 1).
Średnia roczna produkcja roślinna, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest ustalana na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji roślinnej, udostępnianych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra (ust. 2).
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia 2022/2472 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (ust. 4).
Warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w ust. 1, jest dołączenie przez producenta rolnego do wniosku o udzielenie kredytu bankowego, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, protokołu oszacowania szkód w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, opatrzonego, w celu potwierdzenia wystąpienia u producenta rolnego szkód powstałych w wyniku suszy, podpisem zaufanym wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, albo dołączenie uwierzytelnionego przez producenta rolnego wydruku tego protokołu (ust. 5).
Protokół oszacowania szkód, o którym mowa w ust. 5, jest generowany automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem suszy, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód (ust. 6).
W przypadku gdy szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji roślinnej, o której mowa w ust. 6, za pomocą publicznej aplikacji jest generowana automatycznie kalkulacja oszacowania szkód (ust. 7)
Protokół oszacowania szkód, o którym mowa w ust. 5, oraz kalkulacja oszacowania szkód, o której mowa w ust. 7, zawierają:
1) imię i nazwisko producenta rolnego oraz miejsce położenia gospodarstwa rolnego, w którym powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy;
2) określenie wysokości szkód spowodowanych wystąpieniem suszy;
3) informację o powierzchni upraw rolnych, w których powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy (ust. 9).
Wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, producent rolny składa za pomocą publicznej aplikacji po złożeniu wniosku o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku, w którym wystąpiła susza, do dnia 15 października roku wystąpienia suszy (ust. 10).
W przypadku gdy producent rolny we wniosku o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, poda procentową wysokość szkód spowodowanych przez suszę w poszczególnych uprawach wyższą niż ta wysokość ustalona na podstawie danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowego Instytutu Badawczego, do obliczenia wysokości szkody przyjmuje się dane w tym zakresie Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowego Instytutu Badawczego (ust. 13).
W przypadku gdy procentowa wysokość szkód ustalona zgodnie z ust. 13 różni się od procentowej wysokości szkód oszacowanej przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, do obliczenia wysokości szkody przyjmuje się:
1) wyższą wysokość szkód spowodowanych wystąpieniem suszy, jeżeli różnica wynosi nie więcej niż 30% w stosunku do niższej wysokości szkód;
2) niższą wysokość szkód powiększoną o 30%, jeżeli różnica wynosi więcej niż 30% w stosunku do niższej wysokości szkód;
3) wysokość szkód ustaloną na podstawie danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowego Instytutu Badawczego, jeżeli zgodnie z ustaleniami tego instytutu wysokość szkód wynosi 0% (ust. 14).
Producent rolny zgłasza wystąpienie szkód w terminie umożliwiającym ich oszacowanie, nie później niż do dnia 15 września roku wystąpienia szkody (ust. 15).
Komisja, o której mowa w ust. 14:
1) składa się co najmniej z 3 osób, w tym 1 przedstawiciela ośrodka doradztwa rolniczego oraz 1 przedstawiciela izby rolniczej, mających wykształcenie wyższe albo średnie w zakresie rolnictwa lub ekonomiki rolnictwa albo co najmniej pięcioletni staż w prowadzeniu gospodarstwa rolnego potwierdzony przez sołtysa;
2) dokonuje oszacowania szkód spowodowanych przez suszę w terminie do dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 6, nie później niż do czasu zbioru plonu głównego danej uprawy albo jej likwidacji i nie wcześniej niż od wschodów upraw;
3) składa raport oszacowania szkód w danym gospodarstwie rolnym za pomocą publicznej aplikacji w terminie 60 dni od dnia oszacowania szkód spowodowanych przez suszę nie później niż do dnia 15 października roku wystąpienia suszy oraz przekazuje uwierzytelniony przez członków komisji wydruk tego raportu wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce powstania szkód (ust. 16).
Następnie według § 13zze rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. w 2023 i 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r.:
a) gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, lub
b) suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pomocą publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy (ust. 1).
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia 2022/2472 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (ust. 2).
Średnia roczna produkcja roślinna, o której mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, jest ustalana na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji roślinnej, udostępnianych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra(ust. 4).
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej (ust. 5).
Wniosek, o którym mowa w ust. 5, zawiera:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, o ile został nadany, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4) informacje o prowadzonej przez producenta rolnego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej przez niego pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (ust. 6).
Do wniosku, o którym mowa w ust. 5, dołącza się:
1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera:
a)informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich,
b) potwierdzenie wystąpienia szkód, o których mowa w lit. a, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, a w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły te szkody, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa - przez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia tych szkód, lub
2) uwierzytelniony przez producenta rolnego wydruk protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 13zzd ust. 5, albo kalkulacji oszacowania szkód, o której mowa w § 13zzd ust. 7, które zawierają informację o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich;
3) kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych (ust. 7).
Zatem, jak wprost stanowią przytoczone unormowania prawne, w przypadku uzyskania przez producenta rolnego wyłącznie kalkulacji oszacowania szkód z § 13zzd ust. 7 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., nie jest spełniony warunek udzielenia omawianej pomocy finansowej. Ten dokument zgodnie z wolą prawodawcy wprost świadczy o tym, że producent rolny nie spełnił warunku z § 13zzd ust. 1 pkt 2, ust. 5, ust. 6 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., bo nie osiągnął progowych kryteriów koniecznych dla uzyskania protokołu oszacowania szkód i w następstwie dla otrzymania omawianej pomocy finansowej.
Jednocześnie prawodawca nie przewidział innego trybu dla uzyskania protokołu oszacowania szkód bądź kalkulacji oszacowania szkód jak wyłącznie za pomocą publicznej aplikacji, która automatycznie generuje odpowiedni wydruk. Treść tych dokumentów (wydruków) jest więc rezultatem przede wszystkim wielkości podanych przez samego producenta rolnego oraz danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowego Instytutu Badawczego udostępnionych na stronie ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Wobec tego producent rolny ma obowiązek przedstawić organowi I instancji wszystkie prawidłowe informacje, wielkości na potrzeby uzyskania protokołu oszacowania szkód bądź kalkulacji oszacowania szkód za pomocą publicznej aplikacji.
Ponadto istotne są również granice czasowe zakreślone przez prawodawcę na potrzeby szacowania szkód. Przede wszystkim wniosek o oszacowanie szkód producent rolny składa za pomocą publicznej aplikacji do 15 października roku wystąpienia suszy (§ 13zzd ust. 10 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.). Producent rolny zgłasza wystąpienie szkód w terminie umożliwiającym ich oszacowanie, nie później niż do 15 września roku wystąpienia szkody (§13zzd ust. 15 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.).
W świetle powyższego, jeśli producent rolny chciał podważać kalkulację oszacowania szkód, którą uzyskał za pomocą publicznej aplikacji, miał obowiązek na etapie składania wniosku konkretnie wykazać swoje ewentualne błędy bądź ewentualne błędy dotyczące przebiegu generowania wydruku za pomocą publicznej aplikacji, gdyż protokół oszacowania szkód jest koniecznym wymogiem prawidłowego wniosku o udzielenie omawianej pomocy finansowej, zgodnie z § 13zzd ust. 1 pkt 2, ust. 5, ust. 6 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Ponadto szkoda podlega weryfikacji, a weryfikacja może być przeprowadzona w odpowiednim czasie, pozwalającym na stwierdzenie stanu rzeczywistego. Nie może bazować na założeniach co do rozmiaru szkód. Wynika to z § 13zzd ust. 10, ust. 15 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.
W dalszej kolejności trzeba również zauważyć, że zgodnie z art. 10a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2023.1199 - ustawa o ARiMR), jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81 (ust. 1).
W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (ust. 1a).
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 1b).
Wobec tego organ nie mógł naruszyć art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., bo regulacje te nie miały zastosowania w analizowanym postępowaniu z wniosku skarżącego o udzielenie pomocy finansowej.
Jednocześnie, jak to zostało omówione wyżej, organ prawidłowo przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające na potrzeby trafnego stwierdzenia, że kalkulacja oszacowania szkód nie pozwalała na udzielenie pomocy finansowej wnioskowanej przez skarżącego. W tym zakresie przepisy prawa są jednoznaczne i nie wymagają dodatkowej wykładni poza ściśle literalną. Tym samym nie można zasadnie postawić organowi zarzutu naruszenia art. 10a ust. 1, ust. 1a ustawy o ARiMR.
Nie sposób też nie zauważyć, że skarżący z jednej strony nie godził się z kalkulacją oszacowania szkód, ale z drugiej strony nie przedstawił żadnych konkretnych twierdzeń i dowodów, świadczących o tym, że wprowadził dane niezgodne z rzeczywistością, czy że publiczna aplikacja miała zadziałać nieprawidłowo i zniekształcić przetwarzane wielkości. Tymczasem ciężar dowodowy spoczywał na skarżącym - jako producencie rolnym - stosownie do art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR. Sporna pomoc finansowa jest udzielana wyłącznie na wniosek producenta rolnego i w konsekwencji to producent rolny ma przedstawić organowi w sposób rzetelny wszystkie niezbędne informacje i dokumenty istotne z punktu widzenia wnioskowanej pomocy finansowej. W świetle powyższego organ nie był zobowiązany do poszukiwania za producenta rolnego okoliczności, dowodów dotyczących przesłanek omawianej pomocy finansowej (por. między innymi sprawy sygn.: I GSK 182/21, I GSK 1950/18 - strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący błędnie powołał się na §13zzd ust. 13, ust. 14 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Przepisy te dotyczą zasadniczo innej sytuacji niż zaistniała w realiach analizowanej sprawy. Wyraźnie nawiązują one do §13zzd ust. 6 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., w którym jest mowa o producencie rolnym, który dysponuje protokołem oszacowania szkód. Tymczasem organ odmówił skarżącemu przyznania omawianej pomocy finansowej z tego powodu, że skarżący nie wykazał spełnienia kryteriów wymaganych dla uzyskania protokołu oszacowania szkód.
Przedstawione rozważania prowadzą do stwierdzenia, że żaden z zarzutów skargi nie mógł podważać legalności kontrolowanej decyzji organu. Natomiast odmienne oczekiwania skarżącego nie mają uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym, co zauważył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie skierowanym do skarżącego.
Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm.- P.p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI