I SA/SZ 742/24

I SA/Sz 742/24 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 1 i 6; art. 232 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Sygn. akt I SA/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia [...] marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpatrzeniu w Wydziale I w dniu [...] marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi G. G. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie rozpoznania wniosku o anulowanie deklaracji PIT 4R za lata 2017 i 2018 postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] ([...]) zł.
Uzasadnienie
G. G. wniosła skargę na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącej o anulowanie deklaracji PIT 4R za lata 2017 i 2018, tj. pismo organu z 25 września 2024 r. nr 3216-SPM.4102.67.2024.6.
Skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 165 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. – O.p.) poprzez jego niezastosowanie. Organ na skutek złożonego wniosku z 30 sierpnia 2024 r. winien wydać postanowienie o wszczęciu postępowania, rozpoznać sprawę i zakończyć ją decyzją lub postanowieniem. Organ nie wykonał tych czynności, lecz w swojej ,,odpowiedzi na pismo" poinformował, że sprawa została już rozstrzygnięta w innym postępowaniu, co w ocenie skarżącego jest nie do przyjęcia.
Skarżąca wskazała, że 30 sierpnia 2024 r. złożyła wniosek o anulowanie deklaracji PIT-4R za lata 2017 i 2018. Według Spółki zobowiązania wynikające ze złożonych deklaracji faktycznie nie istniały, doszło do błędnego rozpoznania obowiązku podatkowego z tytułu PIT-4R na terenie Polski. Spółka nie była płatnikiem zobowiązań wykazywanych w ramach PIT-4R. Deklaracje te zatem w ogóle nie powinny być składane w Polsce. Podstawą do podjęcia takich kroków były przepisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Republiką Federalną Niemiec, które wskazywały na opodatkowanie pracowników Spółki na terenie Niemiec (podatek w Polsce nie był należny). Organ posiadał jednocześnie odpowiednie informacje, które wskazywały na obowiązek zapłaty podatku od zatrudnionych na terenie Niemiec pracowników właśnie do niemieckiej instytucji skarbowej. Błędnie więc wykazano podatek do zapłaty w polskim urzędzie skarbowym. Tymczasem Organ w piśmie z 25 września 2024 r. poinformował, że rozstrzygnął już sprawę i wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie złożonych przez Spółkę korekt PIT-4R za lata 2017 i 2018 i stwierdzenia nadpłaty podatku za ten okres.
Skarżąca zauważyła, że pierwotnie rzeczywiście złożyła takie korekty, w których wykazano należne zaliczki od wypłaconych wynagrodzeń w kwocie [...]zł. Organ 3 września 2024 r. wydal jednak postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na to, że płatnik nie ma uprawnienia do korekty deklaracji PIT-4R w sytuacji, w której pobrał należny podatek od podatników. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie Organu z 3 września 2024 r.
W przekonaniu Skarżącej Organ błędnie identyfikuje tożsamość obu postępowań. Organ powinien potraktować sprawę z wniosku o anulowanie deklaracji jako sprawę odrębną od tej o stwierdzenie nadpłaty. Konsekwentnie, Organ powinien wydać postanowienie o wszczęciu postępowania na podstawie art. 165 §1 O.p. lub o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. Według Skarżącej nie można uznać, że sprawa z wniosku o anulowanie deklaracji PIT-4R za lata 2017 i 2018 była prawidłowo procedowana. Organ nie podjął się jej rozpoznania i nieprawidłowo odmówił jej wszczęcia. Organ nie powinien łączyć obu spraw - o anulowanie i o stwierdzenie nadpłaty - winien rozpoznać obie sprawy odrębnie. W ocenie Skarżącej Organ naruszył art. 165 § 1 O.p., co miało istotny wpływ na wynik spraw, tj. uniemożliwiło jej rozpoznanie i kontrolę w trybie administracyjnym, jak i sądowym.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem czynności organu oraz przedstawienia organowi oprawnej ścieżki działań w sprawie. Ponadto Skarżąca wniosła o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w trakcie procedowania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2017 i 2018 Spółka złożyła kolejny wniosek, którego sposób załatwienia jest przedmiotem skargi. Organ podkreślił, że nie przyjął, jakoby zaszła tożsamość żądań. Spółka złożyła wniosek nieznajdujący oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Jak wynika z treści wniosku z 30 sierpnia 2024 r., Spółka uznała brak obowiązku złożenia deklaracji PIT-4R za lata 2017-2018, z uwagi na błędne rozpoznanie obowiązku podatkowego, a w konsekwencji zażądała de facto dokonania czynności materialno-technicznej polegającej na anulowaniu złożonych deklaracji. Tak sformułowany wniosek, rozumiany jako żądanie usunięcia deklaracji z systemów informatycznych i rejestrów urzędu skarbowego, nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Według Organu Spółka, pomimo procedowania przez Organ wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty, domagała się anulowania złożonych deklaracji, co w zasadzie zmierzało do obejścia przepisów dotyczących korygowania deklaracji i zwrotu nadpłaty w ramach postępowania podatkowego. Organ podkreślił, że anulowanie złożonej deklaracji może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy dokumenty te zostały omyłkowo wprowadzone do systemów teleinformatycznych, a nie zostały złożone przez podatnika czy też prawidłowo umocowanego pełnomocnika podatnika. Natomiast w niniejszej sprawie Spółka, realizując ciążące na niej jako płatniku obowiązki, złożyła prawnie skuteczne deklaracje PIT-4R za lata 2017 i 2018. Oceny tej nie może zmienić okoliczność zakwestionowania rozliczeń podatkowych w innym kraju UE, dokonanych przez właściwy ds. podatkowych organ. W takiej sytuacji podatnik w celu skorygowania swoich rozliczeń podatkowych w Polsce winien skorzystać z powołanych wyżej instytucji prawnych umożliwiających złożenie prawnie skutecznych korekt stosownych deklaracji podatkowych. Spółka skorzystała z tego uprawnienia składając wnioski o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2017 i 2018 wraz z korektami deklaracji PIT-4R za te lata.
Według Organu przyjąć należy, że w sytuacji, gdy Spółka domaga się dokonania de facto czynności materialno-technicznej polegającej na anulowaniu deklaracji, nie sposób przyjąć, że wniosek winien być procedowany w ramach postępowania podatkowego. Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia żądania strony i unieważnienia/usunięcia deklaracji PIT-4R. Jednocześnie, mając na uwadze zasadę informowania podatnika, Organ pismem z 25 września 2024 r. zawiadomił Spółkę o wydanych w przedmiocie wniosków o stwierdzenie nadpłaty i korekt deklaracji PIT-4R rozstrzygnięciach. W ocenie Organu w sprawie nie było konieczne wydanie postanowienia w oparciu o art. 165a O.p. Co więcej, nawet w przypadku zasadności wniosku o anulowanie deklaracji podatkowych, brak byłoby podstaw do wszczęcia w tym zakresie postępowania podatkowego, a konsekwencją uwzględnienia wniosku byłoby dokonanie czynności materialno-technicznych. Organ podkreślił, że sposób załatwienia sprawy nie pozbawił strony jakichkolwiek praw, gdyż uprzednio skorzystała z możliwości złożenia stosownych wniosków o stwierdzenie nadpłaty, które to postępowania są w toku. Natomiast w przypadku, gdyby Organ przyjął, iż mamy do czynienia z tożsamością żądań, przyjmując, iż jest to kolejny wniosek o stwierdzenie nadpłaty niewątpliwie zobligowany byłby do odmowy wszczęcia postępowania zgodnie z art. 165a O.p..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - p.p.s.a.) Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego oraz jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Skarżąca złożyła wniosek o anulowanie deklaracji PIT-4R za lata 2017 i 2018, w którym wskazała, że zobowiązania Spółki wynikające ze złożonych deklaracji faktycznie nie istniały. Doszło bowiem do błędnego rozpoznania obowiązku podatkowego z tytułu PIT-4R. Spółka zatrudniała pracowników na terenie Niemiec. Tam powinny być regulowane podatki od zarobków pracowników. Wykazało to postepowanie przed niemieckimi organami skarbowymi, o czym informacje posiada Organ. Spółka nie była płatnikiem zobowiązań wykazywanych w ramach PIT-4R. Nie istniały zatem podstawy do złożenia deklaracji PIT-4R za lata 2017 i 2018.
Zaskarżonym pismem z 25 września 2024 r. Organ poinformował Skarżącą, że wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2017-2018.
Skarga dotyczy zatem pisma informacyjnego Organu w odpowiedzi na wniosek Skarżącej i jako taka nie poddaje się merytorycznej kontroli przez sąd administracyjny. Według Sądu pismo Organu, w którym jedynie informuje on Skarżącą, że podjął określone działania w sprawie zainicjowanej innym wnioskiem Skarżącej, nie jest objęte dyspozycją art. 3 p.p.s.a. określającego zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
Ze skargi wynika, że Skarżąca domaga się wydania przez Organ postanowienia o wszczęciu postepowania i zakończenia sprawy postanowieniem lub decyzją. Powyższe sugeruje, że skarga ma w istocie na celu zwalczenie stanu domniemanej bezczynności Organu w rozpoznaniu wniosku Skarżącej. Należy jednak zwrócić uwagę, że stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby Skarżąca wniosła takie ponaglenie.
Końcowo Sąd zauważa, że skarga Spółki w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2017 i 2018 będzie przedmiotem rozpoznania przez Sąd w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 56/25.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.