I SA/SZ 7/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-03-27
NSAinneWysokawsa
pomoc finansowarolnictwopszenicagrykapłatności bezpośredniesukcesja uniwersalnapołączenie spółekKodeks spółek handlowychKodeks postępowania administracyjnegoARiMR

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmowne w sprawie pomocy finansowej dla producenta rolnego, uznając, że spółka przejmująca dziedziczy prawa spółki przejętej, w tym prawo do złożenia wniosku o płatności bezpośrednie.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, spółce K.-A. sp. z o.o., która dokonała sprzedaży pszenicy lub gryki. Organ administracji odmówił pomocy, uznając, że spółka nie spełniła warunku złożenia wniosku o płatności bezpośrednie w 2022 r. Spółka argumentowała, że w drodze połączenia przez przejęcie wstąpiła w prawa spółki Gospodarstwo K. sp. z o.o., która taki wniosek złożyła. WSA w Szczecinie uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że organy nie zbadały prawidłowo kwestii sukcesji uniwersalnej spółek handlowych i nie odniosły się do przepisów Kodeksu spółek handlowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę spółki K.-A. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu. Pomoc ta była przeznaczona dla podmiotów, które sprzedały pszenicę lub grykę w określonym okresie i którym zagrażała utrata płynności finansowej w związku z sytuacją na rynku rolnym. Kluczowym zarzutem spółki było to, że organ administracji nie uwzględnił faktu połączenia spółek przez przejęcie, w wyniku którego spółka skarżąca wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółki Gospodarstwo K. sp. z o.o., która złożyła wymagany wniosek o płatności bezpośrednie w 2022 roku. Organy administracji uznały, że spółka skarżąca, posiadając odrębny NIP i REGON, jest odrębnym podmiotem i nie spełnia warunku. Sąd administracyjny uznał argumentację spółki za zasadną, podkreślając, że przepisy Kodeksu spółek handlowych (art. 492 § 1 pkt 1 i art. 494 § 1 i 2 k.s.h.) przewidują sukcesję uniwersalną, która obejmuje również prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym. Sąd stwierdził, że organy nie zbadały tej kwestii, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady wyjaśniania stronom przesłanek decyzji oraz zasady pogłębiania zaufania do organów państwa. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni prawnej sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka przejmująca może powołać się na złożenie wniosku przez spółkę przejmowaną, jeśli przepisy Kodeksu spółek handlowych o sukcesji uniwersalnej nie są wyłączone przez przepisy szczególne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie zbadały prawidłowo kwestii sukcesji uniwersalnej spółek handlowych. Zgodnie z art. 494 k.s.h., spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, co obejmuje również prawa administracyjnoprawne. Brak było przepisu wyłączającego takie przejście w rozporządzeniu ARiMR.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie ARiMR art. 13zw § ust. 1 pkt 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Warunek złożenia w 2022 r. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich.

k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Łączenie się przez przejęcie - przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą.

k.s.h. art. 494 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, w tym administracyjnoprawne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.ARiMR art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka przejmująca wstąpiła w prawa i obowiązki spółki przejmowanej na mocy art. 494 k.s.h., co obejmuje prawo do powołania się na złożony przez spółkę przejmowaną wniosek o płatności bezpośrednie. Organy administracji naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące uzasadniania decyzji, nie odnosząc się do kluczowych argumentów strony skarżącej dotyczących sukcesji spółek.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organów, że spółka skarżąca jest odrębnym podmiotem od spółki przejętej i nie spełnia warunku złożenia wniosku o płatności bezpośrednie w 2022 r. (argumentacja organów, która została odrzucona przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

Sukcesja uniwersalna, a więc wstąpienie spółki przejmującej we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, wywołuje także skutki w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych. Na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi... Uzasadnienie decyzji powinno być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.

Skład orzekający

Bolesław Stachura

przewodniczący-sprawozdawca

Marzena Kowalewska

członek

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o sukcesji uniwersalnej spółek handlowych w kontekście praw i obowiązków administracyjnoprawnych, w szczególności w zakresie warunków uzyskiwania pomocy publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia spółek przez przejęcie i warunków przyznawania pomocy finansowej przez ARiMR. Może wymagać analizy przepisów szczególnych dotyczących innych rodzajów pomocy lub postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów o sukcesji spółek w prawie administracyjnym i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to istotne dla przedsiębiorców podlegających restrukturyzacji.

Połączenie spółek kluczem do unijnej pomocy? WSA wyjaśnia zasady sukcesji w prawie administracyjnym.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 7/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 § 2, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 187
§ 13zw ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2024 poz 18
art. 492 § 1 pkt 1, art. 494 § 1 i 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 8, art. 11, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] marca 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej K. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu G. z siedzibą w B. (organ I instancji) z 19 września 2023 r., nr BP303.8110.1906.2023.WK.RDM, o odmowie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu - K.-A. spółce z o.o. w K. (spółka K, skarżąca, strona), który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od 15 kwietnia do 15 lipca 2023 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Jak podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - k.p.a.), w związku z § 13zw ust. 1-4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2015 r. poz. 187 ze zm. – rozporządzenie ARiMR).
Według organu I instancji skarżąca nie spełniła jednego z warunków przyznania pomocy, tj. w roku 2022 nie złożyła wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, na podstawie którego otrzymała płatności do powierzchni upraw pszenicy lub gryki wskazanej w tym wniosku.
Strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji wskazując, iż w dniu 8 lipca 2022 r. nastąpiło połączenie spółek na podstawie art. 492 § 1 kodeksu spółek handlowych w drodze przeniesienia na spółkę przejmującą (skarżącą) całego majątku spółki Gospodarstwo K. sp. z o.o. w której wszystkie prawa i obowiązki skarżąca wstąpiła, a spółka Gospodarstwo K. sp. z o.o. w roku 2022 taki wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich złożyła.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca jest podmiotem, który posiada odrębny, inny numer ewidencji producentów i gospodarstw rolnych, NIP oraz Regon niż przejęty podmiot G. K. Sp. z o.o. (spółka G). W obrocie prawnym jest zatem odrębnym podmiotem i w roku 2022 nie złożyła wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich.
Spółka K zaskarżyła w całości powyższą decyzję organu, której zarzuciła:
- naruszenie art. 494 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2024.18 ze zm. – k.s.h.) w związku z art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z § 13 ust. 1 - 4 rozporządzenia ARiMR poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzją, podczas gdy z okoliczności faktycznych i prawnych wynika, że wydanie decyzji nie miało podstaw prawnych, albowiem skarżąca w drodze sukcesji uniwersalnej wstąpiła w prawa i obowiązki spółki G, a co za tym idzie uprawniona była do otrzymania pomocy finansowej na podstawie przedmiotowych przepisów;
- naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 11 w związku z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 494 k.s.h. w związku z art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z § 13 ust. 1-4 rozporządzenia ARiMR - poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, w szczególności ze względu na brak analizy stanu faktycznego oraz brak uzasadnienia prawnego decyzji, poprzez przytoczenie jedynie literalnego brzmienia mających zastosowanie przepisów, bez wnikliwego i starannego odwołania się do zaistniałego stanu faktycznego i prawnego, w szczególności zbadania stanowiska i sytuacji skarżącej, jak i zarzutów podniesionych w odwołaniu między innymi odnośnie sukcesji uniwersalnej i wstąpienia w prawa spółki G, a co za tym idzie uprawnienia do uzyskania pomocy;
- naruszenie art. 80 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 494 k.s.h. w związku z art: 138 § 1 k.p.a. w zw. z § 13 ust. 1-4 rozporządzenia ARiMR polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie poprzez zaniechanie przez organ I i II instancji wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności zbadania czy skarżąca, która wstąpiła w prawa spółki G była uprawniona do otrzymania pomocy finansowej przewidzianej przepisami z uwagi na fakt sukcesji uniwersalnej;
- naruszenie art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 494 k.s.h. w zw. z art. 138 § 1 kpa w zw. z § 13 ust. 1-4 rozporządzenia ARiMR w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu wydanej decyzji w szczególności, co do kwestii z jakich powodów organ uznał, iż skarżącą nie spełnia przesłanek uzyskania pomocy finansowej, brak odniesienia się do połączenia się spółek przez przejęcie i konsekwencji prawnych i faktycznych niniejszego zdarzenia i jego wpływu na spełnienie przez skarżącą przesłanek warunkujących uzyskanie pomocy finansowej przez nią zawnioskowanej, co stanowi naruszenie wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz obowiązku organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego;
- art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej przez organ.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - p.p.s.a.) sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Zasadniczy spór w sprawie koncentruje się wokół oceny, czy prawidłowe jest stanowisko organu, że skarżąca nie spełnia jednego z warunków przyznania pomocy producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od 15 kwietnia do 15 lipca 2023 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, a mianowicie nie można uznać, iż w roku 2022 skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, na podstawie którego otrzymała płatności do powierzchni upraw pszenicy lub gryki wskazanej w tym wniosku. Niebagatelne znaczenie ma w tym kontekście również ocena, czy organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów k.p.a.
Organ stwierdził, że skarżąca jest podmiotem, który posiada odrębny numer ewidencji producentów i gospodarstw rolnych, NIP oraz Regon, inny niż przejęta spółka G. Według organu spółka K w obrocie prawnym jest odrębnym podmiotem od spółki G i nie spełnia warunku, o którym mowa w art. § 13zw. ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ARiMR.
Skarżąca zwraca natomiast uwagę, że wstąpiła w pełnię praw spółki G (która taki wniosek w 2022 roku złożyła) i była uprawniona do otrzymania pomocy finansowej z uwagi na zasady sukcesji uniwersalnej uregulowanej przepisami k.s.h., a organ w żaden sposób nie odniósł się do tej okoliczności.
Wskazać zatem należy, że stosowne do art. § 13zw. ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ARiMR w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu, który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Wyjaśnić też trzeba, że zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. połączenie spółek może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca przyznaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie). Stosownie do art. 494 § 1 k.s.h. spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej (art. 494 § 2 k.s.h.).
Dodatkowo, zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2023.1199), jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81.
Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji organ w istocie nie ocenił wskazanej w odwołaniu okoliczności, że 8 lipca 2022 r. nastąpiło połączenie na podstawie art. 492 § 1 k.s.h. w drodze przeniesienia całego majątku (łączenie przez przejęcie) na skarżącą całego majątku spółki G w drodze sukcesji uniwersalnej oraz, że z dniem połączenia spółka G, która złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za 2022 r., została rozwiązana, a we wszystkie jej prawa i obowiązki z mocy prawa wstąpiła skarżąca. Wyjaśnić przy tym trzeba też, że skarżąca nie mogła kontynuować działalności na tym samym numerze identyfikacyjnym, co spółka G, ze względu na zmianę numerów NIP i REGON. Skarżąca otrzymała nowy numer identyfikacyjny, na który został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2023. Organ natomiast ograniczył się do przytoczenia przepisu § 13zw rozporządzenia ARiMR, powtórzenia okoliczności już uznanych przez skarżąca, tj., że posiada ona odrębny NIP, REGON i nr ewidencji od spółki G i stwierdzenia, że skarżąca jest w obrocie prawnym odrębnym podmiotem od spółki G.
Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że przepis art. § 13zw rozporządzenia ARiMR nie przewiduje następstwa prawnego w przypadku połączenia podmiotów, a stanowi jedynie o przypadkach śmierci producenta rolnego przed i po złożeniu wniosku, nie konkretyzując jednak tej uwagi odwołaniem się do konkretnej jednostki redakcyjnej powołanego przepisu.
W związku z powyższym należy najpierw podkreślić, że odpowiedź organu administracji publicznej na skargę ze swej istoty powinna wyrażać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi, nie może natomiast uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Jedynie uzasadnienie decyzji ostatecznej stanowi wyłączną podstawę oceny jej zgodności z prawem (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2023 r. III OSK 6549/21 - orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W piśmiennictwie podkreśla się, że uzasadnienie decyzji spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta; daje podstawę kontroli poprawności decyzji; może odgrywać rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także wobec organów orzekających, przed którymi sprawa może się toczyć w trybie odwoławczym; pełni inne rozmaite dalsze funkcje (wpływa na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), może wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego; pełni funkcję opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający. Niezbędnym elementem tego elementu uzasadnienia decyzji jest przy tym m.in. kwalifikacja faktów sprawy, która zakłada dokonanie operacji subsumcji faktu uznanego za udowodniony pod stosowany przepis prawa materialnego. Przesłanką kwalifikacji jest dostatecznie precyzyjne ustalenie znaczenia powołanego przepisu; wyznaczenie konsekwencji prawnych faktów uznanych za udowodnione, gdy istnieją dyrektywy wyboru konsekwencji, których użycie się kwestionuje, lub też gdy neguje się zasadność ocen, jakie zostały dokonane i które rzutują na to, jakie konsekwencje się orzeka; rozumowania, którymi posługuje się podmiot wydający decyzję, kiedy rozważa się ich prawidłowość; oceny, dokonywane przez podmiot wydający decyzje wówczas, gdy uważa się, że nie są one trafne w danym przypadku (por. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 107). Uzasadnienie powinno być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.
Według Sądu w rozpoznawanej sprawie organ powyższym wymogom prawidłowo sformułowanego uzasadnienia decyzji nie sprostał, ponieważ w istocie pominął kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów k.s.h. dotyczących sukcesji oraz wstąpienia skarżącej w prawa i obowiązki przejętej spółki G, jak również nie wyjaśnił, dlaczego według niego przepisy te w sprawie nie mają zastosowania, bądź też nie mają znaczenia wobec skarżącej będącej wszak spółką prawa handlowego.
Słuszne wobec tego są również zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organ art. 11 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Organ uchybił również wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasadzie zaufania do władzy publicznej.
Według Sądu naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd bowiem w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyroku z 19 stycznia 2018 r., I OSK 1740/17 na gruncie połączenia spółek przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) w trybie art. 492 § 1 pkt 2 k.s.h., tak jak to wskazała skarżąca w rozpoznawanej sprawie, iż "Sukcesja uniwersalna, a więc wstąpienie spółki przejmującej we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, wywołuje także skutki w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych. W konsekwencji uznać należy, że skoro następstwo prawne występuje pod tytułem ogólnym, to nie mamy do czynienia z zakończeniem działalności spółki przejętej, lecz z kontynuacją tej działalności przez spółkę przejmującą". Z kolei w wyroku z 13 sierpnia 2019 r. II GSK 565/17 NSA wskazał, że art. 494 k.s.h. należy rozumieć w taki sposób, że wynika z niego generalne unormowanie także zasad sukcesji praw i obowiązków o charakterze administracyjnym i nie ma podstaw do traktowania art. 494 § 1 k.s.h. jako przepisu zawierającego unormowanie ograniczone tylko do praw i obowiązków z zakresu prawa prywatnego oraz wyłącznie takich aktów administracyjnych, które przyznawały prawa spółce przejmowanej. W związku z tym NSA za trafną uznał tezę, że spółce przejmującej można przypisać skutki prawne zachowań spółki przejmowanej.
Także w piśmiennictwie wskazuje się, że zwroty "wstępuje we (...) wszystkie prawa i obowiązki" oraz "przechodzą (...) w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi" wskazują jednoznacznie, że art. 494 k.s.h. wprowadza – dla opisania skutków prawnych połączenia – zasadę sukcesji uniwersalnej. Jest to mechanizm następstwa prawnego pod tytułem ogólnym, a następstwo prawne występuje nie tylko w sferze prawa prywatnego, lecz także publicznego, a zwłaszcza administracyjnego. Dotyczy zarówno płaszczyzny materialnoprawnej, jak i procesowej. (por. A. J. Witosz, w: Kodeks spółek handlowych. Tom IV. Komentarz do art. 491–633, red. A. Kidyba, Warszawa 2018, art. 494).
Również w powyższym komentarzu wskazano, iż przepis art. 494 § 2 k.s.h. w sposób wyraźny rozszerzył zasadę sukcesji uniwersalnej na materialne stosunki administracyjnoprawne (szerzej G. Łaszczyca, A. Matan, Następstwo w prawie administracyjnym (w:) Koncepcja systemu prawa administracyjnego. Zjazd Katedr Prawa Administracyjnego, Zakopane 24–27 września 2006 r., red. J. Zimmerman, W. 2007, s. 282–290). A. Kidyba wyjaśnia również, że od generalnej zasady nieprzenoszalności praw i obowiązków administracyjnoprawnych są czasem przewidziane wyjątki. Przyjmuje się jednak, że dla zmiany tej zasady konieczna jest wyraźna norma prawna. Taka ograniczona sukcesja w odniesieniu do stosunków administracyjnoprawnych została przewidziana właśnie w art. 494 § 2 k.s.h. (tak też wyrok NSA z dnia 20 lipca 2017 r., II GSK 1414/16, LEX nr 2339924). Na spółkę przejmującą albo nowo zawiązaną przechodzą zasadniczo wszystkie prawa i obowiązki administracyjne (wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r., II GSK 2568/15, LEX nr 2328805; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007 r., II OSK 282/06, LEX nr 327785). Wskazane spółki nie są więc na gruncie prawa administracyjnego "innym" podmiotem.
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd stoi na stanowisku, że z uwagi na treść art. 494 § 1 i 2 k.s.h. stanowiącego o sukcesji uniwersalnej praw i obowiązków spółki przejmowanej przez spółkę przejmującą oraz w braku wskazania odmiennego uregulowania w tym względzie na gruncie rozporządzenia ARiMR, nie ma przeszkód aby uznać, że w przypadku połączenia, o którym mowa w art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., spółka przejmująca może skutecznie powołać się na okoliczność złożenia przez spółkę przejmowaną w 2022 r. wniosku o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wypełniając w ten sposób warunek, o którym mowa w § 13zw. ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ARiMR. W świetle bowiem opisanych uregulowań k.s.h. musiałby istnieć odrębny przepis wykluczający przejście praw w spornym zakresie ze spółki G. na spółkę K. Na istnienie takiego konkretnego przepisu ani organ I instancji ani organ odwoławczy w decyzjach obu instancji nie wskazały.
Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne wyrażone przez sąd w niniejszym wyroku, w miarę ewentualnej konieczności uzupełniając z urzędu przed wydaniem rozstrzygnięcia dowody i materiały w sprawie.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 697 zł orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935). Na koszty postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie składają się: wpis od skargi w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI