I SA/Sz 709/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2022-01-19
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościpodatek rolnyewidencja gruntówklasyfikacja gruntówBpzobowiązanie pieniężneorgan podatkowysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego, potwierdzając prawidłowość opodatkowania gruntów symbolem Bp podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym, zgodnie z danymi z ewidencji gruntów.

Podatnicy J. K. i J. K. zaskarżyli decyzję ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2021 r., kwestionując opodatkowanie gruntów symbolem Bp podatkiem od nieruchomości zamiast podatkiem rolnym oraz zarzucając błędy w ewidencji gruntów. Sąd administracyjny, opierając się na przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uznał, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym, grunty oznaczone jako Bp musiały zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym, nawet jeśli podatnicy twierdzili, że faktycznie je użytkowali rolniczo. Sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi J. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza C. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. Podatnicy kwestionowali sposób opodatkowania swoich gruntów, twierdząc, że powinny być one opodatkowane podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości, oraz podnosili zarzuty dotyczące rzekomo sfałszowanych dokumentów z ewidencji gruntów z 1998 r. Organ podatkowy pierwszej instancji określił zobowiązanie, opodatkowując grunty oznaczone symbolem Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane) podatkiem od nieruchomości, a grunty sklasyfikowane jako użytki rolne podatkiem rolnym. W odwołaniu podatnicy argumentowali, że od 2016 r. płacili tylko podatek rolny i nic się nie zmieniło, a zmiany w ewidencji były wynikiem fałszerstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, podkreślając, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków stanowi urzędowe źródło informacji faktycznych, a organy podatkowe są związane danymi z tej ewidencji, nie mogąc samodzielnie korygować klasyfikacji gruntów w postępowaniu podatkowym. Sąd powołał się na liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym dane ewidencyjne dotyczące rodzaju użytków gruntowych są bezwzględnie wiążące dla organu podatkowego, chyba że istnieją wyjątkowe sytuacje, np. sprzeczność z innymi rejestrami publicznymi lub niemożność zastosowania przepisów ustawy podatkowej. W tej sprawie takich wyjątków nie stwierdzono. Sąd uznał, że grunty oznaczone symbolem Bp nie mogły być opodatkowane podatkiem rolnym, a ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości było prawidłowe. Zarzuty dotyczące błędów w ewidencji powinny być dochodzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym przed organem prowadzącym ewidencję. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, które stanowią urzędowe źródło informacji faktycznych. Nie może samodzielnie korygować klasyfikacji gruntów w postępowaniu podatkowym, chyba że występują wyjątkowe sytuacje prawne.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz orzecznictwo NSA, zgodnie z którym ewidencja gruntów jest podstawą wymiaru podatków. Organy podatkowe nie mają uprawnień do samodzielnego ustalania funkcji nieruchomości wbrew danym ewidencyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.g.i.k. art. 21 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Ewidencja gruntów i budynków jest podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.

u.p.o.l. art. 1a § 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Odnosi się do ewidencji gruntów i budynków w kontekście opodatkowania.

u.p.o.l. art. 1a § 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Definiuje grunty pozostałe, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

p.g.i.k. art. 20 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę dla wymiaru podatków.

p.g.i.k. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Obowiązek zgłaszania zmian danych ewidencyjnych przez właścicieli nieruchomości.

rozporządzenie MRRiB art. 49 § 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Zawiadamianie organów podatkowych o zmianach danych ewidencyjnych mających znaczenie dla wymiaru podatków.

u.p.r. art. 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

Odnosi się do ewidencji gruntów i budynków w kontekście podatku rolnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków. Klasyfikacja gruntów jako Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane) obliguje do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zarzuty dotyczące błędów w ewidencji powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Faktyczne użytkowanie gruntów jako rolne powinno decydować o sposobie opodatkowania. Zmiany w ewidencji gruntów z 1998 r. zostały dokonane na podstawie sfałszowanych dokumentów. Podatnicy powinni nadal płacić podatek rolny, ponieważ nic się nie zmieniło od 2016 r.

Godne uwagi sformułowania

ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. nie istnieją podstawy prawne do prowadzenia w ramach postępowania podatkowego postępowania dowodowego w zakresie prawidłowości klasyfikacji spornych działek, wobec wypisów z ewidencji gruntów i budynków znajdujących się w aktach sprawy.

Skład orzekający

Alicja Polańska

przewodniczący sprawozdawca

Bolesław Stachura

członek

Marzena Kowalewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania organów podatkowych danymi z ewidencji gruntów i budynków oraz braku możliwości samodzielnej weryfikacji tych danych w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie klasyfikacja gruntów w ewidencji jest sporna, a podatnicy kwestionują jej prawidłowość w kontekście opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowy konflikt między formalnymi danymi ewidencyjnymi a faktycznym użytkowaniem gruntu w kontekście podatkowym, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości.

Czy to, co widzisz na mapie, decyduje o Twoim podatku? Sąd wyjaśnia rolę ewidencji gruntów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 709/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /przewodniczący sprawozdawca/
Bolesław Stachura
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 126/23 - Wyrok NSA z 2023-11-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2052
art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 1a ust. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 393
par. 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1
Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
J. K. i J. K. zaskarżyli do sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Burmistrz C. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w celu określenia podatnikom wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. Do akt podatkowych sprawy organ włączył: protokół ustnego ogłoszenia decyzji Urzędu Rejonowego w G. z dnia 25 marca 1998 r.; wykaz zmian gruntowych z dnia 25 marca 1998 r.; mapę zmian KERG [...]; zgłoszenie zmian do ewidencji z dnia 18 marca 1998 r.; protokół ustalenia trwałych zmian w użytkach gruntowych z 17 marca 1998 r. Do akt podatkowych załączono również akt notarialny Rep. A nr [...] obejmujący umowę sprzedaży z dnia 21 listopada 201 r. działki nr [...] o pow. 0,1300 ha skalsyfikowanej klasoużytkiem RV oraz wyciąg z aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 22 stycznia 2020 r. obejmujący sprzedaż działki nr [...] o pow. 0,456 ha.
Następnie, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. organ określił podatnikom jako współwłaścicielom gruntów łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2021 w kwocie [...]zł obejmujące zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym ustalone w kwocie [...]zł oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości ustalone w kwocie [...]zł. Zakresem rozstrzygnięcia objęta została: działka nr [...]
o pow. 0,1013 ha sklasyfikowana w ewidencji gruntów symbolem Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy); działka nr [...] o pow. 0,0940 ha skalsyfikowana w ewidencji gruntów symbolem Bp; działka [...] o pow. 0,2872 ha sklasyfikowana w ewidencji gruntów symbolem Bp; działka [...] o pow. 0,4995 ha sklasyfikowana w ewidencji gruntów symbolem Bp. Łączną powierzchnię gruntów skalsyfikowanych użytkiem "Bp" wynoszącą 9.820 m2 organ opodatkował według stawki podatkowej wprowadzonej uchwałą Rady Miejskiej w C. nr XXII/191/2020 z dnia 8 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości dla gruntów pozostałych, tj. [...] zł/m2 (9820 m2 x [...] zł = [...] zł, po zaokrągleniu [...] zł). Przedmiotem wymiaru podatkowego w zakresie podatku rolnego objęta została natomiast działka nr [...] o pow. 0,0027 ha sklasyfikowana w ewidencji gruntów klasoużytkiem RIVb. Organ do tej powierzchni zastosował stawkę podatkową w wysokości [...] zł za ha (0,0027 ha x [...] zł = [...] zł po zaokrągleniu [...] zł).
W odwołaniu od decyzji podatnicy podnieśli, że od 2016 r. płacili tylko podatek rolny, a po tym roku nic się nie zmieniło, więc podatek powinien wynosić tyle samo, a nadto, że zmiany w ewidencji gruntów zostały dokonane w wyniku sfałszowanych przez geodetę dokumentów oraz, że podatnik J. K. jest także podatnikiem podatku rolnego w innej gminie.
Uzasadniając swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy - odwołując się do przepisów art. 1a ust. 3 pkt 1 i 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170); dalej: "u.p.o.l."; art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 333); dalej: "u.p.r."; § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 poz. 393); dalej: "rozporządzenie MRRiB; art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052); dalej: "p.g.i.k." - wskazał, że podatnicy w roku 2021 byli współwłaścicielami działek oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem "Bp" i dlatego zobowiązani byli do ponoszenia podatku od nieruchomości, według stawki podatkowej, jak dla gruntów pozostałych.
Odnosząc się do zarzutu o sfałszowaniu dokumentów w 1998 r., które stały się podstawą do wprowadzenia zmiany użytków w ewidencji gruntów, organ wskazał, że okoliczność ta nie została udowodniona, a nadto, że kwestia ta powinna zostać wykazana przed organem geodezyjnym w ewentualnym postępowaniu wznowieniowym, które strony już rozważały, a ciężar przedstawienia odpowiedniej dokumentacji w postępowaniu przed organem geodezyjnym spoczywa na właścicielach gruntów. Organ wskazał także, że nie posiada uprawnień do dokonywania w ramach postępowania podatkowego zmiany użytku ujawnionego w rejestrze publicznym prowadzonym przez inny organ. tj. przez Starostę Gryfińskiego, dlatego nie może, bez naruszenia art. 1a ust. 3 u.p.o.l., uznać, że grunt oznaczony w ewidencji gruntów symbolem "Bp" należy sklasyfikować jako użytek rolny.
W skardze sądu podatnicy nie podnieśli zarzutów naruszenia prawa, natomiast przedstawili argumentację, iż nie stać ich na płacenie wysokiego podatku na podstawie sfałszowanych (przez geodetę) danych z 1998 r., która to okoliczność została ujawniona w 2017 r. i wyjaśnili, że zwracali się bezskutecznie do organu podatkowego o ustalenie realnego podatku sprzed 2016 r. Zdaniem skarżących, w dalszym ciągu powinni oni płacić podatek rolny, gdyż od 2016 r. nic się nie zmieniło, a jeden ze współwłaścicieli jest właścicielem gospodarstwa rolnego w innej gminie. Wcześniej dzierżawił on gospodarstwo rolne od ANR, które po wielu latach dzierżawy zabrano z końcem 2015 r., a na tej podstawie do 2016 r. skarżący płacili tylko podatek rolny, zaś klasyfikacja gruntu jako "Bp" nigdy wcześniej nie była brana pod uwagę, więc posiadając gospodarstwo rolne skarżący powinni płacić dalej tylko podatek rolny, również od działek położonych w Osinowie Dolnym, gdyż żadne inwestycje tam nie powstały, a oznaczenie gruntu "Bp" jest bez znaczenia.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 12 stycznia 2021 r. skarżący uzupełnili argumentację skargi i przedstawili informację o zgłoszeniu zmian do ewidencji gruntów z [...] marca 1998 r. oraz decyzję w sprawie podatku rolnego (dot. J. K.) Wójta Gminy Z. na 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, co następuje:
Wyjaśnić na wstępie należy, że sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (rozprawa odmiejscowiona). Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2021 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, gdyż nie wszystkie strony postępowania wyraziły zgodę na przeprowadzenie rozprawy odmiejscowionej.
Należy wskazać, że tutejszy sąd rozpoznawał już sprawę skarżących w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. (prawomocny wyrok z dnia 14 marca 2019 r., I SA/Sz 246/18) oraz za rok 2020 (nieprawomocny wyrok z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn.. akt I SA/Sz 244/21) W niniejszej sprawie, w której przedmiotem sporu jest łączne zobowiązanie pieniężne za 2021 r., skład orzekający podziela stanowisko składów orzekających wyrażone w ww. wyrokach i - odwołując się do stanowiska wyrażonego w tych wyrokach - wskazuje, że sporna w sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów skarżących oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako "Bp".
Według skarżący, dla ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości ma znaczenie faktyczne wykorzystywanie gruntów, a nie zapisy ewidencji gruntów, których nadto wadliwie dokonano w zakresie klasyfikacji gruntów. Natomiast, według organów podatkowych, w zakresie wymiaru podatków, co do klasyfikacji gruntów, są one związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, które to dane nie mogą być przez organy samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego. A, z wypisów z ewidencji gruntów wynika, że w 2021 r. sporne działki gruntu oznaczone były jako "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane).
Mając na uwadze taki przedmiot sporu, należy wskazać, że - zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.); "u.p.g.k." - podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08; wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II FSK 690/09). Oznacza to, że - co do zasady - o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę NSA, m.in. w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku, organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wyjątkowo obszernie kwestię tę omówiono w wyroku NSA z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12, w którym NSA wskazał, że: "uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada
się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym - w trybie art. 194 § 3 O.p. - że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego, w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 O.p. należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.".
Dodatkowo należy wskazać, że rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.). Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k.). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Powyższe regulacja prawna wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę NSA m.in. w wyrokach z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12).
Zatem, od zasady przewidzianej w art. 21 u.p.g.k. nie zostały przewidziane wyjątki, a więc organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż według danych wskazanych w ewidencji gruntów i budynków, dlatego organ podatkowy, ustalając wymiar podatku, jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji dopóki dane te nie zostaną zmienione we właściwym trybie.
Należy także dostrzec, że przepis art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.); dalej: "u.p.o.l.", oraz art. 1 u.p.r. także odsyłają do ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowo zatem organy podatkowe argumentowały, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla nich wiążący co sposobu ich klasyfikacji, dlatego organy te nie mogą do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe.
W sprawie niewątpliwe ustalono, że sporne grunty w 2021 r. były oznaczone w ewidencji gruntów i budynków odpowiednio: działka nr [...] o pow. 0,1013 ha sklasyfikowana symbolem Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy); działka nr [...] o pow. 0,0940 ha skalsyfikowana symbolem Bp; działka [...] o pow. 0,2872 ha sklasyfikowana symbolem Bp; działka [...] o pow. 0,4995 ha sklasyfikowana symbolem Bp. Łączna powierzchnia gruntów skalsyfikowanych użytkiem Bp wyniosła 9.820 m2. Zatem, grunty oznaczone symbolem Bp, wbrew zarzutom skargi, nie mogły podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym, gdyż nie były w 2021 r. użytkiem rolnym. Natomiast, podatkiem rolnym należało objąć, oznaczone w ewidencji gruntów jako użytki rolne, grunty na działce nr [...] o pow. 0,0027 ha sklasyfikowane w ewidencji klasoużytkiem RIVb i zastosować stawkę podatkową w wysokości [...] zł za ha (0,0027 ha x [...] zł = [...] zł po zaokrągleniu [...] zł).
Wskazywanie zatem przez skarżących na faktyczne używanie ww. gruntów oznaczonych symbolem Bp do upraw rolnych czy też powoływanie się na wcześniejsze, odmienne aniżeli w 2021 r. zapisy w ewidencji gruntów i budynków w zakresie ich kwalifikacji, nie uprawniało organów do opodatkowania spornych działek podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Organ podatkowy, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, nie mógł bowiem pominąć danych z ewidencji gruntów, obowiązujących w roku którego dotyczy postępowanie podatkowe i przyjąć, że sporny grunt jest gruntem rolnym i opodatkować go podatkiem rolnym.
Dodatkowo należy wskazać, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych i może być wywołana działaniem organu z urzędu, co miało miejsce w sprawie, na co wskazuje znajdujące się w aktach sprawy pismo Starosty Powiatowego w G. skierowane do Burmistrza C. z dnia 5 września 2017 r., albo na wniosek. Zgodnie z art. 22 ust. 2 u.p.g.k. podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (w tym właściciele nieruchomości) zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian zapewnia, z jednej strony - aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś - ustanawiając, obowiązek po stronie właściciela zawiadamiania o tych zmianach w krótkim terminie, eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku.
Zgodnie także z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia (tutaj niekwestionowane w sprawie, powołane w skardze pismo Burmistrza C. z dnia 30 stycznia 2017 r. o zmianach w 2012 r. w związku z nabyciem przez skarżących spadku oraz dokumenty przekazane przez Starostę wraz z pismem z dnia 5 września 2017 r. stanowiące podstawę zmian w odniesieniu do spornych działek). Nie budzi więc wątpliwości, że w 2021 r., którego dotyczy postępowanie, zapisy w ewidencji gruntów i budynków wskazywały na oznaczenie spornych działek jako Bp.
Jeżeli zatem, w ocenie skarżących, wspomniana ewidencja zawierała jakiekolwiek błędy, to skarżący powinni byli doprowadzić do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed organem prowadzącym tę ewidencję.
Natomiast, w ocenie sądu, nie istnieją podstawy prawne do prowadzenia w ramach postępowania podatkowego postępowania dowodowego w zakresie prawidłowości klasyfikacji spornych działek, wobec wypisów z ewidencji gruntów i budynków znajdujących się w aktach sprawy. A zatem, w rozpatrywanym przypadku nie mógł znaleźć zastosowania art. 194 § 3 O.p.
W ocenie sądu, ocena dowodów jakiej dokonały w tej sprawie organy podatkowe, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Organy nie naruszyły też innych przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na jego wynik.
W konsekwencji, prawidłowo organ I instancji zakresem rozstrzygnięcia objął: działkę nr [...] o pow. 0,1013 ha sklasyfikowaną w ewidencji gruntów symbolem Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy); działkę nr [...] o pow. 0,0940 ha skalsyfikowaną symbolem Bp; działkę [...] o pow. 0,2872 ha sklasyfikowaną symbolem Bp; działkę [...] o pow. 0,4995 ha sklasyfikowaną symbolem Bp oraz łączną powierzchnię gruntów skalsyfikowanych użytkiem Bp wynoszącą 9.820 m2, według stawki podatkowej wprowadzonej uchwała Rady Miejskiej w C. nr XXII/191/2020 z dnia 8 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości dla gruntów pozostałych, tj. [...] zł/m2 (9820 m2 x [...] zł = [...] zł, po zaokrągleniu [...] zł). Przedmiotem wymiaru podatkowego w zakresie podatku rolnego objęta została natomiast działka nr [...] o pow. 0,0027 ha sklasyfikowana w ewidencji gruntów klasoużytkiem RIVb. Organ do tej powierzchni prawidłowo zastosował stawkę podatkową w wysokości [...] zł za ha (0,0027 ha x [...] zł = [...] zł po zaokrągleniu [...] zł).
Także argumentacja skarżących co do posiadania przez jednego ze współwłaścicieli gospodarstwa rolnego w innej gminie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż w zakresie podatku rolnego organ ustalił podatek w kwocie [...]zł, a nadto wysokość podatku rolnego nie była przedmiotem sporu.
Uznając więc, że zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu obligującym sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - skargę oddalił.
Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI