I SA/Sz 772/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-04-15
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITwstrzymanie wykonania decyzjipostępowanie podatkowenieostateczna decyzjaodwołaniezażaleniezasada dwuinstancyjnościdoręczenieOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, uznając, że decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu.

Podatnik złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji podatkowej. Skarżący kwestionował brak podstawy prawnej, naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz sposób doręczenia postanowień. Sąd uznał, że decyzja nieostateczna, od której wniesiono odwołanie i której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, nie podlega wykonaniu, co czyni odmowę wszczęcia postępowania w sprawie jej wstrzymania uzasadnioną. Sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi J.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2019-2021. Podatnik wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i jednocześnie wniósł o wstrzymanie jej wykonania. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu. Organ odwoławczy utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie zasady dwuinstancyjności, wadliwość postanowienia organu pierwszej instancji, nierzetelne przedstawienie stanu faktycznego oraz pominięcie kwestii zastosowania art. 300 kk w decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z Ordynacją podatkową, decyzja nieostateczna, od której wniesiono odwołanie i której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, nie podlega wykonaniu. W związku z tym odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania takiej decyzji była uzasadniona. Sąd uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności, wadliwości postanowienia oraz sposobu doręczenia pism, wskazując na zgodność działań organów z przepisami prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest uzasadniona, ponieważ decyzja nieostateczna, od której wniesiono odwołanie i której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Ordynacji podatkowej (art. 165a, art. 239a), wskazując, że decyzja nieostateczna nie może być wykonywana, a tym samym wniosek o jej wstrzymanie jest bezprzedmiotowy. Organ nie jest uprawniony do podejmowania działań zmierzających do powstania stanu zgodnego z treścią decyzji nieostatecznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

O.p. art. 165a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 165 § 1 i 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 239a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 126 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 144

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 144b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 227 § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 139 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 247 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz.U. 2012 poz. 1529 art. 3 § 23

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe

Dz.U. 2020 poz. 2320 art. 2 § 7

Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja nieostateczna, od której wniesiono odwołanie i której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, nie podlega wykonaniu, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie jej wstrzymania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności, wadliwości postanowienia organu pierwszej instancji, nierzetelnego przedstawienia stanu faktycznego, pominięcia kwestii zastosowania art. 300 kk, naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, braku załączenia wydruku identyfikatora kwalifikowanego podpisu elektronicznego, sposobu doręczenia postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

pod pojęciem "wykonanie decyzji" należy rozumieć wszelkie działania zmierzające do uzyskania stanu wynikającego z decyzji nakładającej na stronę obowiązek podlegający wykonaniu decyzja nieostateczna nie może być wykonywana nie tylko w postępowaniu egzekucyjnym, ale również poprzez zaliczanie na nią nadpłat lub zwrotów podatku niewykonalność decyzji organu oznacza, że organ nie jest uprawniony do podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do powstania stanu zgodnego z treścią decyzji nieostatecznej rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Elżbieta Dziel

sprawozdawca

Jolanta Kwiecińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wstrzymania wykonania decyzji nieostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, gdy decyzja ta jest nieostateczna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu podatkowym – możliwości wstrzymania wykonania decyzji nieostatecznej. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa podatkowego.

Czy można wstrzymać wykonanie decyzji, która jeszcze nie jest ostateczna? Sąd wyjaśnia.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 772/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 165 a, art. 165 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.),, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 23 października 2024 r. nr 3201-IEW.4251.4.2024.3 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy’) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego
w K. (dalej: "organ I instancji") z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] odmawiające J. wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wstrzymania wykonania wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. decyzji z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] określającej wysokość zobowiązania
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r., 2020 r., i 2021 r.
Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z [...] sierpnia 2024 r. podatnik złożył w organie I instancji odwołanie od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] lipca 2024 r. Wraz
z odwołaniem, podatnik złożył wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji.
Organ I instancji postanowieniem z [...] sierpnia 2024 r. nr: [...] wydanym na podstawie art. 165 a ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., zw. dalej: "O.p.") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji
z [...] lipca 2024 r. nr: [...]
Na powyższe postanowienie, podatnik wniósł zażalenie podnosząc, że organ
I instancji :
• wydał postanowienie bez podstawy prawnej,
• nie odniósł się do jego wniosku o niewykonywanie zaskarżonej decyzji
w stanowisku Naczelnika w sprawie odwołania od decyzji z [...] lipca 2024 r.,
• poprzez wydanie postanowienia, naruszył zasadę zaufania do organu podatkowego.
Podatnik wskazał, że argumenty Naczelnika, że tymczasowo nie ma groźby wykonania zaskarżonej decyzji, nie przekonują go. Nadto, w postanowieniu, jw.:
• nie otrzymał wymienionych załączników ze str.2,
• nie otrzymał postanowienia drogą elektroniczną,
• nie jest dla podatnika jasne, kogo ma na myśli Naczelnik pisząc na str.1 "ustaliliśmy".
Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] lipca 2024 r.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy, powołując treść art. 165 § 1, art.165 § 3 oraz 165a § 1 O.p.
Organ odwoławczy wskazał, że użyte w przepisie art. 165 a § 1 O.p. sformułowanie "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy w danej sprawie toczy się już postępowanie podatkowe, w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna) albo gdy w przepisach ustaw podatkowych brak jest podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że decyzja organu
I instancji z [...] lipca 2024 r. nr: [...] o wstrzymanie wykonania której podatnik wniósł w piśmie z [...] sierpnia 2024 r., była na dzień wydania zaskarżonego postanowienia decyzją nieostateczną.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że pod pojęciem decyzji nieostatecznej należy rozumieć taką decyzję organu I instancji, od której strona wniosła w przepisowym terminie odwołanie albo od jej doręczenia nie upłynął jeszcze 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Taka okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie, ponieważ 14 sierpnia
2024 r. podatnik wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego
w K. nr: [...] z [...] lipca 2024 r.
Organ odwoławczy powołał treść art. 239a O.p. i wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie nadał rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji
z [...] lipca 2024 r.,
Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pod pojęciem "wykonanie decyzji" należy rozumieć wszelkie działania zmierzające do uzyskania stanu wynikającego z decyzji nakładającej na stronę obowiązek podlegający wykonaniu, w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o której mowa w art. 239a O.p. Przyjmuje się, że decyzja nieostateczna nie może być wykonywana nie tylko w postępowaniu egzekucyjnym, ale również poprzez zaliczanie na nią nadpłat lub zwrotów podatku, dlatego też, zgodzić się należy z tezą, że niewykonalność decyzji organu oznacza, że organ nie jest uprawniony do podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do powstania stanu zgodnego z treścią decyzji nieostatecznej.
Organ odwoławczy wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatnik zawarł w piśmie z [...] sierpnia 2024 r., tj. w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] lipca 2024 r., które to organ, pismem z [...] sierpnia 2024 r. przekazał wraz z aktami sprawy i stanowiskiem w sprawie do organu odwoławczego.
Uwzględniając zatem fakt, że z uwagi na prowadzone postępowanie odwoławcze decyzja organu I instancji z [...] lipca 2024 r., nr: [...] jest decyzją nieostateczną, to nie podlega ona wykonaniu i odmowa wszczęcia postępowania
w sprawie wstrzymania wykonania tej decyzji była uzasadniona. Tym samym zarzut, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] sierpnia 2024 r. nr: [...] zostało wydane bez podstawy prawnej, organ odwoławczy uznał za nie zasługujący na uwzględnienie.
Odnosząc się do podniesionego przez podatnika zarzutu, że nie otrzymał on postanowienia drogą elektroniczną, organ odwoławczy przytoczył treść art.126 § 1 O.p., art.144 O.p. oraz art.144b O.p.
Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone przez podatnika postanowienie zostało utrwalone w postaci elektronicznej i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym a jego wydruk odzwierciedlający treść postanowienia, organ podatkowy I instancji doręczył podatnikowi przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia [...] listopada 2012 r. Prawo pocztowej (tj. przesyłką pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczoną za pokwitowaniem odbioru), ponieważ podatnik nie wyraził zgody na obsługę pism w formie elektronicznej przez e-US. Tym samym zarzut, że podatnik nie otrzymał postanowienia drogą elektroniczną organ odwoławczy uznał za niezasadny.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie uchybił też zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 § 1 w zw. z art. 122 O.p. Okoliczność, że podatnik nie zgadza się z podjętym w sprawie rozstrzygnięciem nie oznacza, że doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego. Z wyjaśnienia udzielonego przez organ I instancji wynikało, że postanowienie z [...] sierpnia 2024 r. nr: [...] nie zawierało załączników, co pozwala na stwierdzenie, że niezręczności redakcyjne popełnione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, na które słusznie wskazał podatnik w zażaleniu, nie dają podstaw do jego uchylenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go, postanowienia organu I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił :
I. usankcjonowanie przez organ II instancji naruszenia zasady dwuinstancyjności procedury odwoławczej przez organ I instancji,
II. utrzymanie w mocy przez organ II instancji "postanowienia" organu I instancji
z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr : [...] , które możliwie obarczone jest wadą powodującą jego nieważność,
III. nierzetelne przedstawienie stanu faktycznego sprawy przez organ II instancji
w uzasadnieniu postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2024 r. nr: [...], poprzez niewypowiedzenie się w sprawie zarzutu skarżącego o naruszenie zasady dwuinstancyjności.
IV. ominięcie w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji utrzymującego
w mocy postanowienie organu I instancji, faktu zastosowania w decyzji wydanej przez organ I instancji w dniu [...] lipca 2024 r. nr [...] art. 300 kk
w stosunku do skarżącego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., jako : cyt. " działania zmierzającego do uzyskania stanu wynikającego z decyzji nakładającej na stronę obowiązek polegający wykonaniu, w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Koniec cytatu.
V. usankcjonowanie w uzasadnieniu "postanowienia" organu II instancji naruszenia zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych przez organ I instancji .
W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął argumentację podniesionych zarzutów.
Końcowo, skarżący wniósł o uznanie następujących załączników na udowodnienie jego twierdzeń w niniejszej skardze do sądu:
- postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2024 r. nr: [...];
- stanowisko w sprawie zażalenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] września 2024 r. nr : [...];
- zażalenie na postanowienie o odmowie w sprawie niewykonania decyzji - J. z dnia [...] września 2024 r.,
- postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] sierpnia 2024 r. nr [...];
- decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...];
-odwołanie od decyzji jw. J. z dnia [...] sierpnia 2024 r.;
- stanowisko w sprawie odwołania z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.,
- replika (J) na stanowisko Naczelnika jw. z dnia [...] września 2024 r.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r., skarżący złożył: "wniosek dowodowy o wydruk kwalifikowanego podpisu elektronicznego przypisanego dokumentowi:
- postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...], którego skarżący nie otrzymał wraz z treścią pisma o odmowie niewykonania decyzji wymiarowej z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...]".
Skarżący wskazał, że organ II instancji twierdzi na str.[...] odpowiedzi na skargę, że skarżący otrzymał i pokwitował wydruk postanowienia wraz z wydrukiem kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
Skarżący podniósł, że o tym, iż nie otrzymał wydruku identyfikatora podpisu elektronicznego do tego pisma, pisał w swojej skardze do sądu.
Skarżący wniósł o zapytanie organu I instancji, o dołączenie wydruku identyfikatora podpisu do pisma jak wyżej, aby rozstrzygnąć te wątpliwości.
W toku rozprawy [...] kwietnia 2025 r. sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia
[...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zw. dalej: "p.p.s.a.") postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Sz 772/24 i I SA/Sz 39/25 do łącznego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Granice niniejszej sprawy wyznaczyło zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...].07.2024 r. określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r., 2020 r. i 2021 r.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych wyżej przepisów, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie art. 165a § 1 O.p.. Zgodnie z art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do art. 165 § 3 O.p., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a. W sytuacji, gdy żądanie o którym mowa w art. 165 O.p. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania - stosownie do treści art. 165a § 1 O.p. Użyty w art. 165a § 1 O.p. zwrot: "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź przepisy, z których wynika, że prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny jest niemożliwe. Chodzi zatem o takie sytuacje, w których w przepisach ustaw podatkowych brak jest podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego, czy gdy w danej sprawie toczy się już postępowanie podatkowe; albo w sprawie zapadła już decyzja.
Z akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji z [...] lipca 2024 r.,
o wstrzymanie wykonania której skarżący wniósł w swoim piśmie z [...] sierpnia 2024 r., była na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji decyzją nieostateczną. Decyzja nieostateczna, to taka decyzja organu pierwszej instancji, od której strona wniosła w przepisowym terminie odwołanie, albo od jej doręczenia nie upłynął jeszcze 14-dniowy termin do wniesienia odwołania.
W rozpoznawanej sprawie podatnik w dniu [...] sierpnia 2024 r. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] lipca 2024 r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r., 2020 r. i 2021 r.
Zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie nadał rygoru natychmiastowej wykonalności swojej decyzji z dnia [...] lipca 2024 r., tym samym w chwili wnoszenia przez skarżącego żądania wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania tejże decyzji, decyzja, której żądanie dotyczyło nie miała przymiotu wykonalności, czyli nie podlegała wykonaniu.
Słusznie organ zauważył, że pod pojęciem "wykonanie decyzji" należy rozumieć wszelkie działania zmierzające do uzyskania stanu wynikającego z decyzji nakładającej na stronę obowiązek podlegający wykonaniu, w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o której mowa w art. 239a O.p. Decyzja nieostateczna nie może być wykonywana nie tylko w postępowaniu egzekucyjnym, ale również poprzez zaliczanie na nią nadpłat lub zwrotów podatku, tym samym niewykonalność decyzji organu oznacza, że organ nie jest uprawniony do podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do powstania stanu zgodnego z treścią decyzji nieostatecznej.
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący zawarł w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lipca 2024 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za: 2019 r., 2020 r. i 2021 r.
Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do art. 227 § 1 i § 2 O.p. organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni, od dnia otrzymania odwołania, chyba że wyda decyzję na podstawie art. 226. Organ podatkowy przekazując sprawę jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych zarzutów i poinformować stronę o sposobie ustosunkowania się do nich. Czyniąc zadość powyższym przepisom organ pierwszej Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. pismem z [...] sierpnia 2024 r., przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy i stanowiskiem w sprawie do organu odwoławczego, czyli do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w S.. Wpływ pisma do organu odwoławczego nastąpił w dniu [...] sierpnia 2024 r. Zgodnie z art. 139 § 3 O.p., załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później, niż w ciągu 2 miesięcy, od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek
o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Z powyższego jednoznacznie wynika, że wobec prowadzonego postępowania odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji z [...] lipca 2024 r., na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie jej wykonania była decyzją nieostateczną, w konsekwencji nie podlegała wykonaniu
i odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania tej decyzji była uzasadniona. Tym samym zarzut, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego
w K. z [...] sierpnia 2024 r. zostało wydane bez podstawy prawnej, nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący w skardze podniósł, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pominął fakt, że w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, w K. z [...] lipca 2024 r. organ zastosował wobec niego art. 300 kk jako działanie zmierzające do uzyskania stanu wynikającego z decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut ten nie mógł być poddany ocenie w toku postępowania prowadzonego przez organ odwoławczy ze względu na to, że wykraczał poza zakres postępowania prowadzonego w sprawie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji z [...] lipca 2024 r., Odnosząc się natomiast do zarzutu "usankcjonowania przez organ II instancji naruszenia zasady dwuinstancyjności procedury odwoławczej przez organ I instancji" zauważyć należy, że zgodnie z art. 127 O.p. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Wskazana w tym przepisie zasada przyznaje podatnikowi prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jej sprawy: po raz pierwszy przez organ I instancji i po raz drugi przez organ odwoławczy. Jednocześnie określa ona możliwość wniesienia od każdego orzeczenia wydanego w sprawie przez organ I instancji środka zaskarżenia. Strona ma zatem prawo oczekiwać, że sprawa we wszystkich jej okolicznościach, zostanie rozpatrzona przez dwa różne organy, a rozstrzygnięcia tych organów muszą być poprzedzone przeprowadzeniem stosownego postępowania.
Skarżący w swoim piśmie z [...] sierpnia 2024 r. zawarł dwa żądania (sprawy), tj.: 1. odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] lipca 2024 r., określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r., 2020 r. 12021 r.;
2. wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 28 grudnia 2022 r. w sprawie wprowadzenia jednolitego rzeczowego wykazu akt w izbach administracji skarbowej, urzędach skarbowych i urzędach celno-skarbowych (Dz. Urz. MF z 2022 r., poz. 126), tego rodzaju sprawy klasyfikowane są pod odrębnymi sygnaturami: 4102 - Postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia albo określenia zobowiązania, nadpłaty, straty podatkowej, wysokości dochodu/przychodu, nadwyżki wpłaconych zaliczek, wysokości odsetek za zwłokę w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz 4251 - Postępowanie podatkowe o zabezpieczenie wykonania zobowiązań i w sprawie wykonalności decyzji
w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Pismo skarżącego z [...] sierpnia 2024 r; zostało zatem zasadnie rozpatrzone przez organ pierwszej instancji w dwóch odrębnych postępowaniach. Gdyby, tak jak tego oczekuje skarżący, organ odwoławczy a nie organ pierwszej instancji rozpoznał jego żądanie o wstrzymanie wykonania decyzji, to wówczas doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Za nieuzasadniony należy też uznać zarzut utrzymania w mocy przez organ odwoławczy postanowienia organu pierwszej I instancji z [...] sierpnia 2024 r., które
w ocenie skarżącego obarczone jest wadą powodującą jego nieważność z uwagi fakt, że "wydruk utrwalonego elektronicznie postanowienia opatrzony jest wadą nieważności dokumentu, ponieważ nie załączono wydruku identyfikatora kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Bez takiego identyfikatora nie można zweryfikować: podpisu, czy jest aktualny, jaka osoba stworzyła dokument i czy podpis jest przypisany temu dokumentowi". Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania zwykłego i ogranicza się do zbadania, czy kwestionowane ostateczne rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną
z kwalifikowanych wad, wymienionych enumeratywnie w art. 247.§ 1 O.p., które uzasadniają stwierdzenie nieważności. Katalog przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej ma charakter zamknięty, a wskazywana przez skarżącego okoliczność wśród tychże przesłanek się nie znajduje.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że skarżący nie otrzymał postanowienia drogą elektroniczną wskazać należy, że zgodnie z art. 126 § 1 O.p. sprawy podatkowe załatwiane są na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu podatkowego ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Stosownie zaś do art. 144 O.p.:
§ 1a. Organ doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, albo w siedzibie organu podatkowego;
§ 1b. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez; operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów;
§ 1c. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, albo za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie natomiast z art. 144b O.p.
§ 1. W przypadku pism utrwalonych w postaci elektronicznej, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma odzwierciedlającego treść tego pisma; § 1a. Organ podatkowy oznacza pismo utrwalone w postaci elektronicznej klauzulą "Tajemnica skarbowa";
§ 2. Wydruk pisma, o którym mowa w § 1 zawiera: informację, że pismo zostało utrwalone w postaci elektronicznej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która go podpisała, identyfikator tego pisma, nadawany przez system teleinformatyczny.
Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] sierpnia 2024 r., zostało utrwalone w postaci elektronicznej i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a jego wydruk odzwierciedlający treść postanowienia organ podatkowy pierwszej instancji doręczył skarżącemu przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowej (tj. przesyłką pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczoną za pokwitowaniem odbioru). Ze względu na to, że skarżący nie wyraził zgody na obsługę pism w formie elektronicznej przez usługę e-US. Postępowanie organu było zatem zgodne z przytoczonymi przepisami, również w aktach administracyjnych znajduje się przedmiotowe postanowienie w formie wydruku zawierającego informację, że pismo zostało utrwalone w postaci elektronicznej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jest ono tożsame z wydrukiem postanowienia, jakie otrzymał skarżący. Konkluzja ta czyni bezprzedmiotowym "wniosek dowodowy" skarżącego zawarty w piśmie z [...] grudnia 2024 r.
Nie można także zgodzić się z twierdzeniem skarżącego co do tego, że: "organ
II instancji w postanowieniu podtrzymującym postanowienie organu I instancji określił brak załączników, jako pomyłkę drukarską, a moje stwierdzenie dyskrepancji pomiędzy stosowana korespondencją papierową, a otrzymanym wydrukiem elektronicznej formy tekstu postanowienia organu 1 instancji, jako potrzebę edukacji w tej materii
i konieczność pouczenia mnie". Wbrew temu twierdzeniu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że z wyjaśnienia udzielonego przez organ pierwszej instancji wynika, że postanowienie [...] sierpnia 2024 r., nie zawierało załączników.
Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, co do tego, że organ odwoławczy usankcjonował w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia "naruszenie zasady prowadzenia zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych przez organ I instancji". Wbrew temu stanowisku zasada ta została w przedmiotowej sprawie w pełni zrealizowana przez organ pierwszej instancji bowiem działanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oznacza, że w przypadku złożenia wniosku przez stronę i domagania się przez nią załatwienia sprawy, organ powinien ustalić rzeczywistą treść żądania
i dostosować swoje działania do tej treści. O naruszeniu przepisu art. 121 § 1 O.p.
i zawartej w nim normy nakazującej organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od rozstrzygnięcia oczekiwanego przez podatnika.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI