III SA/WR 96/22

III SA/Wr 96/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2021 r., nr 0201-IOA.4246.276.2021 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych poza kasynem gry postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 23 grudnia 2021 r. R. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2021 r., nr 0201-IOA.4246.276.2021, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych poza kasynem gry. Skarga została wniesiona przez radcę prawnego P. F., który na podstawie art. 138m § 1 i art. 138n § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: o.p.) został wyznaczony tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym dla skarżącej, do reprezentowania w postępowaniu dotyczącym wymierzania kar pieniężnych przed Naczelnikiem Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu oraz Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu do czasu wyznaczenia przez Sąd kuratora dla spółki.
Postanowieniem z 13 stycznia 2023 r. Sąd [...], po rozpoznaniu wniosku skarżącej spółki reprezentowanej przez kuratora rozwiązał spółkę i ustanowił B. K. likwidatorem skarżącej spółki. Wskutek wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, likwidator w dniu 31 lipca 2023 r. przesłał podpisaną skargę.
Wobec powzięcia przez Sąd informacji o wykreśleniu B. K. z funkcji likwidatora skarżącej na mocy postanowienia Sądu [...] z dnia 6 września 2023 r. i brakiem organu uprawnionego do reprezentacji spółki, Sąd zwrócił się do wskazanego Sądu z prośbą o udzielenie informacji, czy w miejsce odwołanego likwidatora został powołany przez Sąd inny likwidator stosownie do art. 276 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 18, dalej: k.s.h.) lub czy w jakikolwiek inny sposób (w tym w ramach postępowania przymuszającego wobec Spółki w trybie art. 24 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 979 ze zm.) podjęte zostały przez Sąd czynności zmierzające do powołania organu uprawnionego do reprezentowania Spółki.
Pismem z dnia 13 października 2023 r. Sąd [...] poinformował, że nie został powołany inny likwidator spółki, jak również nie toczą się żadne postępowania zmierzające do powołania organu reprezentacji.
Postanowieniem z 25 października 2023 r. wydanym na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wobec wykreślenia z dniem 6 września 2023 r. z funkcji likwidatora spółki B. K. oraz brakiem od tej daty osób fizycznych, które pełniłyby funkcję likwidatora skarżącej spółki, zachodzi sytuacja opisana przepisem art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sytuacja ta uniemożliwia działanie skarżącej spółki, co obligowało Sąd do zawieszenia postępowania z urzędu.
W dniu 31 stycznia 2024 r. Sąd zwrócił się do Sądu [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy w miejsce odwołanego likwidatora został powołany przez Sąd inny likwidator stosownie do art. 276 § 4 k.s.h. lub czy w jakikolwiek inny sposób (w tym w ramach postępowania przymuszającego wobec Spółki w trybie art. 24 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym) podjęte zostały przez Sąd czynności zmierzające do powołania organu uprawnionego do reprezentowania Spółki.
Pismem z dnia 1 lutego 2024 r. Sąd [...] poinformował, że został powołany nowy likwidator w osobie T. S.
Postanowieniem z 8 lutego 2024 r. WSA we Wrocławiu podjął postępowanie.
W związku z powzięciem informacji o wykreśleniu likwidatora T. S. z funkcji likwidatora skarżącej spółki i brakiem organu uprawnionego do jej reprezentacji Sąd zwrócił się do Sądu [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy w miejsce odwołanego likwidatora został powołany przez Sąd inny likwidator stosownie do art. 276 § 4 k.s.h. lub czy w jakikolwiek inny sposób (w tym w ramach postępowania przymuszającego wobec Spółki w trybie art. 24 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym) podjęte zostały przez Sąd czynności zmierzające do powołania organu uprawnionego do reprezentowania Spółki. Pismem z 24 maja 2024 r. Sąd [...] poinformował, że skarżąca w dalszym ciągu nie posiada likwidatora, nie toczy się wobec spółki postępowanie celem powołania organu reprezentacji.
W wykonaniu zarządzenia z 24 lipca 2024 r., działając na podstawie art. 31 § 1 p.p.s.a., wezwano skarżącą spółkę do usunięcia braków w składzie organów uniemożliwiających jej działanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym wniesioną skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 22 listopada 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, przez powołanie zarządu bądź ustanowienie kuratora do toczącego się postępowania w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia wezwania. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie, wysłana na adres siedziby spółki wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym, po dwukrotnym awizowaniu w dniach: 2 sierpnia 2024 r. i 12 sierpnia 2024 r., została zwrócona do Sądu, jako niepodjęta w terminie i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 16 sierpnia 2024 r. W wykonaniu zarządzenia z 30 grudnia 2024 r. ponownie wezwano skarżącą spółkę do usunięcia braków w składzie organów uniemożliwiających jej działanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym wniesioną skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 22 listopada 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, przez powołanie zarządu bądź ustanowienie kuratora do toczącego się postępowania w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia wezwania pod rygorem umorzenia postępowania w sprawie. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie, wysłana na adres siedziby spółki wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym, po dwukrotnym awizowaniu w dniach: 7 stycznia 2025 r. i 18 stycznia 2025 r., została zwrócona do Sądu, jako niepodjęta w terminie i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 21 stycznia 2025 r. Termin do uzupełnienia braków upłynął bezskutecznie w dniu 21 lutego 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które z kolei mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej, jako strony, konieczne jest zatem, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Ewentualny brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 31 p.p.s.a. jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego (§ 1). Jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (§ 3). Jak podkreśla się w doktrynie, pojęcie zniesienia postępowania, jakim ustawodawca posłużył się w powołanym wyżej przepisie, oznacza uznanie tego postępowania za niebyłe (w całości lub w części), zarówno w zakresie czynności procesowych stron, jak i czynności sądu. W przypadku zaistnienia przesłanek z art. 31 § 3 p.p.s.a. może ponadto pojawić się potrzeba wydania przez sąd – alternatywnie – postanowienia o odrzuceniu skargi (art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.), o umorzeniu postępowania (art. 161 § 1 pkt 2 lub 3 p.p.s.a.) lub o zawieszeniu postępowania (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wyd. 7, Warszawa 2021 r., s. 256 – 257, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt I FSK 617/18, CBOSA).
Stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (wyrok NSA z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2729/17 - LEX nr 2748840). Tego rodzaju przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy stanowią nieuzupełnione, pomimo wezwania Sądu, braki w składzie organu uprawnionego do działania w imieniu skarżącej (postanowienie NSA z 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 466/10; postanowienie WSA w Poznaniu z 6 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Po 1209/16; postanowienie WSA w Poznaniu z 4 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Po 5/17; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Wr 5/16).
W sprawie, jak wynika z treści wpisów ujawnionych w KRS, do składania oświadczeń w imieniu skarżącej spółki upoważniony jest każdy z członków zarządu samodzielnie. Prezes zarządu spółki, będąca jedynym członkiem zarządu, została wykreślona z KRS w dniu 18 czerwca 2021 r. Skarga została wniesiona w dniu 23 grudnia 2021 r. przez radcę prawnego, który na podstawie art. 138m § 1 i art. 138n § 2 o.p. został wyznaczony tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym dla skarżącej, do reprezentowania w postępowaniu dotyczącym wymierzania kar pieniężnych przed Naczelnikiem Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu oraz Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu do czasu wyznaczenia przez Sąd kuratora dla spółki. Na dzień wniesienia skargi spółka nie miała zatem organu uprawnionego do jej reprezentacji. Postanowieniem z 13 stycznia 2023 r. Sąd [...], po rozpoznaniu wniosku skarżącej spółki reprezentowanej przez kuratora rozwiązał spółkę i ustanowił B. K. likwidatorem skarżącej spółki. Wskutek wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, likwidator w dniu 31 lipca 2023 r. przesłał podpisaną skargę. Postanowieniem Sądu [...] z dnia 6 września 2023 r. B. K. został wykreślony z funkcji likwidatora skarżącej. Kolejny likwidator – T. S. – również został wykreślony z tej funkcji.
Ponieważ braki w składzie organów osoby prawnej mają charakter usuwalny, Sąd, na podstawie art. 31 § 1 p.p.s.a. wezwał skarżącą do usunięcia braków w składzie organów uniemożliwiających jej działanie w postępowaniu sadowoadministracyjnym przez powołanie zarządu lub ustanowienie kuratora do toczącego się postępowania, w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia wezwania. Wezwanie to pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 16 sierpnia 2024 r. Termin w nim zakreślony upłynął bezskutecznie 16 listopada 2024 r. Sąd ponownie, w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 grudnia 2024 r., wezwał Spółkę do usunięcia braków w składzie organów uniemożliwiających jej działanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wezwanie to, po dwukrotnym awizowaniu, pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 21 stycznia 2025 r. Termin w nim zakreślony upłynął bezskutecznie 21 lutego 2025 r.
Do dnia wydania niniejszego orzeczenia, do Sądu nie wpłynęło pismo skarżącej, które wykazywałoby uzupełnienie braków w składzie zarządu spółki. Ponadto do dnia wydania orzeczenia nie został ujawniony zarząd spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym ani likwidator (co Sąd ustalił z urzędu na podstawie danych udostępnionych przez wyszukiwarkę podmiotów w KRS, dostępną na stronie internetowej: www.ms.gov.pl).
Podkreślić trzeba, że sprawa toczy się ze skargi skarżącej spółki w jej własnym interesie, a nie w ważnym interesie społecznym lub ze względu na bezpieczeństwo obrotu. Spółka natomiast nie podjęła działań mających na celu przywrócenie osobie prawnej należytej reprezentacji i umożliwienie jej działania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji należało uznać, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co obliguje Sąd do jego umorzenia, o czym orzeczono w sentencji stosownie do art. 31 § 3 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wskazać przy tym należy, że zniesienie postępowania w zakresie, w jakim postępowanie było dotknięte brakami (art. 31 § 3 p.p.s.a.) nie jest konieczne. Sąd podejmował jedynie czynności zmierzające do ustalenia zdolności strony skarżącej do działania w niniejszym postępowaniu.