I SA/Sz 688/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-04-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacje oświatowezwrot dotacjiwykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniemnadmierna wysokość dotacjipostępowanie administracyjnezasada dwuinstancyjnościuzasadnienie decyzjiWSAsamorząd

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu dotacji oświatowej z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Skarżący zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o zwrocie dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skarga została uwzględniona przez WSA w Szczecinie, który uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, nie rozpatrując merytorycznie wszystkich kwestii, w szczególności dotyczących części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymywała w mocy decyzję Starosty o zwrocie dotacji oświatowej. Dotacja została zakwestionowana w części pobranej w nadmiernej wysokości oraz w części wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym zasad dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) oraz obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.). W szczególności organ odwoławczy pominął w swojej analizie część dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, dotyczącą uczennicy ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, co uniemożliwiło kontrolę sądową. Z tych powodów, niezależnie od oceny merytorycznej zarzutów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy, który ma uwzględnić ocenę prawną sądu i rozpatrzyć wszystkie kwestie merytorycznie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponieważ pominął w swojej analizie część dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, co uniemożliwiło merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich elementów, które organ pierwszej instancji uznał za podstawę do określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi, w szczególności do kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w miesiącach styczeń i luty 2020 r. na uczennicę ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Brak takiego odniesienia uniemożliwił kontrolę sądową i naruszył zasadę dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 221 § ust. 1 i ust 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.z.o. art. 35 § ust. 1-3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 35 § ust 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy. Niewystarczające uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. Organ odwoławczy pominął w swojej analizie część dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

Godne uwagi sformułowania

istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym

Skład orzekający

Bolesław Stachura

sprawozdawca

Elżbieta Dziel

przewodniczący

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji organu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczania dotacji oświatowych i błędów proceduralnych organów administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestie merytoryczne są złożone. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania dwuinstancyjnego.

Błąd proceduralny organu uchylił decyzję o zwrocie dotacji oświatowej – co to oznacza dla podatników?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 688/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /sprawozdawca/
Elżbieta Dziel /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Środki unijne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8, art. 9, art. 15, art. 11, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. Ł. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (Kolegium, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (organ I instancji) z 5 czerwca 2024 r. znak: WEK.4331.4.2024.AS, w sprawie określenia Z. H. (skarżący, strona) prowadzącemu [...] Szkołę [...] w Ł. (szkoła) przypadającej do zwrotu dotacji w wys. [...] zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – K.p.a.), art. 221 ust. 1 i ust 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305 – u.f.p.)
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ I instancji wydał decyzję, w której określił kwotę dotacji do zwrotu uzyskanej w 2020 r. w wys. [...] zł, z czego [...] zł jako kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz [...] zł jako dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, a także zobowiązał skarżącego do zwrotu ww. kwot wraz z odsetkami.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez stronę odwołania, Kolegium przytoczyło treść art. 35 ust. 1-3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1930 ze zm. – u.f.z.o.) i stwierdziło, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 35 ust 1 pkt 1 lit. a. Według organu przepisy u.f.z.o. jednoznacznie wskazują, co należy rozumieć przez wydatki bieżące poprzez odesłanie w art. 35 ust. 2 do definicji zawartej w art. 236 ust. 2 u.f.p. Z brzmienia art. 35 u.f.z.o. wywieść można również zasadę, według której środki otrzymane m.in. od gminy mogą być przeznaczone wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki. Skoro więc wydatkowane środki nie służyły działalności szkoły, tj. kształceniu, nie sposób uznać ich za możliwe do pokrywania z dotacji otrzymanej od miasta. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę (przedszkole) bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków.
Kolegium wyjaśniło, że skoro wszyscy uczniowie dotowanej szkoły posiadali status pracownika młodocianego, to zgodnie z rozporządzeniem MEN z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, w 2020 r. należało zastosować do nich wagi subwencyjne P18, P19 i P20. Kwoty wynikające z różnic spowodowanych błędnie zastosowanymi wagami subwencyjnymi muszą zatem zostać uznane za dotację pobraną w nadmiernej wysokości, podlegającą zwrotowi do budżetu powiatu.
Kolegium zgodziło się także z argumentacją organu I instancji dotyczącą kwot uznanych za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Kolegium zwróciło uwagę, że dotacje oświatowe nie polegają na subsydiowaniu wszelkich wydatków szkoły, lecz tylko na dofinansowaniu realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków szkoły. Dotacje oświatowe podlegają szczególnym zasadom rozliczania, a w sprawie zastosowanie miała Uchwała nr I [...] Rady Powiatu w Ł. z dnia 29 grudnia 2017 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół oraz niepublicznych placówek funkcjonujących na terenie Powiatu Ł. oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Zacho, z 2018 r. poz. 239 ze zm.).
Według Kolegium organ I instancji słusznie zakwestionował wydatki na naprawę kotła gazowego, przegląd budynku oraz przewodów kominowych w łącznej kwocie [...]zł, zapłatę za użytkowanie wieczyste nieruchomości, na której znajduje się budynek szkoły w wys. [...] zł - wydatki te nie są bowiem związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, a dodatkowo obciążają właścicieli budynku, tj. wspólników spółki cywilnej Z. H. oraz K. K.. Kwestii ewentualnych rozliczeń pomiędzy współwłaścicielami a organem prowadzącym szkołę nie regulował żaden dokument, w związku z czym, wydatków powyższych nie można zaliczyć do wydatków bieżących szkoły. Podobnie za takie wydatki nie można uznać wydatków na opłatę za przesyłkę kurierską (49 zł), wyrób pieczątki dla wspólników spółki (96 zł), składkę członkowską w C. w Ł. (600 zł], bezpłatne użyczenie sali na zajęcia wychowania fizycznego (2 400 zł], abonament za usługę hostingu – w części ˝ z uwagi na korzystanie z usług również przez inny podmiot oświatowy (519 zł). Wydatki te również nie są bowiem bezpośrednio związane z wydatkami bieżącymi szkoły dotyczącymi wychowania, nauki i opieki, czego strona nie kwestionuje.
Jeśli zaś chodzi o wydatki związane z dokształcaniem pracowników młodocianych, tj. wydatki na egzamin czeladniczy, kurs pedagogiczny, badania lekarskie pracowników młodocianych – Kolegium stwierdziło, że z poczynionych ustaleń wynika, iż wszyscy uczniowie posiadali status młodocianych pracowników. Według organu nie ma podstaw do przyjęcia, że to szkoła jest zobowiązana do pokrycia wydatków związanych z kształceniem zawodowym młodocianych pracowników, które leżą po stronie pracodawcy. Podobnie jest z wydatkami na badania lekarskie - koszty te są pokrywane także przez pracodawcę, co wynika odpowiednio z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010 ze zm.), rozporządzenia MEN z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 607 ze zm.).
Nie budziło również wątpliwości Kolegium określenie do zwrotu kwot stanowiących różnicę pomiędzy kwotą maksymalnego wynagrodzenia dla nauczycieli, obliczoną zgodnie z wytycznymi z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. a kwotą wynagrodzeń wypłaconych dla nauczycieli M. B., H. K., D. K., D. L., B. Z.. Przekroczenie ustawowego limitu, co według organu miało miejsce w przypadku wymienionych wyżej nauczycieli, musiało skutkować uznaniem wydatkowania dotacji w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Nie można także uznać, że prawidłowo zostały wydatkowane kwoty na wynagrodzenia osób wykonujących pracę na rzecz spółki cywilnej "U. w ramach umów zlecenia przez A. B.-M., A. D.. D. P., M. K.. Dotacja może być bowiem wykorzystana wyłącznie na wydatki bieżące szkoły.
Według Kolegium organ I instancji słusznie zakwestionował również prawidłowość przeznaczenia dotacji na sfinansowanie wynagrodzeń dla H. M., R. R. zatrudnionych na stanowiskach instruktorów praktycznej nauki zawodu, W. O. zatrudnionego na stanowisku fryzjera/pomocy nauczyciela praktycznej nauki zawodu, I. W. nauczyciela praktycznej nauki zawodu, J. K. pomocy-nauczyciela opiekuna uczniów w zawodzie fryzjer. To do obowiązków pracodawcy, który zatrudnia młodocianych pracowników, należy zatrudnianie pracowników ich szkolących, w tym instruktorów praktycznej nauki zawodu. Dotacja przeznaczona wyłącznie na wydatki bieżące szkoły, nie może być wydatkowana na inne cele niż oświatowe.
Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z prawem.
Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium do Sądu w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegającym na niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej;
2. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wydatki na wynagrodzenia instruktorów praktycznej nauki zawodu nie są wydatkami bieżącymi dotowanej szkoły poniesionymi na cele jej działalności, zatem nie mogły zostać sfinansowane ze środków dotacji przekazanej z budżetu Powiatu Łobeskiego na jej prowadzenie w 2020 r.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Zdaniem skarżącego organ był zobowiązany do uwzględnienia hierarchiczności przepisów prawa i w konsekwencji winien był ustalić stawkę dotacji w taki sposób, by wypełnić ustawowy obowiązek finansowania działalności szkoły. Skarżący zakwestionował techniczną metodę dokonanych obliczeń i jej wynik. Zarzucił, że decyzja jest sprzeczna z przepisami u.f.z.o. oraz z Konstytucją RP. Podniósł, że pomimo corocznej kontroli organ, który jest pośrednikiem w przekazywaniu dotacji, nie zachował należytej staranności i w sposób nienależyty kontrolował skarżącego w zakresie, jakie wagi subwencyjne są ujawnione w Systemie Informacji Oświatowej. Szkoła skarżącego była kontrolowana w łatach poprzednich przez organ dotujący i nie wykazano błędów będących podstawą zaskarżonej decyzji. Organ dotujący wykazał się "inicjatywą", cofając się z kontrolą w 2023 r. aż do roku 2020. W tym okresie zarówno skarżący jak i wszyscy pracownicy [...] Szkoły [...] w Ł. cierpieli z powodu wielu problemów związanych z COVID 19. Wiele instytucji i urzędów z dużym zrozumieniem podchodziło do problemów wynikających z ograniczeń w normalnym funkcjonowaniu szkoły, w tym jej dyrekcji, kadry i księgowości w związku brakiem bieżących konsultacji.
Skarżący zwrócił uwagę, że błąd w prawidłowym określeniu wagi dotacji na ucznia został przez niego zauważony. Zwracał się on się z pismami do organu dotującego z pytaniem, czy wysokość dotacji jest prawidłowo naliczana, niestety nie doczekał się odpowiedzi. W związku z powyższym w okresie późniejszym zwrócił się z pismem do Ministerstwa Edukacji Narodowej, które wykazało błąd w określeniu prawidłowej wagi na ucznia. Ujęte w Systemie Informacji Oświatowej wagi były przez skarżącego wskazane błędnie ale nie było to działanie celowe i zamierzone. Skarżący nie miał świadomości błędu, a organ datujący nie zwrócił na błąd ten uwagi, tym samym bezsprzeczne jest to, że nie podjął wszystkich czynności, które mogłyby uchronić, skarżącego przed konsekwencjami niezamierzonego błędu. Organ powinien ustalić stawkę dotacji w taki sposób, by realnie wypełnić ustawowy obowiązek finansowania działalności szkoły, a nie przerzucać na szkołę (jej organ prowadzący) ryzyka błędnie ustalonej wagi subwencyjnej i zwrotu dotacji pobranej w nadmierne] wysokości, skoro została ona już w pełni wydatkowana na cele oświatowe. Szkoła miała też prawo refundować wynagrodzenia zgodnie z umową, w ramach której spółka cywilna "U. w tym czasie nie pobierała od [...] Szkoły [...] w Ł. żadnych środków z tytułu najmu sal lekcyjnych, jak i warsztatowych. Jeśli kwestionuje się refundację wynagrodzeń instruktorów, to w rozliczenie dotacji powinna winno być wliczone roczna kwota z tytułu najmu 12 x [...] zł = [...] zł.
Według skarżącego ustalenie dotacji podlegającej zwrotowi w łącznej kwocie [...]zł, biorąc pod uwagę wartość całej dotacji w kwocie [...]zł, jawi się jako kuriozalne i niemożliwe do zwrotu przez skarżącego. Organ nie wziął pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Dotacja została bowiem w całości spożytkowana na bieżącą i celową działalność szkoły branżowej, która nie tylko kształci ale i wychowuje trudną młodzież. Organ zaniechał ustalenia, że każdy z pracowników i zleceniobiorców wykonywał swe czynności w zakresie znacznie przekraczającym swe obowiązki wynikające z umowy i jaki ma to związek z limitami określonymi a art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i aa u.f.z.o. Skarżący odniósł się do protokołu pokontrolnego, w którym organ dotujący uznał część wynagrodzenia M. B. ponad kwotę [...]zł za zasadną. Kwestia ta jednak nie została uwzględniona w decyzji organu II instancji.
Skarżący wskazał, że w szczególności w zakresie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...]zł organ nie przedstawił wystarczająco precyzyjnie i konkretnie swego stanowiska. Skarżący podkreślił, że szkoła nie mogła zatrudniać pracowników, bo nie ma podmiotowości prawnej. Jedynym podmiotem mogący zatrudniać pracowników była spółka cywilna "U. . Wszyscy jednak pracownicy świadczyli pracę tylko i wyłącznie na rzecz szkoły. Organ nie wskazał i nie omówił relacji pomiędzy skarżącym a spółką cywilną "U. w kontekście przepisów ustawy o systemie oświaty, która reguluje te zagadnienia. Zarazem organ nie wziął pod uwagę żadnej umowy zawartej pomiędzy spółką a szkołą oraz nie przeanalizował okoliczności, czy szkoła branżowa może w ogóle zawrzeć umowę z instruktorami.
Według skarżącego kwestia wydatków na rzecz szkoły wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie, o jakim mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Organ nie ustalił w sposób wystarczający obowiązków wynikających z zawartych umów o pracę oraz zlecenia, a także związku wykonywanych umów, które zostały podpisane z pracodawcą młodocianych pracowników, którzy kształcili się w szkole branżowej. Każdy bowiem formalnie zatrudniony pracownik oraz zleceniobiorca przedmiotowej spółki wykonywał umowę tylko i wyłącznie na rzecz szkoły. Ponadto Kolegium powieliło jedynie analizę stanu faktycznego dokonaną przez organ I instancji i naruszyło przepisy w zakresie obowiązku sporządzenia uzasadnienia decyzji.
Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zwrot skarżącemu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w szczególności kosztów zastępstwa adwokackiego i opłaty skarbowej od udzielenia pełnomocnictwa, według przepisów powszechnie obowiązujących.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które to zastrzeżenie nie znajduje w badanej sprawie zastosowania).
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji – niezależnie od oceny trafności podniesionych zarzutów.
Otóż wskazać należy, że postępowanie w badanej sprawie prowadzone było w trybie k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak stanowi art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Stosownie do § 4 można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania.
Zaskarżona decyzja to decyzja organu II instancji wydana na skutek odwołania strony – zatem niewątpliwie musiała posiadać stosowne uzasadnienie.
Jak stanowi art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest bowiem dwuinstancyjne.
Zasada dwuinstancyjności rodzi po stronie organu odwoławczego określone obowiązki. Jak wskazuje powszechnie doktryna prawa (por. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, publikowano: LEX/el. 2025) w orzecznictwie podkreśla się, że: "do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone" (wyrok NSA z 12.11.1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992/3–4, poz. 95). W wyroku NSA we Wrocławiu z 22.03.1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997/1, poz. 35, wyrażono pogląd, że "istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (utrwalone orzecznictwo, zob. wyrok NSA z 24.04.2020 r., I OSK 3400/19, LEX nr 3034280) Istota bowiem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym (por. też wyrok NSA z 12.01.2018 r., II OSK 772/16, LEX nr 2743937).
Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy nakaz dwukrotnego rozpatrywania sprawy rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy (tak: Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany Opublikowano: LEX/el. 2024)
Sąd zauważa zatem, że organ I instancji rozstrzygając o wysokości dotacji podlegającej zwrotowi w łącznej kwocie [...]zł wskazał, że na powyższą kwotę składają się:
1) dotacja pobrana w nadmiernej wysokości w kwocie [...]zł, na którą składają się z kolei: [...] zł jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości w związku z naliczeniem miesięcznych kwot dotacji według nieprawidłowych wag subwencyjnych oraz [...] zł jako dotacja pobrana w miesiącach styczeń i luty 2020 r. na uczennicę z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym;
2) dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...]zł na którą złożyły się wydatki wymienione w kolejnych punktach przez organ I instancji.
Sąd wskazuje tutaj, że organ odwoławczy o ile odniósł się w swojej decyzji do poszczególnych wydatków w jego ocenie stanowiących dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, to w odniesieniu do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości zupełnie pominął podnoszoną przez organ I instancji kwestię kwoty [...]zł jako dotacji pobranej w miesiącach styczeń i luty 2020 r. na uczennicę z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym.
Organ odwoławczy w ogóle nie dostrzegł, że na dotację pobraną w nadmiernej wysokości w kwocie [...]zł składają się wg organu I instancji: kwota [...]zł jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości w związku z naliczeniem miesięcznych kwot dotacji według nieprawidłowych wag subwencyjnych oraz kwota [...]zł jako dotacja pobrana w miesiącach styczeń i luty 2020 r. na uczennicę z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym.
Organ odwoławczy w swojej decyzji całkowicie pominął kwestię oceny kwoty [...]zł, jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w miesiącach styczeń i luty 2020 r. na uczennicę z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym.
Organ dostrzegł jedynie wadliwe zastosowanie wag subwencyjnych, uznając że miało ono miejsce co do całości kwoty [...]zł. Jednak jak wynika z decyzji organu I instancji, dotacja pobrana w nadmiernej wysokości, w związku z naliczeniem miesięcznych kwot dotacji według nieprawidłowych wag subwencyjnych wynosiła [...] zł. W odniesieniu do [...] zł organ I instancji takiej oceny nie formułował, organ odwoławczy kwestie tę natomiast całkowicie pominął w swoich rozważaniach.
Tymczasem również w zakresie zakwestionowanej kwoty [...]zł, jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w miesiącach styczeń i luty 2020 r. na uczennicę z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym – konieczne jest uzasadnienie i rozstrzygnięcie organu odwoławczego, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści decyzji tegoż organu, z wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji w tym zakresie, jak i z przytoczeniem przepisów prawa - uzasadniających uznanie, iż kwota dotacji [...] zł za miesiące styczeń i luty 2020 r. na uczennicę z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym – została pobrana w nadmiernej wysokości.
Powyższe braki powodują, że zaskarżona decyzja uchybia zasadom wyrażonym w art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., jak i art. 107 § 3 k.p.a. - przez co nie poddaje się kontroli, ale zarazem narusza również zasady ogólne postępowania w tym zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a., jak również wyrażony w art. 7 k.p.a. obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czy też zasadę zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a., a także wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz wynikającą z art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania.
Mając zatem na uwadze stwierdzone uchybienia należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Wobec wskazanych wyżej procesowych przyczyn uchylenia zaskarżonej decyzji przedwczesne było zarazem odnoszenie się do dalszych zarzutów skargi.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ odwoławczy powinien sporządzić uzasadnienie decyzji obejmujące ocenę wszystkich kwestii w których organ I instancji stwierdził nieprawidłowości i rozstrzygnąć co do całości sprawy.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Na koszty te, w łącznej wysokości [...] zł, złożyły się: wpis od skargi – [...] zł, uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – [...] zł.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI