I SA/Sz 78/24

I SA/Sz 78/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel
Marzena Kowalewska /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par 13zt ust. 1 - 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 361
art. 42 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Elżbieta Dziel, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi "F." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 listopada 2023 r. nr 9016-2023-191/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. z siedzibą w S. z dnia 12 lipca 2023 r. nr BP309.8110.279.2023.JB.RDM; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji na rzecz skarżącej "F." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ II instancji") zaskarżoną decyzją z 30 listopada 2023 r., nr 9016-2023-191/M-8110 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...]
z siedzibą w S. (dalej: "organ I instancji") z 12 lipca 2023 r., nr BP309.8110.279.2023.JB.RDM, którą F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") po rozpoznaniu wniosku z 30 czerwca 2023 r. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, odmówiono przyznania pomocy finansowej objętej wnioskiem.
Decyzja organu II instancji została podjęta na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), w związku z § 13zt ust. 1-5 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie"), w następującym stanie sprawy.
W dniu 30 czerwca 2023 r. (data złożenia przez ePUAP) Spółka złożyła wniosek
o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresja Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Do wniosku Strona dołączyła faktury Vat za sprzedaż rzepaku i żyta: Nr [...] z dnia 28.02.2023 r., [...]
Nr [...] z dnia 31.01.2023 r. oraz dokument - wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów: Nr [...] z dnia 10.01.2023 r., Nr [...] z dnia 11.01.2023 r. Nr [...] z dnia 17.01.2023 r., Nr [...] z dnia 09.01.2023 r., Nr [...] z dnia 18.01.2023 r., Nr [...] z dnia 18.01.2023 r., Nr [...]
z dnia 19.01.2023 r., Nr [...] z dnia 20.01.2023 r., Nr [...] z dnia 23.01.2023 r., Nr [...] z dnia 24.01.2023 r., Nr [...] z dnia 25.01.2023 r. - za sprzedaż kukurydzy.
Kolejno w dniu 5 lipca 2023 r. wpłynęła zmiana do wniosku ww. wniosku.
Następnie w dniu 12 lipca 2023 r. organ I instancji wydał decyzję nr BP309.8110.279.2023.JB.RDM o odmowie przyznania pomocy w sprawie o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresja Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że nie uwzględnił do przyznania płatności dokumentów - wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów ponieważ nie spełniają definicji faktury. Dodatkowo wskazał, ze faktury dotyczące sprzedaży żyta oraz rzepaku nie zostały uwzględnione ponieważ nie dokumentują sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy.
W dniu 1 sierpnia 2023 r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc
o uwzględnienie dokumentu - wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów:
Nr [...] z dnia 10.01.2023 r., Nr [...] z dnia 11.01.2023 r. Nr [...] z dnia 17.01.2023 r., Nr [...]
z dnia 09.01.2023 r., Nr [...] z dnia 18.01.2023 r.,
Nr [...] z dnia 18.01.2023 r., Nr [...] z dnia 19.01.2023 r., Nr [...] z dnia 20.01.2023 r., Nr [...]
z dnia 23.01.2023r., Nr [...] z dnia 24.01.2023 r.,
Nr [...] z dnia 25.01.2023 r.- za sprzedaż kukurydzy i żąda przyznania pomocy w całości. Do odwołania załączone zostały dokumenty potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów. Jednocześnie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 6, 8 k.p.a. oraz 80 i 81 k.p.a.
Organ II instancji w ramach postępowania wyjaśniającego wystosował do Strony wezwanie do przedłożenia faktur dokumentujących sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy. Wezwanie skutecznie zostało odebrane w dniu 18 września 2023 r.
Strona nie złożyła dodatkowych dokumentów.
Organ II instancji, po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem Spółki zawartym w odwołaniu stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a organ I instancji nie naruszył przepisów procesowych i materialnych. Uzasadniając swoje stanowisko, przywołał brzmienie
§ 13zt ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, akcentując wynikający z ww. ust. 2 pkt 1 warunek przyznania dofinansowania, polegający na dołączeniu do wniosku kopii faktur VAT lub ich duplikatów potwierdzających sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.
W ocenie organu II instancji, Spółka nie spełniła tego warunku. Odnosząc się zaś do wniosku Spółki o uwzględnienie dokumentów - wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów", organ II instancji wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisów nie można zgodzić się na uwzględnienie tych dokumentów i przyznać na ich podstawie pomocy, ponieważ z rozporządzenia jasno wynika, że do wniosku dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy, których spółka
w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie dostarczyła.
Organ II instancji stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.
Wskazując na treść art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199, dalej: "ustawa
o ARiMR"), stanowiącego o wyłączeniu zastosowania w przedmiotowym postępowaniu art. 7, art. 9. art. 10, art. 75 § 1, art. 77 1, art. 79a oraz art. 81 k.p.a., organ stwierdził, że w sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 7, art. 9 czy art. 77 k.p.a. Jako niezasadne ocenił także zarzuty naruszenia art. 6, art. 8 i art. 80 k.p.a.
Pismem z 4 stycznia 2024 r. Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję organu II instancji, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, względnie o uchylenie skarżonej decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
I. Przepisów prawa proceduralnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez uznanie za nieprawidłowe, w sposób sprzeczny z materiałem dowodowym, że załączone do wniosku o przyznanie płatności dokumenty są nieprawidłowe w odniesieniu do adresu kupującego - Verbio Polska sp. z o.o. (posiadającego adres siedziby w tym samym budynku). Spółka wyjaśniała w odwołaniu, że na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych Verbio Polska sp z o.o. zarejestrowana jest również w innym kraju członkowskim i z tej przyczyny w tego rodzaju transakcjach posługuje się numerem NIP z prefiksem DE. Organ do tych wyjaśnień i zarzutów w ogóle się nie odniósł. Świadczy to o istotnym naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, a także braku wnikliwej analizy sprawy przez organ;
2) art. 81a k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść strony wątpliwości organu co do stanu faktycznego, a związanych
z przebiegiem transakcji oraz danymi nabywcy towaru, podczas gdy wątpliwości dały się usunąć w drodze wezwania skarżącej do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów;
3) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji niezawierającego precyzyjnego wyjaśnienia podstawy prawnej oraz okoliczności faktycznych i nieodniesienie się merytorycznie do wszystkich zarzutów spółki, w szczególności opisanego przebiegu transakcji;
4) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez istotne naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności poprzez bezkrytyczną akceptację ustaleń organu I instancji i wadliwości jego procedowania. Tymczasem organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, a zatem nie może on się ograniczyć jedynie do kontroli organu I instancji, co uczynił w niniejszej sprawie ograniczając się wyłącznie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej w sposób "dokumentowy", nie podejmując żadnych działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i weryfikacji błędnych ustaleń organu I instancji;
5) art. 6 oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez wyjście przez organ poza obszar swojej kompetencji i dokonanie prawnopodatkowej oceny transakcji w oparciu o niekompletny stan faktyczny. Elementem formalnym wniosku o płatność jest załączenie faktur, a nie faktur wraz ze wszystkimi dokumentami towarzyszącymi. Organ nie podjął próby wyjaśnienia przebiegu transakcji, a skupił się
na zasadności i warunkach zastosowania 0% stawki podatku VAT, do badania
czego uprawniony jest wyłącznie organ podatkowy. Dodatkowo, organ odwoławczy
w ślad za organem I instancji nie [koniec tekstu – uwaga Sądu].
II. Prawa materialnego:
1) § 13zt ust. 1 pkt 3a, ust. 2, ust. 5 rozporządzenia oraz art. 106e ust. 1 pkt 1-15
oraz art. 24 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do wadliwego uznania, że dokumenty przedłożone przez spółkę nazwane "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów" zawierające wszystkie elementy formalne faktury, nie stanowią jednak faktury w rozumieniu powołanego przepisu, co skutkowało odmową przyznania pomocy pomimo załączenia do wniosku faktur potwierdzających sprzedaż towarów kwalifikowanych do przyznania pomocy;
2) art. 106e ust. 1 pkt 1-15 oraz art. 24 u.p.t.u. poprzez nieuprawnione uznanie, że załączone do wniosku dokumenty nazwane "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów" zawierające wszystkie elementy formalne faktury wymienione w u.p.t.u.,
nie stanowią jednak faktury w rozumieniu § 13zt rozporządzenia.
W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie swojego stanowiska, co do tego, że załączone przez nią do wniosku faktury WDT zawierają wszystkie formalne elementy faktury wskazane w art. 106e ust. 1 pkt 1-15 w zw. z art. 24 u.p.t.u., stąd całkowicie wadliwe jest stwierdzenie, że samo nazwanie dokumentu "Wewnątrzwspólnotową dostawą towarów" zamiast "Fakturą" wyklucza dokument
z możliwości przyznania wsparcia w ramach wnioskowanego programu pomocowego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2023 r., poz.1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzje naruszają prawo.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez Skarżącą i organ przesłanek udzielenia jej pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresja Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Zdaniem organu przedłożenie przez Skarżącą zamiast faktur dokumentów wspólnotowej dostawy towarów nie może być uznane za wypełnienie wymogów rozporządzenia, natomiast w ocenie Skarżącej dokumenty jakie przedłożyła spełniały cel rozporządzenia i potwierdzały w taki sam sposób jak faktury dokonanie dostawy kukurydzy.
Zakreślając ramy prawne należy przywołać przepisy rozporządzenia regulujące udzielanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresja Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Stosownie do § 13zt ust. 1 rozporządzenia, w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
3) który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;
3a) który dokonał sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.
4) który złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r.
Zgodnie z § 13zt ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:
1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 6 i 7.
W myśl § 13zt ust. 3 i 4 rozporządzenia z 2015 r., wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, składa się raz do dnia 30 czerwca 2023 r. Wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, zawiera:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, że:
a) poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,
b) dokonał sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą
w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.
Przepis § 13zt ust. 5 rozporządzenia z 2015 r. stanowi, że do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.
Zgodnie z przepisem § 13zt ust. 6 rozporządzenia z 2015 r. wysokość pomocy,
o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy, gryki lub kukurydzy:
1) do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r., pomniejszonej o powierzchnię upraw pszenicy lub gryki, do której przyznano pomoc, o której mowa w§ 13zw ust. 1, oraz o powierzchnię upraw kukurydzy, do której przyznano pomoc na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762 i 928);
2) stanowiącej iloraz liczby ton pszenicy, liczby ton gryki lub liczby ton kukurydzy wynikającej z dokumentów, o których mowa w ust. 5, i liczby:
a) 5,5 - w przypadku pszenicy,
b) 7 - w przypadku kukurydzy,
c) 1,6 - w przypadku gryki.
Z akt administracyjnych postępowania wynika, że Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy 30 czerwca 2023 r., czyli w terminie wymaganym przez przepisy rozporządzenia. Składając wniosek Skarżąca oświadczyła, że podniosła dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy oraz że dokonała sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 14 kwietnia 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Do wniosku Skarżąca dołączyła m.in. dokumenty wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów - WDT potwierdzających ww. sprzedaż.
Odmawiając przyznania pomocy finansowej organ I instancji przede wszystkim wskazał, że zgodnie z § 13zt ust. 5 rozporządzenia do wniosku dołącza się kopie faktur, zdaniem tego organu załączonych dokumentów WDT nie można uznać za faktury, organ ten także zwrócił uwagę na nieprawidłowe jego zdaniem zastosowanie stawki 0% oraz na fakt, że zbywca i nabywca towaru mają siedziby pod tym samym adresem.
W odwołaniu Spółka podniosła, że przedłożone przez nią dokumenty pod względem treści zawierają to samo co wymagane przez organ faktury i są dowodem dokonania dostawy. Odniosła się także do argumentacji dotyczącej zastosowania nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług, podnosząc, że w tym zakresie organ przekroczył swoje kompetencje oraz wyjaśniła że budynek, w którym ona oraz nabywca towaru mają swoje siedziby jest budynkiem biurowym i wskazała, że nabywca posługiwał się niemieckim numerem identyfikacji podatkowej VAT. Do odwołania Skarżąca załączyła tłumaczenia dokonane przez tłumacza przysięgłego dokumentów WDT, dokumenty rozliczeniowe wystawione przez nabywcę oraz dokumenty przewozowe – CMR.
Organ odwoławczy oparł swoją argumentację na tym, że Skarżąca nie dołączyła do wniosku faktur pomimo kierowania do niej wezwań w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że Sąd dostrzega oczywiście specyfikę postępowania prowadzonego przed organami w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Tym samym w tym postępowaniu na organach nie ciążą obowiązki wynikające z ww. zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Przepis art. 10a ust. 1a ustawy o Agencji stanowi z kolei, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR).
Zdaniem Sądu, ustanowiona w art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR reguła dowodzenia oznacza, że w niniejszym postępowaniu, to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organów Agencji żądanie przyznania pomocy finansowej. Tym samym ciężar dowodu wykazania warunków przyznania pomocy spoczywał na skarżącym. Wskazane regulacje zaś nakładają na organy administracyjne wyłącznie obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wprowadzając tym samym odstępstwo od określonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą, organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Natomiast w przypadku analizowanej pomocy, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dotyczy to przede wszystkim dowodów wskazanych we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zatem obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że Skarżący złożył wniosek, stosowne dokumenty a rzeczą organu jest rozpoznanie materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku i innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.
W tym miejscu wskazać należy, że lektura przepisu § 13zt ust. 5 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że dołączenie faktur lub ich duplikatów ma potwierdzić sprzedaż wymienionych w tym przepisie zbóż dla podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub prowadzoną produkcją zwierzęcą.
Zdaniem Sądu istotne jest tu powiązanie przez normodawcę użytych w przepisie słów: "faktura lub duplikat" z potwierdzeniem sprzedaży. Faktura bowiem jest dokumentem potwierdzającym dokonanie dostawy (sprzedaży), taką samą funkcję pełni dokument wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, który potwierdza dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru. Przepis art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2024 r. poz. 361) stanowi o tym, że warunkiem zastosowania przez podatnika podatku od towarów i usług stawki 0% jest posiadanie przez niego w swojej dokumentacji dowodów, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. O tyle zatem o ile w przypadku dokonywania sprzedaży/dostawy w kraju wystawiany jest dla celów podatku od towarów i usług dokument w postaci faktury zawierający elementy o jakich mowa w art. 106e ustawy o podatku od towarów i usług, o tyle w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów ze względu na możliwość zastosowania stawki 0%, sprzedawca powinien legitymować się dokumentem potwierdzającym wywiezienie towaru będącego przedmiotem dostawy dokonywanej wewnątrzwspólnotowo i dostarczenie go na terytorium innego państwa członkowskiego. Nie ulega jednak wątpliwości, że zarówno dokument w postaci faktury jak dokumenty o jakich mowa w art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług potwierdzają dokonanie dostawy/sprzedaży towaru.
Mając zatem na uwadze zaprezentowaną wykładnię § 13zt ust. 5 rozporządzenia, odmienną od przyjętą przez organy w niniejszej sprawie uznać należało, że takiej oceny materiału dowodowego, do której zobowiązany jest organ, takich rozważań zabrakło w rozstrzygnięciach organów - tak organu I instancji jak i w II instancji. Utrzymanie zaś w mocy takiej decyzji organu I instancji przez organ II instancji powoduje, że stwierdzoną wadliwością dotknięta jest także decyzja organu odwoławczego. Rozważenie zatem spełnienia przesłanki do uzyskania wnioskowanej pomocy wymaga, ze strony organu rozważenia czy przedstawione dowody WDT dokumentują dokonaną sprzedaż/ dostawę i zawarcie takiej oceny w uzasadnieniu decyzji. Staranność przekazywania adresatowi uzasadnienia własnych argumentów wykorzystanych przy formułowaniu treści decyzji jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia. Jest także wymogiem art. 107 § 1 k.p.a., w którym elementem uzasadnienia prawnego decyzji jest "wyjaśnienie podstawy prawnej".
Nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że dokumenty WDT nie są fakturą, organ winien wyjaśnić przyczyny takiej a nie innej oceny. Brak rzeczowej argumentacji będzie powodował, że decyzja w istocie wymykać się będzie spod kontroli. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Należy pamiętać, że nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
Zauważyć też należy, że o ile obowiązkiem organu odwoławczego jest nie tylko kontrolowanie zgodności z prawem i celowości decyzji organu I instancji, ale obowiązek wydania w sprawie jeszcze jednego rozstrzygnięcia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgromadzonego zarówno w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i w trakcie ewentualnego uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego w toku postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy rozstrzyga bowiem ponownie sprawę pod względem merytorycznym. Organ ten może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości. Jednakże działanie organu odwoławczego nie może prowadzić do rozpoznania sprawy de facto po raz pierwszy, co prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, stąd mając na uwadze powyższe oraz błędną wykładnię § 13 zt ust. 5 rozporządzenia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie odmowy udzielenia wnioskowanej pomocy finansowej.
Ponowienie rozpoznając sprawę organ I instancji oceni całokształt materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy ze szczególnym uwzględnieniem dokumentów załączonych do odwołania oraz weźmie pod uwagę przedstawioną powyżej wykładnię § 13zt ust. 5 rozporządzenia. Przeprowadzona przez organ ocena znajdzie odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji, tj. z zachowaniem wymogów jakie stawia art. 107 §§ 1 i 3 k.p.a., o których była mowa.
O kosztach postępowania, na które składają się uiszczony wpis od skargi ([...] zł), oraz wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł), sąd orzekł w pkt. II wyroku na podstawie
art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935).
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).