I SA/Sz 712/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2011-01-26
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyspółka z o.o.spółka jawnaaportwkład niepieniężnyprzychód podatkowyinterpretacja podatkowadziedziczeniekapitały pieniężne

WSA w Szczecinie uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że wniesienie udziałów spółki z o.o. do spółki jawnej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Skarżący zapytał, czy wniesienie posiadanych udziałów spółki z o.o. do spółki jawnej spowoduje powstanie przychodu podatkowego. Minister Finansów uznał, że tak, traktując to jako odpłatne zbycie udziałów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił tę interpretację, stwierdzając, że wniesienie udziałów do spółki osobowej nie jest odpłatnym zbyciem i nie generuje przychodu podatkowego, powołując się na przepisy ustawy o PIT oraz orzecznictwo.

Sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji podatkowej wydanej przez Ministra Finansów na wniosek J.G. Wnioskodawca, będący spadkobiercą udziałów w spółce z o.o., planował wniesienie tych udziałów jako wkład niepieniężny do spółki jawnej. Zapytał, czy taka czynność spowoduje powstanie przychodu podatkowego. Minister Finansów uznał, że wniesienie udziałów do spółki osobowej jest odpłatnym zbyciem i stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, powołując się na art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o PIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie zgodził się z tym stanowiskiem. Sąd uznał, że wniesienie udziałów do spółki osobowej nie jest odpłatnym zbyciem w rozumieniu przepisów podatkowych i nie powoduje powstania przychodu podatkowego. Sąd podkreślił, że w przeciwieństwie do aportu do spółki kapitałowej, wniesienie wkładu do spółki osobowej nie wiąże się z otrzymaniem zapłaty ani ekwiwalentu w postaci udziałów w tej spółce, a jedynie przekształca aportowane udziały na wkład wspólnika. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, w tym wyroki NSA, które potwierdzają tę interpretację. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wniesienie udziałów spółki z o.o. do spółki jawnej jako wkładu niepieniężnego nie stanowi odpłatnego zbycia i nie powoduje powstania przychodu podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniesienie udziałów do spółki osobowej nie jest odpłatnym zbyciem, ponieważ nie wiąże się z otrzymaniem zapłaty ani ekwiwalentu. Jest to jedynie przekształcenie aportowanych udziałów na wkład wspólnika w spółce osobowej, co jest podatkowo obojętne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.f. art. 17 § 1 pkt 6 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten dotyczy odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, a nie wniesienia ich jako wkładu do spółki osobowej.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 17 § 1 pkt 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten dotyczy wnoszenia wkładu niepieniężnego do spółek mających osobowość prawną lub do spółdzielni, a nie do spółek osobowych.

u.p.d.o.f. art. 9 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ogólny przepis o opodatkowaniu dochodów.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zalicza kapitały pieniężne i prawa majątkowe do źródeł przychodów.

k.s.h. art. 8 § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 28

Kodeks spółek handlowych

o.p. art. 5

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe wynika z obowiązku podatkowego określonego ustawą.

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania zgodnie z przepisami prawa.

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

o.p. art. 14a

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez Ministra Finansów.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia interpretacji indywidualnej.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania interpretacji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniesienie udziałów spółki z o.o. do spółki jawnej nie jest odpłatnym zbyciem. Wniesienie udziałów do spółki osobowej nie powoduje powstania przychodu podatkowego. Przepisy art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) i art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. nie mają zastosowania w sytuacji wniesienia aportu do spółki osobowej. Uzasadnienie interpretacji było wadliwe i naruszało zasady postępowania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Ministra Finansów, że wniesienie udziałów do spółki jawnej jest odpłatnym zbyciem i stanowi przychód podatkowy.

Godne uwagi sformułowania

Wniesienie udziałów w spółce mającej osobowość prawną i akcji spółki akcyjnej jako wkładu niepieniężnego do spółki osobowej nie pociąga za sobą otrzymania przez osobę dokonującą aportu odpłatności. Odpłatny znaczy bowiem taki, za który się płaci, wymagający zapłacenia, wymagający zwrotu kosztów. Otrzymanie udziałów w spółce osobowej w zamian za wkład niepieniężny jest więc podatkowo obojętne.

Skład orzekający

Marian Jaździński

przewodniczący

Anna Sokołowska

sprawozdawca

Joanna Wojciechowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wniesienie udziałów spółki z o.o. do spółki jawnej jako aportu nie generuje przychodu podatkowego, a także krytyka wadliwego uzasadniania interpretacji podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia udziałów do spółki osobowej. Interpretacja przepisów podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z restrukturyzacją spółek i wnoszeniem aportów, a także pokazuje, jak sądy kontrolują organy podatkowe w kwestii interpretacji przepisów.

Wniesienie udziałów do spółki jawnej: czy to przychód? WSA rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 712/10 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2011-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Marian Jaździński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 1188/11 - Postanowienie NSA z 2011-10-28
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną intepretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J.G. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną interpretację, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu. 3. zasadza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
We wniosku z dnia 5 lutego 2010 r. o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej J.G. wskazał, że jego ojciec - Z.G. jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością był właścicielem 600 udziałów o łącznej wartości [...] (każdy udział po [...]), stanowiących 29,8% udziałów w kapitale zakładowym spółki obejmującym łącznie 2.011 udziałów. W dniu 14 marca 2009 r. Z.G. zmarł. Spadek po zmarłym odziedziczyli w równych częściach, żona
i troje dzieci, w tym wnioskodawca. W dniu 9 kwietnia 2009 r. został sporządzony akt notarialny poświadczający dziedziczenie spadku przez ww. osoby, każdy w udziale 1/4 części. Każda z ww. osób stała się właścicielem 1/4 części udziału w udziałach spółki. Zgodnie z § 5 ust. 7 umowy spółki, udziały zmarłego wspólnika mogą być umorzone bądź podlegają sprzedaży. Umorzenie udziałów zmarłego wspólnika może nastąpić jedynie z czystego zysku. W przypadku sprzedaży udziałów zmarłego wspólnika pierwszeństwo ich nabycia przysługuje wspólnikom według zasad określonych w umowie spółki. W zamian za udziały zmarłego wspólnika, spadkobiercy otrzymują kwotę równoważną wartości bilansowej udziałów (kapitał podstawowy) od nabywcy wskazanego przez spółkę, bądź też od spółki, w przypadku ich umorzenia, w terminie dwóch miesięcy od okazania prawomocnego orzeczenia sądu. W związku z powyższym wnioskodawca planuje wraz z pozostałymi spadkobiercami wniesienie do spółki osobowej posiadanych udziałów w Spółce. Spółka ta będąc właścicielem tych udziałów, może zbyć część lub całość udziałów w Spółce.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym wnioskodawca zadał pytanie czy wniesienie posiadanych przez niego udziałów Spółki do spółki jawnej spowoduje powstanie przychodu podatkowego w rozumieniu przepisów ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Zdaniem wnioskodawcy na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U.
z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm. - dalej u.p.d.o.f.), a w szczególności art. 17 u.p.d.o.f., wniesienie do spółki osobowej posiadanych udziałów Spółki nie powoduje powstania przychodu podatkowego. Objęcie praw i obowiązków w spółce osobowej na skutek wniesienia do niej posiadanych udziałów Spółki, nie mieści się w jakimkolwiek ze źródeł przychodów określonych w art. 10 u.p.d.o.f. Przychody z poszczególnych źródeł przychodów są określone od art. 11 do art. 20 u.p.d.o.f. Ze względu na charakter przychodów wyspecyfikowanych w art. 11, 12, 13, 14, 15, 18, 19 i 20 u.p.d.o.f. przepisy te w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania. Potencjalnie, zdaniem wnioskodawcy, objęcie praw i obowiązków w spółce osobowej można byłoby uznać za przychód z kapitałów pieniężnych określony w art. 17 u.p.d.o.f. Jednakże również ten przepis ustawy, według wnioskodawcy, nie będzie miał zastosowania, ze względu na fakt, iż objęcie praw i obowiązków w spółce osobowej nie mieści się w przychodach objętych tym artykułem, który zawiera zamknięty katalog przychodów.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] znak [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając w imieniu Ministra Finansów, nie podzielił stanowiska wnioskodawcy i stwierdził, iż wniesienie w formie aportu udziałów do spółki osobowej powoduje zmianę ich właściciela, gdyż stanie się nim spółka osobowa. Następuje więc odpłatne zbycie udziałów.
Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył treść przepisów art. 9 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. art. 30b ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.p.d.o.f. oraz art. 8 § 1 i art. 28 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Jak podniósł organ wniesienie udziałów do spółki osobowej powoduje zmianę ich właściciela - właścicielem staje się bowiem spółka osobowa - stąd mamy do czynienia z odpłatnym zbyciem wniesionych udziałów. Wniesienie udziałów do spółki osobowej jest więc przeniesieniem własności udziałów, za które przysługuje wnioskodawcy wkład w spółce osobowej o określonej wartości. Kwota odpowiadająca wartości otrzymanego wkładu w spółce osobowej stanowi w tym przypadku przychód, natomiast kosztem uzyskania tego przychodu będą wydatki poniesione na nabycie wniesionych udziałów w spółce kapitałowej.
Organ wskazał, iż ustawodawca regulując zasady ustalania kosztów uzyskania przychodów ze sprzedaży udziałów, uzależnił je od sposobu nabycia (objęcia) zbywanych udziałów (akcji): gdy zbywane udziały (akcje) były objęte za pieniądze, zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są koszty poniesione m.in. w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 23 u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie m.in. udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną. Wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu przy ustaleniu dochodu z odpłatnego ich zbycia. Kosztem nabycia udziałów (akcji) jest kwota, za którą zostały zakupione (objęte). Natomiast gdy zbywane udziały (akcje) były objęte za wkład niepieniężny, zastosowanie ma art. 22 ust. 1f u.p.d.o.f., w myśl którego koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości: nominalnej wartości objętych udziałów (akcji) z dnia ich objęcia, jeżeli te udziały (akcje) zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, wartości przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg przedsiębiorstwa, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji), nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia. Przychód ze zbycia udziałów można pomniejszyć również o inne wydatki poniesione na ich nabycie (objęcie), np. opłaty notarialne, podatek od czynności cywilnoprawnych. Dochód ten powstanie w dacie wniesienia udziałów i będzie opodatkowany 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym, który należy wykazać w odrębnym zeznaniu rocznym PIT-38.
Reasumując, organ podkreślił, iż wniesienie przez wnioskodawcę w formie aportu udziałów do spółki osobowej powoduje zmianę ich właściciela, gdyż stanie się nim spółka osobowa. Wartość objętego wkładu w spółce osobowej stanowić będzie w tym przypadku przychód, a kosztem uzyskania tego przychodu będą wydatki poniesione na nabycie wniesionych do spółki osobowej udziałów. Mamy więc do czynienia z odpłatnym zbyciem wniesionych udziałów. Tym samym, stanowisko wnioskodawcy wskazujące, że wniesienie udziałów, jako wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki jawnej nie będzie skutkować powstaniem przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, organ uznał za nieprawidłowe.
Według organu brak jest natomiast podstaw, co słusznie zauważył wnioskodawca, do stosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., bowiem przepis ten dotyczy wyłącznie wnoszenia wkładu niepieniężnego do spółek mających osobowość prawną albo wkładów do spółdzielni. Tym samym przepis ten nie znajduje zastosowania w przedstawionym we wniosku zdarzeniu przyszłym, gdyż spółka, do której wnoszony jest wkład niepieniężny jest spółką osobową. Jak podkreślił jednak organ fakt, iż przepis art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. nie może mieć zastosowania w opisanym przez wnioskodawcę zdarzeniu przyszłym nie jest bynajmniej równoznaczny z niepowstaniem po stronie wnoszącego wkłady jakichkolwiek przychodów z tytułu kapitałów pieniężnych. W opisanej sytuacji ma bowiem miejsce odpłatne zbycie udziałów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f.
W odniesieniu do powołanych we wniosku orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych organ stwierdził, iż wyroki sądów administracyjnych wiążą
w sprawach, w których zostały wydane. Ponadto, jak wskazał organ, orzecznictwo nie jest w tej materii jednolite bowiem odmienne stanowisko (zgodne ze stanowiskiem organu) zajęły m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bd 690/08, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 729/09.
Nie zgadzając się z powyższymi ustaleniami, pismem z dnia 24 maja 2010 r. wnioskodawca złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia
[...] znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej
w B., działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji z dnia 14 maja 2010 r., podtrzymując swoje stanowisko w zakresie skutków podatkowych wniesienia do spółki osobowej wkładu niepieniężnego w postaci udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
W skardze na powyższą interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej interpretacji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. poprzez jego nieprawidłową interpretację polegającą na uznaniu, iż na podstawie tego przepisu w momencie przeniesienia własności udziałów w spółce mającej osobowość prawną do spółki jawnej, dla skarżącego powstanie przychód podatkowy,
- art. 120 oraz 121 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niezgodny z przepisami prawa i niebudzący zaufania do organów podatkowych oraz niepodjęciu działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, powołując się na liczne wyroki sądowe, że wniesienie do spółki osobowej posiadanych udziałów w Spółce nie powoduje powstania przychodu podatkowego po stronie skarżącego. Objęcie praw i obowiązków w spółce osobowej na skutek wniesienia do niej posiadanych udziałów spółki nie mieści się w źródłach przychodów określonych w art. 10 u.p.d.o.f. Ze względu na charakter przychodów wymienionych w art. 11, 12, 13, 14, 15, 18, 19 i 20 u.p.d.o.f., przepisy te w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania.
Skarżący wskazał, iż w myśl art. 5 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe wynika z obowiązku podatkowego określonego ustawą i nie może być oparte na domniemaniach i wykładni rozszerzającej. Potencjalnie, objęcie praw
i obowiązków w spółce osobowej można by uznać za przychód z kapitałów pieniężnych określony w art. 17 u.p.d.o.f. Jednakże również ten przepis ustawy nie mieści się w przychodach objętych tym artykułem, który zawiera zamknięty katalog przychodów.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu podatkowego, wskazując że
w przedmiotowej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., gdyż w przypadku wniesienia udziałów spółki do spółki osobowej, osoba wnosząca wkład staje się wyłącznie wspólnikiem spółki osobowej obejmując w niej prawa oraz obowiązki określone w przepisach Kodeksu spółek handlowych. Ze strony spółki osobowej wobec wspólnika nie pojawia się jakiekolwiek zobowiązanie do zapłaty jakiejkolwiek ceny. W konsekwencji po stronie wspólnika nie powstaje jakikolwiek przychód, który stawałby się należny. Nie znajduje zastosowania również art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., ponieważ spółka osobowa nie posiada osobowości prawnej, z czym organ podatkowy zgodził się w wydanej interpretacji.
W ocenie skarżącego, organ lakonicznie uzasadnił kwestię powstania przychodu na moment wniesienia udziałów do spółki jawnej. Nie wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyn pozwalających na stwierdzenie, że stanowisko przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe. Organ w uzasadnieniu stanowiska nie odniósł się w żaden sposób do stanowiska organów podatkowych oraz obowiązujących poglądów doktryny. Z uzasadnienia interpretacji nie wynikają motywy, dla których organ pominął te okoliczności rozstrzygając sprawę, co stanowi o wadliwości postanowienia.
Dodatkowo zdaniem skarżącego, uzasadnienie interpretacji nie spełnia wymagań określonych w przepisach prawa, co narusza art. 120 Ordynacji podatkowej. Nieprawidłowe uzasadnienie interpretacji świadczy o naruszeniu art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Reasumując, zdaniem skarżącego, stanowisko organu przedstawione
w interpretacji jest nieprawidłowe. Tezy zawarte w interpretacji pozostają
w sprzeczności z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ponadto nie znajdują uzasadnienia w doktrynie, stanowiskach organów podatkowych oraz
w orzecznictwie sądów administracyjnych, co uzasadnia - w ocenie skarżącego - zmianę wydanej interpretacji i uznanie stanowiska przedstawionego we wniosku za prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa.
Zgodnie z przywołanym w zaskarżonej interpretacji art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody,
z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., do źródeł przychodów zalicza się kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c). Przychody należące do kapitałów pieniężnych wymienione zostały przez ustawodawcę w treści art. 17 u.p.d.o.f., w myśl którego, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in.: należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f.). Należy także wskazać na przepis art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., zgodnie z którym, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się również nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny.
Zdaniem Sądu w opisanym we wniosku stanie faktycznym brak jest podstaw
do zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., bowiem działania, jakie zamierza podjąć strona, nie spowodują u niej powstania przychodu, gdyż transakcja wniesienia do spółki jawnej wkładu niepieniężnego w postaci akcji nie stanowi odpłatnego zbycia udziałów (akcji), o którym mowa w tym przepisie.
Wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku
z 14 kwietnia 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 3103/08) utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1213/09 (publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, który podziela również Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie, iż wniesienie udziałów w spółce mającej osobowość prawną i akcji spółki akcyjnej jako wkładu niepieniężnego do spółki osobowej nie pociąga za sobą otrzymania przez osobę dokonującą aportu odpłatności. Nie wiąże się z nim także otrzymanie od spółki osobowej czegokolwiek w zamian, w przeciwieństwie do sytuacji aportów do spółek mających osobowość prawną lub do spółdzielni. Zdaniem Sądu odpłatny znaczy bowiem taki, za który się płaci, wymagający zapłacenia, wymagający zwrotu kosztów (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, str. 1163 oraz Słownik języka polskiego pod. red. M. Szymczaka, Warszawa 2002, str. 448).
W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że nie sposób jest też ustalić, co jest przychodem w takim przypadku, jaką wartość osoba wnosząca wkład niepieniężny otrzymuje lub ma otrzymać w zamian. Jak podkreślił Sąd, oczywiste jest, że wartość wkładu nie jest tym, co wspólnik wnoszący wkład otrzymuje za jego wniesienie do spółki osobowej. Wniesienie wkładu niepieniężnego o określonej wartości (umowa spółki powinna zawierać oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość stosownie do przepisów Kodeksu spółek handlowych), jako takie, nie może być jednocześnie uznane za zwrotne otrzymanie przychodu w wysokości właśnie wartości tegoż wnoszonego wkładu. To na wkład o określonej wartości wnoszony jest aport niepieniężny mający go stanowić. Osoba wnosząca taki wkład w postaci akcji i udziałów w spółce akcyjnej i spółce z o. o. przenosi ich własność, ale nie otrzymuje za nie zapłaty, jedynie przekształca je na wkład, którym uczestniczy w spółce osobowej, a wartość wnoszonych akcji i udziałów staje się wartością wkładu w spółce osobowej, według którego uczestniczy on między innymi w zyskach i stratach tej spółki. Stanowisko WSA w Warszawie podzielone zostało także w innych wyrokach sądów administracyjnych (por.: wyrok z 7 sierpnia 2009 r. o sygn. akt III SA/Wa 384/09, z 2 czerwca 2009 o sygn. akt III SA/Wa 346/09, z 14 kwietnia 2009 r. o sygn. akt I SA/Ke 121/09, z 15 grudnia 2009 r. o sygn. akt I SA/Wr 1629/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analiza omawianych przepisów ustawy prowadzi zatem, według Sądu, do wniosku, iż art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. dotyczy takiej sytuacji, gdy przysporzenie majątkowe podatnika (przychód) następuje w wyniku zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną. To przysporzenie (przychód) jest więc, po obniżeniu o koszty (dochód) podstawą opodatkowania. Natomiast art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. dotyczy takiej sytuacji, gdy przysporzenie w majątku podatnika powstaje w zamian za zaoferowanie przez niego aportu. Oznacza to, że kryterium, ze względu na które ustanowiony został w ogóle art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., było źródło (rodzaj majątku), którego zbycie skutkowało przychodem. Aby jednak zaoferowanie takiego aportu generowało podlegający opodatkowaniu dochód (przychód po pomniejszeniu go o koszty) konieczne jest, aby aport był wniesiony do spółki kapitałowej, a nie osobowej. Tak więc w razie wniesienia aportu do spółki osobowej w zamian za udziały w takiej spółce, nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu. Wniesienie aportu do spółki osobowej nie jest więc "zbyciem udziałów", o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. Relacja art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. do jej art. 17 ust. 1 pkt 9 jest jak lex specialis do lex generali. Jeśli w majątku podatnika pojawia się przychód otrzymany
w zamian za wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki, to przychód taki jest opodatkowany tylko wówczas, gdy spółka ta posiada osobowość prawną. Otrzymanie udziałów w spółce osobowej w zamian za wkład niepieniężny jest więc podatkowo obojętne. Inna interpretacja, zakładająca, że wniesienie aportu do spółki osobowej jest "zbyciem udziałów", o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. istotnie prowadziłaby do wniosku, że niepotrzebne w ogóle było ustanawianie odrębnego przepisu kreującego przychód powstały w wyniku wniesienia aportu. Tak więc art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. byłby zbędny, gdyż tę kwestię regulowałby już art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. Pogląd taki został wyrażony zarówno w doktrynie (por. A. Mariański, Podatkowe aspekty przystępowania i występowania z osobowych spółek handlowych, "Przegląd Podatkowy" 2010, nr 7, s. 19) jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2010 r., sygn. akt II FSK 22 września 2010 r., sygn. akt II FSK 836/09, wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2926/08, wyrok WSA w Warszawie z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 346/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Co się zaś tyczy twierdzeń organu, iż żaden z przepisów ustawy nie zwalnia
z opodatkowania przychodów uzyskanych tytułem wniesienia wkładu niepieniężnego
w postaci akcji do spółki osobowej wskazania wymaga, że przepisy analizowanej ustawy nie przewidują obowiązku opodatkowania, a zatem więc nie istnieje dalej idąca przesłanka pozytywna przewidująca zwolnienie z opodatkowania w tym zakresie. Oceniając zatem zaskarżoną interpretację w zakresie jej wywodów prawnych - w odniesieniu do stanu faktycznego przedstawionego przez stronę skarżącą we wniosku o interpretację - uznać należy, że ocena prawna wyrażona przez Ministra Finansów nie jest prawidłowa, bowiem narusza ona art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię a następnie nieprawidłowe zastosowanie do opisanego we wniosku zdarzenia faktycznego. Organ podatkowy, dokonując wykładni spornego w sprawie przepisu, w sposób błędny bowiem przyjął, iż opodatkowaniem objęto wniesienie aportu do spółki jawnej. Abstrahując od powyższego zaakcentować trzeba, że Minister Finansów ma obowiązek wyczerpującego rozważenia w interpretacji kwestii prawnych występujących w sprawie. Organ ten, posiadając obszerną argumentację strony, popartą stanowiskiem organów podatkowych i orzecznictwem sądów administracyjnych, wyrażonym w zbliżonych stanach faktycznych i prawnych, zobowiązany jest odnieść się w sposób szczegółowy do tej kwestii, w szczególności w sytuacji, gdy uznaje poglądy wnioskodawcy za nieprawidłowe. Ogólnikowe i lakoniczne stwierdzenie, iż powołane stanowiska organów i wyroki sądów, jako wydane w indywidualnych sprawach, nie są wiążące dla organu dokonującego interpretacji jest niedopuszczalne i narusza zasadę zaufania do organów, wyrażoną w art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. Ma to tym bardziej znaczenie, że treść art. 14a Ordynacji podatkowej nakłada na Ministra Finansów obowiązek zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego, dokonując w szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Powyższe potwierdza zaś, iż w sprawie naruszono przepisy prawa procesowego przewidziane dla instytucji interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy obowiązany jest uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na postawie art. 3 § 2 pkt 4a i art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną interpretację. Orzeczenia dotyczące wstrzymania wykonania interpretacji oraz w zakresie kosztów postępowania sądowego uzasadnione są odpowiednio treścią art. 152 i art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI