I SA/SZ 719/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał jednak, że organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania tego przepisu, a jego decyzja była próbą obejścia zakazu reformationis in peius. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A. C. - K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2024 r., która uchyliła decyzję Wójta Gminy R. w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy powołał się na art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazując na potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sąd administracyjny stwierdził jednak, że organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 233 § 2 O.p., a jego uzasadnienie nie wskazywało na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Wręcz przeciwnie, z uzasadnienia wynikało, że organ odwoławczy uważał materiał dowodowy za wystarczający, a jedynie dokonał odmiennej oceny prawnej. Sąd uznał, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego była próbą obejścia zakazu reformationis in peius (art. 234 O.p.), co jest niedopuszczalne. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 § 2 O.p., jeśli nie wykaże przesłanek z tego przepisu, a jego decyzja jest próbą obejścia zakazu reformationis in peius.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 233 § 2 O.p., a uzasadnienie decyzji nie wskazywało na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego. Decyzja kasacyjna była próbą obejścia zakazu orzekania na niekorzyść strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 233 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 4 lit. b
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1 § 2 i 17 ust. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Decyzja organu odwoławczego była próbą obejścia zakazu reformationis in peius.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, jeśli chodzi o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki zapis w ewidencji nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu wiążąca. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niedopuszczalna jest jego wykładnia rozszerzająca.
Skład orzekający
Bolesław Stachura
sprawozdawca
Elżbieta Dziel
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i zasady reformationis in peius w kontekście decyzji kasacyjnych organów odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw podatkowych, w których organ odwoławczy stosuje art. 233 § 2 O.p.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują stosowanie przez organy przepisów proceduralnych, w tym kluczowego zakazu orzekania na niekorzyść strony. Jest to istotne dla zrozumienia granic działania administracji.
“Sąd administracyjny: Organ odwoławczy nie może "oszukać" zakazu orzekania na niekorzyść strony.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 719/24 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-04-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Bolesław Stachura /sprawozdawca/ Elżbieta Dziel /przewodniczący/ Wiesława Achrymowicz Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 2383 art. 233 § 2, art. 234 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. C. - K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. C. - K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (organ odwoławczy, Kolegium uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy R. (organ I instancji) z 18 lutego 2022 r. nr FN.3123.298.2022 w sprawie ustalenia A. C. (podatniczka, skarżąca, strona) wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., - O.p.), art. 1, 2 i 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ pierwszej instancji ustalił podatniczce wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. w kwocie [...]zł. Kolegium uznało, że wniesione przez podatniczkę odwołanie zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z uwagi na zarzuty w nim zawarte. Kolegium wskazało na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm. - u.p.g.k.), i zaznaczyło, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, jeśli chodzi o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki zapis w ewidencji nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu wiążąca. Kolegium wyjaśniło, że podatniczka jest właścicielką nieruchomości położonych w m. R. i budynków położonych na działce nr [...]. W sprawie sporne jest, czy budynek o numerze ewidencyjnym [...] sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako budynek biurowy podlega zwolnieniu z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70 ze zm. - u.p.o.l.). Jednakże organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie. Z przyjętej w O.p. konstrukcji odwołania i zakresu kompetencji organu odwoławczego wynika, że nawet wówczas, gdy strona zaskarżyła jedynie część decyzji organu pierwszej instancji, nie oznacza to, iż w pozostałej niezaskarżonej części decyzja ta staje się ostateczna i nie podlega rozpoznaniu przez organ rozpatrujący sprawę w drugiej instancji. Kolegium stwierdziło, że budynek oznaczony nr [...] w ewidencji budynków został określony jako "budynek biurowy" o dwóch kondygnacjach i powierzchni zabudowy 614 m2. Powyższymi danymi organy podatkowe są związane w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dlatego też wskazywane przez stronę naruszenia w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniająco-dowodowego (brak oględzin itp.), czy niezgodności zapisów w ewidencji z rzeczywistym stanem faktycznym w zakresie przeznaczenia budynku, czy też przytaczane przez pełnomocnika strony poglądy prezentowane w literaturze przedmiotu nie mogą mieć wpływu na sposób opodatkowania tego budynku. Opodatkowanie spornego budynku przez organ pierwszej instancji jako budynku mieszkalnego - 146,93 m2 i budynku pozostałego - 832,60 m2 jest nieprawidłowe i pozbawione podstaw prawnych. W ewidencji gruntów wskazana jest dominująca funkcja budynku, tj. biurowy, a okoliczność, iż na 15% powierzchni są pomieszczenia zdatne do zamieszkania nie uprawniało organu pierwszej instancji do opodatkowania w ten sposób budynku. Kolegium dostrzegło, że strona starała się o zmianę funkcji spornego budynku na przełomie 2016/17 r. z biurowej na mieszkalnej, lecz Starosta [...] odmówił dokonania zmiany w tym przedmiocie (ostateczna decyzja z 31 stycznia 2017 r. znak [...]). Kolegium oceniło, że dopóki nie nastąpią zmiany w danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczące funkcji spornego budynku, gminny organ podatkowy nie ma podstaw do stosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. z uwagi na to, że sporny budynek nie ma charakteru gospodarczego według Klasyfikacji Środków Trwałych, tj. budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. Rodzaj ten obejmuje budynki przeznaczone dla działalności rolniczej, przykładowo, obory, stajnie, budynki inwentarskie dla trzody chlewnej, owczarnie, przemysłowe fermy drobiu, stodoły, pomieszczenia do przechowywania sprzętu, spichlerze, szopy rolnicze, spiżarnie, piwnice do przechowywania wina, szklarnie, tunele foliowe wraz z zasłonami cieniująco-termoizolacyjnymi i komputerami klimatycznymi, silosy zbożowe, paszowe (na kiszonkę), w gospodarstwach rolnych. Rodzaj ten natomiast nie obejmuje budynków mieszkalnych na terenach gospodarstw rolnych, sklasyfikowanych w rodzaju 110 KŚT i nie daje podstaw do czynienia jakichkolwiek innych odstępstw nie mających oparcia w przepisach u.p.o.l. Kolegium podkreśliło, że trafność zastosowania przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego zależy od prawidłowo ustalonego przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Z kolei prawidłowość ustaleń faktycznych uwarunkowana jest przeprowadzeniem postępowania podatkowego zgodnie z regułami wynikającymi z O.p. Wobec stwierdzenia naruszenia w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy przez organ I instancji przepisów prawa procesowego - art. 120, 122, 187 § 1, 191, 194 § 1 O.p., Kolegium orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzję w całości i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że nie mogło wydać decyzji reformatoryjnej, ponieważ orzekłoby na niekorzyść strony, a zatem zasadne było wydanie decyzji kasatoryjnej po to, by gminny organ podatkowy mógł wydać merytoryczne rozstrzygnięcie mając na względzie wykładnię przepisów prawa zaprezentowaną w decyzji Kolegium. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien nadto wyczerpująco wyjaśnić przesłanki dokonanego rozstrzygnięcia, mając na względzie, że staranność przekazywania adresatowi uzasadnienia własnych argumentów wykorzystanych przy formułowaniu treści decyzji jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia. Końcowo Kolegium wyjaśniło, że wynikającą z art. 234 O.p. zasadę zakazu wydania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony należy rozumieć w znaczeniu materialnym. Do naruszenia tego przepisu dojść może tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu w II instancji organ decyduje się na merytoryczne załatwienie sprawy w sposób odmienny od tego, w jaki sprawa została rozstrzygnięta przez organ I instancji. Zakaz wydawania decyzji na niekorzyść strony nie dotyczy natomiast decyzji kasacyjnych, wydanych na podstawie art. 233 § 2 O.p. Postanowieniem z 23 maja 2024 r. nr SKO.4140.973.2024 Kolegium odmówiło sprostowania decyzji z 8 maja 2024 r. Postanowieniem z 16 września 2024 r. nr SKO.4140.1200.2024 Kolegium utrzymało w mocy swoje postanowienie z 23 maja 2024 r. Podatniczka zaskarżyła decyzję Kolegium z 8 maja 2024 r. w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie zakazu reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym, tj. wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, przy braku przesłanki rażącego naruszenia prawa łub rażącego naruszenia interesu społecznego. Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego; zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które to zastrzeżenie nie znajduje w badanej sprawie zastosowania). Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Po pierwsze należy wyjaśnić iż podstawą wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego był art. 233 § 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak jednolicie wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, aby organ odwoławczy mógł wydać decyzję w trybie art. 233 § 2 O.p. muszą być spełnione przesłanki z tego przepisu: organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 229 O.p., tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego (por. np. wyrok NSA z dnia 5 marca 2025 r. sygn. akt III FSK 1507/23) Podobnie wyjaśniają komentatorzy (por. Etel Leonard (red.), Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024) wskazując, iż decyzję o jakiej mowa w art. 233 § 2 O.p., organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie prawa, tj. wtedy gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 229 O.p., tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego. Stosując ten przepis, organ odwoławczy musi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonująco wykazać istnienie przesłanek w nim wymienionych oraz wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował art. 229 O.p. (wyrok NSA w Lublinie z 30.10.2000 r., I SA/Lu 860/99, LEX nr 45534). Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie może być podjęta bez wskazania spełnienia przesłanki określonej w art. 233 § 2 O.p. i prawidłowego jej uzasadnienia i nie może jedynie ograniczać się do lakonicznego stwierdzenia, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wady formalne i merytoryczne. W przeciwnym razie decyzja taka w istotny sposób narusza ten przepis i w konsekwencji art. 122, 125 § 1 i art. 127 O.p., które zobowiązują organ odwoławczy do ustalenia prawdy obiektywnej w sposób wnikliwy i szybki. (...) Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 233 § 2 O.p. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niedopuszczalna jest jego wykładnia rozszerzająca (wyrok NSA w Lublinie z 23.02.2000 r., I SA/Lu 1688/98, LEX nr 46948). Zatem wydając decyzję na podstawie art. 233 § 2 O.p. organ w uzasadnieniu powinien jednoznacznie wykazać istnienie przesłanek do jej wydania, tj. że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części i jednocześnie brak podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 229 O.p. Powyższe przesłanki nie zostały spełnione. Jak wskazuje lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji kwestią sporną w sprawie był sposób opodatkowania budynku o numerze ewidencyjnym [...] W ocenie strony podlegał on zwolnieniu z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., natomiast w ocenie organu I instancji należało go opodatkować zgodnie ze złożoną przez Stronę informacją tj. 832,60 m2 jako budynki pozostałe oraz 146,83 m2 jako budynki mieszkalne. Organ odwoławczy natomiast w zaskarżonej decyzji wskazał, że nie jest związany zarzutami odwołania i zobowiązany jest do ponownego zbadania całokształtu sprawy. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy zauważył, że organy podatkowe, dokonując ustaleń w sprawie podatku, są związane zarówno zakresem przedmiotowym jaki i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dalej wskazał, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 194 § 1 O.p.). Organ odwoławczy dostrzegł, że w zakresie spornego budynku oznaczonego nr [...] bezsprzecznie wynika, że w ewidencji budynków został on określony jako "budynek biurowy" o dwóch kondygnacjach i powierzchni zabudowy 614 m. Wyjaśnił, że powyższymi danymi organy podatkowe są związane w świetle brzmienia art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dlatego też wskazywane przez odwołującą naruszenia w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniająco-dowodowego (brak oględzin itp.), czy niezgodności zapisów w ewidencji z rzeczywistym stanem faktycznym w zakresie przeznaczenia budynku, czy też przytaczane przez pełnomocnika strony poglądy prezentowane w literaturze przedmiotu nie mogą mieć wpływu na sposób opodatkowania spornego budynku. Zwolnienia należy intepretować ściśle i zawężająco, a nie jak chce to uczynić strona rozszerzająco. W ocenie organu odwoławczego chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowania, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy W efekcie, w ocenie Kolegium, sposób opodatkowania spornego budynku w zaskarżonej decyzji jako budynku mieszkalnego - 146,93 m2 i budynku pozostałego - 832,60 m2 jest nieprawidłowy i pozbawiony podstaw prawnych. W ewidencji gruntów wskazana jest dominująca funkcja budynku tj. biurowy, a okoliczność, iż na 15% powierzchni są pomieszczenia zdatne do zamieszkania nie uprawniało organu I instancji do opodatkowania w ten sposób budynku. Kolegium podkreśliło, iż jest mu wiadome, iż strona starała się o zmianę funkcji spornego budynku na przełomie 2016/17 roku z biurowej na mieszkalnej, lecz Starosta [...] odmówił dokonania zmiany w tym przedmiocie. Dopóki nie nastąpią zmiany w danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczące funkcji spornego budynku, gminny organ podatkowy nie ma podstaw do stosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. z uwagi na to, że sporny budynek nie ma charakter gospodarczego. Końcowo zaś organ odwoławczy wytłumaczył, iż w niniejszej sprawie nie mógł wydać decyzji reformatoryjnej z uwagi na treść art. 234 O.p., bo orzekłby na niekorzyść strony, a zatem zasadne było wydanie decyzji kasatoryjnej po to, by organ I instancji mógł wydać merytoryczne rozstrzygnięcie mając na względzie wykładnię przepisów prawa zaprezentowaną w decyzji odwoławczej i konkluzje Kolegium. Organ odwoławczy wskazał też, że innymi słowy uchyla zaskarżoną decyzję po to, aby organ podatkowy mógł doprowadzić postępowanie do prawidłowego zakończenia zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu niniejszej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien nadto wyczerpująco wyjaśnić przesłanki dokonanego rozstrzygnięcia, mając na względzie, że staranność przekazywania adresatowi uzasadnienia własnych argumentów wykorzystanych przy formułowaniu treści decyzji jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia. Przed wydaniem decyzji, mając na względzie zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu organ podatkowy I instancji, winien wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin w trybie art. 200 § 1 O.p. - do wypowiedzenia się, w sprawie zebranego materiału dowodowego. Oceniając zatem treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego Sąd zauważa, że nie sposób z niego wywnioskować aby organ ten gdziekolwiek stwierdził i wskazał przesłanki do zastosowania art. 233 § 2 O.p. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie daje podstaw by stwierdzić, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Wręcz odwrotnie, z lektury uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w jego ocenie w aktach sprawy jest zgromadzony pełny materiał dowodowy, lecz należy dokonać odmiennej jego oceny prawnej, tzn. organ I instancji w odniesieniu do budynku nr [...] winien zastosować art. 21 u.p.g.k. zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego i wiążą organ I instancji. Wobec powyższego Sąd nie ma wątpliwości, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania art. 233 § 2 O.p. Podstawy takie nie zostały wskazane. Co więcej organ odwoławczy w dalszej części uzasadnienia decyzji sam to przyznał, wskazując iż przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji nie były w istocie przesłanki z art. 233 § 2 O.p. lecz chęć obejścia zakazu reformationis in peius (zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego) wynikającego z art. 234 O.p. Taki zaś powód jak powyżej nie może stanowić przesłanki uchylania decyzji organu I instancji na podstawie art. 233 § 2 O.p. Mając zatem na uwadze stwierdzone uchybienia należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni ocenę prawną i stanowisko zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Na koszty te, w łącznej wysokości 980 zł, złożyły się: wpis od skargi – 500 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI